Prakarana 34
सोपान-प्रवेश: ‘मंगल-आरम्भ’ से ‘भक्ति-बीज’ तक। बालकाण्ड में राम-लीला का प्रथम दर्शन जीव के भीतर श्रद्धा (श्रवण-रुचि) जगाता है। यहाँ विवाह-उत्सव, अतिथि-सत्कार, गुरु-कृपा, दान और कुल-रीति—ये सब ‘धर्म-आचरण’ को भक्ति का आधार बनाते हैं। इस खण्ड का द्वार-भाव यह है कि मोक्ष-मार्ग का पहला पायदान सामाजिक-धर्म और प्रेम-सम्बन्धों की शुद्धि से खुलता है; लोक-मर्यादा के भीतर रहकर भी ईश्वर-प्रेम (सगुण-भक्ति) निरन्तर नूतन होता जाता है।
ໃນຂໍ້ຄວາມນີ້ (ປະມານ ໂດຮາ 330, 339), ກະແສຣາສະແມ່ນ "ຫຼັງພິທີອຸປະສົບ" - ການປະສານງານຂອງ ອຸດສາຫ (ຄວາມຊື່ນບຸນ), ກາຣຸນະວິປຣາລຳພະ (ການແຍກຕົວທີ່ອ່ອນໂຍນ), ວາດຊາລຍະ (ຄວາມຮັກພໍ່ແມ່ລູກ), ແລະ ທານະທັມ. ປະໂຫຍກທີ່ເນັ້ນຊ້ຳ "ນິຕະ ນູຕັນ ມັງຄົລ" ເຮັດໃຫ້ເລື່ອງເປັນປະສົບການຂອງຄວາມກະລຸນາທີ່ສະເໝີທຸກໃໝ່: ຄວາມເປັນທີ່ປີດສະຫວັດຂອງຊະນະກະຕໍ່ແຂກ, ການບູຊາຄູບາອາຈານຂອງ ທັສະຣາຖ, ແລະ ການຖວາຍທານແກ່ພຣະພາມະມຸນ, ແລະ ໃນເວລາອຳລາ ຄວາມຮັກທີ່ລົ້ນເຫຼື້ອມຂອງສະຖານທີ່ແມ່ຍິງ ແລະ ຄອບຄົວຊະນະກະ - ທັງໝົດນີ້ເສີມສ້າງພື້ນຖານສັງຄົມຂອງ ພັກຕິ (ມາຣຍາດາ). ຕຸລາສີ ອະທິບາຍຄວາມງົດງາມລາຊະວົງບໍ່ໄດ້ເພື່ອຄວາມພູມໃຈໃນຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ເທົ່ານັ້ນ; ພຣະອົງວາງ ທານະ ແລະ ເສວາ ເຫມືອນ ການຊຳລະບາບຍັງຊະຍັງ, ເພື່ອວ່າ ຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຄົນເຮືອນ (ຄຣິຫະສຖະທັມ) ຈະກາຍເປັນ ສາທະນາ. ຈຸດສູງສຸດທາງອາລົມແມ່ນການອຳລາ: ການເດີນທາງຂອງ ສີຕາ ໃນປາລັງກີ, ພອນຂອງພະມານາພັກດີ, ຄວາມຮັກລະຫວ່າງແມ່ຜົວ ແລະ ລູກສະຫາຍ, ແລະ ການອຸທິສະຖານພາຍໃນຂອງການແຍກຕົວທີ່ເມດຕາ - ວິຣະຫະ ນີ້ຕໍ່ມາຈະເພີ່ມຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ ພັກຕິ. ດັ່ງນັ້ນ ສ່ວນນີ້ຂອງ ບາລະການສ໌ ຊຳລະລ້າງ ຊີວະ ຜ່ານຄວາມຮັກ ແລະ ກະກຽມມັນເພື່ອ ໂສປານ ຕໍ່ໄປ.
Verses
ເຈົາໄປ 330.1-4
नित नूतन मंगल पुर माहीं।निमिष सरिस दिन जामिनि जाहीं।।
बड़े भोर भूपतिमनि जागे।जाचक गुन गन गावन लागे।।
देखि कुअँर बर बधुन्ह समेता।किमि कहि जात मोदु मन जेता।।
प्रातक्रिया करि गे गुरु पाहीं।महाप्रमोदु प्रेमु मन माहीं।।
करि प्रनाम पूजा कर जोरी।बोले गिरा अमिअँ जनु बोरी।।
तुम्हरी कृपाँ सुनहु मुनिराजा।भयउँ आजु मैं पूरनकाजा।।
अब सब बिप्र बोलाइ गोसाईं।देहु धेनु सब भाँति बनाई।।
सुनि गुर करि महिपाल बड़ाई।पुनि पठए मुनि बृंद बोलाई।।
nita nūtana maṁgala pura māhīṁ |nimiṣa sarisa dina jāmini jāhīṁ ||
baṛe bhora bhūpatimani jāge |jācaka guna gana gāvana lāge ||
dekhi kuãra bara badhunha sametā |kimi kahi jāta modu mana jetā ||
prātakriyā kari ge guru pāhīṁ |mahāpramodu premu mana māhīṁ ||
kari pranāma pūjā kara jorī |bole girā amiã janu borī ||
tumharī kṛpā̃ sunahu munirājā |bhayaũ āju maiṁ pūranakājā ||
aba saba bipra bolāi gosāīṁ |dehu dhenu saba bhā̃ti banāī ||
suni gura kari mahipāla baṛāī |puni paṭhae muni bṛṁda bolāī ||
ໃນເມືອງນັ້ນມີຄວາມຊື່ນສຸກໃໝ່ທຸກມື້ ແລະ ກາງວັນກາງຄືນຜ່ານໄປລວດັ່ງກະພິບຕາ ໃນຍາມເຊົ້າມືດຫຼາຍ ກະສັດຜູ້ເປັນແກ້ວມີຄຸນໃນໝູ່ກະສັດ ໄດ້ຕື່ນຂຶ້ນ ແລະ ນັກຂັບຮ້ອງໄດ້ເລີ່ມຂັບຮ້ອງຄຸນງາມຄວາມດີຫຼາຍປະການຂອງພະອົງ ເຫັນເຈົ້າຊາຍພ້ອມດ້ວຍພະລາຊະຊົນຜູ້ມີຄຸນ ຈະພັນນາໄດ້ແນວໃດເຖິງຄວາມຍິນດີອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໃນໃຈ ໄດ້ປະຕິບັດພິທີຍາມເຊົ້າແລ້ວ ຈຶ່ງເສດໄປຫາພະຄູ ດ້ວຍຄວາມຍິນດີແລະຄວາມຮັກອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໃນໃຈ ພະອົງກົມຄຸນໄຫວ້ແລະບູຊາ ແລ້ວປະນຳມືຕຣັດດ້ວຍພະສັນທີ່ຄືກັບຊຸ່ມໄປດ້ວຍອຳຣິດ "ຂໍໃຫ້ຟັງ ມຸນີຣາຊ ດ້ວຍພະຄຸນຂອງທ່ານ ມື້ນີ້ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສຳເລັດກິຈການທັງປວງແລ້ວ ບັດນີ້ ຂໍໃຫ້ພະອົງເອີ້ນພຣາມານທັງໝົດມາ ພະຄູເຈົ້າ ແລະ ປະທານໂຄທີ່ປະດັບສວຍງົດທຸກປະການ ໄດ້ຟັງດັ່ງນັ້ນ ພະຄູຈຶ່ງສຣສອນກະສັດ ແລ້ວໂປດໃຫ້ໄປເອີ້ນໝູ່ພຣາຫມານມາ
ໂດຫາ 330
बामदेउ अरु देवरिषि बालमीकि जाबालि।आए मुनिबर निकर तब कौसिकादि तपसालि।।330।।
bāmadeu aru devariṣi bālamīki jābāli |āe munibara nikara taba kausikādi tapasāli ||330||
ຄາວນັ້ນ ພະວາມເທວ ແລະ ພະນາຣະທະ ຜູ້ເປັນພະຍາສີຂອງເທບພະເຈົ້າ, ພະວາລມີກີ ແລະ ພະຊາບາລີ, ພ້ອມດ້ວຍຫມູ່ມູນີຜູ້ໃຫຍ່, ພະວິສວາມິດ ແລະ ພະຍາສີຜູ້ບຳເພັນອື່ນໆ ກໍ່ໄດ້ມາເຖິງ
ເຈົາໄປ 331.1-4
दंड प्रनाम सबहि नृप कीन्हे।पूजि सप्रेम बरासन दीन्हे।।
चारि लच्छ बर धेनु मगाई।कामसुरभि सम सील सुहाई।।
सब बिधि सकल अलंकृत कीन्हीं।मुदित महिप महिदेवन्ह दीन्हीं।।
करत बिनय बहु बिधि नरनाहू।लहेउँ आजु जग जीवन लाहू।।
पाइ असीस महीसु अनंदा।लिए बोलि पुनि जाचक बृंदा।।
कनक बसन मनि हय गय स्यंदन।दिए बूझि रुचि रबिकुलनंदन।।
चले पढ़त गावत गुन गाथा।जय जय जय दिनकर कुल नाथा।।
एहि बिधि राम बिआह उछाहू।सकइ न बरनि सहस मुख जाहू।।
daṁḍa pranāma sabahi nṛpa kīnhe |pūji saprema barāsana dīnhe ||
cāri laccha bara dhenu magāī |kāmasurabhi sama sīla suhāī ||
saba bidhi sakala alaṁkṛta kīnhīṁ |mudita mahipa mahidevanha dīnhīṁ ||
karata binaya bahu bidhi naranāhū |laheũ āju jaga jīvana lāhū ||
pāi asīsa mahīsu anaṁdā |lie boli puni jācaka bṛṁdā ||
kanaka basana mani haya gaya syaṁdana |die būjhi ruci rabikulanaṁdana ||
cale paṛhata gāvata guna gāthā |jaya jaya jaya dinakara kula nāthā ||
ehi bidhi rāma biāha uchāhū |sakai na barani sahasa mukha jāhū ||
ພະຣາຊາໄດ້ຊົມເຊີຍກາບບັນຍັດຕໍ່ທ່ານທັງປວງ ແລະ ເມື່ອໄດ້ສັກກະລະບູຊາດ້ວຍຄວາມຮັກແລ້ວ ຈຶ່ງພະຣະທານອາສນະອັນປະເສີດແກ່ທ່ານຜູ້ນັ້ນ ພະອົງໄດ້ໃຫ້ເອີ້ນໂຄທີ່ປະເສີດສີ່ແສນຕົວມາ ງາມດ້ວຍຄວາມອ່ອນໂຍນ ເຫມືອນໂຄກາມທະນູແຫ່ງສະຫວັນ ພະອົງໄດ້ປະດັບປະດໂຄວໂທທັງປວງທຸກປະການ ແລະ ພະຣາຊາຜູ້ປີຕິດໂດຍຄວາມຍິນດີໄດ້ພະຣະທານແກ່ພຣາມານທັງຫຼາຍ ພະຣາຊາໄດ້ຊົມເຊີຍອ້ອນວອນດ້ວຍວິທີຕ່າງໆ ວ່າ ມື້ນີ້ເຮົາໄດ້ຮັບຜົນແຫ່ງຊີວິດໃນໂລກນີ້ແລ້ວ ໄດ້ຮັບພອນແລ້ວ ພະຣາຊາໄດ້ຍິນດີປີຕິ ແລະ ໄດ້ເອີ້ນຊຸມຊົນຜູ້ຂໍທານເຂົ້າມາ ຄວາມຍິນດີແຫ່ງວົງສະຫວັນຣິຍະໄດ້ຖາມຕາມຄວາມປາຖະນາຂອງແຕ່ລະຄົນ ແລະ ໄດ້ພະຣະທານຄຳ, ເຄື່ອງນຸ່ງຫໍ່, ພອຍ, ມ້າ, ຊ້າງ, ແລະ ລົດມາ ພວກເຂົາໄດ້ຈາກໄປໂດຍສວດສາລະຍະ ແລະ ຮ້ອງເພງສຣະສະຫຼວງ ຊະຍະ ຊະຍະ ຊະຍະ ແດ່ອົງພະຜູ້ເປັນນາຍແຫ່ງວົງສະຫວັນຣິຍະ ຄວາມປີຕິຍິນດີໃນງານອະພິເຫດສົມຣົດຂອງພະຣາມເປັນດັ່ງນີ້ ຜູ້ມີປາກພັນປາກກໍບໍ່ສາຍພຣະນານໄດ້
ໂດຫາ 331
बार बार कौसिक चरन सीसु नाइ कह राउ।यह सबु सुखु मुनिराज तव कृपा कटाच्छ पसाउ।।331।।
bāra bāra kausika carana sīsu nāi kaha rāu |yaha sabu sukhu munirāja tava kṛpā kaṭāccha pasāu ||331||
ກົມຫົວລົງຕໍ່ບາດາຂອງເກົາສິກະ ເປັນຄັ້ງຄາວ, ກະສັດໄດ້ກ່າວວ່າ: "ໂອ ມະຫາສາມະເນີ, ຄວາມສຸກທັງໝົດນີ້ ແມ່ນຜົນມາຈາກຄວາມກະລຸນາຂອງທ່ານ."
ເຈົາໄປ 332.1-4
जनक सनेहु सीलु करतूती।नृपु सब भाँति सराह बिभूती।।
दिन उठि बिदा अवधपति मागा।राखहिं जनकु सहित अनुरागा।।
नित नूतन आदरु अधिकाई।दिन प्रति सहस भाँति पहुनाई।।
नित नव नगर अनंद उछाहू।दसरथ गवनु सोहाइ न काहू।।
बहुत दिवस बीते एहि भाँती।जनु सनेह रजु बँधे बराती।।
कौसिक सतानंद तब जाई।कहा बिदेह नृपहि समुझाई।।
अब दसरथ कहँ आयसु देहू।जद्यपि छाड़ि न सकहु सनेहू।।
भलेहिं नाथ कहि सचिव बोलाए।कहि जय जीव सीस तिन्ह नाए।।
janaka sanehu sīlu karatūtī |nṛpu saba bhā̃ti sarāha bibhūtī ||
dina uṭhi bidā avadhapati māgā |rākhahiṁ janaku sahita anurāgā ||
nita nūtana ādaru adhikāī |dina prati sahasa bhā̃ti pahunāī ||
nita nava nagara anaṁda uchāhū |dasaratha gavanu sohāi na kāhū ||
bahuta divasa bīte ehi bhā̃tī |janu saneha raju bãdhe barātī ||
kausika satānaṁda taba jāī |kahā bideha nṛpahi samujhāī ||
aba dasaratha kahã āyasu dehū |jadyapi chāṛi na sakahu sanehū ||
bhalehiṁ nātha kahi saciva bolāe |kahi jaya jīva sīsa tinha nāe ||
ພຣະຣາຊາ ທັສຣະຖ ຊົງສັນສະເຫຼີມຄວາມຮັກ ຄວາມມີສີນ ກິຈກາຣ ແລະຄວາມຣຸ່ງເຣືອງຂອງພຣະຣາຊາ ຊນກ ທຸກປະການ ວັນແລ້ວວັນເລາະ ເມື່ອຕື່ນຂຶ້ນກໍຊົງຂໍອນຸຍາດລາກັບ ແຕ່ພຣະຣາຊາ ຊນກ ກໍຊົງຍັບຍັ້ງໄວ້ດ້ວຍຄວາມຮັກ ທຸກວັນມີກຽດຕິຍົດໃໝ່ຍິ່ງຂຶ້ນ ແລະການຕ້ອນຮັບສະແດງອອກເປັນພັນວິທີທຸກວັນ ທຸກວັນເມືອງມີຄວາມຍິນດີແລະການຣື້ນເຣືອງໃໝ່ ແລະບໍ່ມີໃຜຢາກໃຫ້ທັສຣະຖເດີນທາງກັບ ຫຼາຍວັນຜ່ານໄປແບບນີ້ ດຸ່ນດັ່ງແຂກໃນງານອະພິເສກຖືກຜູກໄວ້ດ້ວຍເຊືອກແຫ່ງຄວາມຮັກ ຄັ້ງນັ້ນ ວິສວາມິຕຣ ແລະ ສຕານັນທ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປປຣະຕິບັດທີ່ປຶກສາພຣະຣາຊາແຫ່ງວິເທຫະ ບັດນີ້ຂໍພຣະຣາຊານຸຍາດໃຫ້ທັສຣະຖເດີນທາງກັບເຖິງ ເຖິງທ່ານຈະບໍ່ສາມາດລະທະຄວາມຮັກຕໍ່ທ່ານໄດ້ກໍຕາມ ດີແລ້ວນາຍ ພຣະຣາຊາ ຊນກ ຕຣັສແລ້ວຊົງເຣີຍອົງຄມນຕຣີ ທັງຫຼາຍມາແລ້ວຮ້ອງວ່າຊັຍຊະນະ ພຣະຊົນຍືນຍົງ ແລະກົ້ມສີຣສະເທີຍບັງຄົມ
ໂດຫາ 332
अवधनाथु चाहत चलन भीतर करहु जनाउ।भए प्रेमबस सचिव सुनि बिप्र सभासद राउ।।332।।
avadhanāthu cāhata calana bhītara karahu janāu |bhae premabasa saciva suni bipra sabhāsada rāu ||332||
ອົງພະນະຄອນອະຍຸດທະຍາປະສົງຈະເສດຈະໄປ ຈົງສົ່ງຂ່າວເຂົ້າໄປຍັງຫ້ອງຊັ້ນໃນ ຄັນໄດ້ສະດັບດັ່ງນີ້ ອົງຄະມົນຕີ ພຣາມານ ສະມາຊິກສະພາ ແລະ ທັງກະສັດເອງ ຕ່າງກໍເປັນໄປດ້ວຍຄວາມຮັກ
ເຈົາໄປ 333.1-4
पुरबासी सुनि चलिहि बराता।बूझत बिकल परस्पर बाता।।
सत्य गवनु सुनि सब बिलखाने।मनहुँ साँझ सरसिज सकुचाने।।
जहँ जहँ आवत बसे बराती।तहँ तहँ सिद्ध चला बहु भाँती।।
बिबिध भाँति मेवा पकवाना।भोजन साजु न जाइ बखाना।।
भरि भरि बसहँ अपार कहारा।पठई जनक अनेक सुसारा।।
तुरग लाख रथ सहस पचीसा।सकल सँवारे नख अरु सीसा।।
मत्त सहस दस सिंधुर साजे।जिन्हहि देखि दिसिकुंजर लाजे।।
कनक बसन मनि भरि भरि जाना।महिषीं धेनु बस्तु बिधि नाना।।
purabāsī suni calihi barātā |būjhata bikala paraspara bātā ||
satya gavanu suni saba bilakhāne |manahũ sā̃jha sarasija sakucāne ||
jahã jahã āvata base barātī |tahã tahã siddha calā bahu bhā̃tī ||
bibidha bhā̃ti mevā pakavānā |bhojana sāju na jāi bakhānā ||
bhari bhari basahã apāra kahārā |paṭhaī janaka aneka susārā ||
turaga lākha ratha sahasa pacīsā |sakala sãvāre nakha aru sīsā ||
matta sahasa dasa siṁdhura sāje |jinhahi dekhi disikuṁjara lāje ||
kanaka basana mani bhari bhari jānā |mahiṣīṁ dhenu bastu bidhi nānā ||
ຊາວເມືອງເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າຂະບວນແຫ່ເຈົ້າບ່າວຈະອອກເດີນທາງ ຕ່າງສອບຖາມກັນດ້ວຍຄວາມວິຕົກກັງວົນ ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າການເດີນທາງເປັນຄວາມຈິງ ທັງຫມົດຕ່າງເສົ້າໃຈດັ່ງດອກບົວທີ່ຫຸບໃນຍາມແລງ ທຸກແຫ່ງທີ່ຂະບວນແຫ່ໄປພັກ ຢູ່ທີ່ນັ້ນໄດ້ຕຽມເສບຍາຫານໄວ້ຫຼາຍຢ່າງ ຫມາກໄມ້ແຫ້ງແລະອາຫານປຸງສຸກນານາຊະນິດ ການຈັດຕຽມອາຫານນັ້ນພັນນາມິໄດ້ ພະເຈົ້າຊນກະຊົງສົ່ງຄົນແບກຫາບບໍ່ມີປະມານ ບັນທຸກເຕັມລົດ ພ້ອມດ້ວຍພໍ່ຄົວຜູ້ຊຳນານເປັນອັນຫຼາຍ ມ້າໜຶ່ງແສນຕົວ ແລະ ລົດສອງໝື່ນຫ້າພັນຄັນ ຕົກແຕ່ງງົດງາມຕັ້ງແຕ່ກີບຈົບຫົວ ຊ້າງຕົກມັນໜຶ່ງໝື່ນຕົວ ປະດັບປະດເຄື່ອງຢ່າງວິຈິດ ຊ້າງທິດທັງແປດເຫັນແລ້ວຍ່ອມລະອາຍ ລົດບັນທຸກຄຳທອງ ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ ແລະ ອັດລະຍາດຈົນເຕັມ ຄວາຍ ໂຄ ແລະ ສິ່ງຂອງນານາຊະນິດ
ໂດຫາ 333
दाइज अमित न सकिअ कहि दीन्ह बिदेहँ बहोरि।जो अवलोकत लोकपति लोक संपदा थोरि।।333।।
dāija amita na sakia kahi dīnha bidehã bahori |jo avalokata lokapati loka saṁpadā thori ||333||
ເຄື່ອງບູຊາທີ່ມອບໃຫ້ໂດຍເຈົ້າວິເທະນັ້ນ ເຫຼືກເກີນປະມານ ແລະ ບໍ່ສາມາດກ່າວໄດ້; ເຖິງແມ່ນເຈົ້າໂລກທັງສາມ ເມື່ອເຫັນແລ້ວ ກໍຈະເຫັນວ່າຄວາມຮັ່ງມີຂອງໂລກນັ້ນ ເປັນແຕ່ເລັກນ້ອຍ.
ເຈົາໄປ 334.1-4
सबु समाजु एहि भाँति बनाई।जनक अवधपुर दीन्ह पठाई।।
चलिहि बरात सुनत सब रानीं।बिकल मीनगन जनु लघु पानीं।।
पुनि पुनि सीय गोद करि लेहीं।देइ असीस सिखावनु देहीं।।
होएहु संतत पियहि पिआरी।चिरु अहिबात असीस हमारी।।
सासु ससुर गुर सेवा करेहू।पति रुख लखि आयसु अनुसरेहू।।
अति सनेह बस सखीं सयानी।नारि धरम सिखवहिं मृदु बानी।।
सादर सकल कुअँरि समुझाई।रानिन्ह बार बार उर लाई।।
बहुरि बहुरि भेटहिं महतारीं।कहहिं बिरंचि रचीं कत नारीं।।
sabu samāju ehi bhā̃ti banāī |janaka avadhapura dīnha paṭhāī ||
calihi barāta sunata saba rānīṁ |bikala mīnagana janu laghu pānīṁ ||
puni puni sīya goda kari lehīṁ |dei asīsa sikhāvanu dehīṁ ||
hoehu saṁtata piyahi piārī |ciru ahibāta asīsa hamārī ||
sāsu sasura gura sevā karehū |pati rukha lakhi āyasu anusarehū ||
ati saneha basa sakhīṁ sayānī |nāri dharama sikhavahiṁ mṛdu bānī ||
sādara sakala kuãri samujhāī |rāninha bāra bāra ura lāī ||
bahuri bahuri bheṭahiṁ mahatārīṁ |kahahiṁ biraṁci racīṁ kata nārīṁ ||
ຈັດກຽມຂະບວນເສບສະບາຍທັງປວງເປັນດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຊນກະຈຶ່ງສົ່ງໄປຍັງນະຄອນອະໂຍດະຍາ ໄດ້ຍິນວ່າຂະບວນແຫ່ງພິທາອັນຈະອອກເດີນທາງ ພະມະເຫສີທັງປວງຍິ່ງສັບສົນຫວັນວຸ້ນ ດັ່ງຝູງປາໃນນ້ຳນ້ອຍ ຮັບສີຕາໄວ້ບົນຕັກຄັ້ງແລ້ວຄັ້ງເລາະ ປະທານພອນ ແລະ ສັ່ງສອນ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າຈົງເປັນທີ່ຮັກຂອງສາມີຕະຫຼອດໄປ ນີ້ຄືພອນຂອງເຮົາ ຂໍໃຫ້ສະຖານະພາບຂອງເຈົ້າທີ່ມີສາມີຈົງຍືນຍົງດົນນານ ຈົ່ງຮັບໃຊ້ແມ່ສາມີ ພໍ່ສາມີ ແລະ ຜູ້ໃຫຍ່ ສັງເກດຄວາມປະສົງຂອງສາມີ ແລ້ວປະຕິບັດຕາມຄຳສັ່ງຂອງພະອົງ ດ້ວຍຄວາມຮັກອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ໝູ່ຄູ່ຜູ້ມີປັນຍາທັງປວງໄດ້ສັ່ງສອນທຳຂອງແມ່ຍິງດ້ວຍວາຈາອັນອ່ອນໂຍນ ດ້ວຍຄວາມເອົາໃຈໃສ່ ໄດ້ສັ່ງສອນເຈົ້າຍິງທັງປວງ ແລະ ພະມະເຫສີທັງປວງໄດ້ກອດໄວ້ໃນອົງຄັ້ງແລ້ວຄັ້ງເລາະ ພະມານດາທັງປວງໄດ້ກອດຄັ້ງແລ້ວຄັ້ງເລາະ ແລະ ຕຣົນວ່າ ພະພະລົມໄດ້ສ້າງແມ່ຍິງໄວ້ເພື່ອຫຍັງ?
ໂດຫາ 334
तेहि अवसर भाइन्ह सहित रामु भानु कुल केतु।चले जनक मंदिर मुदित बिदा करावन हेतु।।334।।
tehi avasara bhāinha sahita rāmu bhānu kula ketu |cale janaka maṁdira mudita bidā karāvana hetu ||334||
ໃນເວລານັ້ນ ພະລາມ, ທຸງຊັຍຂອງວົງສຸລິຍະ, ໄດ້ອອກເດີນພ້ອມກັບພະອະນຸຊາຂອງພະອົງ ໄປຍັງສະໜາມະຊານະກະ, ດ້ວຍຄວາມຊົມຊື່ນ ແລະ ປາຖະໜາຈະຂໍອະນຸຍາດຈາກໄປ.
ເຈົາໄປ 335.1-4
चारिअ भाइ सुभायँ सुहाए।नगर नारि नर देखन धाए।।
कोउ कह चलन चहत हहिं आजू।कीन्ह बिदेह बिदा कर साजू।।
लेहु नयन भरि रूप निहारी।प्रिय पाहुने भूप सुत चारी।।
को जानै केहि सुकृत सयानी।नयन अतिथि कीन्हे बिधि आनी।।
मरनसीलु जिमि पाव पिऊषा।सुरतरु लहै जनम कर भूखा।।
पाव नारकी हरिपदु जैसें।इन्ह कर दरसनु हम कहँ तैसे।।
निरखि राम सोभा उर धरहू।निज मन फनि मूरति मनि करहू।।
एहि बिधि सबहि नयन फलु देता।गए कुअँर सब राज निकेता।।
cāria bhāi subhāyã suhāe |nagara nāri nara dekhana dhāe ||
kou kaha calana cahata hahiṁ ājū |kīnha bideha bidā kara sājū ||
lehu nayana bhari rūpa nihārī |priya pāhune bhūpa suta cārī ||
ko jānai kehi sukṛta sayānī |nayana atithi kīnhe bidhi ānī ||
maranasīlu jimi pāva piūṣā |surataru lahai janama kara bhūkhā ||
pāva nārakī haripadu jaiseṁ |inha kara darasanu hama kahã taise ||
nirakhi rāma sobhā ura dharahū |nija mana phani mūrati mani karahū ||
ehi bidhi sabahi nayana phalu detā |gae kuãra saba rāja niketā ||
ເຈົ້າຊາຍສີ່ອົ້ນຜູ້ງົດງາມດ້ວຍຄວາມສະຫງ່າບານຕາມທຳມະຊາດ ເປັນພາບທີ່ດຶງດູດໃຫ້ຊາຍຍິງໃນເມືອງວຽງມາເບິ່ງ ຜູ້ໜຶ່ງກ່າວວ່າ "ພະອົງປາດີນາຈະເດີນທາງໃນວັນນີ້ ພະຣາຊາແຫ່ງວິເທະໄດ້ຊຸດຕັມການສົ່ງເສດຖາຍາດແລ້ວ" "ຈົ່ງເຕີມຕາດ້ວຍຄວາມງາມຂອງພະອົງແລ້ວມອງໃຫ້ເຕັມທີ່ ເພາະເຈົ້າຊາຍທັງສີ່ພະອົງນີ້ແມ່ນແຂກຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ" "ໃຜຈະຮູ້ໄດ້ເລີາ ໝູ່ຄູ່ຜູ້ສະຫຼາດ ດ້ວຍບຸນກຸສົນໃດທີ່ພະເຈົ້າໄດ້ນຳພະອົງມາເປັນແຂກຂອງຕາຂອງເຮົາ" "ດັ່ງຄົນທີ່ໃກ້ຕາຍໄດ້ຮັບອຳລິດ ຫຼືດັ່ງຜູ້ທີ່ອົດຫິວມາຕະຫຼອດຊີວິດພົບຕົ້ນໄມ້ສະຫວັນ" "ຫຼືດັ່ງຜູ້ຢູ່ໃນນະລົກໄດ້ບັນລຸພະພົກສາຂອງພະຫະຣິ ການໄດ້ເຫັນພະອົງກໍເປັນດັ່ງນັ້ນແກ່ພວກເຮົາ" "ຈົ່ງມອງຄວາມງາມຂອງພະຣາມແລ້ວປະທັບໃນໃຈ ຈົ່ງເຮັດໃຈຂອງຕົນໃຫ້ເປັນງູ ແລະ ຮູບຂອງພະອົງໃຫ້ເປັນມະນີບົນຫົວ" ໂດຍວິທີນີ້ ປະທານຜົນແຫ່ງຕາແກ່ທຸກຄົນ ເຈົ້າຊາຍທັງໝົດເສດຖາຍາດໄປຍັງພະຣາຊວັງ
ໂດຫາ 335
रूप सिंधु सब बंधु लखि हरषि उठा रनिवासु।करहि निछावरि आरती महा मुदित मन सासु।।335।।
rūpa siṁdhu saba baṁdhu lakhi haraṣi uṭhā ranivāsu |karahi nichāvari āratī mahā mudita mana sāsu ||335||
ເມືເຫັນອ້າຍນ້ອງທັງຫຼາຍຜູ້ເປັນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມງາມ ພະລະຕ່າຫ້ອງຂອງສະຕີທັງຫຼາຍກໍລຸກຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ແລະ ແມ່ສາທັງຫຼາຍຜູ້ມີໃຈປີຕິຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ ກໍປະຕິບັດອາຣາຕີ ໂດຍໂບກຖວາຍປະທີບ ແລະ ຖວາຍຂອງສະເຫຼີມ
ເຈົາໄປ 336.1-4
देखि राम छबि अति अनुरागीं।प्रेमबिबस पुनि पुनि पद लागीं।।
रही न लाज प्रीति उर छाई।सहज सनेहु बरनि किमि जाई।।
भाइन्ह सहित उबटि अन्हवाए।छरस असन अति हेतु जेवाँए।।
बोले रामु सुअवसरु जानी।सील सनेह सकुचमय बानी।।
राउ अवधपुर चहत सिधाए।बिदा होन हम इहाँ पठाए।।
मातु मुदित मन आयसु देहू।बालक जानि करब नित नेहू।।
सुनत बचन बिलखेउ रनिवासू।बोलि न सकहिं प्रेमबस सासू।।
हृदयँ लगाइ कुअँरि सब लीन्ही।पतिन्ह सौंपि बिनती अति कीन्ही।।
dekhi rāma chabi ati anurāgīṁ |premabibasa puni puni pada lāgīṁ ||
rahī na lāja prīti ura chāī |sahaja sanehu barani kimi jāī ||
bhāinha sahita ubaṭi anhavāe |charasa asana ati hetu jevā̃e ||
bole rāmu suavasaru jānī |sīla saneha sakucamaya bānī ||
rāu avadhapura cahata sidhāe |bidā hona hama ihā̃ paṭhāe ||
mātu mudita mana āyasu dehū |bālaka jāni karaba nita nehū ||
sunata bacana bilakheu ranivāsū |boli na sakahiṁ premabasa sāsū ||
hṛdayã lagāi kuãri saba līnhī |patinha sauṁpi binatī ati kīnhī ||
ເຫັນຄວາມງາມຂອງພະຣາມ ພະມະເຫສີທັງຫຼາຍກໍເກີດຄວາມຮັກຢ່າງສິ້ນເຊີງ ແລະ ເມືໂດຍຄວາມຮັກເອົາຊະນະ ກໍເທພະບາດຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ ຄວາມອັບອາຍບໍ່ເຫຼືອອີກ ເພາະຄວາມຮັກເຕັມໄປດ້ວຍຫົວໃຈ ຈະພັນນາຄວາມຮັກທີ່ເປັນທຳມະຊາດນີ້ໄດ້ແນວໃດ ໄດ້ທາພະຣາມ ແລະ ພະອະນຸຊາທັງຫຼາຍດ້ວຍຄຣີມຫອມ ແລ້ວສົງນ້ຳ ແລະ ດ້ວຍຄວາມຮັກຢ່າງຍິ່ງ ກໍໃຫ້ພະອົງຮັບປະທັນອາຫານຫົກຮົດ ພະຣາມຊົງຮູ້ວ່າເວລາສົມຄວນ ກໍຕຣັດດ້ວຍພຣະຄຳທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມສຸພາບ ຄວາມຮັກ ແລະ ຄວາມຖ່ອມຕົນ ພະຣາຊາຊົງປາຖະໜາຈະເສດີກັບເມືອງອະຍຸດທະຍາ ແລະ ໂປດໃຫ້ພວກເຮົາມານີ້ເພື່ອຂໍລາ ຂໍພະມາຕາທັງຫຼາຍຊົງປະທານອະນຸຍາດດ້ວຍພະຫະລະໃຈທີ່ຍິ້ມແຍ່ມ ແລະ ຊົງຖືວ່າເຮົາເປັນເດັກນ້ອຍ ຊົງສະແດງຄວາມຮັກຕໍ່ເຮົາສະເໝີມາ ໄດ້ຍິນພຣະຄຳເຫຼົ່ານັ້ນ ສະຕີໃນວັງຣາຊກໍຮ້ອງໄຫ້ ແລະ ພະສາສຸຣະທີ່ໂດຍຄວາມຮັກເອົາຊະນະກໍບໍ່ສາມາດຕຣັດໄດ້ ໄດ້ກອດພະທິດາທັງຫຼາຍໄວ້ກົງຫົວໃຈ ແລະ ມອບຝາກໃຫ້ສວາມີ ແລ້ວກໍໄດ້ອອນວອນຢ່າງສຸດໃຈ
ສັນທະ 336
करि बिनय सिय रामहि समरपी जोरि कर पुनि पुनि कहै।बलि जाँउ तात सुजान तुम्ह कहुँ बिदित गति सब की अहै।।
परिवार पुरजन मोहि राजहि प्रानप्रिय सिय जानिबी।तुलसीस सीलु सनेहु लखि निज किंकरी करि मानिबी।।
kari binaya siya rāmahi samarapī jori kara puni puni kahai |bali jā̃u tāta sujāna tumha kahũ bidita gati saba kī ahai ||
parivāra purajana mohi rājahi prānapriya siya jānibī |tulasīsa sīlu sanehu lakhi nija kiṁkarī kari mānibī ||
ດ້ວຍຄວາມນົມວອນ ນາງໄດ້ມອບສີດາໃຫ້ແກ່ພະຣາມ ແລ້ວປະນົມມືກ່າວຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກວ່າ "ໂອລູກຜູ້ປຣີຊາ ຂ້າຂໍມອບຕົວເພື່ອທ່ານ ທ່ານຜູ້ມີປັນຍາ ແລະ ຮູ້ສະພາບໃຈຂອງຄົນທຸກຄົນ" "ຂໍໃຫ້ຮູ້ວ່າສີດາເປັນທີ່ຮັກດັ່ງຊີວິດຂອງຕະກູນ ຊາວເມືອງ ຂ້າ ແລະ ກະສັດ ໂອພະຜູ້ເປັນໃຫຍ່ແຫ່ງຕຸລສີ ເຫັນເຖິງຄວາມອ່ອນໂຍນແລະຄວາມຮັກຂອງນາງ ຂໍໃຫ້ຮັບນາງໄວ້ເປັນສາວໃຊ້ຂອງພະອົງ"
ໂສຣະຖາ 336
तुम्ह परिपूरन काम जान सिरोमनि भावप्रिय।जन गुन गाहक राम दोष दलन करुनायतन।।336।।
tumha paripūrana kāma jāna siromani bhāvapriya |jana guna gāhaka rāma doṣa dalana karunāyatana ||336||
ທ່ານເປັນຜູ້ສົມບູນໃນການຕອບສະໜອງທຸກຄວາມປາຖະໜາ ເປັນມົງກຸດແຫ່ງຜູ້ຮູ້ຄວາມ ແລະ ເປັນທີ່ຮັກຂອງຜູ້ທີ່ຈັກຊົນດ້ວຍໃຈຈິງ ໂອ ພະຣາມ ທ່ານເປັນຜູ້ນັບຖືຄຸນທັມຂອງຜູ້ຮັບໃຊ້ ເປັນຜູ້ທຳລາຍຄວາມຜິດພາດຂອງພວກເຂົາ ແລະ ເປັນທີ່ສະຖິດແຫ່ງຄວາມເມດຕາ
ເຈົາໄປ 337.1-4
अस कहि रही चरन गहि रानी।प्रेम पंक जनु गिरा समानी।।
सुनि सनेहसानी बर बानी।बहुबिधि राम सासु सनमानी।।
राम बिदा मागत कर जोरी।कीन्ह प्रनामु बहोरि बहोरी।।
पाइ असीस बहुरि सिरु नाई।भाइन्ह सहित चले रघुराई।।
मंजु मधुर मूरति उर आनी।भई सनेह सिथिल सब रानी।।
पुनि धीरजु धरि कुअँरि हँकारी।बार बार भेटहिं महतारीं।।
पहुँचावहिं फिरि मिलहिं बहोरी।बढ़ी परस्पर प्रीति न थोरी।।
पुनि पुनि मिलत सखिन्ह बिलगाई।बाल बच्छ जिमि धेनु लवाई।।
asa kahi rahī carana gahi rānī |prema paṁka janu girā samānī ||
suni sanehasānī bara bānī |bahubidhi rāma sāsu sanamānī ||
rāma bidā māgata kara jorī |kīnha pranāmu bahori bahorī ||
pāi asīsa bahuri siru nāī |bhāinha sahita cale raghurāī ||
maṁju madhura mūrati ura ānī |bhaī saneha sithila saba rānī ||
puni dhīraju dhari kuãri hãkārī |bāra bāra bheṭahiṁ mahatārīṁ ||
pahũcāvahiṁ phiri milahiṁ bahorī |baṛhī paraspara prīti na thorī ||
puni puni milata sakhinha bilagāī |bāla baccha jimi dhenu lavāī ||
ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພະລາຊະນີທອດຍຶດພະບາດໄວ້ ພະລັກສະນະຈົມດັ່ງຕິດຢູ່ໃນໂຄນແຫ່ງຄວາມຮັກ ຊົງຟັງພະລັກສະນະອັນປະເສີດຊຶ່ງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກແລ້ວ ພະຣາມຊົງເຄົາລົມພະນາງແມ່ສາວດ້ວຍວິທີຕ່າງໆ ພະຣາມຊົງປະນົບມືທູນລາ ແລະ ຊົງກົມຄາບຊົງຄັນແລ້ວຄັນເລີກ ຮັບພອນແລ້ວ ຊົງກົມພະເຫືອອີກຄັ້ງ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາຊວົງຣະຄຸ ຊົງເດີນຂຶ້ນພ້ອມດ້ວຍພະອນຸຊາທັງປວງ ນຳພະວະກົດອັນງົດງາມແລະຫວານຊື່ນເຂົ້າໃນພະຫະລະຫະຍົດ ພະລາຊະນີທັງປວງຊົງອ່ອນແຮງດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລ້ວຊົງຮວບຮວມຄວາມກ້າ ເອີ້ນພະທິດາສາວ ພະມານດາທັງປວງຊົງໂອ້ຮົກຄົວຄັ້ນແລ້ວຄັ້ນເລີກ ຊົງພາໄປສົ່ງແລ້ວກັບມາໂອ້ຮົກຄົວອີກ ຄວາມຮັກຊຶ່ງກັນແລະກັນເພີ່ມຂຶ້ນບໍ່ນ້ອຍ ຊົງໂອ້ຮົກຄົວຄັ້ນແລ້ວຄັ້ນເລີກ ຊົງແຍກຈາກສະຫາຍຄູ່ທັງປວງ ດັ່ງໂຄມານາທີ່ຫາກໍຄອຍລູກຍຶດຕິດລູກງົວນ້ອຍ
ໂດຫາ 337
प्रेमबिबस नर नारि सब सखिन्ह सहित रनिवासु।मानहुँ कीन्ह बिदेहपुर करुनाँ बिरहँ निवासु।।337।।
premabibasa nara nāri saba sakhinha sahita ranivāsu |mānahũ kīnha bidehapura karunā̃ birahã nivāsu ||337||
ເອີ້ນໂດຍຄວາມຮັກ, ຊາຍ ແລະ ໝູ່ຍິງທັງໝົດຂອງວັງ, ພ້ອມກັບພະຍາຕິຂອງພວກເຂົາ, ປະຫວັດຄືກັບວ່າໄດ້ເຮັດເມືອງວິເທະເປັນທີ່ພັກອາໄສແຫ່ງຄວາມເມຕະກະລຸນາ ແລະ ການຈາກໄປ.
ເຈົາໄປ 338.1-4
सुक सारिका जानकी ज्याए।कनक पिंजरन्हि राखि पढ़ाए।।
ब्याकुल कहहिं कहाँ बैदेही।सुनि धीरजु परिहरइ न केही।।
भए बिकल खग मृग एहि भाँति।मनुज दसा कैसें कहि जाती।।
बंधु समेत जनकु तब आए।प्रेम उमगि लोचन जल छाए।।
सीय बिलोकि धीरता भागी।रहे कहावत परम बिरागी।।
लीन्हि राँय उर लाइ जानकी।मिटी महामरजाद ग्यान की।।
समुझावत सब सचिव सयाने।कीन्ह बिचारु न अवसर जाने।।
बारहिं बार सुता उर लाई।सजि सुंदर पालकीं मगाई।।
suka sārikā jānakī jyāe |kanaka piṁjaranhi rākhi paṛhāe ||
byākula kahahiṁ kahā̃ baidehī |suni dhīraju pariharai na kehī ||
bhae bikala khaga mṛga ehi bhā̃ti |manuja dasā kaiseṁ kahi jātī ||
baṁdhu sameta janaku taba āe |prema umagi locana jala chāe ||
sīya biloki dhīratā bhāgī |rahe kahāvata parama birāgī ||
līnhi rā̃ya ura lāi jānakī |miṭī mahāmarajāda gyāna kī ||
samujhāvata saba saciva sayāne |kīnha bicāru na avasara jāne ||
bārahiṁ bāra sutā ura lāī |saji suṁdara pālakīṁ magāī ||
ນົກແກ້ວແລະນົກຂຸນທອງທີ່ຊານາກີເລີ້ງໄວ້ ໃສ່ກົນຄຳ ສອນໃຫ້ເວົ້າ ຮ້ອງອອກມາດ້ວຍຄວາມເສຍໃຈວ່າ ໄວເທຫີຢູ່ໃສ ໄດ້ຍິນດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຄວາມອົດທົນຂອງໃຜຈະຍັງຄົງຢູ່ໄດ້ ເມື່ອນົກແລະສັດຍັງຫມົດສຕິດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າເຊັ່ນນີ້ ສະພາບຂອງມະນຸດຈະພັນນາໄດ້ຢ່າງໃດ ຄັ້ນນັ້ນຊນກະເສດມາພ້ອມກັບອະນຸຊາ ຄວາມຮັກພຸງຂຶ້ນ ຕາເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳຕາ ເມື່ອເຫັນສີດາ ຄວາມສະຫງົບກໍ່ຫາຍໄປ ທັງທີ່ຖືກເອີ້ນວ່າເປັນນັກບວສຜູ້ປອດໂລກ ກະສັດໂອບຊານາກີໄວ້ທີ່ຫົວເອິກ ກຳແພງແຫ່ງປັນຍາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ກໍ່ຖືກທຳລາຍ ທີ່ປຶກສາຜູ້ສະຫຼາດທັງປວງໂອ້ອວນໃຈ ພະອົງພິຈາລະນາແລ້ວຮູ້ວ່າເວລານີ້ບໍ່ເໝາະສົມແກ່ຄວາມໂສກເສົ້າ ພະອົງໂອບພະທິດາໄວ້ທີ່ຫົວເອິກຄັ້ງແລ້ວຄັ້ງເລົ້າ ແລະໃຫ້ຈັດແຕ່ງຂະບຽນງານງົດຕາສວຍງາມມາ
ໂດຫາ 338
प्रेमबिबस परिवारु सबु जानि सुलगन नरेस।कुँअरि चढ़ाई पालकिन्ह सुमिरे सिद्धि गनेस।।338।।
premabibasa parivāru sabu jāni sulagana naresa |kũari caṛhāī pālakinha sumire siddhi ganesa ||338||
ຄອບຄົວທັງໝົດຖືກຄອບງຳດ້ວຍຄວາມຮັກ ພະຣາຊາທີ່ຊົງຮູ້ວ່າເວລານັ້ນເປັນມົງຄົດ ໄດ້ໃຫ້ເຈົ້າຍິງຂຶ້ນປາລັງກີ ແລະ ຊົງລະນຶກເຖິງພະຄະເນສ ຜູ້ປະທານຄວາມສຳເລັດ
ເຈົາໄປ 339.1-4
बहुबिधि भूप सुता समुझाई।नारिधरमु कुलरीति सिखाई।।
दासीं दास दिए बहुतेरे।सुचि सेवक जे प्रिय सिय केरे।।
सीय चलत ब्याकुल पुरबासी।होहिं सगुन सुभ मंगल रासी।।
भूसुर सचिव समेत समाजा।संग चले पहुँचावन राजा।।
समय बिलोकि बाजने बाजे।रथ गज बाजि बरातिन्ह साजे।।
दसरथ बिप्र बोलि सब लीन्हे।दान मान परिपूरन कीन्हे।।
चरन सरोज धूरि धरि सीसा।मुदित महीपति पाइ असीसा।।
सुमिरि गजाननु कीन्ह पयाना।मंगलमूल सगुन भए नाना।।
bahubidhi bhūpa sutā samujhāī |nāridharamu kularīti sikhāī ||
dāsīṁ dāsa die bahutere |suci sevaka je priya siya kere ||
sīya calata byākula purabāsī |hohiṁ saguna subha maṁgala rāsī ||
bhūsura saciva sameta samājā |saṁga cale pahũcāvana rājā ||
samaya biloki bājane bāje |ratha gaja bāji barātinha sāje ||
dasaratha bipra boli saba līnhe |dāna māna paripūrana kīnhe ||
carana saroja dhūri dhari sīsā |mudita mahīpati pāi asīsā ||
sumiri gajānanu kīnha payānā |maṁgalamūla saguna bhae nānā ||
ພະລາຊາໄດ້ສອນພະລາຊະທິດາໃນຫຼາຍວິທີ, ສອນນາງໃຫ້ຮູ້ໜ້າທີ່ຂອງພະຍາຕິ ແລະ ຮີດຄອງປະເພນີຂອງຄອບຄົວ. ພະອົງໄດ້ໃຫ້ນາງບ່າວໃຊ້ ແລະ ຂ້າຮັບໃຊ້ຫຼາຍຄົນ, ຜູ້ຮັບໃຊ້ບໍລິສຸດທີ່ເປັນທີ່ຮັກຂອງນາງສີດາ. ເມື່ອນາງສີດາອອກເດີນ, ຊາວເມືອງຫວຸ້ນວາຍ; ບັນດາໝາກສັນຍານອັນເປັນສິລິມົງຄຸນ ແລະ ບຸນມົງຄຸນປາກົດຂຶ້ນ. ພະພາມະມະ, ທີ່ປຶກສາ, ແລະ ທົ່ວການຊຸມນຸມໄດ້ໄປພ້ອມກັບພະລາຊາເພື່ອເດີນຕາມສົ່ງນາງ. ເຫັນໂອກາດ, ນັກດົນຕີໄດ້ບັນລຸ; ລົດມ້າ, ຊ້າງ, ແລະ ມ້າໄດ້ຖືກຈັດແຈງໃນຂະບວນວີວາຫວານ. ພະທາດສະຣາດໄດ້ເອີ້ນພະພາມະມະທຸກພະອົງ ແລະ ໃຫ້ຂອງຂັວນ, ສຳເລັດກຽດຕິຍົດທັງໝົດ. ກົ້ມພະລາຊະສີລະ ແລະ ຖືຝຸ່ນພະບາດດອກບົວ, ພະລາຊາຜູ້ຊົງປິຕິໄດ້ຮັບພອນ. ລະນຶກຮອດພະຜູ້ມີໜ້າເປັນຊ້າງ, ພະອົງໄດ້ອອກເດີນ; ບັນດາໝາກສັນຍານອັນເປັນສິລິມົງຄຸນ ແລະ ບຸນມົງຄຸນຫຼາຍປະການໄດ້ປາກົດ.
ໂດຫາ 339
सुर प्रसून बरषहि हरषि करहिं अपछरा गान।चले अवधपति अवधपुर मुदित बजाइ निसान।।339।।
sura prasūna baraṣahi haraṣi karahiṁ apacharā gāna |cale avadhapati avadhapura mudita bajāi nisāna ||339||
ເທວະດາໄດ້ຕົກລົງມາເປັນຝົນດອກໄມ້ດ້ວຍຄວາມຍິນດີ, ແລະ ອັບສະຣາກໍໄດ້ຮ້ອງເພງ. ເຈົ້ານາຄົວອະຍົດະຍາໄດ້ເດີນທາງກັບໄປຍັງເມືອງຂອງພະອົງດ້ວຍໃຈດີ, ໃນຂະນະທີ່ກອງດັງຂຶ້ນ.
Frequently Asked Questions
परम्परा में विवाहोत्तर मंगल-प्रसंग (दान, गुरु-पूजन, अतिथि-सत्कार, विदाई) का पाठ ‘गृहस्थ-धर्म की शुद्धि’, पारिवारिक सौहार्द, कन्या/विवाह-संबन्धी मंगल, तथा ‘विरह-भक्ति’ के संस्कार हेतु फलदायी माना जाता है—विशेषतः ‘नित नूतन मंगल’ भाव से मन में सात्त्विक आनन्द स्थिर होता है।
परम्परागत मानस-पाठ में इस प्रकार के मंगल-प्रसंगों पर अनेक पाठ-परम्पराएँ ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ अथवा ‘सियाराममय सब जग जानी’ जैसे जप-सम्पुट जोड़ती हैं; कुछ परम्पराएँ ‘राम नाम’ (एकाक्षरी/द्व्यक्षरी) को ही सार्वभौम सम्पुट मानती हैं।
Ask anything about Prakarana 34 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
