Adhyaya 62

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ग्रहसंख्यावर्णनं नामैकषष्टितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः कथं विष्णोः प्रसादाद्वै ध्रुवो बुद्धिमतां वरः मेढीभूतो ग्राहाणां वै वक्तुमर्हसि सांप्रतम्

ഇങ്ങനെ ശ്രീലിംഗ മഹാപുരാണത്തിന്റെ പൂർവ്വഭാഗത്തിൽ ‘ഗ്രഹസംഖ്യാവർണ്ണനം’ എന്ന ഏകഷഷ്ടിതമ അധ്യായം. ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഇപ്പോൾ പറയുക: വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ധ്രുവൻ എങ്ങനെ ഗ്രഹങ്ങളുടെ സ്ഥിരധുരി (മേഢി) ആയി?

Verse 2

सूत उवाच एतमर्थं मया पृष्टो नानाशास्त्रविशारदः मार्कण्डेयः पुरा प्राह मह्यं शुश्रूषवे द्विजाः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജ ഋഷിമാരേ! ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, അനേകം ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ നിപുണനായ മഹർഷി മാർകണ്ഡേയൻ പൂർവകാലത്ത് എനിക്ക്—ഭക്തിയോടെ ശ്രവിക്കുന്നവനോട്—ഇതു പറഞ്ഞു.

Verse 3

मार्कण्डेय उवाच सार्वभौमो महातेजाः सर्वशस्त्रभृतां वरः उत्तानपादो राजा वै पालयामास मेदिनीम्

മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഉത്താനപാദൻ എന്ന രാജാവ് സർവ്വഭൗമനും മഹാതേജസ്വിയും ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ആയിരുന്നു; അവൻ തന്നെയാണ് ഭൂമിയെ പാലിച്ചു സംരക്ഷിച്ചത്.

Verse 4

तस्य भार्याद्वयम् अभूत् सुनीतिः सुरुचिस् तथा अग्रजायामभूत्पुत्रः सुनीत्यां तु महायशाः

അവന് രണ്ട് ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു—സുനീതിയും സുരുചിയും. മൂത്ത റാണിയിൽ ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു; സുനീതിയിൽ മഹായശസ്സുള്ള പുത്രനും ജനിച്ചു.

Verse 5

ध्रुवो नाम महाप्राज्ञः कुलदीपो महामतिः कदाचित् सप्तवर्षे ऽपि पितुरङ्कम् उपाविशत्

ധ്രുവൻ എന്ന ബാലൻ മഹാപ്രാജ്ഞനും കുലദീപവും മഹാമതിയും ആയിരുന്നു. ഒരിക്കൽ, ഏഴുവയസ്സായിട്ടും, അവൻ പിതാവിന്റെ മടിയിൽ ചെന്നിരുന്നു.

Verse 6

सुरुचिस्तं विनिर्धूय स्वपुत्रं प्रीतिमानसा न्यवेशयत्तं विप्रेन्द्रा ह्य् अङ्कं रूपेण मानिता

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ! സുരുചി അവനെ തള്ളിനീക്കി, സന്തോഷഭരിതമായ മനസ്സോടെ തന്റെ പുത്രനെ മടിയിൽ ഇരുത്തി; തന്റെ രൂപസൗന്ദര്യം കൊണ്ടു അവൾ മാനിതയായിരുന്നു.

Verse 7

अलब्ध्वा स पितुर्धीमान् अङ्कं दुःखितमानसः मातुः समीपमागम्य रुरोद स पुनः पुनः

ജ്ഞാനിയായ പിതാവിന്റെ ആലിംഗനം ലഭിക്കാതെ, ദുഃഖം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ അവൻ അമ്മയുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു വീണ്ടും വീണ്ടും കരഞ്ഞു।

Verse 8

रुदन्तं पुत्रमाहेदं माता शोकपरिप्लुता सुरुचिर्दयिता भर्तुस् तस्याः पुत्रो ऽपि तादृशः

ശോകത്തിൽ മുങ്ങിയ അമ്മ കരയുന്ന മകനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. അവൾ സുരുചി, ഭർത്താവിന് പ്രിയപ്പെട്ടവൾ—അവളുടെ മകനും അതേ സ്വഭാവക്കാരൻ।

Verse 9

मम त्वं मन्दभाग्याया जातः पुत्रो ऽप्यभाग्यवान् किं शोचसि किमर्थं त्वं रोदमानः पुनः पुनः

നീ എന്റെ—മന്ദഭാഗ്യയായ സ്ത്രീയുടെ—മകനായി ജനിച്ചു; നീയും ദൗർഭാഗ്യവാനാണ്. എന്തിന് നീ ദുഃഖിക്കുന്നു? ഏതു കാരണത്താൽ വീണ്ടും വീണ്ടും കരയുന്നു?

Verse 10

संतप्तहृदयो भूत्वा मम शोकं करिष्यसि स्वस्थस्थानं ध्रुवं पुत्र स्वशक्त्या त्वं समाप्नुयाः

വേദനകൊണ്ട് കത്തുന്ന ഹൃദയത്തോടെ നീ എന്റെ ശോകത്തിന് കാരണമാകും. എങ്കിലും മകനേ, നിന്റെ സ്വശക്തിയാൽ നീ തീർച്ചയായും നിന്റെ ധ്രുവമായ സ്ഥിരസ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കും।

Verse 11

इत्युक्तः स तु मात्रा वै निर्जगाम तदा वनम् विश्वामित्रं ततो दृष्ट्वा प्रणिपत्य यथाविधि

അമ്മ ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചതോടെ അവൻ അപ്പോൾ വനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് വിശ്വാമിത്രനെ കണ്ടപ്പോൾ, വിധിപ്രകാരം സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം ചെയ്ത് വണങ്ങി।

Verse 12

उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा भगवन् वक्तुमर्हसि सर्वेषामुपरिस्थानं केन प्राप्स्यामि सत्तम

കൈകൂപ്പി അവൻ പറഞ്ഞു— “ഹേ ഭഗവൻ, ദയചെയ്ത് അരുളുക; ഹേ സത്തമ, ഏ ഉപായത്താൽ ഞാൻ എല്ലാവർക്കും മീതെയുള്ള പരമപദം പ്രാപിക്കും?”

Verse 13

पितुरङ्के समासीनं माता मां सुरुचिर्मुने व्यधूनयत्स तं राजा पिता नोवाच किंचन

ഹേ മുനേ, ഞാൻ പിതാവിന്റെ മടിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ എന്റെ മാതാവ് സുരുചി എന്നെ തള്ളിനീക്കി; രാജാവായ എന്റെ പിതാവ് അവളോട് ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.

Verse 14

एतस्मात् कारणाद् ब्रह्मंस् त्रस्तो ऽहं मातरं गतः सुनीतिराह मे माता मा कृथाः शोकमुत्तमम्

ഈ കാരണത്താൽ, ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ ഭയപ്പെട്ടു അമ്മയിലേക്കു പോയി. എന്റെ മാതാവ് സുനീതി പറഞ്ഞു— “മകനേ, അത്യന്തം ദുഃഖിക്കരുത്.”

Verse 15

स्वकर्मणा परं स्थानं प्राप्तुमर्हसि पुत्रक तस्या हि वचनं श्रुत्वा स्थानं तव महामुने

“മകനേ, നിന്റെ സ്വന്തം സത്കർമം കൊണ്ടുതന്നെ നീ പരമപദം പ്രാപിക്കാൻ അർഹനാണ്. ഹേ മഹാമുനേ, അവളുടെ വാക്ക് കേട്ടാൽ ആ സ്ഥാനം നിനക്കായി നിശ്ചയമാകുന്നു.”

Verse 16

प्राप्तो वनमिदं ब्रह्मन्न् अद्य त्वां दृष्टवान्प्रभो तव प्रसादात् प्राप्स्ये ऽहं स्थानमद्भुतमुत्तमम्

ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, ഇന്ന് ഞാൻ ഈ വനത്തിലെത്തി, ഹേ പ്രഭോ, നിങ്ങളെ ദർശിച്ചു. നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ മാത്രം ഞാൻ അത്ഭുതകരമായ ഉത്തമപദം പ്രാപിക്കും.

Verse 17

इत्युक्तः स मुनिः श्रीमान् प्रहसन्न् इदम् अब्रवीत् राजपुत्र शृणुष्वेदं स्थानमुत्तममाप्स्यसि

ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യപ്പെട്ട ആ ശ്രീമാൻ മുനി മന്ദഹാസത്തോടെ പറഞ്ഞു— “ഹേ രാജപുത്രാ, ഇത് കേൾക്കുക; ഇതിലൂടെ നീ പരമോത്തമ ധാമം പ്രാപിക്കും.”

Verse 18

आराध्य जगतामीशं केशवं क्लेशनाशनम् दक्षिणाङ्गभवं शंभोर् महादेवस्य धीमतः

ജഗദീശനും ക്ലേശനാശകനുമായ കേശവനെ ആരാധിച്ച്—ശംഭുവിന്റെ ദക്ഷിണാംഗമായി അവതരിച്ചവനെ—ആ ധീമാൻ മഹാദേവൻ അനുഗ്രഹം നൽകുന്നു।

Verse 19

जप नित्यं महाप्राज्ञ सर्वपापविनाशनम् इष्टदं परमं शुद्धं पवित्रममलं परम्

ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ, ഇതിനെ നിത്യം ജപിക്ക; ഇത് സർവ്വപാപനാശകം, ഇഷ്ടഫലദായകം, പരമശുദ്ധം—അതിപവിത്രം, നിർമലം, പരാത്പരം.

Verse 20

ब्रूहि मन्त्रमिमं दिव्यं प्रणवेन समन्वितम् नमो ऽस्तु वासुदेवाय इत्येवं नियतेन्द्रियः

പ്രണവത്തോടെ ചേർന്ന ഈ ദിവ്യമന്ത്രം ഉച്ചരിക്ക: “ഓം നമോऽസ്തു വാസുദേവായ।” ഇങ്ങനെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് ജപിക്ക.

Verse 21

ध्यायन्सनातनं विष्णुं जपहोमपरायणः इत्युक्तः प्रणिपत्यैनं विश्वामित्रं महायशाः

സനാതന വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിച്ച്, ജപവും ഹോമവും ആചരിക്കുന്നതിൽ പരായണനായ ആ മഹായശസ്സുള്ളവൻ—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്—മഹാത്മാവ് വിശ്വാമിത്രനെ പ്രണാമിച്ചു।

Verse 22

प्राङ्मुखो नियतो भूत्वा जजाप प्रीतमानसः शाकमूलफलाहारः संवत्सरमतन्द्रितः

കിഴക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച്, നിയന്ത്രിതനും ആത്മസംയമിയുമായിട്ട്, ഭക്തിഭരിതമായ മനസ്സോടെ അദ്ദേഹം ജപം ചെയ്തു. ശാകം, മൂലം, ഫലം എന്നിവ മാത്രം ആഹാരമാക്കി, ഒരു വർഷം മുഴുവൻ അപ്രമാദമായി സ്ഥിരസാധനയിൽ നിലകൊണ്ടു.

Verse 23

जजाप मन्त्रमनिशम् अजस्रं स पुनः पुनः वेताला राक्षसा घोराः सिंहाद्याश् च महामृगाः

അദ്ദേഹം മന്ത്രം ഇടവിടാതെ, നിരന്തരം വീണ്ടും വീണ്ടും ജപിച്ചു. അപ്പോൾ ഭീകരമായ വേതാളങ്ങളും രാക്ഷസന്മാരും സിംഹാദി മഹാമൃഗങ്ങളും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന വിഘ്നങ്ങളായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; എന്നാൽ ദൃഢമായ മന്ത്രസാധനയ്ക്ക് മുന്നിൽ അവ നിർബ്ബലമായി.

Verse 24

तमभ्ययुर्महात्मानं बुद्धिमोहाय भीषणाः जपन् स वासुदेवेति न किंचित् प्रत्यपद्यत

ബുദ്ധിയെ മോഹിപ്പിക്കാൻ ഭീകരർ ആ മഹാത്മാവിന്മേൽ പാഞ്ഞെത്തി; എന്നാൽ അദ്ദേഹം “വാസുദേവ” എന്നു ജപിച്ചുകൊണ്ട് അല്പവും വഴങ്ങുകയോ കുലുങ്ങുകയോ ചെയ്തില്ല.

Verse 25

सुनीतिर् अस्य या माता तस्या रूपेण संवृता पिशाचि समनुप्राप्ता रुरोद भृशदुःखिता

അപ്പോൾ ഒരു പിശാചിനി അവന്റെ മാതാവായ സുനീതിയുടെ രൂപം ധരിച്ചു, അത്യന്തം ദുഃഖത്തിൽ വ്യാകുലയായി അവിടെ എത്തി ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു.

Verse 26

मम त्वमेकः पुत्रो ऽसि किमर्थं क्लिश्यते भवान् मामनाथामपहाय तप आस्थितवानसि

“നീ എന്റെ ഏകപുത്രനാണ്; പിന്നെ എന്തിന് ഇങ്ങനെ നീ നിന്നെ തന്നെ കഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു? എന്നെ അനാഥയായി വിട്ട് നീ എന്തിന് തപസ്സിൽ പ്രവേശിച്ചു?”

Verse 27

एवमादीनि वाक्यानि भाषमाणां महातपाः अनिरीक्ष्यैव हृष्टात्मा हरेर्नाम जजाप सः

ഇത്തരം വാക്കുകൾ പറയപ്പെടുമ്പോൾ, ആ മഹാതപസ്വി പിന്നോട്ട് നോക്കാതെയേ, ആനന്ദം നിറഞ്ഞ ഹൃദയത്തോടെ ഭക്തിയോടെ ഹരിനാമം ജപിക്കാൻ തുടങ്ങി।

Verse 28

ततः प्रशेमुः सर्वत्र विघ्नरूपाणि तत्र वै ततो गरुडमारुह्य कालमेघसमद्युतिः

അപ്പോൾ അവിടെ എല്ലായിടത്തും വിഘ്നരൂപമായ തടസ്സങ്ങൾ ശമിച്ചു. തുടർന്ന് കാളമേഘസമ ദ്യുതിയുള്ള ഭഗവാൻ ഗരുഡാരൂഢനായി പുറപ്പെട്ടു।

Verse 29

सर्वदेवैः परिवृतः स्तूयमानो महर्षिभिः आययौ भगवान्विष्णुः ध्रुवान्तिकम् अरातिहा

സകല ദേവന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടും മഹർഷിമാർ സ്തുതിച്ചും, ശത്രുനാശകനായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ധ്രുവന്റെ അടുക്കൽ എത്തി. ശൈവബോധത്തിൽ ഇതും പതി (ശിവൻ) ഇച്ഛയാൽ തന്നെയാണ്.

Verse 30

समागतं विलोक्याथ को ऽसावित्येव चिन्तयन् पिबन्निव हृषीकेशं नयनाभ्यां जगत्पतिम्

പ്രഭു വന്നെത്തിയത് കണ്ടപ്പോൾ, “ഇവൻ ആരാണ്?” എന്ന് ചിന്തിച്ചു; കണ്ണുകളാൽ കുടിക്കുന്നതുപോലെ ലോകനാഥൻ ഹൃഷീകേശനെ ദർശിച്ചു।

Verse 31

जपन् स वासुदेवेति ध्रुवस्तस्थौ महाद्युतिः शङ्खप्रान्तेन गोविन्दः पस्पर्शास्यं हि तस्य वै

“വാസുദേവ” എന്ന് ജപിച്ചുകൊണ്ട് മഹാദ്യുതിയുള്ള ധ്രുവൻ അചഞ്ചലമായി നിന്നു. അപ്പോൾ ഗോവിന്ദൻ ശംഖത്തിന്റെ അഗ്രഭാഗംകൊണ്ട് അവന്റെ വായ് സ്പർശിച്ചു।

Verse 32

ततः स परमं ज्ञानम् अवाप्य पुरुषोत्तमम् तुष्टाव प्राञ्जलिर्भूत्वा सर्वलोकेश्वरं हरिम्

അപ്പോൾ അവൻ പുരുഷോത്തമന്റെ പരമജ്ഞാനം പ്രാപിച്ച്, കൈകൂപ്പി നിൽക്കവെ, സർവ്വലോകേശ്വരനായ ഹരിയെ സ്തുതിച്ചു।

Verse 33

प्रसीद देवदेवेश शङ्खचक्रगदाधर लोकात्मन् वेदगुह्यात्मन् त्वां प्रपन्नो ऽस्मि केशव

പ്രസാദിക്കണമേ, ദേവദേവേശാ! ശംഖചക്രഗദാധരാ; ലോകാത്മാവേ, വേദത്തിന്റെ ഗുഹ്യസാരസ്വരൂപാ! കേശവാ, ഞാൻ നിന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചു।

Verse 34

न विदुस्त्वां महात्मानं सनकाद्या महर्षयः तत्कथं त्वामहं विद्यां नमस्ते भुवनेश्वर

മഹാത്മാവേ! സനകാദി മഹർഷിമാരും നിന്നെ യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നില്ല; എങ്കിൽ ഞാൻ എങ്ങനെ അറിയും? ഭുവനേശ്വരാ, നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 35

तमाह प्रहसन्विष्णुर् एहि वत्स ध्रुवो भवान् स्थानं ध्रुवं समासाद्य ज्योतिषाम् अग्रभुग् भव

അപ്പോൾ വിഷ്ണു പുഞ്ചിരിച്ച് പറഞ്ഞു—“വാ, വത്സാ! നീ തീർച്ചയായും ധ്രുവനാകും. ധ്രുവസ്ഥാനത്തെ പ്രാപിച്ച്, ജ്യോതിസ്സുകളിൽ അഗ്രഗണ്യനാകുക.”

Verse 36

मात्रा त्वं सहितस्तत्र ज्योतिषां स्थानमाप्नुहि मत्स्थानमेतत्परमं ध्रुवं नित्यं सुशोभनम्

നിന്റെ മാതാവിനോടൊപ്പം അവിടെ ചെന്നു ജ്യോതിസ്സുകളുടെ സ്ഥാനം പ്രാപിക്ക. ഇതെൻ പരമധാമം തന്നേ—ധ്രുവം, നിത്യം, അത്യന്തം ദീപ്തിമാനം।

Verse 37

तपसाराध्य देवेशं पुरा लब्धं हि शङ्करात् वासुदेवेति यो नित्यं प्रणवेन समन्वितम्

തപസ്സിലൂടെ ദേവേശ്വരനെ ആരാധിച്ച്, അവൻ മുൻപ് ശങ്കരനിൽ നിന്ന് പ്രണവം (ഓം) ചേർന്ന “വാസുദേവ” എന്ന നിത്യജപ്യ മന്ത്രം ലഭിച്ചു।

Verse 38

नमस्कारसमायुक्तं भगवच्छब्दसंयुतम् जपेदेवं हि यो विद्वान् ध्रुवं स्थानं प्रपद्यते

നമസ്കാരത്തോടും “ഭഗവാൻ” എന്ന ശബ്ദത്തോടും ചേർത്ത് ഇങ്ങനെ ജപിക്കുന്ന വിജ്ഞാനി നിശ്ചയമായും ധ്രുവമായ—അചഞ്ചല സ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 39

ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश् च परमर्षयः मात्रा सह ध्रुवं सर्वे तस्मिन् स्थाने न्यवेशयन्

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ഗന്ധർവന്മാരോടുകൂടെ, സിദ്ധന്മാരും പരമർഷിമാരും—എല്ലാവരും ധ്രുവനെ അവന്റെ മാതാവിനോടൊപ്പം അതേ സ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 40

विष्णोराज्ञां पुरस्कृत्य ज्योतिषां स्थानमाप्तवान् एवं ध्रुवो महातेजा द्वादशाक्षरविद्यया

വിഷ്ണുവിന്റെ ആജ്ഞയെ മുൻനിർത്തി ആദരിച്ച് ധ്രുവൻ ജ്യോതിഷ്കന്മാരുടെ ഇടയിൽ സ്ഥാനം നേടി; ഇങ്ങനെ മഹാതേജസ്സുള്ള ധ്രുവൻ ദ്വാദശാക്ഷര വിദ്യയാൽ ആ പദം പ്രാപിച്ചു।

Verse 41

अवाप महतीं सिद्धिम् एतत्ते कथितं मया

അവൻ മഹത്തായ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു; ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു।

Verse 42

सूत उवाच तस्माद्यो वासुदेवाय प्रणामं कुरुते नरः स याति ध्रुवसालोक्यं ध्रुवत्वं तस्य तत्तथा

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അതുകൊണ്ട് ഭക്തിയോടെ വാസുദേവനോട് പ്രണാമം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ ധ്രുവലോകസാലോക്യം പ്രാപിക്കുകയും ധ്രുവത്വം—അചലസ്ഥിരത—ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും; അവനു അത് നിശ്ചയമായും അങ്ങനെ തന്നേ.