Prakarana 12

Verse 230 (दोहा/सोरठा)

तुरत भयउँ मैं काग तब पुनि मुनि पद सिरु नाइ। सुमिरि राम रघुबंस मनि हरषित चलेउँ उड़ाइ।।112(क)।। उमा जे राम चरन रत बिगत काम मद क्रोध। निज प्रभुमय देखहिं जगत केहि सन करहिं बिरोध।।112(ख)।।

turata bhayuṁ maiṁ kāga taba puni muni pada siru nāi | sumiri rāma raghubaṃsa mani haraṣita caleuṁ uṛāi ||112(ka)|| umā je rāma carana rata bigata kāma mada krodha | nija prabhumaya dekhahiṁ jagata kehi sana karahiṁ birodha ||112(kha)||

ໃນທັນທີຂ້າພະເຈົ້າກາຍເປັນກາກ; ຈາກນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າກ້າບຫົວຕໍ່ພະບາດຂອງນັກບວນບຸນ. ຈື່ຈຳພະຣາມ, ພອນຂອງວົງຣະຄຸ, ຂ້າພະເຈົ້າບິນໄປດ້ວຍຄວາມຍິນດີ. ໂອ ອຸມາ! ຜູ້ທີ່ອຸທິດຕໍ່ພະບາດຂອງພະຣາມ, ຜູ້ທີ່ຫຼົບພົ້ນຈາກຕົວະ, ຄວາມອວດ, ແລະຄວາມໂກດ, ເຫັນໂລກທັງໝົດເຕັມໄປດ້ວຍພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງຕົນເອງ; ຈະມີການຂັດແຍ່ງກັບໃຜໄດ້ບໍ?

Verse 231 (चौपाई)

सुनु खगेस नहिं कछु रिषि दूषन। उर प्रेरक रघुबंस बिभूषन।। कृपासिंधु मुनि मति करि भोरी। लीन्हि प्रेम परिच्छा मोरी। मन बच क्रम मोहि निज जन जाना। मुनि मति पुनि फेरी भगवाना। रिषि मम महत सीलता देखी। राम चरन बिस्वास बिसेषी। अति बिसमय पुनि पुनि पछिताई। सादर मुनि मोहि लीन्ह बोलाई। मम परितोष बिबिध बिधि कीन्हा। हरषित राममंत्र तब दीन्हा। बालकरूप राम कर ध्याना। कहेउ मोहि मुनि कृपानिधाना। सुंदर सुखद मिहि अति भावा। सो प्रथमहिं मैं तुम्हहि सुनावा। मुनि मोहि कछुक काल तहँ राखा। रामचरितमानस तब भाषा। सादर मोहि यह कथा सुनाई। पुनि बोले मुनि गिरा सुहाई। रामचरित सर गुप्त सुहावा। संभु प्रसाद तात मैं पावा। तोहि निज भगत राम कर जानी। ताते मैं सब कहेउँ बखानी। राम भगति जिन्ह कें उर नाहीं। कबहुँ न तात कहिअ तिन्ह पाहीं। मुनि मोहि बिबिध भाँति समुझावा। मैं सप्रेम मुनि पद सिरु नावा। निज कर कमल परसि मम सीसा। हरषित आसिष दीन्ह मुनीसा। राम भगति अबिरल उर तोरें। बसिहि सदा प्रसाद अब मोरें।।

sunu khagesa nahiṁ kachu ṛṣi dūṣana | ura preraka raghubaṃsa bibhūṣana || kṛpāsiṃdhu muni mati kari bhorī | līnhi prema parichchhā morī || mana baca krama mohi nija jana jānā | muni mati puni pherī bhagavānā || ṛṣi mama mahata sīlatā dekhī | rāma carana bisvāsa biseṣī || ati bisamaya puni puni pachitāī | sādara muni mohi līnha bolāī || mama paritoṣa bibidha bidhi kīnhā | haraṣita rāma-mantra taba dīnhā || bālaka-rūpa rāma kara dhyānā | kaheu mohi muni kṛpānidhānā || suṃdara sukhada mihi ati bhāvā | so prathamahĩ maiṁ tumhahi sunāvā || muni mohi kachuka kāla tahaṁ rākhā | rāmacaritamānasa taba bhāṣā || sādara mohi yaha kathā sunāī | puni bole muni girā suhāī || rāmacarita sara gupta suhāvā | saṃbhu prasāda tāta maiṁ pāvā || tohi nija bhagata rāma kara jānī | tāte maiṁ saba kaheuṁ bakhānī || rāma bhagati jinha keṁ ura nāhīṁ | kabahuṁ na tāta kahi-a tinh pāhīṁ || muni mohi bibidha bhāṁti samujhāvā | maiṁ saprema muni pada siru nāvā || nija kara kamala parasi mama sīsā | haraṣita āsiṣ dīnh munīsā || rāma bhagati abirala ura torẽ | basihi sadā prasāda aba morẽ ||

ຟັງເຖິງຂ້າພະເຈົ້າ, ພະຍາແຫ່ງນົກ: ບໍ່ມີຄວາມຜິດໃນນັກບວນບຸນ; ຜູ້ກະຕຸ້ນພາຍໃນແມ່ນພະຣາມ, ພອນຂອງວົງຣະຄຸ. ນັກບວນບຸນ, ມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມເມດຕາ, ເຮັດໃຫ້ໃຈຂອງລາວເບິ່ງຄືວ່າເຂັ້ມງວດ, ໄດ້ທົດສອບຄວາມຮັກຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ໃນຄວາມຄິດ, ຄຳເວົ້າ, ແລະການກະທຳ ລາວຮູ້ວ່າຂ້າພະເຈົ້າເປັນຂອງລາວ; ຈາກນັ້ນພະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ຫັນໃຈຂອງນັກບວນບຸນອີກ. ນັກບວນບຸນໄດ້ເຫັນຄວາມນຸ່ມນວມທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ແລະ ຄວາມເຊື່ຖືພິເສດໃນພະບາດຂອງພະຣາມ. ດ້ວຍຄວາມປະຫລາດໃຈ ລາວກໍ່ຄວາມຜິດພາດຄື້ນແລ້ວຄື້ນເລີຍ; ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ລາວໄດ້ເອີ້ນຂ້າພະເຈົ້າໃຫ້ໃກ້. ດ້ວຍຫລາຍວິທີ ລາວໄດ້ທຳໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າພໍໃຈ, ແລະ ດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ລາວໄດ້ໃຫ້ມົນຕະພະຣາມແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ. ພອນແຫ່ງຄວາມເມດຕານັ້ນໄດ້ສອນຂ້າພະເຈົ້າໃຫ້ພັນລະນາຕໍ່ພະຣາມໃນຮູບຊົງເປັນເດັກ. ມັນງົດງາມ ແລະ ເປັນສຸກແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ; ນັ້ນແມ່ນສິ່ງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າເລົ່າໃຫ້ເຈົ້າຟັງກ່ອນ. ເປັນເວລາບາງເທື່ອ ນັກບວນບຸນໄດ້ເກັບຂ້າພະເຈົ້າໄວ້ທີ່ນັ້ນ; ຈາກນັ້ນລາວໄດ້ກ່າວຣາມຈະຣິຕມານັສ. ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ລາວໄດ້ເລົ່າເລື່ອງນີ້ໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງ; ຈາກນັ້ນນັກບວນບຸນໄດ້ເວົ້າຄຳທີ່ໄພສົມ: 'ທະເລທີ່ເຊື່ອງໄວ້ທີ່ງົດງາມນີ້ແຫ່ງວິລະບັນທາດຂອງພະຣາມ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບ, ລູກຮັກ, ໂດຍພະຄຸນຂອງພະສິວ. ຮູ້ວ່າເຈົ້າເປັນຜູ້ອຸທິດຂອງພະຣາມ, ດັ່ງນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງເລົ່າທຸກຢ່າງ. ຜູ້ທີ່ໃນໃຈຂອງພວກເຂົາບໍ່ມີພາກຕິຕໍ່ພະຣາມ, ບໍ່ຄວນເລົ່າໃຫ້ຟັງ, ລູກຮັກ.' ດ້ວຍຫລາຍວິທີ ນັກບວນບຸນໄດ້ແນະນຳຂ້າພະເຈົ້າ; ດ້ວຍຄວາມຮັກ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ້າບຕໍ່ພະບາດຂອງລາວ. ແຕະຫົວຂອງຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍມືດອກບົວ, ນັກບວນບຸນໄດ້ປະທານພອນດ້ວຍຄວາມຍິນດີ: 'ຂໍໃຫ້ພາກຕິຕໍ່ພະຣາມທີ່ບໍ່ຂາດຕອນ ຢູ່ໃນໃຈຂອງເຈົ້າ; ແລະ ຂໍໃຫ້ພະຄຸນຂອງຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ກັບເຈົ້າສະເໝີ.

Verse 232 (दोहा/सोरठा)

सदा राम प्रिय होहु तुम्ह सुभ गुन भवन अमान। कामरूप इच्धामरन ग्यान बिराग निधान।।113(क)।। जेंहिं आश्रम तुम्ह बसब पुनि सुमिरत श्रीभगवंत। ब्यापिहि तहँ न अबिद्या जोजन एक प्रजंत।।113(ख)।।

sadā rāma priya hohu tumha subha guna bhavana amāna | kāmarūpa icchā-marana gyāna birāga nidhāna ||113(ka)|| jẽhi āśrama tumha basaba puni sumirata śrībhagavaṃta | byāpihi tahaṁ na abidyā jojana eka prajaṃta ||113(kha)||

'ຂໍໃຫ້ເຈົ້າເປັນທີ່ຮັກແກ່ພະຣາມສະເໝີ, ເປັນທີ່ຢູ່ຂອງຄຸນງາມທີ່ເປັນມົງຄົນ, ປອດຈາກຄວາມອວດ; ເປັນຄັງສຳຮອງແຫ່ງປັນຍາ ແລະ ຄວາມບໍ່ຍຶດດຶງ, ມີພະລັງຕ່າງໆເຊັ່ນການຮັບຮູບຮູບແບບຕາມໃຈ ແລະ ການອອກຈາກຮ່າງກາຍຕາມໃຈ. ໃນອາຈານບ່ອນໃດທີ່ເຈົ້າຢູ່, ຈື່ຈຳພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ບໍລິສຸດ, ຄວາມບໍ່ຮູ້ຈະບໍ່ແຜ່ຂະຫຍາຍໄປທີ່ນັ້ນ, ເຖິງແມ່ນໄລຍະໜຶ່ງໂຍຊະນະອ້ອມຮອບກໍຕາມ.

Verse 233 (चौपाई)

काल कर्म गुन दोष सुभाऊ। कछु दुख तुम्हहि न ब्यापिहि काऊ।। राम रहस्य ललित बिधि नाना। गुप्त प्रगट इतिहास पुराना।। बिनु श्रम तुम्ह जानब सब सोऊ। नित नव नेह राम पद होऊ।। जो इच्छा करिहहु मन माहीं। हरि प्रसाद कछु दुर्लभ नाहीं।। सुनि मुनि आसिष सुनु मतिधीरा। ब्रह्मगिरा भइ गगन गँभीरा।। एवमस्तु तव बच मुनि ग्यानी। यह मम भगत कर्म मन बानी।। सुनि नभगिरा हरष मोहि भयऊ। प्रेम मगन सब संसय गयऊ।। करि बिनती मुनि आयसु पाई। पद सरोज पुनि पुनि सिरु नाई।। हरष सहित एहिं आश्रम आयउँ। प्रभु प्रसाद दुर्लभ बर पायउँ।। इहाँ बसत मोहि सुनु खग ईसा। बीते कलप सात अरु बीसा।। करउँ सदा रघुपति गुन गाना। सादर सुनहिं बिहंग सुजाना।। जब जब अवधपुरीं रघुबीरा। धरहिं भगत हित मनुज सरीरा।। तब तब जाइ राम पुर रहऊँ। सिसुलीला बिलोकि सुख लहऊँ।। पुनि उर राखि राम सिसुरूपा। निज आश्रम आवउँ खगभूपा।। कथा सकल मैं तुम्हहि सुनाई। काग देह जेहिं कारन पाई।। कहिउँ तात सब प्रस्न तुम्हारी। राम भगति महिमा अति भारी।।

kāla karma guna doṣa subhāū | kachu dukha tumhahi na byāpihi kāū || rāma rahasya lalita bidhi nānā | gupta pragaṭa itihāsa purānā || binu śrama tumha jānaba saba soū | nita nava neha rāma pada hoū || jo icchā karihahu mana māhīṁ | hari prasāda kachu durlabha nāhīṁ || suni muni āsiṣa sunu mati-dhīrā | brahma-girā bhai gagana gaṁbhīrā || evam-astu tava baca muni gyānī | yaha mama bhagata karma mana bānī || suni nabha-girā haraṣa mohi bhayū | prema magana saba saṁsaya gayū || kari binatī muni āyasu pāī | pada saroja puni puni siru nāī || haraṣa sahita ehiṁ āśrama āyuṁ | prabhu prasāda durlabha bara pāyuṁ || ihāṁ basata mohi sunu khaga īsā | bīte kalapa sāta aru bīsā || karauṁ sadā raghupati guna gānā | sādara sunahiṁ bihaṅga sujānā || jaba jaba avadhapurīṁ raghubīrā | dharahiṁ bhagata hita manuja sarīrā || taba taba jāi rāma pura rahauṁ | śisu-līlā biloki sukha lahauṁ || puni ura rākhi rāma śisu-rūpā | nija āśrama āvauṁ khaga-bhūpā || kathā sakala maiṁ tumhahi sunāī | kāga deha jehiṁ kārana pāī || kahiūṁ tāta saba prasna tumhārī | rāma bhagati mahimā ati bhārī ||

ການ, ກັມມະ, ຄຸນງາມ, ຂໍ້ບົກພ່ອງ, ແລະ ນິໄສຕາມທຳມະຊາດ, ບໍ່ມີສິ່ງໃດສາມາດນຳຄວາມທຸກໃດໆມາສູ່ເຈົ້າໄດ້. ຄວາມລຶກລັບຂອງພະຣາມນັ້ນງົດງາມ ແລະ ຫລາຍຮູບແບບ: ເປັນພົງສາວະດານ, ເຊິ່ງເຊື່ອງໄວ້ ແລະ ເປີດເຜີຍພ້ອມກັນ. ໂດຍບໍ່ຕ້ອງເມື່ອຍ ເຈົ້າຈະຮູ້ທຸກຢ່າງ; ແລະ ຂໍໃຫ້ຄວາມຮັກຂອງເຈົ້າຕໍ່ພະບາດຂອງພະຣາມໃໝ່ສະເໝີ. ຄວາມປາຖະໜາໃດກໍຕາມທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນໃຈຂອງເຈົ້າ, ໂດຍພະຄຸນຂອງຮິຕິ ບໍ່ມີສິ່ງໃດທີ່ຍາກທີ່ຈະໄດ້ຮັບ. ເມື່ອໄດ້ຍິນພອນຂອງນັກບວນບຸນ, ຜູ້ມີໃຈໝັ້ນຄົງ, ສຽງເລິກທີ່ກົງກັບຟ້າຂອງພະພະຫົມໄດ້ເວົ້າວ່າ: 'ຈົ່ງເປັນດັ່ງນັ້ນ, ຕາມຄຳເວົ້າຂອງເຈົ້າ, ນັກບວນບຸນຜູ້ມີປັນຍາ. ຜູ້ນີ້ເປັນຜູ້ອຸທິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃນການກະທຳ, ໃນໃຈ, ແລະ ໃນຄຳເວົ້າ.' ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າຈາກຟ້ານັ້ນ, ຂ້າພະເຈົ້າຍິນດີ; ເມົາລາຍໃນຄວາມຮັກ, ຄວາມສົງໃສທັງໝົດໄດ້ຫາຍໄປ. ຫລັງຈາກຂໍ ແລະ ໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງຂອງນັກບວນບຸນ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ້າບຫົວຕໍ່ພະບາດດອກບົວຄື້ນແລ້ວຄື້ນເລີຍ. ດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກັບໄປອາຈານນີ້; ໂດຍພະຄຸນຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບພອນທີ່ຫາຍາກ. ຢູ່ທີ່ນີ້ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຢູ່, ຟັງເຖິງຂ້າພະເຈົ້າ, ພະຍາແຫ່ງນົກ, ເປັນເວລາເຈັດ ແລະ ຊາວກັບປະ. ຂ້າພະເຈົ້າຮ້ອງຮ່ວມຄຸນງາມຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງວົງຣະຄຸສະເໝີ; ນົກຜູ້ມີປັນຍາຟັງດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ. ເມື່ອໃດທີ່ວີລະຊົນແຫ່ງວົງຣະຄຸ, ເພື່ອຜູ້ອຸທິດຂອງພະອົງ, ຮັບເອົາຮ່າງກາຍມະນຸດໃນອະໂຍະທະຍາ, ໃນເວລານັ້ນຂ້າພະເຈົ້າໄປ ແລະ ຢູ່ໃນນະຄອນຂອງພະຣາມ, ແລະ ໂດຍເບິ່ງກິລິຍາສະໄໝເດັກຂອງພະອົງ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບຄວາມສຸກ. ຈາກນັ້ນ, ຖືຮູບຊົງເດັກຂອງພະຣາມໄວ້ໃນໃຈ, ຂ້າພະເຈົ້າກັບໄປອາຈານຂອງຂ້າພະເຈົ້າເອງ, ພະຍາແຫ່ງນົກ. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເລົ່າເລື່ອງທັງໝົດໃຫ້ເຈົ້າຟັງ, ວ່າຂ້າພະເຈົ້າມາມີຮ່າງກາກໄດ້ແນວໃດ. ດັ່ງນັ້ນ, ລູກຮັກ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຕອບຄຳຖາມທັງໝົດຂອງເຈົ້າ: ຄວາມສະຫງ່າລາສີແຫ່ງພາກຕິຕໍ່ພະຣາມນັ້ນໃຫຍ່ຫລວງຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 234 (दोहा/सोरठा)

ताते यह तन मोहि प्रिय भयउ राम पद नेह। निज प्रभु दरसन पायउँ गए सकल संदेह।।114(क)।। भगति पच्छ हठ करि रहेउँ दीन्हि महारिषि साप। मुनि दुर्लभ बर पायउँ देखहु भजन प्रताप।।114(ख)।।

tāte yaha tana mohi priya bhayau rāma pada neha | nija prabhu darasana pāyuṁ gaye sakala saṁdeha ||114(ka)|| bhagati paccha haṭha kari raheūṁ dīnhī mahāriṣi sāpa | muni durlabha bara pāyuṁ dekhahu bhajana pratāpa ||114(kha)||

ດັ່ງນັ້ນຮ່າງກາຍນີ້ຈຶ່ງເປັນທີ່ຮັກແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ເພາະວ່າໃນນັ້ນຄວາມຮັກຕໍ່ພະບາດຂອງພະຣາມໄດ້ເກີດຂຶ້ນ. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບທັດສະນີຍະພາບຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງຕົນເອງ, ແລະ ຄວາມສົງໃສທັງໝົດໄດ້ຫາຍໄປ. ຍຶດຖືຢ່າງເດັດດ່ຽວໃສ່ຝ່າຍຂອງພາກຕິ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບຄຳສາບແຫ່ງນັກບວນບຸນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່; ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບພອນທີ່ຫາຍາກແມ້ນແຕ່ສຳລັບນັກບວນບຸນ, ເບິ່ງພະລັງແຫ່ງພາຊານ!

Verse 235 (चौपाई)

जे असि भगति जानि परिहरहीं। केवल ग्यान हेतु श्रम करहीं।। ते जड़ कामधेनु गृहँ त्यागी। खोजत आकु फिरहिं पय लागी।। सुनु खगेस हरि भगति बिहाई। जे सुख चाहहिं आन उपाई।। ते सठ महासिंधु बिनु तरनी। पैरि पार चाहहिं जड़ करनी।। सुनि भसुंडि के बचन भवानी। बोलेउ गरुड़ हरषि मृदु बानी।। तव प्रसाद प्रभु मम उर माहीं। संसय सोक मोह भ्रम नाहीं।। सुनेउँ पुनीत राम गुन ग्रामा। तुम्हरी कृपाँ लहेउँ बिश्रामा।। एक बात प्रभु पूँछउँ तोही। कहहु बुझाइ कृपानिधि मोही।। कहहिं संत मुनि बेद पुराना। नहिं कछु दुर्लभ ग्यान समाना।। सोइ मुनि तुम्ह सन कहेउ गोसाईं। नहिं आदरेहु भगति की नाईं।। ग्यानहि भगतिहि अंतर केता। सकल कहहु प्रभु कृपा निकेता।। सुनि उरगारि बचन सुख माना। सादर बोलेउ काग सुजाना।। भगतिहि ग्यानहि नहिं कछु भेदा। उभय हरहिं भव संभव खेदा।। नाथ मुनीस कहहिं कछु अंतर। सावधान सोउ सुनु बिहंगबर।। ग्यान बिराग जोग बिग्याना। ए सब पुरुष सुनहु हरिजाना।। पुरुष प्रताप प्रबल सब भाँती। अबला अबल सहज जड़ जाती।।

je asi bhagati jāni pariharahīṁ | kevala gyāna hetu śrama karahīṁ || te jaṛa kāmadhenu gṛhaṁ tyāgī | khojata āku phirahīṁ paya lāgī || sunu khagesa hari bhagati bihāī | je sukha cāhahīṁ āna upāī || te saṭha mahāsiṁdhu binu taranī | pairi pāra cāhahīṁ jaṛa karanī || suni bhasuṁḍi ke bacana bhavānī | boleu garuṛa haraṣi mṛdu bānī || tava prasāda prabhu mama ura māhīṁ | saṁsaya soka moha bhrama nāhīṁ || suneuṁ punīta rāma guna grāmā | tumharī kṛpāँ laheuṁ biśrāmā || eka bāta prabhu pūँchauṁ tohī | kahahu bujhāi kṛpānidhi mohī || kahahiṁ santa muni beda purānā | nahiṁ kachu durlabha gyāna samānā || soi muni tumha sana kaheu gosāīṁ | nahiṁ ādarehu bhagati kī nāīṁ || gyānahi bhagatihi antara ketā | sakala kahahu prabhu kṛpā niketā || suni uragāri bacana sukha mānā | sādara boleu kāga sujānā || bhagatihi gyānahi nahiṁ kachu bhedā | ubhaya harahiṁ bhava saṁbhava khedā || nātha munīsa kahahiṁ kachu antara | sāvadhāna soū sunu bihaṅgabara || gyāna birāga joga bigyānā | e saba puruṣa sunahu harijanā || puruṣa pratāpa prabala saba bhāṁtī | abalā abala sahaja jaṛa jātī ||

ຜູ້ທີ່ຮູ້ຈັກພາກຕິເຊັ່ນນີ້ ແຕ່ລະທ້າຍມັນ ແລະ ພຽງແຕ່ເມື່ອຍເພື່ອປັນຍາທີ່ບໍ່ມີສິ່ງອື່ນ, ຜູ້ໂງ່ເຫຼົ່ານັ້ນປະຖິ້ມໂຕເຂົາທີ່ໃຫ້ສິ່ງທີ່ຕ້ອງການທຸກຢ່າງໄວ້ໃນເຮືອນ ແລະ ກຳລັງຊອກຫາຫຍ້າທີ່ຂົມ, ເອົາປາກມາສຳລັບນົມ. ຟັງ, ພະຍາແຫ່ງນົກ: ຜູ້ທີ່ລະທ້າຍພາກຕິຕໍ່ຮິຕິ, ຜູ້ທີ່ຊອກຫາຄວາມສຸກໂດຍວິທີອື່ນ, ຜູ້ໂງ່ເຫຼົ່ານັ້ນຕ້ອງການຂ້າມມະຫາສະໝຸດໂດຍບໍ່ມີເຮືອ, ພະຍາຍາມຍ່າງຂ້າມໂດຍຄວາມໂງ່ເດັດດ່ຽວ. ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າຂອງພູສຸນທິ, ຄະຣຸດໄດ້ເວົ້າດ້ວຍຄວາມຍິນດີ, ໃນຄຳເວົ້າທີ່ອ່ອນນຸ່ມ: 'ໂດຍພະຄຸນຂອງເຈົ້າ, ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ໃນໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີຄວາມສົງໃສ, ບໍ່ມີຄວາມໂສກເສົ້າ, ບໍ່ມີຄວາມຫລອດລວງ, ບໍ່ມີຄວາມສັບສົນ. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນພວງມາລາທີ່ບໍລິສຸດແຫ່ງຄຸນງາມຂອງພະຣາມ; ໂດຍຄວາມເມດຕາຂອງເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ພົບຄວາມສະຫງົບ. ຂ້າພະເຈົ້າມີເລື່ອງໜຶ່ງທີ່ຢາກຖາມເຈົ້າ, ຊ່ວຍອະທິບາຍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ, ຄັງສຳຮອງແຫ່ງຄວາມເມດຕາ. ນັກບວນບຸນ, ເວດ, ແລະ ປູຣານ ເວົ້າວ່າ: ບໍ່ມີສິ່ງໃດທີ່ຍາກທີ່ຈະໄດ້ຮັບເທົ່າກັບປັນຍາ. ແຕ່ນັກບວນບຸນຜູ້ນັ້ນໄດ້ເວົ້າກັບເຈົ້າ, ເຈົ້າຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ແລະ ເຈົ້າບໍ່ໄດ້ໃຫ້ກຽດປັນຍາເທົ່າທີ່ເຈົ້າໃຫ້ກຽດພາກຕິ. ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງປັນຍາ ແລະ ພາກຕິໃຫຍ່ແຄ່ງໃດ? ເວົ້າໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງທັງໝົດ, ທີ່ຢູ່ແຫ່ງພະຄຸນ.' ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າຂອງສັດຕູແຫ່ງງູ, ກາກຜູ້ມີປັນຍາໄດ້ຕອບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ: 'ລະຫວ່າງພາກຕິ ແລະ ປັນຍາ ບໍ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງທີ່ແທ້ຈິງ; ທັງສອງເອົາຄວາມເມື່ອຍທີ່ເກີດຈາກການກາຍເປັນທາງໂລກອອກໄປ. ແຕ່, ເຈົ້ານາຍ, ນັກບວນບຸນເວົ້າກ່ຽວກັບຄວາມແຕກຕ່າງໃດໜຶ່ງ, ຈົ່ງໃສ່ໃຈໃນສິ່ງນັ້ນ, ນົກທີ່ດີທີ່ສຸດ. ປັນຍາ, ຄວາມບໍ່ຍຶດດຶງ, ໂຍຄະ, ແລະ ປັນຍາທີ່ຮັບຮູ້ແລ້ວ, ທັງໝົດນີ້ແມ່ນພະລັງຊາຍ, ຟັງຂ້າພະເຈົ້າ, ຜູ້ຮັບໃຊ້ຮິຕິ. ພະລັງຂອງຜູ້ຊາຍເຂັ້ມແຂງໃນທຸກໆດ້ານ; ຜູ້ຍິງມີຄວາມອ່ອນແອຕາມທຳມະຊາດ, ງ່າຍດາຍ ແລະ ເຊົາຄວາມຮູ້ສຶກຕາມຊະນິດ.

Verse 236 (दोहा/सोरठा)

पुरुष त्यागि सक नारिहि जो बिरक्त मति धीर।। न तु कामी बिषयाबस बिमुख जो पद रघुबीर।।115(क)।। सोउ मुनि ग्याननिधान मृगनयनी बिधु मुख निरखि। बिबस होइ हरिजान नारि बिष्नु माया प्रगट।।115(ख)।।

puruṣa tyāgi saka nārihi jo birakta mati dhīra | na tu kāmī biṣayābasa bimukha jo pada raghubīra ||115(ka)|| soū muni gyāna-nidhāna mṛga-nayanī bidhu-mukha nirakhi | bibasa hoi harijān nāri biṣṇu māyā pragaṭa ||115(kha)||

ຜູ້ຊາຍທີ່ໝັ້ນຄົງ, ດ້ວຍໃຈທີ່ບໍ່ຍຶດດຶງ, ອາດລະທ້າຍແມ້ນແຕ່ແມ່ຍິງ; ແຕ່ບໍ່ແມ່ນຜູ້ມີຕົວະ, ຜູ້ທີ່ເປັນທານແກ່ວັດຖຸທາງປະສາດ, ຫັນໜ້າຫນີຈາກພະວີລະຊົນແຫ່ງວົງຣະຄຸ. ແມ້ນແຕ່ນັກບວນບຸນຜູ້ນັ້ນ, ຄັງສຳຮອງແຫ່ງປັນຍາຢ່າງແທ້ຈິງ, ເມື່ອເຫັນຄວາມງາມທີ່ມີຕາດັ່ງຫມູ, ໜ້າດັ່ງຈັນ, ກໍ່ກາຍເປັນຄົນບໍ່ມີທາງເລືອກ, ຈົ່ງຮູ້ສິ່ງນີ້, ຜູ້ຮັບໃຊ້ຮິຕິ: ໃນແມ່ຍິງ, ມາຢາຂອງພະວິສະນຸ ປາກົດຢ່າງເດັດຊັດ.

Verse 237 (चौपाई)

इहाँ न पच्छपात कछु राखउँ। बेद पुरान संत मत भाषउँ।। मोह न नारि नारि कें रूपा। पन्नगारि यह रीति अनूपा।। माया भगति सुनहु तुम्ह दोऊ। नारि बर्ग जानइ सब कोऊ।। पुनि रघुबीरहि भगति पिआरी। माया खलु नर्तकी बिचारी।। भगतिहि सानुकूल रघुराया। ताते तेहि डरपति अति माया।। राम भगति निरुपम निरुपाधी। बसइ जासु उर सदा अबाधी।। तेहि बिलोकि माया सकुचाई। करि न सकइ कछु निज प्रभुताई।। अस बिचारि जे मुनि बिग्यानी। जाचहीं भगति सकल सुख खानी।।

ihāṁ na pacchapāta kachu rākhaūँ | beda purāna santa mata bhāṣaūँ || moha na nāri nāri keṁ rūpā | pannagāri yaha rīti anūpā || māyā bhagati sunahu tumha doū | nāri barga jānai saba koū || puni raghubīrahi bhagati piārī | māyā khalu nartakī bicārī || bhagatihi sānakūla raghurāyā | tāte tehi ḍarapati ati māyā || rāma bhagati nirupama nirupādhī | basai jāsu ura sadā abādhī || tehi biloki māyā sakucāī | kari na sakai kachu nija prabhutāī || asa bicāri je muni bigyānī | jācahīṁ bhagati sakala sukha khānī ||

ຢູ່ທີ່ນີ້ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຖືຝ່າຍໃດເລີຍ; ຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າຕາມການຕັດສິນຂອງເວດ, ປູຣານ, ແລະ ນັກບວນບຸນ. ບໍ່ແມ່ນວ່າຂ້າພະເຈົ້າຖືກຫລອດລວງໂດຍແມ່ຍິງ, ຫລື ໂດຍຄວາມງາມຂອງແມ່ຍິງ, ສັດຕູແຫ່ງງູ, ວິທີນີ້ເປັນເອກະລັກ. ຟັງເຖິງທັງສອງເຈົ້າ: ມາຢາ ແລະ ພາກຕິ, ທຸກຄົນຮູ້ວ່າຖືກນັບຢູ່ໃນປະເພດແມ່ຍິງ. ແລະ ພາກຕິຕໍ່ວີລະຊົນແຫ່ງວົງຣະຄຸເປັນທີ່ຮັກ; ມາຢາ, ໃນຄວາມເປັນຈິງ, ເປັນພຽງນັກລຳທີ່ທຸກຍາກ. ພະຍາແຫ່ງວົງຣະຄຸເປັນມິດກັບພາກຕິ; ດັ່ງນັ້ນມາຢາຈຶ່ງຢ້ານມັນຢ່າງຍິ່ງ. ພາກຕິຕໍ່ພະຣາມເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ມີສິ່ງໃດທຽບທັບ, ບໍ່ມີສິ່ງເສີມ; ມັນຢູ່ໃນໃຈຂອງໃຜ, ບໍ່ມີສິ່ງກີດຂວາງຕະຫລອດໄປ. ເມື່ອເຫັນສິ່ງນັ້ນ, ມາຢາກໍ່ອາຍ ແລະ ບໍ່ສາມາດໃຊ້ອຳນາດຂອງຕົນເອງໄດ້. ດ້ວຍການພິຈາລະນາເຊັ່ນນີ້, ນັກບວນບຸນຜູ້ມີປັນຍາຈຶ່ງຂໍພາກຕິ, ເໝືອງແຮ່ແຫ່ງຄວາມສຸກທັງໝົດ.

Verse 238 (दोहा/सोरठा)

यह रहस्य रघुनाथ कर बेगि न जानइ कोइ। जो जानइ रघुपति कृपाँ सपनेहुँ मोह न होइ।।116(क)।। औरउ ग्यान भगति कर भेद सुनहु सुप्रबीन। जो सुनि होइ राम पद प्रीति सदा अबिछीन।।116(ख)।।

yaha rahasya raghunātha kara begi na jānai koi | jo jānai raghupati kṛpā̃ sapanehũ moha na hoi ||116(ka)|| auru gyāna bhagati kara bheda sunahu suprabīna | jo suni hoi rāma pada prīti sadā abichīna ||116(kha)||

ບໍ່ມີໃຜສາມາດເຂົ້າໃຈຄວາມລຶກລັບທີ່ເຊື່ອງໄວ້ນີ້ຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງວົງຣະຄຸໄດ້ໄວ; ແຕ່ຜູ້ທີ່ຮູ້ມັນໂດຍພະຄຸນຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງວົງຣະຄຸ ບໍ່ມີຄວາມຫລອດລວງ, ເຖິງແມ່ນໃນຄວາມຝັນກໍຕາມ. ອີກປະການໜຶ່ງ, ຟັງ, ຜູ້ມີປັນຍາທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ, ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງຊຍານະ ແລະ ພາກຕິ: ຜູ້ໃດທີ່ໄດ້ຍິນມັນ ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກຕໍ່ພະບາດຂອງພະຣາມ, ຄວາມຮັກຂອງລາວຈະຢູ່ຕໍ່ໄປຕະຫລອດໂດຍບໍ່ຂາດ.

Verse 239 (चौपाई)

सुनहु तात यह अकथ कहानी। समुझत बनइ न जाइ बखानी।। ईस्वर अंस जीव अबिनासी। चेतन अमल सहज सुख रासी।। सो मायाबस भयउ गोसाईं। बँध्यो कीर मरकट की नाई।। जड़ चेतनहि ग्रंथि परि गई। जदपि मृषा छूटत कठिनई।। तब ते जीव भयउ संसारी। छूट न ग्रंथि न होइ सुखारी।। श्रुति पुरान बहु कहेउ उपाई। छूट न अधिक अधिक अरुझाई।। जीव हृदयँ तम मोह बिसेषी। ग्रंथि छूट किमि परइ न देखी।। अस संजोग ईस जब करई। तबहुँ कदाचित सो निरुअरई।। सात्त्विक श्रद्धा धेनु सुहाई। जौं हरि कृपाँ हृदयँ बस आई।। जप तप ब्रत जम नियम अपारा। जे श्रुति कह सुभ धर्म अचारा।। तेइ तृन हरित चरै जब गाई। भाव बच्छ सिसु पाइ पेन्हाई।। नोइ निबृत्ति पात्र बिस्वासा। निर्मल मन अहीर निज दासा।। परम धर्ममय पय दुहि भाई। अवटै अनल अकाम बनाई।। तोष मरुत तब छमाँ जुड़ावै। धृति सम जावनु देइ जमावै।। मुदिताँ मथैं बिचार मथानी। दम अधार रजु सत्य सुबानी।। तब मथि काढ़ि लेइ नवनीता। बिमल बिराग सुभग सुपुनीता।।

sunahu tāta yaha akatha kahānī | samujhata banai na jāi bakhānī || īśvara aṁsa jīva abināsī | cetana amala sahaja sukha rāsī || so māyābasa bhayu gosāī | bãdhyo kīra marakaṭa kī nāī || jaṛa cetanahi graṁthi pari gaī | jadapi mṛṣā chūṭata kaṭhinaī || taba te jīva bhayu saṁsārī | chūṭa na graṁthi na hoi sukhārī || śruti purāna bahu kaheu upāī | chūṭa na adhika adhika arujhāī || jīva hṛdayã tama moha biseṣī | graṁthi chūṭa kimi parai na dekhī || asa saṁjoga īsa jaba karaī | tabahũ kadācita so niruarāī || sāttvika śraddhā dhenu suhāī | jau hari kṛpā̃ hṛdayã basa āī || japa tapa brata jama niyama apārā | je śruti kaha subha dharma acārā || tei tṛna harita carai jaba gāī | bhāva baccha sisu pāi penhāī || noi nibṛtti pātra bisvāsā | nirmala mana ahīra nija dāsā || parama dharmamaya pay duhi bhāī | avaṭai anala akāma banāī || toṣa maruta taba chamā juṛāvai | dhṛti sama jāvanु dei jamāvai || muditā̃ mathaĩ bicāra mathānī | dama adhāra raju satya subānī || taba mathi kāṛhi lei navanītā | bimala birāga subhaga supunītā ||

ຟັງເດີ້ລູກຮັກ, ເລື່ອງນີ້ເວົ້າບໍ່ໄດ້ - ເຖິງແມ່ນຈະເຂົ້າໃຈ, ກໍບໍ່ສາມາດບັນຍາຍໄດ້ທົ່ງເຖິງ. ຈີວາແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ບໍ່ຕາຍບໍ່ສູນ - ມີສະຕິ, ບໍລິສຸດ, ແລະ ເປັນພາຍໃນຂອງຄວາມສຸກຕາມທຳມະຊາດ; ແຕ່ຖືກມາຢາຄອບງຳ, ກໍຖືກຜູກມັດຄືນົກແກ້ວຫຼືລິງ. ມີບາດແຜຜູກພົວລະຫວ່າງສິ່ງບໍ່ມີຊີວິດ ແລະ ສິ່ງທີ່ມີສະຕິ; ເຖິງເປັນເທັດ, ກໍຍາກທີ່ຈະປ່ອຍ. ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນວິນຍານກໍກາຍເປັນທາງໂລກ; ບາດແຜບໍ່ຫຼຸດ, ແລະ ບໍ່ພົບຄວາມສຸກ. ເວດ ແລະ ປຸຣານກຳນົດວິທີຫຼາຍຢ່າງ, ແຕ່ບາດແຜບໍ່ຫຼຸດງ່າຍ - ຫາກກັບຖືກຜູກຫຼາຍຂຶ້ນ. ໃນຫົວໃຈຂອງສັບຊີວິດ, ຄວາມມືດ ແລະ ຄວາມຫຼົງແຮງກົງ; ບາດແຜຈະຫຼຸດໄດ້ແນວໃດເມື່ອບໍ່ເຫັນ? ພຽງແຕ່ເມື່ອພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້ານຳພາໃຫ້ເກີດການພົວພັນເຊັ່ນນີ້, ມັນຈຶ່ງອາດຫຼຸດອອກ. ຖ້າໂດຍຄວາມເมຕາຂອງຮັບ, ສັດຕະວິນຍານ - ນົງງາມ - ມາຢູ່ໃນຫົວໃຈ, ແລ້ວການສວາມົນ, ການບຳເພັນຕະປະ, ການຖືບົດ, ການຄວບຄຸມ, ແລະ ການປະພຶດທີ່ດີຕາມຄຳສອນຂອງຄຳພີ ກໍກາຍເປັນອາຫານສົດຂອງມັນ. ເມື່ອນົງກິນໄລ່, ລູກຂອງຄວາມຮັກຖືກວາງໃຫ້ນາງ, ແລະ ນົມຂອງທັມສູງສຸດຖືກຮີດອອກ. ຄວາມໄວ້ເຊື່ອໃຈແມ່ນພາຊະນະ, ການຖອນໃຈແມ່ນການກ້າວລົງ; ຈິດໃຈບໍລິສຸດ - ຜູ້ຮັບໃຊ້ຂອງພຣະອົງ - ແມ່ນຜູ້ຮີດນົມ. ນົມຖືກຕັ້ງໄວ້ເທິງໄຟຂອງຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ; ຄວາມພໍໃຈແມ່ນລົມ, ຄວາມອະໄພຜ່ອນຜັນ, ແລະ ຄວາມໜັກແໜ້ນໃຫ້ເອນໄຊຂອງຄວາມສະເໝີພາບ. ດ້ວຍຄວາມຍິນດີກໍກວນມັນ - ການພິຈາລະນາເປັນໄມ້ກວນ, ການຄວບຄຸມຕົວເອງເປັນຖານ, ແລະ ຄວາມຈິງເປັນເຊືອກຂອງຄຳເວົ້າ - ຈົນກວ່າເນີຍຈະໄດ້ມາ: ຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດທີ່ບໍລິສຸດ, ງາມ, ແລະ ສັກສິດສູງສຸດ.

Verse 240 (दोहा/सोरठा)

जोग अगिनि करि प्रगट तब कर्म सुभासुभ लाइ। बुद्धि सिरावैं ग्यान घृत ममता मल जरि जाइ।।117(क)।। तब बिग्यानरूपिनि बुद्धि बिसद घृत पाइ। चित्त दिआ भरि धरै दृढ़ समता दिअटि बनाइ।।117(ख)।। तीनि अवस्था तीनि गुन तेहि कपास तें काढ़ि। तूल तुरीय सँवारि पुनि बाती करै सुगाढ़ि।।117(ग)।। एहि बिधि लेसै दीप तेज रासि बिग्यानमय। जातहिं जासु समीप जरहिं मदादिक सलभ सब।।117(घ)।।

joga agini kari pragaṭa taba karma subhāsubha lāi | buddhi sirāvaĩ gyāna ghṛta mamatā mala jari jāi ||117(ka)|| taba bigyānarūpinī buddhi bisada ghṛta pāi | citta diā bhari dharai dṛṛha samatā di'aṭi banāi ||117(kha)|| tīni avasthā tīni guna tehi kapāsa tẽ kāṛhi | tūla turīya sãvāri puni bātī karai sugāṛhi ||117(ga)|| ehi bidhi lesai dīpa teja rāsī bigyānamaya | jātahĩ jāsu samīpa jarahĩ madādika salabha saba ||117(gha)||

ເມື່ອໄຟຂອງໂຍຄະຖືກຈູດຂຶ້ນ, ມັນດຶງເອົາເຄື່ອງເຫຼືອຂອງການກະທຳດີ ແລະ ຊົ່ວ; ປັນຍາຖືກກັ່ນຕອງ, ແລະ ດ້ວຍເນີຍຂອງຄວາມຮູ້, ສິ່ງສົກກະປົກຂອງຄວາມຍຶດຕິດຖືກເຜົາໄໝ້. ຈາກນັ້ນປັນຍາ, ບັດນີ້ກາຍເປັນການຮູ້ແຈ້ງ, ໄດ້ຮັບເນີຍທີ່ຈະແຈ້ງ; ເຕີມຕະເລັນຂອງຈິດໃຈ, ມັນຕັ້ງມັນໃຫ້ໝັ້ນຄົງເທິງຖານຂອງຄວາມສະເໝີພາບທີ່ໜັກແໜ້ນ. ຈາກຝ້າຍຂອງສາມສະພາບ ແລະ ສາມຄຸນລັກສະນະ, ມັນດຶງເອົາເສັ້ນໃຍ; ປັບມັນໃຫ້ເປັນຄວາມບໍລິສຸດຂອງ "ທີ່ສີ່", ມັນບິດເປັນໄສ້ທີ່ເຂັ້ມແຂງ. ດ້ວຍວິທີນີ້ຕະເລັນຖືກຈູດ - ແສງສະຫວ່າງທີ່ລວມກັນຂອງວິຊຊານາ; ແລະ ເມື່ອໃຜເຂົ້າໃກ້, ທຸກຄວາມຊົ່ວຊົ່ວແມງວັນເຫຼົ່ານັ້ນ, ເຊັ່ນຄວາມອວດອົ້ມ, ຖືກເຜົາໄໝ້ໄປ.

Verse 241 (चौपाई)

सोहमस्मि इति बृत्ति अखंडा। दीप सिखा सोइ परम प्रचंडा।। आतम अनुभव सुख सुप्रकासा। तब भव मूल भेद भ्रम नासा।। प्रबल अबिद्या कर परिवारा। मोह आदि तम मिटइ अपारा।। तब सोइ बुद्धि पाइ उँजिआरा। उर गृहँ बैठि ग्रंथि निरुआरा।। छोरन ग्रंथि पाव जौं सोई। तब यह जीव कृतारथ होई।। छोरत ग्रंथि जानि खगराया। बिघ्न अनेक करइ तब माया।। रिद्धि सिद्धि प्रेरइ बहु भाई। बुद्धहि लोभ दिखावहिं आई।। कल बल छल करि जाहिं समीपा। अंचल बात बुझावहिं दीपा।। होइ बुद्धि जौं परम सयानी। तिन्ह तन चितव न अनहित जानी।। जौं तेहि बिघ्न बुद्धि नहिं बाधी। तौ बहोरि सुर करहिं उपाधी।। इंद्रीं द्वार झरोखा नाना। तहँ तहँ सुर बैठे करि थाना।। आवत देखहिं बिषय बयारी। ते हठि देही कपाट उघारी।। जब सो प्रभंजन उर गृहँ जाई। तबहिं दीप बिग्यान बुझाई।। ग्रंथि न छूटि मिटा सो प्रकासा। बुद्धि बिकल भइ बिषय बतासा।। इंद्रिन्ह सुरन्ह न ग्यान सोहाई। बिषय भोग पर प्रीति सदाई।। बिषय समीर बुद्धि कृत भोरी। तेहि बिधि दीप को बार बहोरी।।

so'hamasmi iti bṛtti akhaṇḍā | dīpa sikhā soi parama pracaṇḍā || ātama anubhava sukha suprakāsā | taba bhava mūla bheda bhrama nāsā || prabala abidyā kara parivārā | moha ādi tama miṭai apārā || taba soi buddhi pāi ũjiyārā | ura gṛhã baiṭhi graṁthi niruarā || chorana graṁthi pāva jaũ soī | taba yaha jīva kṛtāratha hoī || chorata graṁthi jāni khagarāyā | bighna aneka karaī taba māyā || aṛddhi siddhi prerai bahu bhāī | buddhahi lobha dikhāvahĩ āī || kal bala chala kari jāhĩ samīpā | ãcala bāta bujhāvahĩ dīpā || hoi buddhi jaũ parama sayānī | tinh tana citava na anhita jānī || yaũ tehi bighna buddhi nahĩ bādhī | tau bahori sur karahĩ upādhī || iṁdrī̃ dvāra jharokhā nānā | tahã-tahã sur baiṭhe kari thānā || āvata dekhahĩ biṣaya bayārī | te haṭhi dehī kapāṭa ughārī || jaba so prabhañjana ura gṛhã jāī | tabahĩ dīpa bigyāna bujhāī || graṁthi na chūṭi miṭā so prakāsā | buddhi bikal bhai biṣaya batāsā || iṁdrinh suranh na gyāna sohāī | biṣaya bhoga para prīti sadāī || biṣaya samīra buddhi kṛta bhorī | tehi bidhi dīpa ko bāra bahorī ||

ຄວາມຄິດທີ່ບໍ່ຂາດຕົວ, "ໂສອາມອະສມິ - ຂ້ອຍແມ່ນພຣະອົງ", ກາຍເປັນເປົ້າໄຟຂອງຕະເລັນ, ເຂັ້ມແຂງຢ່າງຍິ່ງ. ຄວາມສຸກຂອງການຮູ້ແຈ້ງຕົນເອງສ່ອງແສງອອກມາ; ຈາກນັ້ນຮາກຂອງການເກີດໃນໂລກ - ການແຍກຕ່າງ ແລະ ຄວາມຜິດພາດ - ຖືກທຳລາຍ. ຄອບຄົວທີ່ເຂັ້ມແຂງຂອງຄວາມບໍ່ຮູ້, ແລະ ຄວາມມືດຂອງຄວາມຫຼົງ ແລະ ອື່ນໆ, ຫາຍໄປ. ປັນຍານັ້ນເອງ, ໄດ້ຮັບແສງສະຫວ່າງ, ນັ່ງຢູ່ໃນເຮືອນຫົວໃຈ ແລະ ເລີ່ມປ່ອຍບາດແຜ. ຖ້າມັນມີພະລັງຕັດບາດແຜ, ວິນຍານນີ້ກໍສຳເລັດ. ແຕ່ເມື່ອມາຢາຮູ້ວ່າບາດແຜກຳລັງຖືກຕັດ, ໂອ ກະສັດນົກ, ນາງສ້າງອຸປະສັກຫຼາຍຢ່າງ. ນາງສົ່ງຄວາມຈະເລີນ ແລະ ພະລັງທາງໂລກມາລ່າໃຈ; ພວກມັນມາ, ປຸກຄວາມໂລບໃນປັນຍາ. ດ້ວຍກົນອອກ, ກຳລັງ, ແລະ ການຫຼອກລວງ ພວກມັນເຂົ້າມາໃກ້, ແລະ ດ້ວຍລົມພຽງເລັກນ້ອຍຈາກເສື້ອຜ້າຂອງພວກມັນ, ພວກມັນພະຍາຍາມດັບຕະເລັນ. ຖ້າປັນຍາມີສະຕິປັນຍາສູງສຸດ, ມັນບໍ່ຖືວ່າພວກມັນເປັນປະໂຫຍດ. ຖ້າເຖິງແມ່ນວ່າປັນຍາບໍ່ຖືກຂັດຂວາງ, "ເທບະ" ກໍສ້າງຂໍ້ຈຳກັດອີກ. ທີ່ປ່ອງຢ້ຽງຫຼາຍແຫ່ງຂອງປະສາດ ພວກມັນຕັ້ງຖານ; ເຫັນລົມຂອງວັດຖຸທາງປະສາດມາເຖິງ, ພວກມັນເປີດປະຕູຂອງຮ່າງກາຍດ້ວຍກຳລັງ. ເມື່ອພະຍຸນັ້ນເຂົ້າໃນເຮືອນຫົວໃຈ, ມັນດັບຕະເລັນຂອງຄວາມຮູ້ແຈ້ງ. ບາດແຜບໍ່ຫຼຸດ ແລະ ແສງສະຫວ່າງສູນເສຍໄປ; ປັນຍາກາຍເປັນບໍ່ໝັ້ນຄົງ - ເປັນພຽງລົມພັດຂອງຄວາມເພີດເພີນທາງປະສາດ. ປະສາດ ແລະ "ເທບະ" ຂອງພວກມັນບໍ່ຮັກຄວາມຮູ້; ຄວາມຮັກຂອງພວກມັນແມ່ນຢູ່ໃນການເພີດເພີນ. ລົມຂອງວັດຖຸເຮັດໃຫ້ປັນຍາພັດພັດ - ດ້ວຍວິທີນີ້ຕະເລັນຖືກດັບໄປເລື້ອຍໆ.

Verse 242 (दोहा/सोरठा)

तब फिरि जीव बिबिध बिधि पावइ संसृति क्लेस। हरि माया अति दुस्तर तरि न जाइ बिहगेस।।118(क)।। कहत कठिन समुझत कठिन साधन कठिन बिबेक। होइ घुनाच्छर न्याय जौं पुनि प्रत्यूह अनेक।।118(ख)।।

taba phiri jīva bibidha bidhi pāvai saṁsṛti klesa | hari māyā ati dustara tari na jāi bihagesa ||118(ka)|| kahata kaṭhina samujhata kaṭhina sādhana kaṭhina bibeka | hoi ghunācchara nyāya jaũ puni pratyūha aneka ||118(kha)||

ຈາກນັ້ນວິນຍານກໍພົບຄວາມທຸກຂອງຊີວິດທີ່ວຽນວຽນໄປໃນຫຼາຍວິທີ; ມາຢາຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂ້າມຍາກຫຼາຍ - ບໍ່ສາມາດຜ່ານພົ້ນໄດ້, ໂອ ເຈົ້າແຫ່ງນົກ. ຍາກທີ່ຈະເວົ້າ, ຍາກທີ່ຈະເຂົ້າໃຈ, ຍາກແມ່ນການບຳເພັນ, ແລະ ຍາກແມ່ນການຈຳແນກ; ແລະ ເຖິງແມ່ນວ່າໂດຍໂອກາດຂອງ "ຕົວໜັງສືທີ່ເປັນໄຈ້", ບາງຢ່າງອາດສຳເລັດ - ກໍຍັງມີອຸປະສັກຫຼາຍຢ່າງເກີດຂຶ້ນ.

Verse 243 (दोहा/सोरठा)

एक ब्याधि बस नर मरहिं ए असाधि बहु ब्याधि। पीड़हिं संतत जीव कहुँ सो किमि लहै समाधि।।121(क)।। नेम धर्म आचार तप ग्यान जग्य जप दान। भेषज पुनि कोटिन्ह नहिं रोग जाहिं हरिजान।।121(ख)।।

eka byādhi basa nara marahiṁ e asādhi bahu byādhi | pīṛahiṁ santata jīva kahuṁ so kimi lahai samādhi ||121(ka)|| nema dharma ācāra tapa gyāna jagya japa dāna | bheṣaja puni koṭiniha nahiṁ roga jāhiṁ harijān ||121(kha)||

ມະນຸດຕາຍເຖິງແມ່ນຖືກຄອບງຳດ້ວຍພະຍາດພຽງໂລກດຽວ; ແຕ່ນີ້ແມ່ນພະຍາດທີ່ບໍ່ສາມາດປິ່ນປົດໄດ້ທີ່ເພີ່ມທະວີເປັນຫຼາຍໂລກ. ວິນຍານຖືກຂົ່ມເຫັງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ - ແລ້ວຈະບັນລຸສະມາທິທີ່ແທ້ຈິງໄດ້ແນວໃດ? ການຖືບົດ, ທັມ, ການປະພຶດທີ່ດີ, ການບຳເພັນຕະ, ຄວາມຮູ້, ການບູຊາຍັງ, ການສວາມົນ, ແລະ ການປະທານ - ເຖິງແມ່ນເປັນຢາຫຼາຍກວ່າຈະນັບ - ກໍຍັງບໍ່ສາມາດຂັບພະຍາດອອກໄດ້ຖ້າບໍ່ມາເຖິງການຮູ້ແທ້ຂອງຮັບ.

Verse 244 (चौपाई)

एहि बिधि सकल जीव जग रोगी। सोक हरष भय प्रीति बियोगी।। मानक रोग कछुक मैं गाए। हहिं सब कें लखि बिरलेन्ह पाए।। जाने ते छीजहिं कछु पापी। नास न पावहिं जन परितापी।। बिषय कुपथ्य पाइ अंकुरे। मुनिहु हृदयँ का नर बापुरे।। राम कृपाँ नासहि सब रोगा। जौं एहि भाँति बनै संयोगा।। सदगुर बैद बचन बिस्वासा। संजम यह न बिषय कै आसा।। रघुपति भगति सजीवन मूरी। अनूपान श्रद्धा मति पूरी।। एहि बिधि भलेहिं सो रोग नसाहीं। नाहिं त जतन कोटि नहिं जाहीं।। जानिअ तब मन बिरुज गोसाँई। जब उर बल बिराग अधिकाई।। सुमति छुधा बाढ़इ नित नई। बिषय आस दुर्बलता गई।। बिमल ग्यान जल जब सो नहाई। तब रह राम भगति उर छाई।। सिव अज सुक सनकादिक नारद। जे मुनि ब्रह्म बिचार बिसारद।। सब कर मत खगनायक एहा। करिअ राम पद पंकज नेहा।। श्रुति पुरान सब ग्रंथ कहाहीं। रघुपति भगति बिना सुख नाहीं।। कमठ पीठ जामहिं बरु बारा। बंध्या सुत बरु काहुहि मारा।। फूलहिं नभ बरु बहुबिधि फूला। जीव न लह सुख हरि प्रतिकूला।। तृषा जाइ बरु मृगजल पाना। बरु जामहिं सस सीस बिषाना।। अंधकारु बरु रबिहि नसावै। राम बिमुख न जीव सुख पावै।। हिम ते अनल प्रगट बरु होई। बिमुख राम सुख पाव न कोई।।

ehi bidhi sakala jīva jaga rogī | soka haraṣa bhaya prīti biyogī || mānaka roga kachuka maiṁ gāe | hahiṁ saba keṁ lakhi biralenha pāe || jāne te chījahiṁ kachu pāpī | nāsa na pāvahiṁ jana paritāpī || biṣaya kupathya pāi aṅkure | munihu hṛdayaँ kā nara bāpure || rāma kṛpāँ nāsahi saba rogā | jauṁ ehi bhāँti banai saṁyogā || sadaguru baida bacana bisvāsā | saṁjama yaha na biṣaya kai āsā || raghupati bhagati sajīvana mūrī | anūpāna śraddhā mati pūrī || ehi bidhi bhalēhi so roga nasāhīṁ | nāhiṁ ta jatana koṭi nahiṁ jāhīṁ || jāni-a taba mana biruja gosāṁī | jaba ura-bala birāga adhikāī || sumati chudhā bāṛhai nita naī | biṣaya āsa durbalatā gaī || bimala gyāna jala jaba so nahāī | taba raha rāma bhagati ura chāī || śiva aja suka sanakādika nārada | je muni brahma bicāra bisārada || saba kara mata khaganāyaka ehā | kari-a rāma pada paṅkaja nehā || śruti purāna saba graṁtha kahāhīṁ | raghupati bhagati binā sukha nāhīṁ || kamaṭha pīṭha jāmahiṁ baru bārā | baṁdhyā suta baru kāhuhi mārā || phūlahiṁ nabha baru bahubidhi phūlā | jīva na laha sukha hari pratikūlā || tṛṣā jāi baru mṛgajala pānā | baru jāmahiṁ sasa sīsa biṣānā || aṁdhakāru baru rabihi nasāvai | rāma bimukha na jīva sukha pāvai || hima te anala pragaṭa baru hoī | bimukha rāma sukha pāva na koī ||

ດ້ວຍວິທີນີ້ສັບຊີວິດທັງໝົດໃນໂລກລ້ວນແຕ່ເຈັບປ່ວຍ - ຖືກປັ່ນປ່ວນລະຫວ່າງຄວາມໂສກເສົ້າ ແລະ ຄວາມສຸກ, ຄວາມຢ້ານ ແລະ ຄວາມຍຶດຕິດ, ແລະ ຄວາມເຈັບປວດຂອງການພັກພາກ. ຂ້ອຍໄດ້ກ່າວພະຍາດສຳຄັນພຽງບໍ່ຫຼາຍ; ທຸກຄົນທຸກຍອດມັນ, ແຕ່ຫາຜູ້ຮູ້ຈັກການວິນິດໄສໄດ້ຍາກ. ບາງບາບຖືກລະລາຍໃນທີ່ສຸດເມື່ອຖືກເຂົ້າໃຈ, ແຕ່ຄວາມທຸກທົດທານເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ຢຸດ. ເມື່ອ "ອາຫານ" ທີ່ບໍ່ດີຂອງວັດຖຸທາງປະສາດຖືກຮັບເຂົ້າ, ເມັດພະຍາດກໍງອກ - ເຖິງແມ່ນໃນຫົວໃຈຂອງນັກປາດຖະຍານ; ແລ້ວຈະເປັນແນວໃດກັບມະນຸດທຳມະດາທີ່ທຸກຍາກ? ໂດຍຄວາມເมຕາຂອງພຣະຣາມ ພະຍາດທັງໝົດຖືກທຳລາຍ - ຖ້າການພົວພັນເຊັ່ນນີ້ເກີດຂຶ້ນ: ຄວາມໄວ້ເຊື່ອໃຈໃນຄຳຂອງຄູແທ້, ໝໍ, ແລະ ການຄວບຄຸມທີ່ບໍ່ປາຖະໜາຄວາມເພີດເພີນທາງປະສາດ. ຄວາມຈົງຮັກພັກດີຕໍ່ຣາຄຸປະຕີແມ່ນຮາກທີ່ໃຫ້ຊີວິດ; ຄວາມໄວ້ເຊື່ອໃຈເຕັມ ແລະ ຈິດໃຈທີ່ໝັ້ນຄົງເປັນຢາຊ່ວຍ. ດ້ວຍວິທີນີ້ພະຍາດຖືກປິ່ນປົດແນ່ນອນ; ຖ້າບໍ່ດັ່ງນັ້ນ, ເຖິງເປັນລ້ານໆ ຄວາມພະຍາຍາມກໍບໍ່ສາມາດຂັບມັນອອກ. ຈົ່ງຮູ້ໄວ້, ໂອ ເຈົ້າ, ວ່າຈິດໃຈປິ່ນປົດແທ້ເມື່ອຄວາມເຂັ້ມແຂງພາຍໃນ ແລະ ຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດເພີ່ມຂຶ້ນ; ຄຳປຶກສາທີ່ດີກາຍເປັນຄວາມຫິວໃໝ່ທຸກມື້, ແລະ ຄວາມອ່ອນແອຂອງຄວາມປາຖະໜາທາງໂລກຫາຍໄປ. ເມື່ອໃຜອາບໃນນ້ຳຈະແຈ້ງຂອງຄວາມຮູ້, ຄວາມຈົງຮັກພັກດີຕໍ່ຣາມຍັງຄົງກະຈາຍໄປທົ່ວຫົວໃຈ. ສິວະ, ພະພົມ, ສຸກະ, ສະນະກະ ແລະ ອື່ນໆ, ແລະ ນາຣາດ - ນັກປາດຖະຍານທີ່ຊຳນານໃນການສືບຄົ້ນພະພົມ - ທຸກຄົນເຫັນດີໃນສິ່ງນີ້, ໂອ ກະສັດນົກ: ວາງຄວາມຮັກຂອງເຈົ້າເທິງດອກບົວພຣະບາດຂອງຣາມ. ເວດ, ປຸຣານ, ແລະ ຄຳສອນທັງໝົດປະກາດ: ບໍ່ມີຄວາມຈົງຮັກພັກດີຕໍ່ຣາຄຸປະຕີ ກໍບໍ່ມີຄວາມສຸກ. ໃຫ້ເຕົ່າປີນພູ; ໃຫ້ແມ່ຍິງໝັດຄົບລູກ; ໃຫ້ທ້ອງຟ້າອອກດອກຫຼາຍຢ່າງ - ແຕ່ວິນຍານທີ່ຕໍ່ຕ້ານຮັບຈະບໍ່ພົບຄວາມສຸກ. ໃຫ້ຄວາມຫິວຖືກດັບດ້ວຍປະກາບນ້ຳ; ໃຫ້ກະຕ່າງຂຶ້ນເຂົາ; ໃຫ້ຄວາມມືດຖືກທຳລາຍໂດຍບໍ່ມີດວງຕາເວັນ; ໃຫ້ໄຟເກີດຈາກນ້ຳກ້ອນ - ຍັງຄົງ, ຜູ້ທີ່ໜີ້ໜຽວຈາກຣາມ ບໍ່ພົບຄວາມສຸກ.

Verse 245 (दोहा/सोरठा)

उबारि मथें घृत होइ बरु सिकता ते बरु तेल। बिनु हरि भजन न भव तरिअ यह सिद्धांत अपेल।।122(क)।। मसकहि करइ बिंरंचि प्रभु अजहि मसक ते हीन। अस बिचारि तजि संसय रामहि भजहिं प्रबीन।।122(ख)।।

ubāri matheṁ ghṛta hoi baru sikatā te baru tela | binu hari bhajana na bhava tari-a yaha siddhānta apela ||122(ka)|| masakahi karai biṁrañci prabhu ajahi masaka te hīna | asa bicāri taji saṁsaya rāmahi bhajahiṁ prabīna ||122(kha)||

ໃຜອາດກວນນ້ຳຕົກເລື່ອນ ແລະ ໄດ້ເນີຍ, ຫຼື ບີບນ້ຳມັນຈາກຊາຍ; ແຕ່ບໍ່ມີການບູຊາຮັບ ກໍບໍ່ສາມາດຂ້າມມະຫາສະໝຸດຂອງການເກີດ - ຫຼັກການນີ້ຢູ່ເໜືອການອ້າງເຖິງ. ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສາມາດເຮັດໃຫ້ແມງວັນນ້ຳກາຍເປັນພະພົມ, ແລະ ສາມາດຫຼຸດພະພົມໃຫ້ຕ່ຳກວ່າແມງວັນນ້ຳ. ຄິດແນວນີ້, ຜູ້ມີປັນຍາປະຖິ້ມຄວາມສົງໄສ ແລະ ນະມັດສະການພຣະຣາມ.

Verse 246 (श्लोक)

विनिच्श्रितं वदामि ते न अन्यथा वचांसि मे। हरिं नरा भजन्ति येऽतिदुस्तरं तरन्ति ते।।122(ग)।।

viniścchritaṁ vadāmi te na anyathā vacāṁsi me | hariṁ narā bhajanti ye'tidustaraṁ taranti te ||122(ga)||

ດ້ວຍຄວາມແນ່ໃຈທີ່ໝັ້ນຄົງ ຂ້ອຍປະກາດແກ່ເຈົ້າ - ຄຳເວົ້າຂອງຂ້ອຍບໍ່ແມ່ນຢ່າງອື່ນ: ຜູ້ຄົນທີ່ນະມັດສະການຮັບ, ພວກເຂົາຂ້າມຜ່ານທາງທີ່ຍາກຫຼາຍຢ່າງ.

Verse 247 (चौपाई)

कहेउँ नाथ हरि चरित अनूपा। ब्यास समास स्वमति अनुरुपा।। श्रुति सिद्धांत इहइ उरगारी। राम भजिअ सब काज बिसारी।। प्रभु रघुपति तजि सेइअ काही। मोहि से सठ पर ममता जाही।। तुम्ह बिग्यानरूप नहिं मोहा। नाथ कीन्हि मो पर अति छोहा।। पूछिहुँ राम कथा अति पावनि। सुक सनकादि संभु मन भावनि।। सत संगति दुर्लभ संसारा। निमिष दंड भरि एकउ बारा।। देखु गरुड़ निज हृदयँ बिचारी। मैं रघुबीर भजन अधिकारी।। सकुनाधम सब भाँति अपावन। प्रभु मोहि कीन्ह बिदित जग पावन।।

kaheuṁ nātha hari carita anūpā | byāsa samāsa svamati anurūpā || śruti siddhānta ihai uragārī | rāma bhaji-a saba kāja bisārī || prabhu raghupati taji sei-a kāhī | mohi se saṭha para mamatā jāhī || tumha bigyānarūpa nahiṁ mohā | nātha kīnhi mo para ati chohā || pūchihuṁ rāma kathā ati pāvani | suka sanakādi saṁbhu mana bhāvani || sata saṅgati durlabha saṁsārā | nimiṣa daṁḍa bhari eka-u bārā || dekhu garuṛa nija hṛdayaँ bicārī | maiṁ raghubīra bhajana adhikārī || sakunādhama saba bhāँti apāvana | prabhu mohi kīnha bidita jaga pāvana ||

"ເຈົ້າເອີຍ, ຂ້ອຍໄດ້ເລົ່າການກະທຳທີ່ບໍ່ມີໃຜເທົ່າທາງຂອງຮັບ - ສັ້ນໆ, ເປັນບົດສະຫຼຸບຄືຂອງວຽດ, ຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງຂ້ອຍເອງ. ນີ້ແມ່ນບົດສະຫຼຸບທີ່ຖືກກຳນົດໂດຍເວດ, ໂອ ສັດຕູ່ງູ: ນະມັດສະການຣາມ, ລືມສິ່ງອື່ນທັງໝົດ. ປະຖິ້ມພຣະຣາຄຸປະຕີ, ໃຜອື່ນຈະຮັບໃຊ້? ແຕ່ເຖິງແມ່ນຕໍ່ຄົນໂງ່ເຫຼົ່າຂ້ອຍ, ທີ່ຍຶດຕິດກັບສິ່ງນ້ອຍນ້ອຍ, ຍັງມີຄວາມຮັກເກີດຂຶ້ນ. ເຈົ້າເປັນຮູບແບບຂອງປັນຍາ ແລະ ບໍ່ຖືກຫຼົງ; ເຈົ້ານາຍ, ເຈົ້າໄດ້ສະແດງຄວາມເມດຕາຫຼາຍແກ່ຂ້ອຍ. ຂ້ອຍຈະຖາມເລື່ອງທີ່ບໍລິສຸດຂອງຣາມ - ທີ່ເປັນທີ່ຮັກຂອງສຸກະ, ສະນະກະ ແລະ ອື່ນໆ, ແລະ ສິວະ. ການຢູ່ຮ່ວມກັບຜູ້ບໍລິສຸດຫາຍາກໃນໂລກ - ເຖິງແຕ່ໃນຊ່ວງພະຍາດຕາ. ເບິ່ງເດີ້, ຄະຣຸດ, ແລະ ພິຈາລະນາໃນຫົວໃຈຂອງເຈົ້າເອງ: ຂ້ອຍມີສິດໃນການນະມັດສະການຣາຄຸພີຣະ. ເຖິງແມ່ນຂ້ອຍເປັນນົກທີ່ຕ່ຳທີ່ສຸດ ແລະ ບໍ່ບໍລິສຸດໃນທຸກຢ່າງ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ເຮັດໃຫ້ຂ້ອຍເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນໂລກວ່າເປັນຜູ້ຊຳລະລ້າງໂລກ."

Verse 248 (दोहा/सोरठा)

आजु धन्य मैं धन्य अति जद्यपि सब बिधि हीन। निज जन जानि राम मोहि संत समागम दीन।।123(क)।। नाथ जथामति भाषेउँ राखेउँ नहिं कछु गोइ। चरित सिंधु रघुनायक थाह कि पावइ कोइ।।123।।

āju dhanya maiṁ dhanya ati jadyapi saba bidhi hīna | nija jana jāni rāma mohi santa samāgama dīna ||123(ka)|| nātha jathāmati bhāṣeuṁ rākhēuṁ nahiṁ kachu goi | carita siṁdhu raghunāyaka thāha ki pāvai koi ||123||

ມື້ນີ້ຂ້ອຍເປັນຜູ້ມີບຸນ - ມີບຸນຫຼາຍກວ່າຈະວັດໄດ້ - ເຖິງແມ່ນຂ້ອຍຂາດຄຸນງາມທຸກຢ່າງ. ພຣະຣາມ, ຖືຂ້ອຍເປັນຄົນຂອງພຣະອົງ, ໄດ້ປະທານການຢູ່ຮ່ວມກັບຜູ້ບໍລິສຸດແກ່ຂ້ອຍ. ໂອ ນາຍ, ຂ້ອຍໄດ້ເວົ້າພຽງຕາມຄວາມສາມາດຂອງຈິດໃຈທີ່ທຸກຍາກຂອງຂ້ອຍ; ຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ເຊື່ອງອີກຫຍັງ. ໃຜສາມາດວັດໄລ່ຄວາມເລິກຂອງມະຫາສະໝຸດການກະທຳຂອງພຣະຣາຄຸນາຍກະໄດ້?

Verse 249 (चौपाई)

सुमिरि राम के गुन गन नाना। पुनि पुनि हरष भुसुंडि सुजाना।। महिमा निगम नेति करि गाई। अतुलित बल प्रताप प्रभुताई।। सिव अज पूज्य चरन रघुराई। मो पर कृपा परम मृदुलाई।। अस सुभाउ कहुँ सुनउँ न देखउँ। केहि खगेस रघुपति सम लेखउँ।। साधक सिद्ध बिमुक्त उदासी। कबि कोबिद कृतग्य संन्यासी।। जोगी सूर सुतापस ग्यानी। धर्म निरत पंडित बिग्यानी।। तरहिं न बिनु सेएँ मम स्वामी। राम नमामि नमामि नमामी।। सरन गएँ मो से अघ रासी। होहिं सुद्ध नमामि अबिनासी।।

sumiri rāma ke guna gana nānā | puni puni haraṣa bhusuṇḍi sujānā || mahimā nigama neti kari gāī | atulita bala pratāpa prabhutāī || śiva aja pūjya carana raghurāī | mo para kṛpā parama mṛdulāī || asa subhāu kahuṁ sunauṁ na dekhauṁ | kehi khagesa raghupati sama lekhauṁ || sādhaka siddha bimukta udāsī | kabi kobida kṛtajña saṁnyāsī || jogī sūra su-tāpasa gyānī | dharma nirata paṇḍita bigyānī || tarahiṁ na binu seẽ mama svāmī | rāma namāmi namāmi namāmī || śarana gaẽ mo se agha rāsī | hohiṁ suddha namāmi abināsī ||

ນຶກເຖິງຄຸນງານອັນບໍ່ສິ້ນສຸດຂອງພະຣາມ, ພະພຸສຸນທີຜູ້ມີປັນຍາໄດ້ປິຕິຍິນດີຢ່າງຫຼວງຫຼາດຄັ້ງແລ້ວຄັ້ງເລົ່າ. ພະເວດໄດ້ສັນລະເສີນຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພະອົງດ້ວຍວິທີ 'ເນຕິ, ເນຕິ'; ຄວາມເຂັ້ມແຂງ, ຄວາມສະຫງ່າລາສີ, ແລະ ອຳນາດຂອງພະອົງເປັນອັນເປັນທີ່ສຸດ. ແມ້ນແຕ່ພະສິວ ແລະ ພະພະຫັມມາກໍ່ນະມັດສະການບາດພະບໍລົມຂອງພະຣາຄຸຣໄຕ, ແຕ່ພະອົງກໍ່ອ່ອນໂຍນຢ່າງຍິ່ງ ແລະ ໄດ້ສະແດງຄວາມເມດຕາຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ. ສະພາບແນວນີ້ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຄີຍໄດ້ຍິນ ຫຼື ເຫັນມາກ່ອນ; ຈະເອົາໃຜມາທຽບກັບພະຣາຄຸບຕີໄດ້, ອົງຄະຣຸດຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງນົກ? ນັກບວດ, ຜູ້ສຳເລັດ, ຜູ້ພົ້ນຈາກໂລກ ແລະ ຜູ້ບໍ່ຍຶດຕິດ, ກະວີ, ຜູ້ມີປັນຍາ, ຜູ້ຮູ້ບຸນຄຸນ, ຜູ້ສັງໂຍຄະ, ນັກໂຍຄະ, ວີລະບຸລຸດ, ຜູ້ບຳເພັນຕະບວດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່, ຜູ້ຮູ້, ນັກປາດຜູ້ອຸທິດຕົນແດ່ທັມ ແລະ ຜູ້ມີຄວາມຮູ້, ບໍ່ມີໃຜສາມາດຂ້າມພົ້ນໄດ້ໂດຍບໍ່ບໍລິການນາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ພະຣາມ, ຂ້າພະເຈົ້ານະມັດສະການ, ນະມັດສະການອີກ, ນະມັດສະການ. ແມ້ນແຕ່ຜູ້ມີບາບຫຼາຍປານຂ້າພະເຈົ້າ, ເມື່ອໄດ້ເຂົ້າມາກົງຮັບຄວາມຄຸ້ມຄອງ, ກໍ່ຈະໄດ້ຮັບການຊຳລະບາບ; ຂ້າພະເຈົ້ານະມັດສະການອົງບໍ່ຕາຍບໍ່ຕົວ.