Adhyaya 88: The Manifestation of the Matrikas and the Slaying of Raktabija

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये चण्डमुण्डवधोनाम सप्ताशीतितमोऽध्यायः । अष्टाशीतितमोऽध्यायः- ८८ । ऋषिरुवाच चण्डे च निहते दैत्ये मुण्डे च विनिपातिते । बहुलेषु च सैन्येषु क्षयितेष्वसुरेश्वरः ॥

ഇങ്ങനെ ശ്രീമാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തിലെ സാവർണിക മന്വന്തരത്തിലെ ദേവീമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ചണ്ഡ-മുണ്ഡ-വധം’ എന്ന ഏൺപത്തേഴാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി എൺപത്തെട്ടാം അധ്യായം. ഋഷി പറഞ്ഞു— ചണ്ഡൻ വധിക്കപ്പെടുകയും, മുണ്ഡൻ വീഴ്ത്തപ്പെടുകയും, അനേകം സൈന്യങ്ങൾ നശിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, അപ്പോൾ അസുരാധിപൻ മറുപടി പറഞ്ഞു।

Verse 2

ततः कोपपराधीनचेता शुम्भः प्रतापवान् । उद्योगं सर्वसैन्यानां दैत्यानामादिदेश ह ॥

അപ്പോൾ മഹാബലവാനായ ശുംഭൻ ക്രോധാവേശത്തിൽ മനസ്സാക്രമിക്കപ്പെട്ടവനായി, ദൈത്യരുടെ മുഴുവൻ സൈന്യത്തെയും യുദ്ധപ്രവർത്തനത്തിന് സജ്ജമാക്കാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു।

Verse 3

अद्य सर्वबलैर्दैत्या षडशीतीरुदायुधाः । कम्बूनां चतुरशीतिर्निर्यान्तु स्वबलैर्वृताः ॥

ഇന്ന് ദൈത്യരുടെ എൺപത്താറു വിഭാഗങ്ങൾ പൂർണ്ണായുധസജ്ജരായി സമസ്തബലത്തോടും കൂടി പുറപ്പെടട്ടെ; കൂടാതെ കംബൂകളുടെ എൺപത്തിനാലു വിഭാഗങ്ങളും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ സേനകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവരായി മുന്നേറട്ടെ।

Verse 4

कोटिवीर्याणि पञ्चाशदसुराणां कुलानि वै । शतं कुलानि धौम्राणां निर्गच्छन्तु ममाज्ञया ॥

എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം കോടിബലസമ്പന്നരായ അസുരരുടെ അമ്പത് കുലങ്ങളും ധൗമ്രരുടെ നൂറ് കുലങ്ങളും പുറപ്പെടട്ടെ.

Verse 5

कालका दौर्‍हृदा मौर्याः कालकेयास्तथासुराः । युद्धाय सज्जा निर्यन्तु आज्ञया त्वरिता मम ॥

എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം കാലകകൾ, ദൗർഹൃദകൾ, മൗര്യർ, അതുപോലെ കാലകേയർ മുതലായ മറ്റു യുദ്ധസന്നദ്ധ അസുരർ വേഗം പുറപ്പെടട്ടെ.

Verse 6

इत्याज्ञाप्यासुरपतिः शुम्भो भैरवशासनः । निर्जगाम महासैन्यसहस्रैर्बहुभिर्वृतः ॥

ഇങ്ങനെ ആജ്ഞകൾ പുറപ്പെടുവിച്ച്, അസുരാധിപനായ ഭീകരശാസകനായ ശുംബൻ അനേകം ആയിരം മഹാസൈന്യങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റി പുറപ്പെട്ടു.

Verse 7

आयान्तं चण्डिका दृष्ट्वा तत्सैन्यमतिभीषणम् । ज्यास्वनैः पूरयामास धरणीगगनान्तरम् ॥

അത്യന്തം ഭീകരമായ ആ സൈന്യം അടുത്തുവരുന്നത് കണ്ട ചണ്ഡിക, തന്റെ ധനുസ്സിന്റെ ടങ്കാരത്തോടെ ഭൂമിയുടെയും ആകാശത്തിന്റെയും ഇടയിലെ അന്തരീക്ഷം നിറച്ചു.

Verse 8

स च सिंहः महानादमतीव कृतवान्नृप । घण्टास्वनेन तन्नादमम्बिका चाप्यबृंहयत् ॥

ഹേ രാജാവേ, ആ സിംഹം അതിമഹത്തായ ഗർജ്ജനം ചെയ്തു; അംബികയും തന്റെ ഘണ്ടാനാദത്തോടെ ആ ശബ്ദം കൂടുതൽ വർധിപ്പിച്ചു.

Verse 9

धनुर्ज्यासिंहघण्टानां नादापूरितदिङ्मुखा । निनादैर्भोषणैः काली जिग्ये विस्तारितानना ॥

വായ തുറന്ന് കാളി ധനുര്‍ജ്യാഘോഷം, സിംഹനാദം, ഘണ്ടാനാദം എന്നിവയെക്കാളും മേലായി മുഴങ്ങി; അവളുടെ ഭയങ്കര ഗര്‍ജ്ജനങ്ങള്‍ എല്ലാ ദിക്കുകളുടെ മുഖങ്ങളെയും നിറച്ചു।

Verse 10

तं निनादमुपश्रुत्य दैत्यसैन्यैश्चतुर्दिशम् । देवी सिंहस्तथा काली सरोषैः परिवारिताः ॥

ആ ഗര്‍ജ്ജനം കേട്ട് നാലുദിക്കുകളിലെ ദൈത്യസേനകള്‍ കലങ്ങി; ദേവി തന്റെ സിംഹത്തോടും കാളിയോടും കൂടി, കോപിച്ച ശത്രുക്കള്‍ ചുറ്റിനിന്ന നിലയില്‍ നിലകൊണ്ടു।

Verse 11

एतस्मिन्नन्तरे भूप विनाशाय सुरद्विषाम् । भवायामरसिंहानामतिवीर्यबलान्विताः ॥

അന്നേ ക്ഷണത്തിൽ, ഹേ രാജാവേ, ദേവദ്വേഷികളുടെ നാശത്തിനും അമരഗണങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനുമായി, അത്യദ്ഭുത വീര്യബലസമ്പന്നമായ ശക്തികൾ പ്രാദുര്ഭവിച്ചു।

Verse 12

ब्रह्मेशगुहविष्णूनां तथेंद्रस्य च शक्तयः । शरीरेभ्यो विनिष्क्रम्य तद्रूपैश्चण्डिकां ययुः ॥

ബ്രഹ്മാവിന്റെയും ഈശന്റെയും (ശിവൻ), ഗുഹന്റെയും (സ്കന്ദൻ), വിഷ്ണുവിന്റെയും ഇന്ദ്രന്റെയും ശക്തികൾ തത്തത്ത ദേഹങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു, തങ്ങളോടു സാമ്യമുള്ള രൂപങ്ങൾ ധരിച്ചു, ചണ്ഡികയിലേക്കു പോയി।

Verse 13

यस्य देवस्य यद्रूपं यथाभूषणवाहनम् । तद्वदेव हि तच्छक्तिरसुरान् योद्धुमाययौ ॥

ഏതു ദേവന് ഏതു രൂപമുണ്ടായിരുന്നുവോ—ആഭരണങ്ങളും വാഹനവും സഹിതം—അതുപോലെ തന്നെയായിരുന്നു അവന്റെ ശക്തിയും പ്രാദുര്ഭവിച്ചത്; അസുരന്മാരോടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ അവൾ എത്തി।

Verse 14

हंसयुक्तविमानाग्रे साक्षसूत्रकमण्डलुः । आयाता ब्रह्मणः शक्तिर्ब्रह्माणी साभिधीयते ॥

ഹംസയുക്തമായ ദിവ്യരഥത്തിന്റെ മുൻഭാഗത്ത്, ജപമാലയും കമണ്ഡലുവും ധരിച്ച ബ്രഹ്മശക്തി എത്തി; അവൾ ബ്രാഹ്മണീ എന്നു പ്രസിദ്ധയാണ്।

Verse 15

माहेश्वरी वृषारूढा त्रिशूलवरधीरिणी । महाहिवलया प्राप्ता चन्द्रलेखाविभूषणा ॥

വൃഷഭാരൂഢയായി, ത്രിശൂലം ധരിച്ചു വരം നൽകുന്ന മഹേശ്വരി എത്തി; മഹാസർപ്പാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതയും ചന്ദ്രകലാ ചിഹ്നംകൊണ്ട് അലങ്കൃതയും ആയിരുന്നു।

Verse 16

कौमारी शक्तिहस्ता च मयूरवरवाहना । योद्धुमभ्याययौ दैत्यानम्बिका गुहरूपिणी ॥

ശക്തി (ഭാലം) ധരിച്ചു, ഉത്തമ മയൂരത്തിൽ ആരൂഢയായി കൗമാരീ ദൈത്യരോടു യുദ്ധത്തിനായി സമീപിച്ചു—ഗുഹ (സ്കന്ദ) രൂപത്തിലുള്ള അംബിക।

Verse 17

तथैव वैष्णवी शक्तिर्गरुडोपरी संस्थिता । शङ्खचक्रगदाशार्ङ्गखड्गहस्ताभ्युपाययौ ॥

അതുപോലെ ഗരുഡസ്ഥിതയായി വൈഷ്ണവീ ശക്തി മുന്നോട്ട് വന്നു; അവൾ കൈകളിൽ ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, ശാർങ്ഗധനുസ്, ഖഡ്ഗം എന്നിവ വഹിച്ചു।

Verse 18

जज्ञे वाराहमतुलं रूपं या बिभ्रती हरेः । शक्तिः साप्यायौ तत्र वाराहीं बिभ्रती तनुम् ॥

അവിടെ അതുല്യമായ വരാഹരൂപം ഉദ്ഭവിച്ചു—അത് ഹരി (വിഷ്ണു)യുടെ ശക്തി; ആ ശക്തിയും വാരാഹീ ദേഹം ധരിച്ചു അവിടെ എത്തി।

Verse 19

नारसिंही नृसिंहस्य बिभ्रती सदृशं वपुः । प्राप्ता तत्र सटाक्षेपक्षिप्तनक्षत्रसंहतिः ॥

അപ്പോൾ അവിടെ നാരസിംഹീ എത്തി, നരസിംഹസദൃശമായ രൂപം ധരിച്ച്; തന്റെ കേശം ഒറ്റത്തവണ ഊശിയാൽ മാത്രം നക്ഷത്രസമൂഹങ്ങളെ ചിതറിച്ചു।

Verse 20

वज्रहस्ता तथैवेन्द्रि गजराजोपरि स्थिता । प्राप्ता सहस्रनयना यथा शक्रस्तथैव सा ॥

അതുപോലെ ഐന്ദ്രി എത്തി, കൈയിൽ വജ്രം ധരിച്ചു, ഗജങ്ങളുടെ അധിപതിയുടെ മേൽ ആസീനയായി; ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) പോലെ സഹസ്രാക്ഷിയായ അവളും അങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു।

Verse 21

ततः परिवृतस्ताभिरीशानो देवशक्तिभिः । हन्यन्तामसुराः शीघ्रं मम प्रीत्या'ह चण्डिकाम् ॥

അപ്പോൾ ആ ദിവ്യശക്തികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഈശാനൻ ചണ്ഡികയോട് പറഞ്ഞു—“എന്റെ തൃപ്തിക്കായി അസുരന്മാർ വേഗത്തിൽ വധിക്കപ്പെടട്ടെ.”

Verse 22

ततो देवोशरीरात्तु विनिष्क्रान्तातिभीषणा । चण्डिकाशक्तिरत्युग्रा शिवाशतनिनादिनी ॥

അപ്പോൾ ദേവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് അത്യന്തം ഭീകരമായ ഒരു ശക്തി ഉദ്ഭവിച്ചു—ചണ്ഡികയുടെ അത്യുഗ്രമായ ശക്തി—നൂറു ശിവന്മാരുടെ ഗർജ്ജനത്തുല്യമായ ഘനനാദത്തോടെ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 23

सा चाह धूम्रजटिलमीशानमपराजिता । दूत त्वं गच्छ भगवन् पार्श्वं शुम्भनिशुम्भयोः ॥

അജേയയായ ആ ദേവി, ധൂമ്രവർണ്ണ ജടാധാരിയായ ഈശാനനോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ പ്രഭോ, എന്റെ ദൂതനായി ശുംഭ-നിശുംഭരുടെ അടുക്കൽ പോകുക.”

Verse 24

ब्रूहि शुम्भं निशुम्भं च दानवावतिगर्वितौ । ये चान्ये दानवास्तत्र युद्धाय समुपस्थिताः ॥

അഹങ്കാരത്തിൽ വീർപ്പുമുട്ടിയ ശുംഭനും നിശുംഭനും എന്ന ദൈത്യന്മാരോടും, അവിടെ യുദ്ധത്തിനായി കൂടിച്ചേർന്ന മറ്റു ദാനവന്മാരോടും കൂടി നീ അറിയിക്കണം.

Verse 25

त्रैलोक्यमिन्द्रो लभतां देवाः सन्तु हविर्भुजः । यूयं प्रयात पातालं यदि जीवितुमिच्छथ ॥

ഇന്ദ്രൻ വീണ്ടും ത്രിലോകം കൈവശമാക്കട്ടെ; ദേവന്മാർ വീണ്ടും ഹവിർഭാഗം സ്വീകരിക്കട്ടെ. നിങ്ങൾ ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ പാതാളത്തിലേക്ക് പോകുക.

Verse 26

बलावलेपादथ चेद्भवन्तो युद्धकाङ्क्षिणः । तदागच्छत तृप्यन्तु मच्छिवाः पिशितेन वः ॥

എന്നാൽ ശക്തിയുടെയും അഹങ്കാരത്തിന്റെയും മദത്തിൽ മത്തായി നിങ്ങൾ ഇനിയും യുദ്ധം തന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ—വരിക; എന്റെ ശിവകൾ നിങ്ങളുടെ മാംസത്തിൽ തൃപ്തരാകട്ടെ.

Verse 27

यतो नियुक्तो दौत्येन तया देव्याः शिवः स्वयम् । शिवदूतीति लोके 'स्मिंमस्ततः सा ख्यातिमागताः ॥

ആ ദേവി സ്വയം ശിവനെ ദൂതകാര്യത്തിനായി നിയോഗിച്ചതിനാൽ, ഈ ലോകത്തിൽ അവൾ ‘ശിവദൂതീ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയായി.

Verse 28

ते 'पि श्रुत्वा वचो देव्याः शर्वाख्यातं महासुराः । अमर्षापूरिता जग्मुर्यत्र कात्यायनी स्थिता ॥

ശർവൻ (ശിവൻ) പ്രസ്താവിച്ച ദേവിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആ മഹാസുരന്മാർ ക്രോധം നിറഞ്ഞവരായി കാത്യായനി നിലകൊണ്ടിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.

Verse 29

ततः प्रथमेवाग्रे शरशक्त्यृष्टिवृष्टिभिः । ववर्षुरुद्धतामर्षास्तां देवीं अमरारयः ॥

അപ്പോൾ തുടക്കത്തിലേ തന്നെ ദേവശത്രുക്കൾ ദർപ്പിതരും ക്രുദ്ധരുമായി ആ ദേവിയിലേക്കു അമ്പുകൾ, ശക്തികൾ, തോമരങ്ങൾ എന്നിവയുടെ മഴ പെയ്തു।

Verse 30

सा च तान् प्रहितान् बाणाञ्छूलशक्तिपरश्वधान् । चिच्छेद लीलया'ध्मातधनुर्मुक्तैर्महेषुभिः ॥

അവൾ പൂർണ്ണമായി വലിച്ച വില്ലിൽ നിന്നു വിട്ട മഹാശരങ്ങളാൽ, കളിയെന്നപോലെ, എറിഞ്ഞുവിട്ട ആയുധങ്ങളെ—അമ്പുകൾ, ത്രിശൂലങ്ങൾ, കുന്തങ്ങൾ, കോടാലികൾ—ചിതറിച്ചു മുറിച്ചു।

Verse 31

तस्याग्रतस्तथा काली शूलपातविदारितान् । खट्वाङ्गपोथितांश्चारिन् कुर्वती व्यचरत्तदा ॥

അവളുടെ മുമ്പിൽ പിന്നെ കാളി സഞ്ചരിച്ചു; അവൾ യോദ്ധാക്കളെ ത്രിശൂലപാതത്തിൽ കീറിപ്പൊളിഞ്ഞവരാക്കി, ഖട്വാങ്ഗ ദണ്ഡാഘാതത്തിൽ ചതഞ്ഞവരാക്കി മാറ്റിക്കൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 32

कमण्डलुजलाक्षेपहतवीर्यान् हतौजसः । ब्रह्माणी चाकरॊच्छत्रून् येन येन स्म धावति ॥

കമണ്ഡലുവിലെ ജലം തളിച്ച് ബ്രഹ്മാണി ശത്രുക്കളുടെ തേജസ്സും ബലവും കവർന്നു; അവർ എവിടെയെവിടെ ഓടിയാലും അവിടെയവിടെ അവൾ അതുപോലെ ചെയ്തു।

Verse 33

माहेश्वरी त्रिशूलेन तथा चक्रेण वैष्णवी । दैत्याञ्जघान कौमारी तथा शक्त्यातिकोपना ॥

മാഹേശ്വരി ത്രിശൂലത്തോടെ വധിച്ചു, വൈഷ്ണവി ചക്രത്തോടെ. കൗമാരി പരമക്രോധത്തോടെ തന്റെ ശക്തിയാൽ ദൈത്യന്മാരെയും വീഴ്ത്തി।

Verse 34

ऐन्द्रीकुलिशपातेन शतशो दैत्यदानवाः । पेतुर्विदारिताः पृथ्व्यां रुधिरौघप्रवर्षिणः ॥

ഐന്ദ്രീയുടെ വജ്രപാതത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് ദൈത്യ-ദാനവർ പിളർന്നുപോയി, രക്തധാരകൾ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ വീണു।

Verse 35

तुण्डप्रहारविध्वस्ता दंष्ट्राग्रक्षतवक्षसः । वाराहमूर्त्या न्यपतंश्चक्रेण च विदारिताः ॥

അവളുടെ ശൂകരമുഖപ്രഹാരങ്ങളിൽ അവർ തകർന്നു; ദംഷ്ട്രാഗ്രങ്ങൾ അവരുടെ വക്ഷസ്ഥലം കുത്തിപ്പിളർത്തി; വാരാഹിയുടെ മുമ്പിൽ അവർ വീണു, അവളുടെ ചക്രത്താലും അവർ ചീന്തപ്പെട്ടു।

Verse 36

नखैर्विदारितांश्चान्यान् भक्षयन्ती महासुरान् । नारसिंही चचाराजौ नादापूर्णदिगन्तरा ॥

മറ്റുള്ളവരെ നഖങ്ങളാൽ കീറിപ്പിളർത്തി, മഹാസുരന്മാരെ ഭക്ഷിച്ച് നരസിംഹീ യുദ്ധഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു; അവളുടെ ഗർജ്ജനങ്ങൾ ദിക്കുകളും ഇടവിടങ്ങളും നിറച്ചു।

Verse 37

चण्डाट्टहासैरसुराः शिवदूत्यभिदूषिताः । पेतुः पृथ्व्यां पतितांस्तांश्चखादाथ सा तदा ॥

അവളുടെ ഭീകര അട്ടഹാസധ്വനികളാൽ ശിവദൂതിയാൽ പീഡിതരായ അസുരർ ഭൂമിയിൽ വീണു; പിന്നെ അവൾ വീണവരെ ഭക്ഷിച്ചു।

Verse 38

इति मातृगणं क्रुद्धं मर्दयन्तं महासुरान् । दृष्ट्वाभ्युपायैर्विविधैर्ने॑शुर्देवारिसैनिकाः ॥

ഇങ്ങനെ ക്രുദ്ധമായ മാതൃഗണം മഹാസുരന്മാരെ ചതച്ചൊതുക്കുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ, ദേവദ്വേഷികളുടെ സൈന്യം ഭീതിയോടെ പലവിധത്തിൽ, വിവിധ ഉപായങ്ങളോടെ നിലവിളിച്ചു।

Verse 39

पलायनपरान् दृष्ट्वा दैत्यान् मातृगणार्दितान् । योध्धुमभ्याययौ क्रुद्धो रक्तबीजो महासुरः ॥

മാതൃഗണങ്ങൾ പിന്തുടർന്ന് പീഡിപ്പിച്ചതിനാൽ ഓടിപ്പോകാൻ ഒരുങ്ങിയ ദൈത്യരെ കണ്ട മഹാസുരൻ രക്തബീജൻ ക്രോധത്തോടെ യുദ്ധത്തിനായി മുന്നേറി।

Verse 40

रक्तबिन्दुर्यदा भूमौ पतत्यस्य शरीरतः । समुत्पतति मेदिन्यां तत्प्रमाणो महासुरः ॥

അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് രക്തത്തിന്റെ ഒരു തുള്ളി ഭൂമിയിൽ വീഴുമ്പോഴൊക്കെയും, ഭൂമിയിൽ നിന്ന് അതേ അളവും രൂപവും ഉള്ള മറ്റൊരു മഹാസുരൻ ഉദ്ഭവിച്ചു।

Verse 41

युयुधे स गदापाणिपरिन्द्रशक्त्या महासुरः । ततश्चैन्द्रि स्ववज्रेण रक्तबीजमताडयत् ॥

അവൻ ഗദ കൈവശമാക്കി മഹാബലത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്തു; അപ്പോൾ ഐന്ദ്രീ തന്റെ വജ്രംകൊണ്ട് രക്തബീജനെ പ്രഹരിച്ചു।

Verse 42

कुलिशेनाहतस्याशु बहु सुस्राव शोणितम् । समुत्तस्थुस्ततो योधास्तद्रूपास्तत्पराक्रमाः ॥

വജ്രംകൊണ്ട് വേഗത്തിൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവനിൽ നിന്ന് ഒരുമിച്ച് ധാരാളം രക്തം ഒഴുകി; തുടർന്ന് അതേ രൂപവും അതേ പരാക്രമവും ഉള്ള യോദ്ധാക്കൾ ഉദ്ഭവിച്ചു।

Verse 43

यावन्तः पतितास्तस्य शरीराद्रक्तबिन्दवः । तावन्तः पुरुषा जातास्तद्वीर्यबलविक्रमाः ॥

അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് എത്ര രക്തബിന്ദുക്കൾ വീണുവോ, അത്രയും പേർ ജനിച്ചു—അവന്റെ തന്നെ തേജസ്, ബലം, ശൗര്യം എന്നിവയോടെ।

Verse 44

ते चापि युयुधुस्तत्र पुरुषा रक्तसम्भवाः । समं मातृभिरत्युग्रशस्त्रपातातिभीषणम् ॥

രക്തത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ആ പുരുഷന്മാരും അവിടെ മാതൃകകളെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്തു; ക്രോധഭരിതമായ ആയുധവൃഷ്ടിയാൽ ആ സമരം അത്യന്തം ഭയാനകമായി।

Verse 45

पुनश्च वज्रपातेन क्षतमस्य शिरो यदा । ववाऽह रक्तं पुरुषास्ततो जाताः सहस्रशः ॥

വീണ്ടും, വജ്രപ്രഹാരത്തിൽ അവന്റെ തല മുറിവേറ്റപ്പോൾ രക്തം ഒഴുകി; അപ്പോൾ ആ രക്തത്തിൽ നിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് പുരുഷന്മാർ ജനിച്ചു।

Verse 46

वैष्णवी समरे चैनं चक्रेणाभिजघान ह । गदया दाडयामास ऐन्द्री तमसुरेश्वरम् ॥

അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ വൈഷ്ണവീ അവനെ തന്റെ ചക്രംകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു; ഐന്ദ്രി ആ അസുരാധിപനെ ഗദകൊണ്ട് അടിച്ചു തകർത്തു।

Verse 47

वैष्णवीचक्रभिन्नस्य रुधिरस्रावसम्भवैः । सहस्रशो जगद्व्याप्तं तत्प्रमाणैर्महासुरैः ॥

വൈഷ്ണവിയുടെ ചക്രംകൊണ്ട് മുറിക്കപ്പെട്ട അവന്റെ ഒഴുകുന്ന രക്തത്തിൽ നിന്ന്, അവനോടു തുല്യമായ അളവുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് മഹാസുരന്മാർ പരന്നു ലോകം നിറച്ചു।

Verse 48

शक्त्या जघान कौमारो वाराही च तथासिना । माहेश्वरी त्रिशूलेन रक्तबीजं महासुरम् ॥

കൗമാരീ മഹാസുരൻ രക്തബീജനെ തന്റെ ശക്തി (ഭാലം)കൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു; വാരാഹിയും അവനെ ഖഡ്ഗംകൊണ്ട് അടിച്ചു; മാഹേശ്വരീ അവനെ ത്രിശൂലംകൊണ്ട് കുത്തി।

Verse 49

स चापि गदया दैत्यः सर्वा एवाहनत् पृथक् । मातः कोपसमाविष्टो रक्तबीजो महासुरः ॥

ആ രക്തബീജൻ എന്ന മഹാസുരൻ ക്രോധാവേശത്തിൽ ഉന്മത്തനായി തന്റെ ഗദയാൽ അവരെ ഓരോരുത്തരെയും വേർതിരിച്ച് പ്രഹരിച്ചു.

Verse 50

तस्याहतस्य बहुधा शक्तिशूलादिभिर्भुवि । पपात यो वै रक्तौघस्तेनासञ्चतशोऽसुराः ॥

കുന്തം, ത്രിശൂലം മുതലായവകൊണ്ട് പലവിധത്തിൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവന്റെ രക്തധാരകൾ ഭൂമിയിൽ വീണു; അതിൽ നിന്ന് അനന്തസംഖ്യ അശുരന്മാർ ഉദ്ഭവിച്ചു.

Verse 51

तैश्चासुरासृक्सम्भूतैरसुरैः सकलं जगत् । व्याप्तमासीत्ततो देवा भयमाजग्मुरुत्तमम् ॥

ആ അശുരന്റെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച അശുരന്മാർ കൊണ്ട് സർവ്വലോകവും നിറഞ്ഞു; അപ്പോൾ ദേവന്മാർ മഹാഭയത്തിൽ ആകപ്പെട്ടു.

Verse 52

तान् विषण्णान् सुरान् दृष्ट्वा चण्डिका प्राह सत्वरा । उवाच कालीं चामुण्डे विस्तीर्णं वदनं कुरु ॥

ദേവന്മാർ നിരാശരായതു കണ്ട ചണ്ഡിക വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞു. അവൾ കാളിയോട്—“ഹേ ചാമുണ്ഡേ, നിന്റെ വായ് വിശാലവും വിപുലവും ആക്കുക!” എന്നു കല്പിച്ചു.

Verse 53

मच्छस्त्रपातसम्भूतान् रक्तबिन्दून् महासुरान् । रक्तबिन्दोः प्रतीच्छ त्वं वक्त्रेणानेन वेगिना ॥

“ഈ വേഗമുള്ള വായ് കൊണ്ട് എന്റെ ആയുധപ്രഹാരത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്ന രക്തബിന്ദുക്കളെ—അവ മഹാസുരന്മാരെ—സ്വീകരിക്ക; വീഴുന്ന രക്തം പിടിച്ചെടുക്കുക.”

Verse 54

भक्षयन्ती चर रणॆ तदुत्पन्नान् महासुरान् । एवमेष क्षयं दैत्यः क्षीणरक्तो गमिष्यति । भक्ष्यमाणास्त्वया चोग्रा न चोत्पत्स्यन्ति चापरे ॥

യുദ്ധഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ച് അവിടെ നിന്നുയരുന്ന മഹാസുരന്മാരെ ഭക്ഷിക്കൂ. ഇങ്ങനെ ഈ ദൈത്യൻ രക്തക്ഷയത്തോടെ നാശം പ്രാപിക്കും. നീ ആ ഭീകരരെ തിന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ മറ്റാർക്കും ഉദ്ഭവമുണ്ടാകില്ല.

Verse 55

ऋषिरुवाच इत्युक्त्वा तां ततो देवी शूलेनाभिजघान तम् । मुखेन काली जगृहे रक्तबीजस्य शोणितम् ॥

ഋഷി പറഞ്ഞു—അവളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ദേവി അവനെ ത്രിശൂലത്തോടെ പ്രഹരിച്ചു; കാളി തന്റെ വായാൽ രക്തബീജന്റെ രക്തം പിടിച്ച് കുടിച്ചു.

Verse 56

ततोऽसावाजघानाथ गदया तत्र चण्डिकाम् । न चास्या वेदनां चक्रे गदापातोऽल्पिकामपि ॥

അപ്പോൾ അവൻ അവിടെ ചണ്ഡികയെ ഗദകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു; എന്നാൽ ഗദാപ്രഹാരവും അവൾക്ക് അല്പമെങ്കിലും വേദന ഉണ്ടാക്കിയില്ല.

Verse 57

तस्याहतस्य देहात्तु बहु सुस्राव शोणितम् । यतस्ततः स्ववक्त्रेण वामुण्डा सम्प्रतीच्छति ॥

അവന്റെ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ധാരാളം രക്തം ഒഴുകി; അത് എവിടെയെവിടെയായി വീണുവോ അവിടെയവിടെ ചാമുണ്ഡാ തന്റെ വായാൽ തന്നെ അത് ഏറ്റെടുത്തു.

Verse 58

मुखे समुद्गता येऽस्य रक्तपातान्महासुराः । तांश्चखादाथ चामुण्डा पपौ तस्य च शोणितम् ॥

അവന്റെ വീഴുന്ന രക്തത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ച മഹാസുരന്മാരെ ചാമുണ്ഡാ ഭക്ഷിച്ചു; അവൾ അവന്റെ രക്തവും കുടിച്ചു.

Verse 59

देवी शूलेन चक्रेण बाणैरसिभिरृष्टीभिः । जघान रक्तबीजं तं चामुण्डापीतशोणितम् ॥

ദേവി ശൂലവും ചക്രവും, അമ്പുകൾ, ഖഡ്ഗങ്ങൾ, തോമരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് രക്തബീജനെ വധിച്ചു; ചാമുണ്ഡ അവന്റെ രക്തം പാനം ചെയ്തു।

Verse 60

स पपात महीपृष्ठे शस्त्रसंहतितो हतः । नीरक्तश्च महीपाल रक्तबीजो महासुरः ॥

ആയുധങ്ങളുടെ കൂട്ടപ്രഹാരത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ട അവൻ ഭൂമിയുടെ മേൽ വീണു. ഹേ രാജാവേ, മഹാസുരൻ രക്തബീജൻ രക്തശൂന്യനായി കിടന്നു।

Verse 61

ततस्ते हर्षमतुलमवापुस्त्रिदशा नृप । तेषां मातृगणो जातो ननर्तासृङ्मदोद्धतः ॥

അപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, ദേവന്മാർ അനുപമമായ ആനന്ദം പ്രാപിച്ചു; രക്തോന്മാദത്തിൽ മത്തയായ മാതൃഗണങ്ങൾ നൃത്തം ആരംഭിച്ചു।