Prakarana 1
यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का द्वार है: साधक के भीतर ‘अहं-लंका’ (अभिमान, भय, काम-क्रोध) पर सेतु-बंध के द्वारा विवेक-मार्ग बनता है। यहाँ भक्ति केवल भाव नहीं रहती—वह संगठन, अनुशासन, और ‘नाम-सेतु’ बनकर जीव को भवसागर से पार उतारती है।
ລັກສະນະສຳຄັນຂອງລັງກາແມ່ນຄວາມເປັນວີລະຊົນແລະຄວາມອັດສະຈະຍະ, ແຕ່ພື້ນຖານຂອງມັນແມ່ນຄວາມເມດຕາແລະຄວາມສະຫງົບ. ໃນພາກນີ້ທູນລີທາສະບໍ່ໃຫ້ສົງຄາມຢູ່ພຽງແຕ່ການຮົບຮາວພາຍນອກ, ແຕ່ມັນກາຍເປັນການຕໍ່ສູ້ພາຍໃນຈິດໃຈຂອງຜູ້ແສວງຫາ, ຕໍ່ຕ້ານຕາມະຄຸນ, ຣາຊະຄຸນ, ແລະອະຫັງກາຣ໌. ການສ້າງຂົວໂດຍນີລະນັລເປັນລີລາໃນວິໄສທັດຊາສະຕຣະ, ແຕ່ໃນຕາມະເປັນຂົວຂອງນາມະແລະຄຣຸປາ: ຄຳແນະນຳຂອງຊາມບະວານ, ຄຳເວົ້າຂອງຫະນຸມານ, ແລະຄຳສັ່ງຂອງຣາມະຮ່ວມກັນເປັນຕຣິເວນີຂອງສາທະນາ. ດ້ວຍການສະຖາປະນາຣາເມສະວຣະ, ຫຼັກການຂອງຄວາມເປັນໜຶ່ງຂອງຊິວະແລະວິສະນຸຖືກເປີດເຜີຍ: ຣາມະບູຊາຊິວະ, ແລະຊິວະຖືພັກຕິຣາມະເປັນສູງສຸດ, ດັ່ງນັ້ນຂົວກໍ່ຖືກສ້າງຂຶ້ນລະຫວ່າງນິຣະຄຸນແລະສະຄຸນ. ໃນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງຣາວັນແລະມັນໂທດຣີ, ນີຕິຊາສະຕຣະເຂົ້າມາ: ຄວາມບອດຂອງຄວາມອວດອົ້ນແລະການປະຕິເສດຄວາມເຂົ້າໃຈກາຍເປັນສາເຫດຂອງການລົ້ມລົງ. ດ້ວຍວິທີນີ້ລັງກາເປັນພູມິຂອງການຕັດສິນໃຈແລະການເຂົ້າໄປໃນການເດີນທາງມັນັສ, ຫຼັງຈາກຂ້າມຂົວແລ້ວ, ຜູ້ຝຶກຝົນຕອນນີ້ໃກ້ຈະເຂົ້າສູ່ການຮົບຮາວທີ່ຕັດສິນໃຈເພື່ອການຊຳລະຈິດໃຈຕົນເອງ.
Verses
ສະໂລກ 1-3
रामं कामारिसेव्यं भवभयहरणं कालमत्तेभसिंहंयोगीन्द्रं ज्ञानगम्यं गुणनिधिमजितं निर्गुणं निर्विकारम्।मायातीतं सुरेशं खलवधनिरतं ब्रह्मवृन्दैकदेवंवन्दे कन्दावदातं सरसिजनयनं देवमुर्वीशरूपम्।।1।।
शंखेन्द्वाभमतीवसुन्दरतनुं शार्दूलचर्माम्बरंकालव्यालकरालभूषणधरं गंगाशशांकप्रियम्।काशीशं कलिकल्मषौघशमनं कल्याणकल्पद्रुमंनौमीड्यं गिरिजापतिं गुणनिधिं कन्दर्पहं शङ्करम्।।2।।
यो ददाति सतां शम्भुः कैवल्यमपि दुर्लभम्।खलानां दण्डकृद्योऽसौ शङ्करः शं तनोतु मे।।3।।
rāmaṃ kāmāri-sevyaṃ bhava-bhaya-haraṇaṃ kāla-mattebha-siṃhaṃyogīndraṃ jñāna-gamyaṃ guṇa-nidhim ajitaṃ nirguṇaṃ nirvikāram |māyātītaṃ sureśaṃ khala-vadha-nirataṃ brahma-vṛndaika-devaṃvande kandāvadātaṃ sarasija-nayanaṃ devam urvīśa-rūpam ||1||
śaṅkhendvābhaṃ atīva-sundara-tanuṃ śārdūla-carmāmbaramkāla-vyāla-karāla-bhūṣaṇa-dharaṃ gaṅgā-śaśāṅka-priyam |kāśīśaṃ kali-kalmaṣaugha-śamanaṃ kalyāṇa-kalpa-drumamnaumīḍyaṃ girijā-patiṃ guṇa-nidhiṃ kandarpa-haṃ śaṅkaram ||2||
yo dadāti satāṃ śambhuḥ kaivalyam api durlabham |khalānāṃ daṇḍa-kṛd yo'sau śaṅkaraḥ śaṃ tanotu me ||3||
ຂ້າພະເຈົ້ານະມັດສະພານພະຣາມ - ຜູ້ທີ່ຖືກນະມັດສະພານເຖິງແມ່ນໂດຍສັດຕູຂອງກາມະ (ພະສິວະ); ຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມຢ້ານກົວຂອງການເກີດໃນໂລກ; ດັ່ງສິງຕໍ່ຊ້າງທີ່ມຶນເມົາດ້ວຍນ້ຳຂອງການຕາຍ; ພະຜູ້ເຈົ້າຂອງໂຍຄີ, ຜູ້ທີ່ບັນລຸໄດ້ໂດຍຄວາມຮູ້; ຄັງແຫ່ງຄຸນງານ, ຜູ້ບໍ່ຖືກຊະນະ; ເໜືອກູນ ແລະ ບໍ່ປ່ຽນແປງ; ເໜືອມາຍາ; ຜູ້ປົກຄອງເທວະ; ມຸ່ງໝັ້ນໃນການທຳລາຍຄົນຊົ່ວ; ພະຜູ້ເຈົ້າອົງດຽວທີ່ຖືກບູຊາໂດຍຝູງຜູ້ອຸທິດຂອງພະພົມາ - ບໍລິສຸດດັ່ງແກນຂອງຕົ້ນໄມ້ກ້ວນ, ຕາດັ່ງດອກບົວ, ປາກົດໃນໂລກເປັນພະລາຊາທີ່ຊອບທຳ. ຂ້າພະເຈົ້າກົມພະສັງກະ - ສະຫວ່າງດັ່ງສົງ ແລະ ຈັນ, ງົດງາມຢ່າງຍິ່ງໃນຮູບຮ່າງ; ສວມໜັງເສືອ; ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບທີ່ຫນ້າຢ້ານຂອງງູ; ທີ່ຮັກຂອງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ແລະ ຈັນ; ພະຜູ້ເຈົ້າຂອງກາສີ; ຜູ້ຂັບໄລ່ກອງບາບຂອງກາລີ; ຕົ້ນໄມ້ປາຖະໜາສິ່ງດີ; ສົມແກ່ການສັນລະເສີນ; ຄູ່ຂອງຄິລິຊາ; ມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄຸນງານ; ຜູ້ທຳລາຍຄວາມປາຖະໜາ. ຂໍພະສັງກະຜູ້ນັ້ນ - ຜູ້ປະທານແມ້ນແຕ່ການປົດປ່ອຍທີ່ຫາຍາກທີ່ສຸດໃຫ້ແກ່ຜູ້ບໍລິສຸດ, ແລະ ລົງໂທດຄົນຊົ່ວ - ຈົ່ງປະທານຄວາມສະຫງົບແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ.
ໂດຫາ, ໂສຣະຖາ
लव निमेष परमानु जुग बरष कलप सर चंड।भजसि न मन तेहि राम को कालु जासु कोदंड।।
सिंधु बचन सुनि राम सचिव बोलि प्रभु अस कहेउ।अब बिलंबु केहि काम करहु सेतु उतरै कटकु।।
सुनहु भानुकुल केतु जामवंत कर जोरि कह।नाथ नाम तव सेतु नर चढ़ि भव सागर तरिहिं।।
lava nimeṣa paramāṇu juga baraṣa kalapa sara caṃḍa |bhajasi na mana tehi rāma ko kālu jāsu kodaṃḍa ||
siṃdhu bacana suni rāma saciva boli prabhu asa kaheu |aba bilaṃbu kehi kāma karahu setu utarai kaṭaku ||
sunahu bhānukula ketu jāṃbavaṃta kara jori kaha |nātha nāma tava setu nara caṛhi bhava sāgara tarihiṃ ||
ລວ ນິເມສ ປະຣານຸ ຍຸກ ປີ ແລະ ກັບ ແມ່ນລູກສອນທີ່ຮ້າຍກາດຂອງການເວລາ. ໂອ ຈິດໃຈ, ເປັນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ບູຊາພະຣາມຜູ້ທີ່ສ່ອນຂອງພະອົງແມ່ນການເວລານັ້ນ? ໄດ້ຍິນພຣະວາຈາຂອງມະຫາສະໝຸດແລ້ວ ພຣະຣາມຮຽກທີ່ປຶກສາແລະຕຣັດດັງນີ້ວ່າ "ບັດນີ້ຈະຊັກຊ້າໄປເພື່ອຫຍັງ? ເພື່ອປະໂຫຍດຫຍັງ? ຈົ່ງສ້າງຂົວເຖິງ, ເພື່ອກອງທັບຈະໄດ້ຂ້າມໄປ." ຊາມະວັນປະນົມມືແລ້ວກຣາວວ່າ "ຟັງເດີ ໂອ ທົງໄຊຍະຂອງວົງສະຫຣິຍະ. ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ພຣະນາມຂອງພຣະອົງນັ້ນແຫຼະແມ່ນຂົວ, ມະນຸດຂຶ້ນໄປເທິງຂົວນັ້ນຍ່ອມຂ້າມມະຫາສະໝຸດແຫ່ງການເວີນວຽນຕາຍເກີດໄດ້."
ເຈົາໄປ 1.1-5
यह लघु जलधि तरत कति बारा।अस सुनि पुनि कह पवनकुमारा।।
प्रभु प्रताप बड़वानल भारी।सोषेउ प्रथम पयोनिधि बारी।तब रिपु नारी रुदन जल धारा।भरेउ बहोरि भयउ तेहिं खारा।।
सुनि अति उकुति पवनसुत केरी।हरषे कपि रघुपति तन हेरी।।
जामवंत बोले दोउ भाई।नल नीलहि सब कथा सुनाई।।
राम प्रताप सुमिरि मन माहीं।करहु सेतु प्रयास कछु नाहीं।।
बोलि लिए कपि निकर बहोरी।सकल सुनहु बिनती कछु मोरी।।
राम चरन पंकज उर धरहू।कौतुक एक भालु कपि करहू।।
धावहु मर्कट बिकट बरूथा।आनहु बिटप गिरिन्ह के जूथा।।
सुनि कपि भालु चले करि हूहा।जय रघुबीर प्रताप समूहा।।
yaha laghu jaladhi tarata kati bārā |asa suni puni kaha pavan-kumārā ||
prabhu pratāpa baḍavānala bhārī |soṣeu prathama payonidhi bārī ||
taba ripu nārī rudana jala dhārā |bhareu bahori bhayau tehiṃ khārā ||
suni ati ukuti pavan-suta kerī |haraṣe kapi raghupati tana herī ||
jāṃbavaṃta bole dou bhāī |nala nīlahi saba kathā sunāī ||
rāma pratāpa sumiri mana māhīṃ |karahu setu prayāsa kachu nāhīṃ ||
boli liye kapi nikara bahorī |sakala sunahu binatī kachu morī ||
rāma carana paṅkaja ura dharahū |kautuka eka bhālu kapi karahū ||
dhāvahu markaṭ bikaṭa barūthā |ānahu biṭapa girinh ke jūthā ||
suni kapi bhālu cale kari hūhā |jaya raghubīra pratāpa samūhā ||
"ມະຫາສະໝຸດນ້ອຍນີ້, ໄດ້ຖືກຂ້າມໄປກີ່ວນຄັ້ງແລ້ວ!" ໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ, ບຸດລົມກໍໄດ້ເວົ້າອີກ. "ດ້ວຍພະລານະຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ໄຟໃຕ້ນ້ຳອັນມີກະລາດຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້ແຫ້ງນ້ຳໃນມະຫາສະໝຸດເປັນອັນດັບແຣກ່ອນ. ຄັ້ງນັ້ນນ້ຳຕາທີ່ພະຍິນຂອງບັນດາພັນລະຍາຂອງສັດຕູໄດ້ໄຫຼເຕີມມະຫາສະໝຸດອີກ, ແລະ ສະນັ້ນມັນຈຶ່ງເປັນນ້ຳເຄັມ." ໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າອັນສະຫຼາດຫຼາຍຂອງບຸດລົມ, ບັນດາລີງກໍໄດ້ດີໃຈ ແລະ ເບິ່ງພຣະເຈົ້າແຫ່ງລາຣະວົງ. ຊຳບະວັນໄດ້ເອີ້ນສອງອ້າຍນ້ອງນາລະ ແລະ ນີລະ ແລ້ວເລົ່າເລື່ອງທັງໝົດໃຫ້ຟັງ. "ຈົ່ມລະລຶກເຖິງພະລານະຂອງພຣະຣາມໃນໃຈ ແລະ ຈົ່ງເລີ່ມສ້າງຂົວ; ຈະບໍ່ມີຄວາມຍາກລຳບາກໃດໆ." ຈາກນັ້ນທ່ານໄດ້ເອີ້ນຝູງລີງມາຊຸມນຸມ: "ຈົ່ງຟັງທັງໝົດ, ຄຳອະພິພາດອັນນ້ອຍນ້ອຍຂອງຂ້ອຍ. ຈົ່ງອຸດົມບາດສອງພຣະບາດປະດັບດອກບົວຂອງພຣະຣາມໄວ້ໃນໃຈ, ແລະ ບັນດາໝີ ແລະ ລີງຈະເຮັດສິ່ງນີ້ເປັນພຽງການຫຼິ້ນ. ຈົ່ງແລີ້ນໄປ, ຝູງລີງອັນຫນ້າຢ້ານ, ແລະ ຈົ່ງເອົາຕົ້ນໄມ້ ແລະ ກອງພູເຂົາມາ." ໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ, ບັນດາລີງ ແລະ ໝີກໍໄດ້ອອກເດີນທາງດ້ວຍສຽງຮ້ອງອັນດັງ, ຮ້ອງວ່າ "ໄຊຊະນະແດ່ວີລະບາດແຫ່ງລາຣະວົງ, ພະລານະອັນຍິ່ງໃຫຍ່!"
ໂດຫາ 1
अति उतंग गिरि पादप लीलहिं लेहिं उठाइ।आनि देहिं नल नीलहि रचहिं ते सेतु बनाइ।।1।।
ati utaṅga giri pādapa līlahiṃ lehiṃ uṭhāi |āni dehiṃ nala nīlahi raca-hiṃ te setu banāi ||1||
ພູເຂົາສູງ ແລະ ໄມ້ໃຫຍ່ ພວກເຂົາຍົກຂຶ້ນດັ່ງເປັນການຫຼິ້ນ; ເອົາມາ, ພວກເຂົາມອບໃຫ້ນາລະ ແລະ ນີລະ, ຜູ້ທັງສອງຈັດວາງ ແລະ ສ້າງຂົວ.
ເຈົາໄປ 2.1-4
सैल बिसाल आनि कपि देहीं।कंदुक इव नल नील ते लेहीं।।
देखि सेतु अति सुंदर रचना।बिहसि कृपानिधि बोले बचना।।
परम रम्य उत्तम यह धरनी।महिमा अमित जाइ नहिं बरनी।।
करिहउँ इहाँ संभु थापना।मोरे हृदयँ परम कलपना।।
सुनि कपीस बहु दूत पठाए।मुनिबर सकल बोलि लै आए।।
लिंग थापि बिधिवत करि पूजा।सिव समान प्रिय मोहि न दूजा।।
सिव द्रोही मम भगत कहावा।सो नर सपनेहुँ मोहि न पावा।।
संकर बिमुख भगति चह मोरी।सो नारकी मूढ़ मति थोरी।।
saila bisāla āni kapi dehīṃ |kaṃduka iva nala nīla te lehīṃ ||
dekhi setu ati suṃdara racanā |bihasi kṛpā-nidhi bole bacanā ||
parama ramya uttama yaha dharanī |mahimā amita jāi nahiṃ baranī ||
karihaūṃ ihāṃ saṃbhu thāpanā |more hṛdayaṃ parama kalapanā ||
suni kapīsa bahu dūta paṭhāe |munibara sakala boli lai āe ||
liṃga thāpi bidhi-vata kari pūjā |siva samāna priya mohi na dūjā ||
siva drohī mama bhagata kahāvā |so nara sapanehūṃ mohi na pāvā ||
saṃkara bimukha bhagati caha morī |so nārakī mūṛha mati thorī ||
ເອົາຫີນໃຫຍ່ມາ, ລິງລິງມອບໃຫ້; ນາລະ ແລະ ນີລະຮັບເອົາງ່າຍດັ່ງບານ. ເຫັນການອອກແບບຂອງຂົວອັນງົດງາມ, ມະຫາສະເມນີແຫ່ງຄວາມເມດຕາໄດ້ຍິ້ມ ແລະ ກ່າວວ່າ: "ແຜ່ນດິນນີ້ງົດງາມ ແລະ ດີເລີດ; ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງມັນບໍ່ສາມາດບັນຍາຍໄດ້. ທີ່ນີ້ເຮົາຈະສ້າງສົມບູ ນີ້ເປັນຄວາມຕັ້ງໃຈສູງສຸດໃນໃຈຂອງເຮົາ." ໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ, ຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງລິງລິງໄດ້ສົ່ງທູດຫຼາຍຄົນ; ຮັບສະໝັກໝູ່ລັດທັງໝົດ. ໄດ້ສ້າງລິງຄາ ແລະ ໄດ້ປະຕິບັດການບູຊາຕາມລະບຽບ. "ບໍ່ມີໃຜຮັກເຮົາກວ່າສິວະ. ຜູ້ໃດທີ່ເອີ້ນຕົນເອງວ່າເປັນສາວົກຂອງເຮົາ ແຕ່ມີຄວາມອາດຕະພາບຕໍ່ສິວະ ບຸຄົນດັ່ງກ່າວຈະບໍ່ມາບັນລຸເຮົາໄດ້, ເຖິງແມ່ນໃນຄວາມຝັນ. ຜູ້ໃດຫັນໜ້າຫນີໄປຈາກສັງກະ ແລະ ຍັງປາຖະໜາພະກະຕາຕໍ່ເຮົາ ລາວຜູ້ນັ້ນຈະຕົກໄປນະຣົກ, ມີຄວາມເຂົ້າໃຈທຶນ ແລະ ນ້ອຍນິດ."
ໂດຫາ 2
संकर प्रिय मम द्रोही सिव द्रोही मम दास।ते नर करहि कलप भरि धोर नरक महुँ बास।।2।।
Śaṅkara priya mama drohī Śiva-drohī mama dāsa |Te nara karahiṁ kalapa bhari ghora naraka mahuṁ bāsa ||2||
ຜູ້ທີ່ເປັນທີ່ຮັກຂອງສັງກະຣະ ແຕ່ເປັນສັດຕູກັບຂ້າພະເຈົ້າ ແລະ ຜູ້ທີ່ເປັນສັດຕູກັບພະສິວະ ແຕ່ເອີ້ນຕົນເອງວ່າເປັນຜູ້ຮັບໃຊ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຈະຕ້ອງຢູ່ໃນນະລົກອັນຫນ້າຢ້ານຢາດຕະຫຼອດກັບທັງກັບ
ເຈົາໄປ 3.1-5
जे रामेस्वर दरसनु करिहहिं।ते तनु तजि मम लोक सिधरिहहिं।।
जो गंगाजलु आनि चढ़ाइहि।सो साजुज्य मुक्ति नर पाइहि।।
होइ अकाम जो छल तजि सेइहि।भगति मोरि तेहि संकर देइहि।।
मम कृत सेतु जो दरसनु करिही।सो बिनु श्रम भवसागर तरिही।।
राम बचन सब के जिय भाए।मुनिबर निज निज आश्रम आए।।
गिरिजा रघुपति कै यह रीती।संतत करहिं प्रनत पर प्रीती।।
बाँधा सेतु नील नल नागर।राम कृपाँ जसु भयउ उजागर।।
बूड़हिं आनहि बोरहिं जेई।भए उपल बोहित सम तेई।।
महिमा यह न जलधि कइ बरनी।पाहन गुन न कपिन्ह कइ करनी।।
Je Rāmeśvara darasanu karihahiṁ |te tanu taji mama loka sidharahiṁ ||
Jo Gaṅgā-jalu āni caṛhāihi |so sāyujya mukti nara pāihi ||
Hoi akāma jo chala taji seihi |bhagati mori tehi Śaṅkara deihi ||
Mama kṛta setu jo darasanu karihī |so binu śrama bhava-sāgara tarihī ||
Rāma bacana saba ke jiya bhāe |muni-bara nija nija āśrama āe ||
Girijā Raghupati kai yaha rītī |santa-ta karahiṁ pranata para prītī ||
Bāṁdhā setu Nīla Nala nāgara |Rāma kṛpā̃ jasu bhayau ujāgara ||
Būṛhahiṁ ānahi bōrahahiṁ jeī |bhae upala bōhita sama teī ||
Mahimā yaha na jaladhi kai baranī |pāhana guna na kapinha kai karanī ||
ຜູ້ໃດໄດ້ເບິ່ງຣາເມດວາຣ໌, ເມື່ອອອກຈາກຮ່າງກາຍນີ້ຈະບັນລຸທີ່ຢູ່ຂອງເຮົາ. ຜູ້ໃດເອົານໍ້າຄັງຄາມາຖວາຍ ຈະໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍອັນເປັນການຮ່ວມເປັນຫນຶ່ງ. ຜູ້ໃດ, ປອດຈາກຄວາມປາຖະໜາ ແລະ ປະຖິ້ມການຫຼອກລວງ, ໄດ້ບູຊາຢູ່ທີ່ນັ້ນ ສັງກະຈະປະທານພະກະຕາຕໍ່ເຮົາໃຫ້ລາວ. ແລະ ຜູ້ໃດເບິ່ງຂົວທີ່ເຮົາສ້າງ ຈະຂ້າມມະຫາສະມຸດແຫ່ງການມີຊີວິດໂດຍບໍ່ຕ້ອງຍາກລໍາບາກ. ພະດໍາລັດຂອງພະຣາມໄດ້ພາໃຈທຸກຄົນ; ມູນີທັງໝົດໄດ້ກັບໄປອາສົມຂອງຕົນ. ໂອ ຄິຣິຊາ, ນີ້ແມ່ນວິທີຂອງຣາຄູປະຕິ: ພະອົງສະເໝີຮັກແພງຜູ້ທີ່ນອບຜູ້ຖ່ອນຕົນ. ນີລະ ແລະ ນາລະ, ຜູ້ຊຳນານໃນການສ້າງ, ໄດ້ສ້າງຂົວ; ໂດຍພະກະລຸນາຂອງພະຣາມ ຊື່ສຽງຂອງພວກເຂົາໄດ້ເຜົາແຜ່ງ. ຫີນທີ່ຈະຈົມ ແລະ ຈົມຄົນອື່ນ ໄດ້ກາຍເປັນດັ່ງເຮືອ. ແຕ່ນີ້ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງມະຫາສະມຸດ, ບໍ່ແມ່ນຄຸນງາຄຸນນາຂອງຫີນ, ແລະ ບໍ່ແມ່ນການກະທຳຂອງລິງລິງ.
ໂດຫາ 3
श्री रघुबीर प्रताप ते सिंधु तरे पाषान।ते मतिमंद जे राम तजि भजहिं जाइ प्रभु आन।।3।।
Śrī Raghubīra pratāpa te sindhu tare pāṣāna.Te mati-manda je Rāma taji bhajahiṁ jāi prabhu āna ||3||
ໂດຍພະລັດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງວີຣ໌ບີຣ໌ຜູ້ລ້ຳເล້, ເຖິງແມ່ນຫີນກໍຂ້າມທະເລໄດ້; ແທ້ຈິງແລ້ວ ຄົນໂງ່ບໍ່ຮູ້ແມ່ນຜູ້ທີ່ປະຖິ້ມພະຣາມ ແລະ ໄປນອບຜູ້ເປັນເຈົ້າອື່ນ.
ເຈົາໄປ 4.1-5
बाँधि सेतु अति सुदृढ़ बनावा।देखि कृपानिधि के मन भावा।।
चली सेन कछु बरनि न जाई।गर्जहिं मर्कट भट समुदाई।।
सेतुबंध ढिग चढ़ि रघुराई।चितव कृपाल सिंधु बहुताई।।
देखन कहुँ प्रभु करुना कंदा।प्रगट भए सब जलचर बृंदा।।
मकर नक्र नाना झष ब्याला।सत जोजन तन परम बिसाला।।
अइसेउ एक तिन्हहि जे खाहीं।एकन्ह कें डर तेपि डेराहीं।।
प्रभुहि बिलोकहिं टरहिं न टारे।मन हरषित सब भए सुखारे।।
तिन्ह की ओट न देखिअ बारी।मगन भए हरि रूप निहारी।।
चला कटकु प्रभु आयसु पाई।को कहि सक कपि दल बिपुलाई।।
Bāṁdhi setu ati sudṛḍha banāvā |dekhi kṛpānidhi ke mana bhāvā ||
Calī sena kachu barani na jāī |garjahiṁ markaṭ bhaṭ samudāī ||
Setu-bandha ḍhiga caṛhi Raghurāī |citava kṛpāla sindhu bahutāī ||
Dekhana kahuṁ prabhu karunā kandā |pragaṭa bhae saba jalacara bṛndā ||
Makara nakra nānā jhaṣa byālā |sata jojana tana parama bisālā ||
Aisēu eka tinhahi je khāhīṁ |ekanha keṁ ḍara tepi ḍerāhīṁ ||
Prabhahi bilokahiṁ ṭarahiṁ na ṭāre |mana haraṣita saba bhae sukhāre ||
Tinh kī oṭa na dekhi-a bārī |magana bhae Hari rūpa nihārī ||
Calā kaṭaku prabhu āyasu pāī |ko kahi saka kapi dala bipulāī ||
ຜູກສ້າງສະຫຼາກໃຫ້ໝັ້ນຄົງຢ່າງຍິ່ງ ພະອົງຜູ້ເປັນບ່ອນເກັບຄວາມເມດຕາມີພະຮອບໃຈຍິ້ມເມື່ອທອງເຫັນ ກອງທັບອອກເດີນ ບໍ່ສາມາດພັນນາໄດ້ ຝູງທະຫານລີງຮ້ອງຄະລົງ ພະອົງແຫ່ງຣາຄູໄດ້ຂຶ້ນໄປໃກ້ສະຫຼາກ ພະອົງຜູ້ມີຄວາມເມດຕາໄດ້ມອງຄວາມກວ້າງໃຫຍ່ຂອງມະຫາສະໝຸດ ເພື່ອເບິ່ງພະອົງຜູ້ເປັນເໝືອກຂອງຄວາມເມດຕາ ຝູງສັດນ້ຳທັງປວງໄດ້ປາກົດຂຶ້ນ ມກຣ ຈະເລີຍ ປາຫຼາຍຊະນິດ ແລະ ງູ ມີກາຍຍາວຮ້ອຍໂຢຊະນະ ໃຫຍ່ໂຕຢ່າງຍິ່ງ ມີສັດອື່ນທີ່ໃຫຍ່ໂຕຈົນກືກກືກສັດເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ ແລະ ແມ້ຮ້າຍສັດເຫຼົ່ານັ້ນກໍຍັງສັ່ນເທົ່າດ້ວຍຄວາມຢ້ານບາງຕົວ ມອງພະອົງແລ້ວບໍ່ຍອມຂະຫຍັບເຄື່ອນເຖິງແມ່ນຖືກໄລ່ ໃຈຊື້ນບັນເທົາ ທັງໝົດໄດ້ຮັບຄວາມສຸກ ເພາະສັດເຫຼົ່ານັ້ນ ນ້ຳບໍ່ສາມາດເຫັນໄດ້ ໜາແໜ້ນໄປດ້ວຍສັດ ມັວເພລີນໃນການເບິ່ງຮູບຂອງພະຫະຣິ ກອງທັບໄດ້ເດີນຕໍ່ໄປ ເມື່ອໄດ້ຮັບພະບັນຍັດຈາກພະອົງ ໃຜຈະພັນນາຄວາມຫຼວງຫຼາຍຂອງຝູງລີງໄດ້
ໂດຫາ 4
सेतुबंध भइ भीर अति कपि नभ पंथ उड़ाहिं।अपर जलचरन्हि ऊपर चढ़ि चढ़ि पारहि जाहिं।।4।।
Setu-bandha bhai bhīra ati kapi nabha pantha uṛāhiṁ |Apara jalacaranhi ūpara caṛhi caṛhi pārhi jāhiṁ ||4||
ມີຝູງຊົນຫຼວງໃຫຍ່ຢູ່ເທິງຂົວ: ລິງລິງບາງຕົວໃຊ້ເສັ້ນທາງຟ້າ ແລະ ບິນຂ້າມ, ໃນຂະນະທີ່ອື່ນໆ ຂຶ້ນເທິງສັດທະເລຄື້ນແລ້ວຄື້ນໄປ ແລະ ໄປຮອດຝັ່ງຕື່ມອີກ.
ເຈົາໄປ 5.1-5
अस कौतुक बिलोकि द्वौ भाई।बिहँसि चले कृपाल रघुराई।।
सेन सहित उतरे रघुबीरा।कहि न जाइ कपि जूथप भीरा।।
सिंधु पार प्रभु डेरा कीन्हा।सकल कपिन्ह कहुँ आयसु दीन्हा।।
खाहु जाइ फल मूल सुहाए।सुनत भालु कपि जहँ तहँ धाए।।
सब तरु फरे राम हित लागी।रितु अरु कुरितु काल गति त्यागी।।
खाहिं मधुर फल बटप हलावहिं।लंका सन्मुख सिखर चलावहिं।।
जहँ कहुँ फिरत निसाचर पावहिं।घेरि सकल बहु नाच नचावहिं।।
दसनन्हि काटि नासिका काना।कहि प्रभु सुजसु देहिं तब जाना।।
जिन्ह कर नासा कान निपाता।तिन्ह रावनहि कही सब बाता।।
सुनत श्रवन बारिधि बंधाना।दस मुख बोलि उठा अकुलाना।।
asi kautuka biloki dvau bhāī |bihaṁsi cale kṛpāla raghurāī ||
sena sahita utare raghu-bīrā |kahi na jāi kapi jūthapa bhīrā ||
siṁdhu pāra prabhu ḍerā kīnhā |sakala kapinha kahuṁ āyasu dīnhā ||
khāhu jāi phala mūla suhāe |sunata bhālu kapi jahaṁ tahaṁ dhāe ||
saba taru phare rāma hita lāgī |ritu aru kuritu kāla gati tyāgī ||
khāhiṁ madhura phala baṭapa halāvahiṁ |laṅkā sanmukha sikhara calāvahiṁ ||
jahaṁ kahuṁ phirata nisācara pāvahiṁ |gheri sakala bahu nāca nacāvahiṁ ||
dasananhi kāṭi nāsikā kānā |kahi prabhu sujasu dehiṁ taba jānā ||
jinha kara nāsā kāna nipātā |tinha rāvanahi kahī saba bātā ||
sunata śravaṇa bāridhi-bandhānā |dasa-mukha boli uṭhā akulānā ||
ເຫັນການອັນມະຫັດສະຈັນເຊັ່ນນັ້ນ, ອ້າຍນ້ອງສອງຄົນ ພະຣາມ, ພະຜູ້ເມດຕາ, ແລະ ລັກສະມັນ ໄດ້ຍິ້ມ ແລະ ກ້າວຕໍ່ໄປ. ດ້ວຍກອງທັບທັງໝົດ ວີຣ໌ຂອງວົງຣາຄູໄດ້ລົງມາ; ຝູງຂອງຫົວໜ້າລິງລິງນັ້ນບໍ່ສາມາດບັນຍາດໄດ້. ຂ້າມມະຫາສະມຸດ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ຕັ້ງຄ່າຍ ແລະ ໄດ້ອອກພະບັນຍັດໃຫ້ລິງລິງທັງໝົດ: "ໄປກິນຜົນໄມ້ ແລະ ຮາກໄມ້ທີ່ອຣ່ຍອິ່ມ." ໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ, ໝີ ແລະ ລິງລິງໄດ້ແລ່ນໄປທຸກທິດທາງ. ໄມ້ທັງໝົດໄດ້ອອກຜົນເພື່ອພະຣາມ; ລະດູການ ແລະ ນອກລະດູການ, ເສັ້ນທາງປົກກະຕິຂອງເວລາເອງ, ໄດ້ຖືກປະຖິ້ມ. ພວກເຂົາກິນຜົນຫວານ, ເຄື່ອນໄມ້ບົວ, ແລະ ຂວ້າງພູເຂົາໄປທາງໜ້າລັງກາ. ບ່ອນໃດທີ່ພວກເຂົາພົບຣາກສະ ທີ່ກຳລັງຫາຍໃຈ, ພວກເຂົາລ້ອມຮອບ ແລະ ໃຫ້ພວກມັນເຕັ້ນຮ້ອນຫຼາຍແບບ; ດ້ວຍແຂ້ວຂອງພວກເຂົາ ພວກເຂົາຕັດດັງ ແລະ ຫູ ຈາກນັ້ນ, ສັນລະເສີນຊື່ສຽງງົດງາມຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ພວກເຂົາປ່ອຍໃຫ້ໄປ. ຜູ້ທີ່ດັງ ແລະ ຫູຖືກຕັດ ໄດ້ໄປບອກຣາວັນທຸກຢ່າງ. ເມື່ອຂ່າວການຜູກມະຫາສະມຸດໄດ້ມາຮອດຫູຂອງພະອົງ, ຜູ້ມີໜ້າສິບໜ້າໄດ້ລຸກຂຶ້ນຢ່າງຫົວຮຸນແຮງ.
ໂດຫາ 5
बांध्यो बननिधि नीरनिधि जलधि सिंधु बारीस।सत्य तोयनिधि कंपति उदधि पयोधि नदीस।।5।।
bāṁdhyo bananidhi nīranidhi jaladhi siṁdhu bārīsa |satya toyanidhi kaṁpati udadhi payodhi nadīsa ||5||
ທ້າວຣາວັນຕຣົດຖາມວ່າ "ຝູງວານອນໄດ້ຜູກມະຫາສະມຸດ ຄັງແຫ່ງນໍ້າ ພື້ນທີ່ເກັບອຸທົກ ໜ້ອງເລິກ ທະເລ ອົງແຫ່ງນໍ້າ ເປັນຄວາມຈິງບໍ? ມະຫາສະມຸດ ທີ່ຢູ່ອາໄສແຫ່ງນໍ້າ ໜ້ອງເລິກໃຫຍ່ ເຈົ້າແຫ່ງແມ່ນໍ້າ ກຳລັງສັ່ນສະເທົາ ເປັນຄວາມຈິງບໍ?"
ເຈົາໄປ 6.1-5
निज बिकलता बिचारि बहोरी।बिहँसि गयउ ग्रह करि भय भोरी।।
मंदोदरीं सुन्यो प्रभु आयो।कौतुकहीं पाथोधि बँधायो।।
कर गहि पतिहि भवन निज आनी।बोली परम मनोहर बानी।।
चरन नाइ सिरु अंचलु रोपा।सुनहु बचन पिय परिहरि कोपा।।
नाथ बयरु कीजे ताही सों।बुधि बल सकिअ जीति जाही सों।।
तुम्हहि रघुपतिहि अंतर कैसा।खलु खद्योत दिनकरहि जैसा।।
अतिबल मधु कैटभ जेहिं मारे।महाबीर दितिसुत संघारे।।
जेहिं बलि बाँधि सहजभुज मारा।सोइ अवतरेउ हरन महि भारा।।
तासु बिरोध न कीजिअ नाथा।काल करम जिव जाकें हाथा।।
nija bikalatā bicāri bahorī |bihaṁsi gayau graha kari bhaya bhorī ||
mandodarīṁ sunyo prabhu āyo |kautukahīṁ pāthodhi baṁdhāyo ||
kara gahi patihi bhavana nija ānī |bolī parama manohara bānī ||
carana nāi siru aṁcalu ropā |sunahu bacana piya parihari kopā ||
nātha bayaru kīje tāhī soṁ |budhi bala sakia jīti jāhī soṁ ||
tumhahi raghupatihi antara kaisā |khalu khadyota dinakarahi jaisā ||
atibala madhu kaiṭabha jehiṁ māre |mahābīra diti-suta saṁghāre ||
jehiṁ bali bāṁdhi sahaja-bhuja mārā |soi avatareu harana mahi bhārā ||
tāsu birodha na kījia nāthā |kāla karama jiva jākeṁ hāthā ||
ພິຈາລະນາເຖິງຄວາມວິຕົກຂອງຕົນເອງແລ້ວ ຣາວັນຈຶ່ງຫົວລົມ ແລະ ໄປຍັງວັງຂອງຕົນ ໃຈເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຢ້ານ ແລະ ຄວາມສະບັດສະຫຼັດ ມັນໂທດາຣີໄດ້ຍິນວ່າພະເຈົ້າໄດ້ມາ ແລະ ໄດ້ສ້າງຂົວຂ້າມມະຫາສະມຸດດຸກວ່າເປັນການຫຼີ້ນ ຈຶ່ງຈັບມືສາມີແລ້ວນຳໄປຫ້ອງຂອງຕົນເອງ ແລະ ເວົ້າດ້ວຍສຽງທີ່ງົດງາມ ແລະ ມ່ວນຊື່ນຢ່າງຍິ່ງ ກົ້ມຫົວຄາບຕໍ່ພະບາດ ກາງປາຍຜ້າສະບົດອອກ ແລ້ວເວົ້າວ່າ ສັນຍະບານຂອງເອີຍ ຂໍວາງຄວາມໂກດ ແລະ ຟັງຄຳເວົ້າຂອງເອີຍ ພະຜູ້ເປັນນາຍຂອງເຮົາ ຂໍເຮັດສັດຕູພຽງແຕ່ກັບຜູ້ທີ່ທ່ານສາມາດເອົາຊະນະໄດ້ດ້ວຍປັນຍາ ຫຼື ດ້ວຍກຳລັງ ລະຫວ່າງທ່ານ ແລະ ພະເຈົ້າແຫ່ງຣາຄຸນວົງສ໌ ຕ່າງກັນຢ່າງໃດ ດັ່ງດຽວກັບແມັດຫິ່ງຫ້ອຍທີ່ສົມເວັນ ແລະ ພະອາທິດ ຜູ້ທີ່ສັງຫາມະທຸ ແລະ ໄກຕະພະຜູ້ມີກຳລັງມະຫາສານ ແລະ ປະຫານະວີຣະບຸລຸດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຄື ບຸດຕະຣະຂອງທິຕິ ຜູ້ທີ່ຈອງຈຳພະເຈົ້າພະລີ ແລະ ສັງຫາສະຫສະຣາພາຫູ ໄດ້ອະວະຕາຣະລົງມາເພື່ອຖອນພະລະແຫ່ງແຜ່ນດິນ ຂໍຢ່າຕໍ່ຕ້ານພະອົງເດີ ພະຜູ້ເປັນນາຍຂອງເຮົາ ຜູ້ທີ່ໃນພະຫັດຂອງພະອົງມີການ ການາ ແລະ ຊີວິດຂອງສັດຕະວະທັງປວງ
ໂດຫາ 6
रामहि सौपि जानकी नाइ कमल पद माथ।सुत कहुँ राज समर्पि बन जाइ भजिअ रघुनाथ।।6।।
rāmahi saupi jānakī nāi kamala pada mātha |suta kahuṁ rāja samarpi bana jāi bhajiʿa raghunātha ||6||
ຈົ່ງສົ່ງນາງສີຕາຄືນໃຫ້ພະຣາມ, ກົ້ມຫົວຂອງທ່ານຕໍ່ພະບາດດອກບົວຂອງພະອົງ; ມອບລາຊະອານາຈັກໃຫ້ບຸດຊາຍຂອງທ່ານ, ໄປສູ່ປ່າ, ແລະ ເຄົາຮັບພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຣະຄຸນາດ.
ເຈົາໄປ 7.1-4
नाथ दीनदयाल रघुराई।बाघउ सनमुख गएँ न खाई।।
चाहिअ करन सो सब करि बीते।तुम्ह सुर असुर चराचर जीते।।
संत कहहिं असि नीति दसानन।चौथेंपन जाइहि नृप कानन।।
तासु भजन कीजिअ तहँ भर्ता।जो कर्ता पालक संहर्ता।।
सोइ रघुवीर प्रनत अनुरागी।भजहु नाथ ममता सब त्यागी।।
मुनिबर जतनु करहिं जेहि लागी।भूप राजु तजि होहिं बिरागी।।
सोइ कोसलधीस रघुराया।आयउ करन तोहि पर दाया।।
जौं पिय मानहु मोर सिखावन।सुजसु होइ तिहुँ पुर अति पावन।।
nātha dīnadayāla raghurāī |bāghau sanmukha gaeṁ na khāī ||
cāhia karana so saba kari bīte |tumha sur asura carācara jīte ||
saṁta kahahiṁ asi nīti dasānana |cauthēṁpana jāihi nṛpa kānana ||
tāsu bhajana kījia tahaṁ bhartā |jo kartā pālaka saṁhartā ||
soi raghuvīra pranata anurāgī |bhajahu nātha mamatā saba tyāgī ||
munibara jatanu karahiṁ jehi lāgī |bhūpa rāju taji hohiṁ birāgī ||
soi kosaladhīsa raghurāyā |āyau karana tohi para dāyā ||
jauṁ piya mānahu mora sikhāvana |sujasu hoi tihuṁ pura ati pāvana ||
ຂ້າພະເຈົ້າພະຜູ້ເປັນນາຍ ພະຣາມພະຣາຊາແຫ່ງຣາຄູ ຊົງມະຫາກະລຸນາຕໍ່ຜູ້ຕ່ຳຕົນ ເສືກກໍບໍ່ກິນຜູ້ທີ່ມາເຜິຍໜ້າ ສິ່ງທີ່ຄວນເຮັດ ທ່ານໄດ້ເຮັດສຳເລັດໝົດແລ້ວ ທ່ານໄດ້ຊະນະເທບ ອສູນ ແລະ ສັດທຸກຊະນິດທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ພະອາຈານທັງຫຼາຍກ່າວນິຕິນີ້ວ່າ ທ້າວທົດສະກັນ ໃນວັຍທີສີ່ ພະຣາຊາຄວນສະເດັດໄປຍັງປ່າ ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ສາມີຂອງເອີຍ ທ່ານຄວນບູຊາພະອົງຜູ້ເປັນຜູ້ສ້າງ ຜູ້ຮັກສາ ແລະ ຜູ້ທຳລາຍ ວີຣະບຸລຸດແຫ່ງຣາຄູພະອົງນັ້ນ ຊົງຮັກຜູ້ທີ່ກາບໄຫວ້ຕໍ່ພະອົງ ຂ້າພະເຈົ້າພະນາຍ ຈົ່ງສລະມານາທັງປວງແລ້ວບູຊາພະອົງເຖີດ ພະອົງທີ່ພະມູນີຜູ້ໃຫຍ່ທັງຫຼາຍຕັ້ງໃຈບຳເພັນເພື່ອພະອົງ ແລະ ພະຣາຊາທັງຫຼາຍສລະຣາຊະສົມບັດເປັນນັກບວດເພາະພະອົງ ພະຜູ້ເປັນນາຍແຄວນໂກສົນ ພະຣາມພະຣາຊາແຫ່ງຣາຄູພະອົງນັ້ນ ສະເດັດມາເພື່ອສະແດງກະລຸນາແກ່ທ່ານ ຖ້າທ່ານສາມີທີ່ຮັກຂອງເອີຍ ຍອມຮັບຄຳແນະນຳຂອງເອີຍ ຊື່ສຽງອັນບໍລິສຸດຈະແຜ່ໄປທົ່ວສາມໂລກ
ໂດຫາ 7
अस कहि नयन नीर भरि गहि पद कंपित गात।नाथ भजहु रघुनाथहि अचल होइ अहिवात।।7।।
asa kahi nayan nīra bhari gahi pada kampita gāta |nātha bhajahu raghunāthahi acala hoi ahi-vāta ||7||
ກ່າວດັ່ງນີ້ແລ້ວ ດ້ວຍນໍ້າຕາເຕັມຕາ ກອດເທົ້າດ້ວຍຮ່າງກາຍທີ່ສັ່ນ ແລ້ວກ່າວວ່າ "ຂ້າພະເຈົ້າພະຜົວ ຈົ່ງບູຊາພະຣາມ ພະຜູ້ເປັນນາຍຂອງຣາຄູ ເພື່ອສະຖານະພະຍິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈະມັ່ນຄົງບໍ່ສັ່ນ"
ເຈົາໄປ 8.1-5
तब रावन मयसुता उठाई।कहै लाग खल निज प्रभुताई।।
सुनु तै प्रिया बृथा भय माना।जग जोधा को मोहि समाना।।
बरुन कुबेर पवन जम काला।भुज बल जितेउँ सकल दिगपाला।।
देव दनुज नर सब बस मोरें।कवन हेतु उपजा भय तोरें।।
नाना बिधि तेहि कहेसि बुझाई।सभाँ बहोरि बैठ सो जाई।।
मंदोदरीं हदयँ अस जाना।काल बस्य उपजा अभिमाना।।
सभाँ आइ मंत्रिन्ह तेंहि बूझा।करब कवन बिधि रिपु सैं जूझा।।
कहहिं सचिव सुनु निसिचर नाहा।बार बार प्रभु पूछहु काहा।।
कहहु कवन भय करिअ बिचारा।नर कपि भालु अहार हमारा।।
taba rāvan maya-sutā uṭhāī |kahai lāga khala nija prabhutāī ||
sunu tai priyā bṛthā bhaya mānā |jaga jodhā ko mohi samānā ||
baruṇa kubera pavana jama kālā |bhuja bala jiteũ sakala diga-pālā ||
deva danuja nara saba basa morẽ |kavan hetu upajā bhaya torẽ ||
nānā bidhi tehi kahesi bujhāī |sabhā̃ bahori baiṭha so jāī ||
mandodarī̃ hṛdayã asa jānā |kāla basya upajā abhimānā ||
sabhā̃ āi mantrinh tẽhi būjhā |karaba kavan bidhi ripu saĩ jūjhā ||
kahahĩ saciva sunu nisicara-nāhā |bāra bāra prabhu pūchahu kāhā ||
kahahu kavan bhaya kari'a bicārā |nara kapi bhālu ahāra hamārā ||
ຄັນນັ້ນ ຣາວັນໄດ້ຍົກມັນໂທດຣີ ທິດາຂອງມາຍາ ຂຶ້ນ ແລ້ວຕົວຊົ່ວກໍເລີ່ມອວດອຳນາດຂອງຕົນ ຈົງຟັງ ນາງທີ່ຮັກ ເຈົ້າຢ້ານໂດຍບໍ່ມີເຫດຜົນ ໃນໂລກນີ້ ນັກຮົບຜູ້ໃດທີ່ທຽບເທົ່າເຮົາ ວະຣຸນ ກຸເບຣ ວາຍຸ ຍົມ ແລະ ການທີ່ສູ້ຄວາມຕາຍ ຜູ້ຮັກສາທິດທັງປວງ ເຮົາໄດ້ພິຊິດແລ້ວດ້ວຍກຳລັງແຂນ ເທວະດາ ອສູຣ ແລະ ມະນຸດສະທາດທັງໝົດຢູ່ໃນອຳນາດຂອງເຮົາ ເຫດສະຕີໃດຈຶ່ງເກີດຄວາມຢ້ານແກ່ເຈົ້າ ດ້ວຍວິທີຕ່າງໆ ລາວໄດ້ປອບໂຍນນາງ ແລ້ວຈຶ່ງກັບໄປນັ່ງໃນສະພາອີກຄັ້ງ ມັນໂທດຣີເຂົ້າໃຈໃນໃຈວ່າ ຄວາມຫຍິ້ງຍ້າຕົນເອງໄດ້ເກີດຂຶ້ນເພາະການທີ່ສູ້ຄວາມຕາຍຄອບງຳລາວ ເມື່ອເຂົ້າສູ່ສະພາ ລາວໄດ້ຖາມທີ່ປຶກສາທັງຫຼາຍວ່າ ຈະຕໍ່ສູ້ກັບສັດຕູດ້ວຍວິທີໃດ ທີ່ປຶກສາທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ຈົງຟັງ ພຣະຜູ້ເປັນນາຍຂອງອສູຣ ພຣະຜູ້ຖາມຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກເພື່ອຫຍັງ ຈົງບອກວ່າມີຄວາມຢ້ານຫຍັງທີ່ຄວນພິຈາລະນາ ມະນຸດ ລີງ ແລະ ໝີແມ່ນອາຫານຂອງເຮົາ
ໂດຫາ 8
सब के बचन श्रवन सुनि कह प्रहस्त कर जोरि।निति बिरोध न करिअ प्रभु मत्रिंन्ह मति अति थोरि।।8।।
saba ke bacana śravan suni kaha prahasta kara jori |nīti birodha na kari'a prabhu mantrinh mati ati thori ||8||
ຫຼັງຈາກໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າຂອງທຸກຄົນ, ທ້າວປະຮັສຕະໄດ້ເວົ້າດ້ວຍມືທັບສອງຂ້າງ: "ເຈົ້ານາຍເອີຍ, ຢ່າຕໍ່ຕ້ານຄຳແນະທີ່ຖືກຕ້ອງ; ການຕັດສິນໃຈຂອງລັດຖະມົນຕີແມ່ນນ້ອຍຫຼາຍແທ້ໆ."
ເຈົາໄປ 9.1-5
कहहिं सचिव सठ ठकुरसोहाती।नाथ न पूर आव एहि भाँती।।
बारिधि नाघि एक कपि आवा।तासु चरित मन महुँ सबु गावा।।
छुधा न रही तुम्हहि तब काहू।जारत नगरु कस न धरि खाहू।।
सुनत नीक आगें दुख पावा।सचिवन अस मत प्रभुहि सुनावा।।
जेहिं बारीस बँधायउ हेला।उतरेउ सेन समेत सुबेला।।
सो भनु मनुज खाब हम भाई।बचन कहहिं सब गाल फुलाई।।
तात बचन मम सुनु अति आदर।जनि मन गुनहु मोहि करि कादर।।
प्रिय बानी जे सुनहिं जे कहहीं।ऐसे नर निकाय जग अहहीं।।
बचन परम हित सुनत कठोरे।सुनहिं जे कहहिं ते नर प्रभु थोरे।।
प्रथम बसीठ पठउ सुनु नीती।सीता देइ करहु पुनि प्रीती।।
kahahĩ saciva saṭha ṭhakura-sohātī |nātha na pūra āva ehi bhā̃tī ||
bāridhi nāghi eka kapi āvā |tāsu carita mana mahũ sabu gāvā ||
chudhā na rahī tumhahi taba kāhū |jārat nagaru kasa na dhari khāhū ||
sunata nīka āgẽ dukha pāvā |sacivan asa mata prabhūhi sunāvā ||
jehĩ bārīsa bãdhāyu hela |utareu sena sameta subelā ||
so bhanu manuja khāba hama bhāī |bacana kahahĩ saba gāla phulāī ||
tāta bacana mama sunu ati ādara |jani mana gunahu mohi kari kādara ||
priya bānī je sunahĩ je kahahī̃ |aise nara nikāya jaga ahahī̃ ||
bacana parama hita sunata kaṭhore |sunahĩ je kahahĩ te nara prabhu thore ||
prathama basīṭha paṭhau sunu nītī |sītā dei karahu puni prītī ||
ທີບຸລຸດພານາເວົ້າແຕ່ເພື່ອປະຈົບນາຍຂອງຕົນ ຂ້າພະອົງຜູ້ເປັນນາຍ ການນີ້ຈະບໍ່ຈົບລົງດ້ວຍດີ ລິງຕົວດຽວຂ້າມມະຫາສະມຸດມາຍັງທີ່ນີ້ ແລະ ພວກທ່ານທັງຫມົດຍັງຮ້ອງວີລະກົດຂອງລາວຢູ່ໃນໃຈ ຂະນະນັ້ນພວກທ່ານບໍ່ຫິວບໍ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ຈັບລາວກິນໃນຂະນະທີ່ລາວເຜົາເມືອງ ຄຳແນະນຳທີ່ຟັງແລ້ວພໍໃຈ ແຕ່ພາຍຫຼັງນຳຄວາມທຸກມາໃຫ້ ຄຳແນະນຳເຊັ່ນນີ້ທີບຸລຸດໄດ້ໃຫ້ແກ່ພະອົງຜູ້ເປັນນາຍ ຜູ້ທີ່ສ້າງຂົວຂ້າມມະຫາສະມຸດເພື່ອຄວາມບັນເທີງ ແລະ ລົງມາຍັງສຸເວລາພ້ອມດ້ວຍກອງທັບ ຈົ່ງບອກຂ້າ ມະນຸດເຊັ່ນນັ້ນພວກເຮົາກິນໄດ້ບໍ ອ້າຍນ້ອງທັງຫມົດເວົ້າດ້ວຍແກ້ມພອງ ພໍ່ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ຈົ່ງຟັງຄຳຂອງລູກດ້ວຍຄວາມເຄົາລົດຢ່າງຍິ່ງ ຢ່າຄິດໃນໃຈວ່າລູກເປັນຄົນຂີ້ຕົວະ ໃນໂລກນີ້ມີຄົນເຊັ່ນນີ້ຫຼາຍ ຜູ້ເວົ້າຄຳທີ່ພໍໃຈ ແລະ ຜູ້ຟັງຄຳເຫຼົ່ານັ້ນ ແຕ່ຄຳທີ່ເປັນປະໂຫຍດສູງສຸດ ເຖິງຟັງໄດ້ຍາກ ກໍຫາຄົນຟັງຫຼືເວົ້າໄດ້ຫນ້ອຍ ຄົນເຊັ່ນນັ້ນມີຫນ້ອຍ ຂ້າພະອົງຜູ້ເປັນນາຍ ຈົ່ງຟັງຄຳແນະນຳນີ້ ກ່ອນອື່ນຈົ່ງສົ່ງທູດໄປ ແລ້ວຄືນນາງສີດາ ແລ້ວຈຶ່ງຜູກມິດຕະພາບກັບລາວ
ໂດຫາ 9
नारि पाइ फिरि जाहिं जौं तौ न बढ़ाइअ रारि।नाहिं त सन्मुख समर महि तात करिअ हठि मारि।।9।।
nāri pāi phiri jāhĩ jaũ tau na baṛhāi'a rāri |nāhĩ ta sanmukha samara mahĩ tāta kari'a haṭhi māri ||9||
ຖ້າໄດ້ຍິງຄືນແລ້ວພວກເຂົາກັບໄປ ກໍຢ່າຍືດຍາວຄວາມຂັດແຍ່ງເລີຍ ຖ້າບໍ່ດັ່ງນັ້ນ ພໍ່ ຈົງເຜີຍໜ້າພົບພວກເຂົາໃນສະໜາມຮົບ ແລະ ຕີພວກເຂົາດ້ວຍຄວາມຕັດສິນໃຈ
Frequently Asked Questions
रामेश्वर-स्थापना के प्रसंग में तुलसी का संकेत स्पष्ट है: ‘जे रामेस्वर दरसनु करिहहिं…’ तथा ‘जो गंगाजलु आनि चढ़ाइहि…’—अर्थात् रामेश्वर-दर्शन/सेवा से पाप-क्षय, शिव-राम-भक्ति की प्राप्ति, और ‘भवसागर’ से सुगमता का फल माना गया है; साथ ही ‘मम कृत सेतु… बिनु श्रम’—नाम-आश्रय से जीवन-यात्रा सुगम होने की लोक-परम्परा।
सेतु-बंध/रामेश्वर प्रसंग में प्रचलित सम्पुट: ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ (नाम-स्मरण), तथा शिव-समन्वय के लिए ‘राम रामाय नमः’ / ‘ॐ नमः शिवाय’ का युग्म-जप (स्थानीय परम्परानुसार) जोड़ा जाता है।
Ask anything about Prakarana 1 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
