Adhyaya 20

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकोनविशो ऽध्यायः सूत उवाच त्रिधन्वा राजपुत्रस्तु धर्मेणापालयन्महीम् / तस्य पुत्रो ऽभवद् विद्वांस्त्रय्यारुण इति स्मृतः

ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്ത്രീ സംഹിതയുടെ പൂർവവിഭാഗത്തിൽ ഏകോനവിംശ അധ്യായം സമാപ്തം. സൂതൻ പറഞ്ഞു—രാജകുമാരൻ ത്രിധന്വാ ധർമ്മപ്രകാരം ഭൂമിയെ പരിപാലിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ പണ്ഡിതനായി ‘ത്രയ്യാരുണ’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായി।

Verse 2

तस्य सत्यव्रतो नाम कुमारो ऽभून्महाबलः / भार्या सत्यधना नाम हरिश्चन्द्रमजीजनत्

അവന് സത്യവ്രതൻ എന്ന മഹാബലവാനായ പുത്രൻ ഉണ്ടായി. സത്യവ്രതന്റെ ഭാര്യ സത്യധനാ എന്നവൾ ഹരിശ്ചന്ദ്രനെ പ്രസവിച്ചു।

Verse 3

हरिश्चन्द्रस्य पुत्रो ऽभूद् रोहितो नाम वीर्यवान् / हरितो रोहितस्याथ धुन्धुस्तस्य सुतो ऽभवत्

ഹരിശ്ചന്ദ്രന് റോഹിതൻ എന്ന വീര്യവാനായ പുത്രൻ ഉണ്ടായി. റോഹിതന്റെ പുത്രൻ ഹരിതൻ; ഹരിതന്റെ പുത്രൻ ധുന്ധു ആയിരുന്നു।

Verse 4

विजयश्च सुदेवश्च धुन्धुपुत्रौ बभूवतुः / विजयस्याभवत् पुत्रः कारुको नाम वीर्यवान्

ധുന്ധുവിന് വിജയനും സുദേവനും എന്ന രണ്ടു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി. വിജയനിൽ നിന്ന് വീര്യവാൻ കാരുകൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു.

Verse 5

कारुकस्य वृकः पुत्रस्तस्माद् बाहुरजायत / सगरस्तस्य पुत्रौऽभूद् राजा परमधार्मिकः

കാരുകന്റെ പുത്രൻ വൃകൻ; അവനിൽ നിന്ന് ബാഹു ജനിച്ചു. ബാഹുവിന്റെ പുത്രൻ സഗരൻ, പരമധാർമ്മികനായ രാജാവായിരുന്നു.

Verse 6

द्वे भार्ये सगरस्यापि प्रभा भानुमती तथा / ताभ्यामाराधितः प्रादादौर्वाग्निर्वरमुत्तमम्

സഗരരാജാവിനും പ്രഭയും ഭാനുമതിയും എന്ന രണ്ടു ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇരുവരുടെയും ആരാധനയിൽ പ്രസന്നനായ ഔർവ ഋഷി, ഔർവാഗ്നിസ്വരൂപനായി, ഉത്തമ വരം നൽകി.

Verse 7

एकं भानुमती पुत्रमगृह्णादसमञ्जसम् / प्रभा षष्टिसहस्त्रं तु पुत्राणां जगृहे शुभा

ഭാനുമതി ഒരേയൊരു പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു—അസമഞ്ജസൻ. ശുഭയായ പ്രഭാ അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.

Verse 8

असमञ्सस्य तनयो ह्यंशुमान् नाम पार्थिवः / तस्य पुत्रो दिलीपस्तु दिलीपात् तु भगीरथः

അസമഞ്ജസന്റെ പുത്രൻ അംശുമാൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു. അവന്റെ പുത്രൻ ദിലീപൻ; ദിലീപനിൽ നിന്ന് ഭഗീരഥൻ ജനിച്ചു.

Verse 9

येन भागीरथी गङ्गा तपः कृत्वावतारिता / प्रसादाद् देवदेवस्य महादेवस्य धीमतः

ആരുടെ പ്രസാദത്താൽ തപസ്സു ചെയ്ത് ഭാഗീരഥീ ഗംഗ ലോകത്തിലേക്ക് അവതരിച്ചുവോ—അത് ദേവദേവനായ ധീമാന മഹാദേവന്റെ അനുഗ്രഹം തന്നേ.

Verse 10

भगीरथस्य तपसा देवः प्रीतमना हरः / बभार शिरसा गङ्गां सोमान्ते सोमभूषणः

ഭഗീരഥന്റെ തപസ്സിൽ ഹൃദയം പ്രസന്നനായ ദേവ ഹരൻ (ശിവൻ)—സോമഭൂഷണൻ, ജടയിൽ ചന്ദ്രധാരി—ഗംഗയെ തന്റെ ശിരസ്സിൽ വഹിച്ചു.

Verse 11

भगीरथसुतश्चापि श्रुतो नाम बभूव ह / नाभागस्तस्य दायादः सिन्धुद्वीपस्ततो ऽभवत्

ഭഗീരഥന്റെ പുത്രൻ ‘ശ്രുത’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി. അവന്റെ അവകാശി നാഭാഗൻ; തുടർന്ന് ആ വംശത്തിൽ സിന്ധുദ്വീപൻ ജനിച്ചു.

Verse 12

अयुतायुः सुतस्तस्य ऋतुपर्णस्तु तत्सुतः / ऋतुपर्णस्य पुत्रो ऽभूत् सुदासो नाम धार्मिकाः / सौदासस्तस्य तनयः ख्यातः कल्माषपादकः

അവന്റെ പുത്രൻ അയുതായു; അയുതായുവിന്റെ പുത്രൻ ഋതുപർണൻ. ഋതുപർണന് ധർമ്മാത്മാവായ സുദാസൻ എന്ന പുത്രൻ; സുദാസന്റെ പുത്രൻ സൗദാസൻ, കല്മാഷപാദൻ എന്നും പ്രസിദ്ധൻ.

Verse 13

वसिष्ठस्तु महातेजाः क्षेत्रे कल्माषपादके / अश्मकं जनयामसा तमिक्ष्वाकुकुलध्वजम्

അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ വസിഷ്ഠൻ കല്മാഷപാദന്റെ ക്ഷേത്രത്തിൽ (പത്നിയിൽ) അശ്മകനെ ജനിപ്പിച്ചു—അവൻ ഇക്ഷ്വാകു കുലത്തിന്റെ ധ്വജമായി (ഗൗരവമായി) തിളങ്ങി.

Verse 14

अश्मकस्योत्कलायां तु नकुलो नाम पार्थिवः / स हि रामभयाद् राजा वनं प्राप सुदुः खितः

അശ്മകന്റെ അധീനത്തിലുള്ള ഉത്കലദേശത്ത് നകുലൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. രാമഭയത്താൽ അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി അവൻ വനത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 15

विभ्रत् स नारीकवचं तस्माच्छतरथो ऽभवत् / तस्माद् बिलिबिलिः श्रीमान्वृद्धशर्माचतत्सुतः

അവൻ നാരീ-കവചം ധരിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് ശതരഥൻ ജനിച്ചു. ശതരഥനിൽ നിന്ന് ശ്രീമാൻ ബിലിബിലിയും, അവന്റെ പുത്രൻ വൃദ്ധശർമനും ജനിച്ചു.

Verse 16

तस्माद् विश्वसहस्तस्मात् खट्वाङ्ग इति विश्रुतः / दीर्घबाहुः सुतस्तस्य रघुस्तस्मादजायत

ആ വിശ്വസഹനിൽ നിന്ന് ഖട്വാങ്ഗൻ എന്ന് പ്രസിദ്ധനായ പുത്രൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ പുത്രൻ ദീർഘബാഹു; അവനിൽ നിന്ന് രഘു ജനിച്ചു.

Verse 17

रघोरजः समुत्पन्नो राजा दशरथस्ततः / रामो दाशरथिर्वोरो धर्मज्ञो लोकविश्रुतः

രഘുവംശത്തിൽ രാജാവ് ദശരഥൻ ഉദ്ഭവിച്ചു. അവനിൽ നിന്ന് ദാശരഥിയായ വീരൻ രാമൻ ജനിച്ചു—ധർമ്മജ്ഞനും ലോകവിഖ്യാതനും.

Verse 18

भरतो लक्ष्मणश्चैव शत्रुघ्नश्च महाबलः / सर्वे शक्रसमा युद्धे विष्णुशक्तिसमन्विताः / जज्ञे रावणनाशार्थं विष्णुरंशेन विश्वकृत्

ഭരതൻ, ലക്ഷ്മണൻ, മഹാബലൻ ശത്രുഘ്നൻ—എല്ലാവരും യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രസമരും വിഷ്ണുശക്തിയാൽ സമന്വിതരുമായിരുന്നു. രാവണനാശത്തിനായി വിശ്വകർത്താവ് സ്വയം വിഷ്ണുവിന്റെ അംശമായി അവതരിച്ചു.

Verse 19

रामस्य सुभगा भार्या जनकस्यात्मजा शुभा / सीता त्रिलोकविख्याता शीलौदार्यगुणान्विता

രാമന്റെ സൗഭാഗ്യവതി ഭാര്യയും ജനകന്റെ ശുഭ പുത്രിയുമായ സീത ത്രിലോകത്തിലും പ്രസിദ്ധയാണ്; ശീലവും ഔദാര്യവും മുതലായ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നയാണ്.

Verse 20

तपसा तोषिता देवी जनकेन गिरीन्द्रजा / प्रायच्छज्जानकीं सीतां राममेवाश्रिता पतिम्

ജനകന്റെ തപസ്സിൽ പ്രസന്നയായ ഗിരീന്ദ്രപുത്രിയായ ദേവി, ഭർത്താവായും ശരണമായും രാമനെയേ ആശ്രയിച്ച ജാനകീ സീതയെ ദാനമായി നൽകി.

Verse 21

प्रीतश्च भगवानीशस्त्रिशूली नीललोहितः / प्रददौ शत्रुनाशार्थं जनकायाद्भुतं धनुः

പ്രസന്നനായ ത്രിശൂലധാരി നീലലോഹിതനായ ഭഗവാൻ ഈശൻ, ശത്രുനാശാർത്ഥം ജനകനു അത്ഭുതധനുസ്സ് നൽകി.

Verse 22

स राजा जनको विद्वान् दातुकामः सुतामिमाम् / अघोषयदमित्रघ्नो लोके ऽस्मिन् द्विजपुङ्गवाः

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരേ! ആ പണ്ഡിതനായ രാജാവ് ജനകൻ, ഈ പുത്രിയെ കന്യാദാനമായി നൽകുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, അമിത്രഘ്നനായി, ഈ ലോകമൊട്ടാകെ പ്രഖ്യാപനം നടത്തിച്ചു.

Verse 23

इदं धनुः समादातुं यः शक्नोति जगत्त्रये / देवो वा दानवो वापि स सीतां लब्धुमर्हति

ത്രിലോകത്തിലും ആരെങ്കിലും ഈ ധനുസ്സ് എടുത്തുയർത്താൻ കഴിയുമെങ്കിൽ—ദേവനായാലും ദാനവനായാലും—അവനേ സീതയെ ലഭിക്കാൻ അർഹൻ.

Verse 24

विज्ञाय रामो बलवान् जनकस्य गृहं प्रभुः / भञ्जयामास चादाय गत्वासौ लीलयैव हि

കാര്യം അറിഞ്ഞ് ബലവാനായ പ്രഭു രാമൻ ജനകന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് ചെന്നു; ധനുസ്സെടുത്തു ലീലാമാത്രംപോലെ അതിനെ ഒടിച്ചു.

Verse 25

उद्ववाह च तां कन्यां पार्वतीमिव शङ्करः / रामः परमधर्मात्मा सेनामिव च षण्मुखः

പരമധർമ്മാത്മാവായ രാമൻ ആ കന്യയെ ശങ്കരൻ പാർവതിയെ വിവാഹം ചെയ്തതുപോലെ വിവാഹം ചെയ്തു; ഷൺമുഖൻ തന്റെ സൈന്യത്തെ വഹിക്കുന്നതുപോലെ അവളെയും കൂടെ കൊണ്ടുപോയി.

Verse 26

ततो बहुतिथे काले राजा दशरथः स्वयम् / रामं ज्येष्ठं सुतं वीरं राजानं कर्तुमारभत्

പിന്നീട് ഏറെ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് ദശരഥൻ സ്വയം തന്റെ ജ്യേഷ്ഠനായ വീരപുത്രൻ രാമനെ രാജാവാക്കാനുള്ള പ്രവർത്തി ആരംഭിച്ചു.

Verse 27

तस्याथ पत्नी सुभगा कैकेयी चारुभाषिणी / निवारयामास पतिं प्राह संभ्रान्तमानसा

അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയായ സൌഭാഗ്യവതി, മധുരഭാഷിണിയായ കൈകേയി ഭർത്താവിനെ തടഞ്ഞു; കലങ്ങിയ മനസ്സോടെ അവനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 28

मत्सुतं भरतं वीरं राजानं कर्तुमर्हसि / पूर्वमेव वरो यस्माद् दत्तो मे भवता यतः

എന്റെ വീരപുത്രനായ ഭരതനെ രാജാവാക്കേണ്ടത് നിങ്ങളാണ്; കാരണം മുമ്പേ നിങ്ങൾ എനിക്ക് ഈ വരം നൽകിയിരുന്നു.

Verse 29

स तस्या वचनं श्रुत्वा राजा दुः खितमानसः / बाढमित्यब्रवीद् वाक्यं तथा रामो ऽपि धर्मवित्

അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവ് ദുഃഖഭാരിതമനസ്സോടെ “തഥാസ്തു” എന്നു പറഞ്ഞു; അതുപോലെ ധർമ്മവിദ് ശ്രീരാമനും സമ്മതം നൽകി.

Verse 30

प्रणम्याथ पितुः पादौ लक्ष्मणेन सहाच्युतः / ययौ वनं सपत्नीकः कृत्वा समयमात्मवान्

അനന്തരം അച്യുതനായ ശ്രീരാമൻ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം പിതാവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ പ്രണാമം ചെയ്തു; ആത്മനിയമത്തോടെ പ്രതിജ്ഞ പാലിച്ച് ഭാര്യയോടുകൂടെ വനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 31

संवत्सराणां चत्वारि दश चैव महाबलः / उवास तत्र मतिमान् लक्ष्मणेन सह प्रभुः

പതിനാലു വർഷം ആ മഹാബലവാനും വിവേകിയുമായ പ്രഭു ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം അവിടെ വസിച്ചു.

Verse 32

कदाचिद् वसतो ऽरण्ये रावणो नाम राक्षसः / परिव्राजकवेषेण सीतां हृत्वा ययौ पुरीम्

ഒരിക്കൽ അവർ വനത്തിൽ വസിക്കുമ്പോൾ, രാവണൻ എന്ന രാക്ഷസൻ പരിവ്രാജകവേഷം ധരിച്ചു വന്ന് സീതയെ അപഹരിച്ചു തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 33

अदृष्ट्वा लक्ष्मणो रामः सीतामाकुलितेन्द्रियौ / दुः खशोकाभिसंतप्तौ बभूवतुररिन्दमौ

സീതയെ കാണാതിരുന്നതിനാൽ, ശത്രുദമകരായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കലങ്ങി, ദുഃഖവും ശോകവും കൊണ്ട് ദഹിച്ചവരായി.

Verse 34

ततः कदाचित् कपिना सुग्रीवेण द्विजोत्तमाः / वानराणामभूत् सख्यं रामस्याक्लिष्टकर्मणः

അപ്പോൾ ഒരിക്കൽ, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, അക്ലിഷ്ടകർമ്മനായ ശ്രീരാമൻ കപിരാജൻ സുഗ്രീവനോടു സഖ്യം ചെയ്തു; അതുവഴി വാനരസേനയുടെ സഹായം ലഭിച്ചു।

Verse 35

सुग्रीवस्यानुगो वीरो हनुमान् न्म वानरः / वायुपुत्रौ महातेजा रामस्यासीत् प्रियः सदा

സുഗ്രീവന്റെ അനുചരനായ വീര വാനരൻ ഹനുമാൻ ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹം വായുപുത്രൻ, മഹാതേജസ്വി, എന്നും ശ്രീരാമനു പ്രിയനായിരുന്നു।

Verse 36

स कृत्वा परमं धैर्यं रामाय कृतनिश्चयः / आनयिष्यामि तां सीतामित्युक्त्वा विचचार ह

അവൻ പരമ ധൈര്യം കൈക്കൊണ്ട് രാമകാര്യത്തിൽ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തു; “ആ സീതയെ ഞാൻ കൊണ്ടുവരും” എന്നു പറഞ്ഞ് പുറപ്പെട്ടു।

Verse 37

महीं सागरपर्यन्तां सीतादर्शनतत्परः / जगाम रावणपुरीं लङ्कां सागरसंस्थिताम्

സീതാദർശനത്തിൽ തൽപരനായി അവൻ ഭൂമിയെ സമുദ്രപര്യന്തം വരെ കടന്ന്, സമുദ്രമദ്ധ്യേ സ്ഥിതമായ രാവണപുരി ലങ്കയിലേക്കു പോയി।

Verse 38

तत्राथ निर्जने देशे वृक्ष्मूले शुचिस्मिताम् / अपश्यदमलां सीतां राक्षसीभिः समावृताम्

അവിടെ നിർജനദേശത്ത്, വൃക്ഷമൂലത്തിൽ, ശുചിസ്മിതയുമായ നിർമല സീതയെ അവൻ കണ്ടു; അവൾ രാക്ഷസീസ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു।

Verse 39

अश्रुपूर्णेक्षणां हृद्यां संस्मरन्तीमनिन्दिताम् / राममिन्दीवरश्यामं लक्ष्मणं चात्मसंस्थितम्

കണ്ണുകൾ കണ്ണീരാൽ നിറഞ്ഞ്, ഹൃദയം സ്നിഗ്ധവും നിർദോഷയുമായ അവൾ നീലപദ്മശ്യാമനായ ശ്രീരാമനെയും ആത്മസ്ഥിരനായ ലക്ഷ്മണനെയും നിരന്തരം സ്മരിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 40

निवेदयित्वा चात्मानं सीतायै रहसि स्वयम् / असंशयाय प्रददावस्यै रामाङ्गुलीयकम्

അവൻ രഹസ്യമായി സീതാദേവിയോട് തന്റെ തിരിച്ചറിയൽ വെളിപ്പെടുത്തി, അവൾക്ക് സംശയം ഇല്ലാതിരിക്കുവാൻ ശ്രീരാമന്റെ മോതിരം അവൾക്ക് നൽകി।

Verse 41

दृष्ट्वाङ्गुलीयकं सीता पत्युः परमशोभनम् / मेने समागतं रामं प्रीतिविस्फारितेक्षणा

ഭർത്താവിന്റെ അത്യന്തം ശോഭനമായ മോതിരം കണ്ട സീത, ആനന്ദത്തിൽ വിരിഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ ‘ശ്രീരാമൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു’ എന്നു വിശ്വസിച്ചു।

Verse 42

समाश्वास्य तदा सीतां दृष्ट्वा रामस्य चान्तिकम् / नयिष्ये त्वां महाबाहुरुक्त्वा रामं ययौ पुनः

അപ്പോൾ സീതയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ശ്രീരാമൻ സമീപത്തുണ്ടെന്ന് കണ്ട മഹാബാഹു ‘ഞാൻ നിന്നെ അവിടേക്ക് കൊണ്ടുപോകാം’ എന്നു പറഞ്ഞു വീണ്ടും ശ്രീരാമന്റെ അടുക്കലേക്ക് പോയി।

Verse 43

निवेदयित्वा रामाय सीतादर्शनमात्मवान् / तस्थौ रामेण पुरतो लक्ष्मणेन च पूजितः

സീതാദർശനം ശ്രീരാമനോട് അറിയിച്ച ശേഷം, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ള അവൻ ശ്രീരാമന്റെ മുമ്പിൽ നിന്നു; ലക്ഷ്മണനും അവനെ ആദരിച്ചു।

Verse 44

ततः स रामो बलवान् सार्धं हनुमता स्वयम् / लक्ष्मणेन च युद्धाय बुद्धिं चक्रे हि रक्षसाम्

അപ്പോൾ ബലവാനായ ശ്രീരാമൻ സ്വയം ഹനുമാനോടും ലക്ഷ്മണനോടും കൂടി രാക്ഷസന്മാർക്കെതിരെ യുദ്ധത്തിന് നിശ്ചയം ചെയ്തു।

Verse 45

कृत्वाथ वानरशतैर्लङ्कामार्गं महोदधेः / सेतुं परमधर्मात्मा रावणं हतवान् प्रभुः

പിന്നീട് നൂറുകണക്കിന് വാനരന്മാരാൽ മഹാസമുദ്രത്തിൽ ലങ്കയിലേക്കുള്ള പാത ഒരുക്കിച്ച്, പരമധർമ്മാത്മാവായ പ്രഭു സേതു പണിതു രാവണനെ വധിച്ചു।

Verse 46

सपत्नीकं च ससुतं सभ्रातृकमरिदमः / आनयामास तां सीतां वायुपुत्रसहायवान्

വായുപുത്രനായ ഹനുമാനെ സഹായിയായി കൊണ്ടു, ശത്രുദമനനായ (രാമൻ) സീതയെ സഹപത്നി, പുത്രൻ, സഹോദരൻ എന്നിവരോടുകൂടി തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു।

Verse 47

सेतुमध्ये महादेवमीशानं कृत्तिवाससम् / स्थापयामास लिङ्गस्थं पूजयामास राघवः

സേതുവിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ രാഘവൻ ലിംഗരൂപത്തിൽ വിരാജിക്കുന്ന മഹാദേവൻ ഈശാനൻ—കൃത്തിവാസൻ—അവനെ സ്ഥാപിച്ച് പൂജിച്ചു।

Verse 48

तस्य देवो महादेवः पार्वत्या सह शङ्करः / प्रत्यक्षमेव भगवान् दत्तवान् वरमुत्तमम्

അവനുവേണ്ടി ഭഗവാൻ മഹാദേവൻ ശങ്കരൻ പാർവതിയോടുകൂടെ പ്രത്യക്ഷമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, ഉത്തമമായ വരം നൽകി।

Verse 49

यत् त्वया स्थापितं लिङ्गं द्रक्ष्यन्तीह द्विजातयः / महापातकसंयुक्तास्तेषां पापं विनश्यतु

നിനാൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ ലിംഗം ഇവിടെ ദ്വിജർ ദർശിച്ചാൽ, മഹാപാതകങ്ങളാൽ ബന്ധിതരായിരുന്നാലും അവരുടെ പാപം നശിക്കട്ടെ।

Verse 50

अन्यानि चैव पापानि स्नातस्यात्र महोदधौ / दर्शनादेव लिङ्गसल्य नाशं यान्ति न संशयः

ഇവിടെ മഹോദധിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ മറ്റു പാപങ്ങളും ക്ഷയിക്കുന്നു; ദർശനം മാത്രത്താൽ തന്നെ ലിംഗബന്ധിതമായ ശല്യസദൃശ ക്ലേശവും നശിക്കുന്നു—സംശയമില്ല।

Verse 51

यावत् स्थास्यन्ति गिरयो यावदेषा च मेदिनी / यावत् सेतुश्च तावच्च स्थास्याम्यत्र तिरोहितः

പർവതങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നത്രയും, ഈ ഭൂമി നിലനിൽക്കുന്നത്രയും, പുണ്യസേതു നിലനിൽക്കുന്നത്രയും—അത്രയും കാലം ഞാൻ ഇവിടെ സാധാരണ ദൃഷ്ടിയിൽ നിന്ന് മറഞ്ഞ് വസിക്കും।

Verse 52

स्नानं दानं जपः श्राद्धं भविष्यत्यक्ष्यं कृतम् / स्मरणादेव लिङ्गस्य दिनपापं प्रणश्यति

ഇവിടെ സ്നാനം, ദാനം, ജപം, ശ്രാദ്ധം—ഇവയുടെ ഫലം അക്ഷയമാകുന്നു; ലിംഗത്തെ സ്മരണമാത്രം ചെയ്താൽ ദിനപാപം നശിക്കുന്നു।

Verse 53

इत्युक्त्वा भगवाञ्छंभुः परिष्वज्य तु राघवम् / सनन्दी सगणो रुद्रस्तत्रैवान्तरधीयत

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ ശംഭു രാഘവനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു; തുടർന്ന് നന്ദിയോടും ഗണങ്ങളോടും കൂടിയ രുദ്രൻ അവിടെയേ അന്തർധാനം ചെയ്തു।

Verse 54

रामो ऽपि पालयामास राज्यं धर्मपरायणः / अभिषिक्तो महातेजा भरतेन महाबलः

രാമനും ധർമ്മപരായണനായി രാജ്യം പാലിച്ചു. മഹാബലനായ ഭരതൻ ആ മഹാതേജസ്വിയെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.

Verse 55

विशेषाढ् ब्राह्मणान् सर्वान् पूजयामसचेश्वरम् / यज्ञेन यज्ञहन्तारमश्वमेधेन शङ्करम्

അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ പ്രത്യേക ഭക്തിയോടെ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും പൂജിച്ചു; അവരുടെ കൂടെ ഈശ്വരനെയും. യജ്ഞത്തിലൂടെ യജ്ഞത്തെ നിലനിറുത്തിയും അവസാനിപ്പിക്കാനും കഴിയുന്ന ശങ്കരനെ, പ്രത്യേകിച്ച് അശ്വമേധയജ്ഞംകൊണ്ട്, ആരാധിച്ചു.

Verse 56

रामस्य तनयो जज्ञे कुश इत्यभिविश्रुतः / लवश्च सुमहाभागः सर्वतत्त्वार्थवित् सुधीः

രാമനു ‘കുശ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ പുത്രൻ ജനിച്ചു. കൂടാതെ ‘ലവ’—മഹാഭാഗ്യവാൻ, സുദീ, സർവ തത്ത്വാർത്ഥവും അറിയുന്നവൻ—ജനിച്ചു.

Verse 57

अतिथिस्तु कुशाज्जज्ञे निषधस्तत्सुतो ऽभवत् / नलस्तु निषधस्याभून्नभस्तमादजायत

കുശനിൽ നിന്ന് അതിഥി ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ നിഷധനായി. നിഷധനിൽ നിന്ന് നലൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് നഭസ് ജനിച്ചു.

Verse 58

नभसः पुण्डरीकाख्यः क्षेमधन्वा च तत्सुतः / तस्य पुत्रो ऽभवद् वीरो देवानीकः प्रतापवान्

നഭസിൽ നിന്ന് ‘പുണ്ഡരീക’ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ ക്ഷേമധന്വാ. ക്ഷേമധന്വായ്ക്ക് പ്രതാപശാലിയായ വീരൻ ദേവാനീകൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു.

Verse 59

अहीनगुस्तस्य सुतो सहस्वांस्तत्सुतो ऽभवत् / तस्माच्चन्द्रावलोकस्तु तारापीडस्तु तत्सुतः

അഹീനഗുവിൽ നിന്ന് സഹസ്വാൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു; പിന്നെ അവനും പുത്രൻ ജനിച്ചു. അവനിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രാവലോകൻ ഉദ്ഭവിച്ചു; ചന്ദ്രാവലോകന്റെ പുത്രൻ താരാപീഡൻ ആയിരുന്നു.

Verse 60

तारापीडाच्चन्द्रगिरिर्भानुवित्तस्ततो ऽभवत् / श्रुतायुरभवत् तस्मादेते इक्ष्वाकुवंशजाः / सर्वे प्राधान्यतः प्रोक्ताः समासेन द्विजोत्तमाः

താരാപീഡനിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രഗിരി ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് ഭാനുവിത്തൻ ഉദ്ഭവിച്ചു. ഭാനുവിത്തനിൽ നിന്ന് ശ്രുതായു ജനിച്ചു. ഇവർ ഇക്ഷ്വാകുവംശജർ; ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, പ്രധാനന്മാർ സംക്ഷേപമായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 61

य इमं शृणुयान्नित्यमिक्ष्वाकोर्वंशमुत्तमम् / सर्वपापविनिर्मुक्तो स्वर्गलोके महीयते

ഈ ഉത്തമമായ ഇക്ഷ്വാകുവംശകഥ നിത്യമായി ശ്രവിക്കുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മഹിമ പ്രാപിക്കുന്നു.