Prakarana 26

Verse 521 (चौपाई)

नृप भुजबल बिधु सिवधनु राहू। गरुअ कठोर बिदित सब काहू।। रावनु बानु महाभट भारे। देखि सरासन गवँहिं सिधारे।। सोइ पुरारि कोदंडु कठोरा। राज समाज आजु जोइ तोरा।। त्रिभुवन जय समेत बैदेही। बिनहिं बिचार बरइ हठि तेही।। सुनि पन सकल भूप अभिलाषे। भटमानी अतिसय मन माखे।। परिकर बाँधि उठे अकुलाई। चले इष्टदेवन्ह सिर नाई।। तमकि ताकि तकि सिवधनु धरहीं। उठइ न कोटि भाँति बलु करहीं।। जिन्ह के कछु बिचारु मन माहीं। चाप समीप महीप न जाहीं।।

ພົມຂອງພະສິວະໜັກປານໃດດັ່ງຈັນຢູ່ເທິງແຂນຂອງບັນດາກະສັດ; ຄວາມແຂງແຮງຂອງມັນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກແກ່ທຸກຄົນ, ປານໃດດັ່ງອຳນາດທີ່ຫນ້າຢ້ານຂອງຣາຫູ. ຣາວັນະແລະບັນດານັກຮົບຜູ້ມີພະລັງອື່ນໆ, ເມື່ອເຫັນພົມ, ໄດ້ກ້າວໄປຂ້າງໜ້າເພື່ອຈະຈັບມັນ. ພົມທີ່ບໍ່ສາມາດທຳລາຍໄດ້ຂອງສັດຕູຂອງນະຄອນສາມ, ເຊິ່ງມື້ນີ້ທຳລາຍການຊຸມນຸມລາຊະວົງຂອງທ່ານ ພ້ອມກັບການຍຶດຄອງໂລກສາມແລະບຸດສາວຂອງວິເທະ, ຈະຖືກຊະນະໂດຍວີລະບຸລະຜູ້ນັ້ນໂດຍບໍ່ຕ້ອງສົງໄສ. ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳໝັ້ນສັນຍາ, ບັນດາກະສັດທັງໝົດໄດ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາ; ພວກເຂົາອວດທະນາຕົນເອງຢ່າງຫລວງຫລາຍໃນໃຈ. ພວກເຂົາໄດ້ຜູກເຄື່ອງນຸ່ງຂອງພວກເຂົາແລະລຸກຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມກະຕືລັດ; ພວກເຂົາອອກເດີນ, ກົ້ມຫົວຕໍ່ບັນດາເທບະທີ່ພວກເຂົາເລືອກ. ພວກເຂົາໄດ້ພະຍາຍາມແລະອອກແຮງ, ຈັບພົມຂອງພະສິວະ; ແຕ່ມັນບໍ່ຍົກຂຶ້ນ, ເຖິງແມ່ນວ່າພວກເຂົາໄດ້ໃຊ້ພະລັງຂອງພວກເຂົາຫລາຍວິທີ. ບັນດາກະສັດຜູ້ທີ່ມີການຄິດພິຈາລະນາບາງຢ່າງໃນໃຈ, ບໍ່ໄດ້ເຂົ້າໃກ້ພົມ.

Verse 522 (दोहा/सोरठा)

तमकि धरहिं धनु मूढ़ नृप उठइ न चलहिं लजाइ। मनहुँ पाइ भट बाहुबलु अधिकु अधिकु गरुआइ।।250।।

ບັນດາກະສັດໂງ່ໄດ້ພະຍາຍາມຍົກພົມ, ແຕ່ມັນບໍ່ຍົກຂຶ້ນ, ແລະພວກເຂົາໄດ້ຖືກເຍາະເຍີ້ຍ. ມັນປານໃດດັ່ງວ່າບັນດານັກຮົບ, ເມື່ອພົບວ່າພະລັງແຂນຂອງພວກເຂົາບໍ່ພຽງພໍ, ໄດ້ກາຍເປັນຫຍຸ້ງຍາກຫລາຍຂຶ້ນ.

Verse 523 (चौपाई)

भूप सहस दस एकहि बारा। लगे उठावन टरइ न टारा।। डगइ न संभु सरासन कैसें। कामी बचन सती मनु जैसें।। सब नृप भए जोगु उपहासी। जैसें बिनु बिराग संन्यासी।। कीरति बिजय बीरता भारी। चले चाप कर बरबस हारी।। श्रीहत भए हारि हियँ राजा। बैठे निज निज जाइ समाजा।। नृपन्ह बिलोकि जनकु अकुलाने। बोले बचन रोष जनु साने।। दीप दीप के भूपति नाना। आए सुनि हम जो पनु ठाना।। देव दनुज धरि मनुज सरीरा। बिपुल बीर आए रनधीरा।।

ພັນແລະສິບກະສັດໃນການຊຸມນຸມໜຶ່ງໄດ້ເລີ່ມຍົກມັນ, ແຕ່ມັນບໍ່ສາມາດເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້. ພົມຂອງພະສົມພູບໍ່ໄດ້ຍອມຢູ່ໃນສ່ວນໃດເລີຍ, ປານໃດດັ່ງໃຈຂອງສະຕີບໍ່ໄດ້ສັ່ນຄອນຈາກພະທຳຂອງສະຫມຸດ. ບັນດາກະສັດທັງໝົດໄດ້ກາຍເປັນວັດຖຸຂອງການລັກລອງ, ປານໃດດັ່ງສັນຍາສີທີ່ບໍ່ມີການສະລາພາບທີ່ແທ້ຈິງ. ຊື່ສຽງ, ຊັດຊະນະ, ແລະຄວາມເປັນວີລະບຸລະທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພວກເຂົາໄດ້ເປັນໂມຄະ; ພວກເຂົາໄດ້ອອກເດີນ, ຖືກບັງຄັບໃຫ້ຍອມຮັບຄວາມປາບຊະນະທີ່ພົມ. ຄວາມສະຫງ່າງາມຂອງພວກເຂົາໄດ້ຫາຍໄປ, ບັນດາກະສັດໄດ້ກັບຄືນດ້ວຍໃຈທີ່ຫງວງໃຈ; ພວກເຂົາໄດ້ໄປນັ່ງລົງ, ແຕ່ລະຄົນໃນບ່ອນຂອງຕົນເອງ. ເມື່ອເຫັນບັນດາກະສັດທີ່ຫງວງໃຈ, ພະຊານະກະໄດ້ຮູ້ສຶກຫງວງໃຈແລະໄດ້ເວົ້າຄຳເວົ້າທີ່ເບິ່ງຄືວ່າເຜົາໄໝ້ດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນ. ບັນດາກະສັດຫລາຍພະອົງ, ແຕ່ລະຄົນເປັນແສງສະຫວ່າງຂອງວົງວານຂອງຕົນເອງ, ໄດ້ມາ, ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳໝັ້ນສັນຍາທີ່ເຮົາໄດ້ປະກາດ. ບັນດາເທບະແລະອະສູຣະທີ່ຮັບເອົາຮ່າງກາຍມະນຸດ, ແລະບັນດາວີລະບຸລະທີ່ມີພະລັງຫລາຍ, ໄດ້ມາ, ຜູ້ບໍ່ຢ້ານໃນສະໝລະ.

Verse 524 (दोहा/सोरठा)

कुअँरि मनोहर बिजय बड़ि कीरति अति कमनीय। पावनिहार बिरंचि जनु रचेउ न धनु दमनीय।।251।।

ຊັດຊະນະຂອງສາວບໍລິສັດ, ຊື່ສຽງທີ່ເໜືອກວ່າ, ແລະຄວາມງາມທີ່ເໜືອກວ່າຂອງນາງເປັນທີ່ປານໃດທີ່ພະພົມມະເອງກໍດູເບິ່ງຄືວ່າໄດ້ສ້າງພົມທີ່ບໍ່ສາມາດຖືກຊະນະໄດ້.

Verse 525 (चौपाई)

कहहु काहि यहु लाभु न भावा। काहुँ न संकर चाप चढ़ावा।। रहउ चढ़ाउब तोरब भाई। तिलु भरि भूमि न सके छड़ाई।। अब जनि कोउ माखै भट मानी। बीर बिहीन मही मैं जानी।। तजहु आस निज निज गृह जाहू। लिखा न बिधि बैदेहि बिबाहू।। सुकृत जाइ जौं पनु परिहरऊँ। कुअँरि कुआरि रहउ का करऊँ।। जो जनतेउँ बिनु भट भुबि भाई। तौ पनु करि होतेउँ न हँसाई।। जनक बचन सुनि सब नर नारी। देखि जानकिहि भए दुखारी।। माखे लखनु कुटिल भइँ भौंहें। रदपट फरकत नयन रिसौंहें।।

ບອກເຮົາເຖິງ, ເປັນຫຍັງລາງວັນນີ້ບໍ່ເຮັດໃຫ້ທ່ານພໍໃຈ? ບໍ່ມີໃຜໄດ້ຂຽດສະຍາຍພົມຂອງພະສິວະ. ມັນຍັງຄົງບໍ່ຖືກຂຽດສະຍາຍ; ໃຜຈະຂຽດສະຍາຍຫລືຫັກມັນ, ເອື້ອຍ? ບໍ່ສາມາດເຮັດໃຫ້ມັນອອກຈາກດິນແມ່ນແຕ່ເທົ່ານິ້ວ. ຕອນນີ້ຈົ່ງຢ່າໃຫ້ໃຜອວດທະນາຕົນເອງວ່າເປັນນັກຮົບ; ເຮົາເຫັນວ່າໂລກນີ້ຂາດວີລະບຸລະ. ປະຖິ້ມຄວາມຫວັງແລະກັບໄປບ້ານຂອງແຕ່ລະຄົນ; ບໍ່ໄດ້ຖືກຂຽນໄວ້ໂດຍພະພົມມະວ່າບຸດສາວຂອງວິເທະຈະໄດ້ແຕ່ງດອງ. ຖ້າເຮົາລະເມີດຄຳໝັ້ນສັນຍາຂອງເຮົາ, ບຸນບຸລິມີຂອງເຮົາຈະຫາຍໄປ; ເຮົາຈະເຮັດແນວໃດ? ສາວບໍລິສັດຈະຍັງຄົງເປັນສາວບໍລິສັດ. ຖ້າເຮົາຮູ້ວ່າບໍ່ມີນັກຮົບໃນໂລກ, ເອື້ອຍ, ເຮົາຈະບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຄຳໝັ້ນສັນຍາແບບນີ້ແລະກາຍເປັນຕົວຕະຫລົກ. ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າຂອງພະຊານະກະ, ບັນດາຜູ້ຊາຍແລະຜູ້ຍິງທັງໝົດ, ເມື່ອເບິ່ງຊານະກີ, ໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ໂສກເສົ້າ. ລັກສະໝນະ, ດ້ວຍຄິ້ວຫາຍຄີ້ວ, ໄດ້ເວົ້າດ້ວຍຄຳເວົ້າທີ່ສະຫລາດ; ປາກຂອງພະອົງສັ່ນແລະຕາຂອງພະອົງແວ່ອັນດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນ.

Verse 526 (दोहा/सोरठा)

कहि न सकत रघुबीर डर लगे बचन जनु बान। नाइ राम पद कमल सिरु बोले गिरा प्रमान।।252।।

ທ່ານບໍ່ສາມາດເວົ້າໄດ້ເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາດຊະວົງຣາຄູ; ຄຳເວົ້າຕິດຢູ່ໃນຄໍຂອງທ່ານປືດດັ່ງລູກສອນ. ໂດຍກົງຫົວລົງຕໍ່ຫນ້າບາດບົດບາດຂອງພຣະຣາມ, ທ່ານໄດ້ເວົ້າ, ແລະ ຄຳເວົ້າຂອງທ່ານໄດ້ສະແດງເຖິງຄວາມຈິງ.

Verse 527 (चौपाई)

रघुबंसिन्ह महुँ जहँ कोउ होई। तेहिं समाज अस कहइ न कोई।। कही जनक जसि अनुचित बानी। बिद्यमान रघुकुल मनि जानी।। सुनहु भानुकुल पंकज भानू। कहउँ सुभाउ न कछु अभिमानू।। जौ तुम्हारि अनुसासन पावौं। कंदुक इव ब्रह्मांड उठावौं।। काचे घट जिमि डारौं फोरी। सकउँ मेरु मूलक जिमि तोरी।। तव प्रताप महिमा भगवाना। को बापुरो पिनाक पुराना।। नाथ जानि अस आयसु होऊ। कौतुकु करौं बिलोकिअ सोऊ।। कमल नाल जिमि चाफ चढ़ावौं। जोजन सत प्रमान लै धावौं।।

ບ່ອນໃດທີ່ມີຜູ້ໜຶ່ງຂອງລາດຊະວົງຣາຄູ, ໃນທີ່ປະຊຸມນັ້ນບໍ່ມີໃຜເວົ້າແບບນີ້. ຊັນກະໄດ້ເວົ້າຄຳເວົ້າທີ່ບໍ່ເໝາະສົມປືດບໍ່ມີພອນແກ້ວໃນລາດຊະວົງຣາຄູ. ຈົ່ງຟັງເທີ້, ໂອ ດວງຕາເວັນຂອງດອກບົດສຸລິຍະວົງ: ຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າຕາມທຳມະຊາດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ບໍ່ແມ່ນຈາກຄວາມອວດຮັດ. ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງຂອງທ່ານ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະຍົກຈັກວົດຂຶ້ນປືດບາດລູກບານ. ປືດຂ້າພະເຈົ້າອາດທຳລາຍໝໍ້ດິນທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ເຜົາ, ດັ່ງນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າສາມາດຫັກພູເຂົາເມຣຸໄດ້ທີ່ຮາກ. ໂດຍພະລັງແລະຄວາມສະຫງ່າລາສີຂອງທ່ານ, ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ຜູ້ໃນເປັນຜູ້ທຸກຍາກຜູ້ເກົ່າແກ່ນີ້ຜູ້ຖືວ່ານະ? ຮູ້ດັ່ງນີ້, ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ຈົ່ງໃຫ້ຄຳສັ່ງຂອງທ່ານ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະຕິບັດການອັດສະຈັນ, ແລະ ທ່ານຈະໄດ້ເບິ່ງມັນ. ປືດຂ້າພະເຈົ້າອາດຮອຍກ້ານຂອງດອກບົດ, ດັ່ງນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຈະຍົກພະສົງຄີທີ່ມີຄວາມຍາວຮ້ອຍໂຍຊະນະ.

Verse 528 (दोहा/सोरठा)

तोरौं छत्रक दंड जिमि तव प्रताप बल नाथ। जौं न करौं प्रभु पद सपथ कर न धरौं धनु भाथ।।253।।

ຂ້າພະເຈົ້າຈະຫັກພະສົງຄີໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍປືດຄົນໜຶ່ງຫັກດ້ານຂອງຫົວກັນຊາດ, ໂດຍພະລັງແລະຄວາມເຂັ້ມແຂງຂອງທ່ານ, ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ; ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຮັດແນວນັ້ນ, ຂ້າພະເຈົ້າສາບານຕໍ່ຫນ້າບາດພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າວ່າຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ຍົກພະສົງຄີອີກ.

Verse 529 (चौपाई)

लखन सकोप बचन जे बोले। डगमगानि महि दिग्गज डोले।। सकल लोक सब भूप डेराने। सिय हियँ हरषु जनकु सकुचाने।। गुर रघुपति सब मुनि मन माहीं। मुदित भए पुनि पुनि पुलकाहीं।। सयनहिं रघुपति लखनु नेवारे। प्रेम समेत निकट बैठारे।। बिस्वामित्र समय सुभ जानी। बोले अति सनेहमय बानी।। उठहु राम भंजहु भवचापा। मेटहु तात जनक परितापा।। सुनि गुरु बचन चरन सिरु नावा। हरषु बिषादु न कछु उर आवा।। ठाढ़े भए उठि सहज सुभाएँ। ठवनि जुबा मृगराजु लजाएँ।।

ຄຳເວົ້າທີ່ລັກສະມະນະໄດ້ເວົ້າດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນໄດ້ເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນໂລກສັ່ນໄຫວແລະ ຊ້າງຂອງທິດທັງສີ່ໄດ້ອອກອິດ. ປະຊາຊົນທັງໝົດແລະ ກະສັດທຸກພະອົງໄດ້ປະຫລາດໃຈ; ຫົວໃຈຂອງນາງສີດາໄດ້ຊົມຊື່ນ, ໃນຂະນະທີ່ຊັນກະໄດ້ຮູ້ສຶກຄວາມອາຍ. ໃນຫົວໃຈຂອງຄູບາ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາດຊະວົງຣາຄູ, ແລະ ຮູບສັດທັງໝົດ, ມີຄວາມຊົມຊື່ນ, ແລະ ຄືນໆໄດ້ຮູ້ສຶກດີໃຈຢ່າງຍິ່ງ. ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາດຊະວົງຣາຄູໄດ້ດຶງລັກສະມະນະມາຫາຕົວເອງ ແລະ ດ້ວຍຄວາມຮັກໄດ້ໃຫ້ທ່ານນັ່ງໃກ້ຂ້າງ. ວິສະວາມິຕຣະ, ຮູ້ວ່າເວລານີ້ເປັນມຸງຄົດ, ໄດ້ເວົ້າຄຳເວົ້າທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກແພງ. "ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນ, ໂອ ຣາມ, ແລະ ຫັກພະສົງຄີຂອງສິວະ; ຈົ່ງຂັບໄລ່ຄວາມໂສກເສົ້າຂອງຊັນກະ, ໂອ ລູກຊາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າ." ໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າຂອງຄູບາ, ພຣະອົງໄດ້ກົງຫົວລົງຕໍ່ຫນ້າບາດຂອງພຣະອົງ; ບໍ່ມີຄວາມຊົມຊື່ນຫລື ຄວາມໂສກເສົ້າເກີດຂຶ້ນໃນຫົວໃຈຂອງພຣະອົງ. ພຣະອົງໄດ້ລຸກຂຶ້ນຢືນຢ່າງສະຫງົບໃນຄວາມສະຫງົບງາມຕາມທຳມະຊາດ; ສິງຫາຊູລີບຸລຸດທີ່ເປັນລາຊາຂອງມະນຸດໄດ້ເຮັດໃຫ້ກວາງອາຍດ້ວຍທ່າທາງຂອງພຣະອົງ.

Verse 530 (दोहा/सोरठा)

उदित उदयगिरि मंच पर रघुबर बालपतंग। बिकसे संत सरोज सब हरषे लोचन भृंग।।254।।

ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງລາດຊະວົງຣາຄູໄດ້ຂຶ້ນສູ່ເວທີຂອງພູເຂົາທີ່ພົ້ນຂຶ້ນປືດດວງຕາເວັນໜຸ່ມ; ດອກບົດຂອງບັນດາຮູບສັດທັງໝົດໄດ້ບານອອກ, ແລະ ຜີເຜິ້ງຂອງດວງຕາໄດ້ຊົມຊື່ນ.

Verse 531 (चौपाई)

नृपन्ह केरि आसा निसि नासी। बचन नखत अवली न प्रकासी।। मानी महिप कुमुद सकुचाने। कपटी भूप उलूक लुकाने।। भए बिसोक कोक मुनि देवा। बरिसहिं सुमन जनावहिं सेवा।। गुर पद बंदि सहित अनुरागा। राम मुनिन्ह सन आयसु मागा।। सहजहिं चले सकल जग स्वामी। मत्त मंजु बर कुंजर गामी।। चलत राम सब पुर नर नारी। पुलक पूरि तन भए सुखारी।। बंदि पितर सुर सुकृत सँभारे। जौं कछु पुन्य प्रभाउ हमारे।। तौ सिवधनु मृनाल की नाईं। तोरहुँ राम गनेस गोसाईं।।

ຄືນແຫ່ງຄວາມຫວັງຂອງບັນດາກະສັດໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ; ດວງດາວໄດ້ຕົກແລ້ວ, ແລະ ກຸ່ມດວງດາວບໍ່ໄດ້ໃຫ້ແສງສະຫວ່າງ. ແຜ່ນດິນ, ປືດດອກບົດທີ່ອາຍ, ໄດ້ຮູ້ສຶກຄວາມອາຍ; ບັນດາກະສັດທີ່ຕ້ອງການ, ປືດນົກເຄົາ, ໄດ້ເຊື່ອງຕົວ. ນົກໂຄກິນິລແລະ ຮູບສັດແລະ ເທບທັງໝົດໄດ້ກາຍເປັນອິດສະຫວ່າງຈາກຄວາມໂສກເສົ້າ; ເຂົາໄດ້ໂປດຝົນດອກໄມ້ລົງມາ ແລະ ໄດ້ສະແດງການບຳເລີດຂອງເຂົາ. ໂດຍກົງຫົວຕໍ່ຫນ້າບາດຂອງຄູບາ, ດ້ວຍຄວາມຮັກທັງໝົດ, ພຣະຣາມໄດ້ຂໍອະນຸຍາດຈາກຮູບສັດ. ຕາມຄວາມສະໝໍ່າສະເໝີຂອງພຣະອົງ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງໝົດໄດ້ອອກເດີນ, ເຄື່ອນໄຫວປືດຊ້າງທີ່ມີກຽດຕະພາບ, ທີ່ມີທ່າທາງງາມງາມ. ເມື່ອພຣະຣາມເດີນ, ຊາຍແລະ ຍິງທັງໝົດຂອງເມືອງໄດ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຕື່ນເຕັ້ນ; ຮ່າງກາຍຂອງເຂົາໄດ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມສຸກ. ເຂົາໄດ້ກົງຫົວຕໍ່ຫນ້າເທບ, ວິນຍານຂອງບັນພະບຸລຸດ, ແລະ ຜູ້ມີຄຸນງາມຄຸນຕົວ, ໂດຍຄິດວ່າ: ຖ້າມີບຸນກຸສົນແລະ ພະລັງອຳນາດໃດໆໃນຕົວເຮົາ ດັ່ງນັ້ນຂໍໃຫ້ພຣະຣາມ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ຫັກພະສົງຄີຂອງສິວະ, ປືດຄົນໜຶ່ງຫັກກ້ານຂອງດອກບົດ.

Verse 532 (दोहा/सोरठा)

रामहि प्रेम समेत लखि सखिन्ह समीप बोलाइ। सीता मातु सनेह बस बचन कहइ बिलखाइ।।255।।

ເມື່ອເຫັນພຣະຣາມເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກ, ນາງໄດ້ເອີ້ນບັນດາເພື່ອນຂອງນາງໃຫ້ໃກ້ຊິດ; ນາງສີດາ, ເອີກະລາກດ້ວຍຄວາມຮັກ, ໄດ້ເວົ້າຄຳເວົ້າໃນຂະນະທີ່ຮ້ອງໄຫ້.

Verse 533 (चौपाई)

सखि सब कौतुक देखनिहारे। जेठ कहावत हितू हमारे।। कोउ न बुझाइ कहइ गुर पाहीं। ए बालक असि हठ भलि नाहीं।। रावन बान छुआ नहिं चापा। हारे सकल भूप करि दापा।। सो धनु राजकुअँर कर देहीं। बाल मराल कि मंदर लेहीं।। भूप सयानप सकल सिरानी। सखि बिधि गति कछु जाति न जानी।। बोली चतुर सखी मृदु बानी। तेजवंत लघु गनिअ न रानी।। कहँ कुंभज कहँ सिंधु अपारा। सोषेउ सुजसु सकल संसारा।। रबि मंडल देखत लघु लागा। उदयँ तासु तिभुवन तम भागा।।

ບັນດາເພື່ອນຂອງນາງທັງໝົດກຳລັງຕື່ນເຕັ້ນທີ່ຈະເບິ່ງສິ່ງມະຫັດສະຈັນ; ນາງໄດ້ເວົ້າວ່າ: 'ທ່ານເປັນຜູ້ໃຫຍ່ແລະ ເປັນຜູ້ປາຖະໜາດີຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ບໍ່ມີໃຜເຂົ້າໃຈແລະ ໄດ້ເວົ້າກັບຄູບາວ່າ: "ເດັກນ້ອຍຄົນນີ້ບໍ່ຄວນດືດດ້ານແບບນີ້. ລູກສອນຂອງຣາວະນະບໍ່ໄດ້ແຕະພະສົງຄີເລີຍ; ກະສັດທັງໝົດໄດ້ຖືກເຮັດໃຫ້ອາຍ. ພະສົງຄີນັ້ນທ່ານຈະໃຫ້ໄປໃນມືຂອງເຈົ້າຊາຍບໍ? ນົກຫົງນ້ອຍຈະຍົກພູເຂົາມັນທາລະໄດ້ບໍ? ກະສັດທັງໝົດເປັນຜູ້ມີປັນຍາແລະ ໄດ້ຖືກຕໍ່າຕົວລົງ; ບັນດາເພື່ອນບໍ່ຮູ້ວ່າຊະຕາກຳຈະນຳໄປໃນທິດທາງໃດ.' ເພື່ອນຜູ້ສະຫລາດຄົນໜຶ່ງໄດ້ເວົ້າດ້ວຍຄຳເວົ້າອ່ອນໂຍນວ່າ: 'ຢ່ານັບຜູ້ມີຄວາມສະຫງ່າລາສີວ່າເປັນຄົນນ້ອຍ, ໂອ ລາຊິນີ. ກຸມພະຢູ່ໃສ, ແລະ ມະຫາສະໝຸດທີ່ບໍ່ມີຂອບເຂດຢູ່ໃສ? ຊື່ສຽງທີ່ງາມຂອງພຣະອົງໄດ້ເຕັມໄປທົ່ວໂລກ. ວົງກົມຂອງດວງຕາເວັນເບິ່ງຄືຈະນ້ອຍເມື່ອພຣະອົງເບິ່ງມັນ; ເມື່ອພຣະອົງຂຶ້ນ, ຄວາມມືດໄດ້ໜີໄປຈາກສາມໂລກ.'

Verse 534 (दोहा/सोरठा)

मंत्र परम लघु जासु बस बिधि हरि हर सुर सर्ब। महामत्त गजराज कहुँ बस कर अंकुस खर्ब।।256।।

ມົນຕຣະຂອງພຣະອົງສັ້ນທີ່ສຸດ, ແຕ່ໂດຍພະລັງຂອງມັນ ພຣະພຣະຫົມ, ພຣະວິສະນຸ, ພຣະສິວະ, ແລະ ເທບທັງປວງຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ພາຍໃຕ້ພຣະອົງ; ແມ້ນກະທັ້ງຊ້າງຜູ້ເປັນລາຊາທີ່ມີຄວາມບ້າໃຫຍ່ນັ້ນກໍຖືກຄວບຄຸມໂດຍອາວຸດອັນຄູໃນມືຂອງພຣະອົງ.

Verse 535 (चौपाई)

काम कुसुम धनु सायक लीन्हे। सकल भुवन अपने बस कीन्हे।। देबि तजिअ संसउ अस जानी। भंजब धनुष रामु सुनु रानी।। सखी बचन सुनि भै परतीती। मिटा बिषादु बढ़ी अति प्रीती।। तब रामहि बिलोकि बैदेही। सभय हृदयँ बिनवति जेहि तेही।। मनहीं मन मनाव अकुलानी। होहु प्रसन्न महेस भवानी।। करहु सफल आपनि सेवकाई। करि हितु हरहु चाप गरुआई।। गननायक बरदायक देवा। आजु लगें कीन्हिउँ तुअ सेवा।। बार बार बिनती सुनि मोरी। करहु चाप गुरुता अति थोरी।।

ພຣະອົງໄດ້ຮັບພະສົງຄີລູກສອນດອກໄມ້ຂອງກາມະ ແລະ ໄດ້ນຳໂລກທັງໝົດມາຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງພຣະອົງ. ໂອ ເທບທິດາ, ຈົ່ງປາດຄວາມສົງໄສຂອງທ່ານອອກ ແລະ ຈົ່ງຮູ້ສິ່ງນີ້ຢ່າງແນ່ນອນ: ພຣະຣາມຈະຫັກພະສົງຄີ; ຈົ່ງຟັງຂ້າພະເຈົ້າ, ໂອ ລາຊິນີ. ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າຂອງເພື່ອນຂອງນາງ, ນາງໄດ້ຮູ້ສຶກຄວາມເຊື່ອຖືເກີດຂຶ້ນ; ຄວາມໂສກເສົ້າຂອງນາງໄດ້ຫາຍໄປ ແລະ ຄວາມຮັກຂອງນາງໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຫລວງຫລາຍ. ຈາກນັ້ນໄດ້ຈົ້າມອງໄປທີ່ພຣະຣາມ, ບຸດສາວຂອງວິເທະ, ດ້ວຍຫົວໃຈທີ່ຢ້ານກົວໄດ້ອະທິຖານຕໍ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້ານັ້ນ. "ໃນຫົວໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າອະທິຖານຢ່າງເງິນງອນຕໍ່ທ່ານ, ໂອ ຜູ້ບໍ່ຮູ້ສຶກອາຍ; ຈົ່ງພໍໃຈ, ໂອ ພຣະສິວະ ແລະ ພຣະພະຄາລີ. ຈົ່ງເຮັດໃຫ້ການເປັນຂ້າຮັບໃຊ້ຂອງທ່ານມີຜົນ; ຈົ່ງເຮັດຄວາມດີໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ ແລະ ຈົ່ງເອົາຄວາມໜັກໜ່ວງຂອງພະສົງຄີອອກ. ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງຄະນະ, ໂອ ຜູ້ປະທານພອນ, ໂອ ພຣະເຈົ້າ, ຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ປະຕິບັດການບຳເລີດຂອງທ່ານ. ຈົ່ງຟັງຄຳອະທິຖານຂອງຂ້າພະເຈົ້າຄືນໆ; ຈົ່ງເຮັດໃຫ້ພະສົງຄີໜັກໜ່ວງໜ້ອຍດຽວ."

Verse 536 (दोहा/सोरठा)

देखि देखि रघुबीर तन सुर मनाव धरि धीर। भरे बिलोचन प्रेम जल पुलकावली सरीर।।257।।

ເບິ່ງແລະເບິ່ງຮ່າງກາຍຂອງວີລະບຸລຸດແຫ່ງລາດສະດອງຣາຄູ, ເທບະທັງຫຼາຍຍິນດີໃນໃຈແລະມີຄວາມກ້າຫານ. ດວງຕາຂອງພຣະອົງເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳຕາແຫ່ງຄວາມຮັກ, ແລະຮ່າງກາຍຂອງພຣະອົງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີເປັນລະລາຍ.

Verse 537 (चौपाई)

नीकें निरखि नयन भरि सोभा। पितु पनु सुमिरि बहुरि मनु छोभा।। अहह तात दारुनि हठ ठानी। समुझत नहिं कछु लाभु न हानी।। सचिव सभय सिख देइ न कोई। बुध समाज बड़ अनुचित होई।। कहँ धनु कुलिसहु चाहि कठोरा। कहँ स्यामल मृदुगात किसोरा।। बिधि केहि भाँति धरौं उर धीरा। सिरस सुमन कन बेधिअ हीरा।। सकल सभा कै मति भै भोरी। अब मोहि संभुचाप गति तोरी।। निज जड़ता लोगन्ह पर डारी। होहि हरुअ रघुपतिहि निहारी।। अति परिताप सीय मन माही। लव निमेष जुग सब सय जाहीं।।

ເບິ່ງຢ່າງໃກ້ຊິດດ້ວຍດວງຕາທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມງາມ, ພຣະອົງຈື່ຈຳຄຳສັ່ງຂອງພຣະບິດາ, ແລະຈິດໃຈຂອງພຣະອົງກໍ່ຫວຸ້ນວາຍອີກ. "ອຸຍ! ພຣະບິດາໄດ້ຖືສັນຍາທີ່ໜັກແໜ້ນ; ພຣະອົງບໍ່ເຂົ້າໃຈເລີຍວ່າຈະໄດ້ປະໂຫຍດຫຼືຈະສູນເສຍ. ບໍ່ມີທີ່ປຶກສາຜູ້ສະຫຼາດຄົນໃດໃຫ້ຄຳແນະທີ່ເໝາະສົມ; ໃນທີ່ປະຊຸມຂອງຜູ້ສະຫຼາດ ນີ້ເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ເໝາະສົມຫຼາຍ. ບ່ອນໃດແມ່ນພະສົງຄະ, ໜັກກວ່າຟ້າຮ້ອງ? ບ່ອນໃດແມ່ນໄວໜຸ່ມຜູ້ນີ້ທີ່ມີຮ່າງກາຍອ່ອນແລະຜິວດຳ? ຂ້າພະເຈົ້າຈະຕັ້ງໃຈໃຫ້ສະຫງົບໄດ້ແນວໃດ? ຫົວຂອງຂ້າພະເຈົ້າຖືກແທງລຽນຄືກັບຖືກເຈາະດ້ວຍຫີນປະດັບດອກໄມ້. ປັນຍາຂອງທົ່ວທີ່ປະຊຸມກາຍເປັນມືດມ້ຽນ; ບັດນີ້ຊະຕາກຳຂອງຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ໃນພະສົງຄະຂອງພຣະສົບ. ຜູ້ຄົນວາງຄວາມໂງ່ຈ້າຂອງຕົນໃສ່ຜູ້ອື່ນ; ພວກເຂົາຈະຕຳໜິຂ້າພະເຈົ້າເມື່ອເບິ່ງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາດສະດອງຣາຄູ. ໃນໃຈຂອງນາງສີດາມີຄວາມເຈັບປວດຫຼາຍ ຈົນວ່າຊົ່ວລາຍສັດຕະຈັກໜຶ່ງກໍ່ຄືກັບຍຸກສະໄໝໜຶ່ງສຳລັບນາງ.

Verse 538 (दोहा/सोरठा)

प्रभुहि चितइ पुनि चितव महि राजत लोचन लोल। खेलत मनसिज मीन जुग जनु बिधु मंडल डोल।।258।।

ນາງເບິ່ງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ແລ້ວເບິ່ງດິນໂລກອີກ, ດວງຕາທີ່ກົ້ນໄປມາຂອງນາງເປັນປະກາຍ; ມັນຄືກັບວ່າວົງຈັນກຳລັງໂອນໄປມາໃນຂະນະທີ່ປາແຫ່ງຄວາມຮັກກຳລັງລອຍໃນນັ້ນ.

Verse 539 (चौपाई)

गिरा अलिनि मुख पंकज रोकी। प्रगट न लाज निसा अवलोकी।। लोचन जलु रह लोचन कोना। जैसे परम कृपन कर सोना।। सकुची ब्याकुलता बड़ि जानी। धरि धीरजु प्रतीति उर आनी।। तन मन बचन मोर पनु साचा। रघुपति पद सरोज चितु राचा।। तौ भगवानु सकल उर बासी। करिहिं मोहि रघुबर कै दासी।। जेहि कें जेहि पर सत्य सनेहू। सो तेहि मिलइ न कछु संहेहू।। प्रभु तन चितइ प्रेम तन ठाना। कृपानिधान राम सबु जाना।। सियहि बिलोकि तकेउ धनु कैसे। चितव गरुरु लघु ब्यालहि जैसे।।

ຄຳເວົ້າຂອງນາງຖືກຢຸດຢູ່ດອກບົວຂອງປາກນາງ; ເມື່ອເຫັນຄວາມອາຍ, ຄວາມອັບອາຍຂອງນາງບໍ່ປາກົດ. ນ້ຳຕາຂອງນາງຍັງຢູ່ທີ່ມຸມຕາ, ຄືກັບຄຳຢູ່ໃນມືຂອງຄົນຂີ້ຕົວະທີ່ສຸດ. ເມື່ອຮູ້ວ່ານາງອາຍແລະຫວຸ້ນວາຍຫຼາຍ, ນາງຕັ້ງສະຕິແລະນຳຄວາມເຊື່ຖ໌ເຂົ້າໃນໃຈ. "ໃນຮ່າງກາຍ, ໃຈ ແລະ ຄຳເວົ້າ, ຄຳເປັນຂອງຂ້າພະເຈົ້າເປັນຄວາມຈິງ; ໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າຍຶດໝັ້ນຢູ່ທີ່ບາດສົງຄະຮູບບົວຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາດສະດອງຣາຄູ. ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ສະເຫວີຍຢູ່ໃນໃຈຂອງທຸກຄົນຈະເຮັດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຂ້າຮັບໃຊ້ຂອງວີລະບຸລຸດແຫ່ງລາດສະດອງຣາຄູ. ຜູ້ໃດມີຄວາມຮັກທີ່ຈິງໃຈຕໍ່ຜູ້ໃດ, ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ພົບຜູ້ນັ້ນໂດຍບໍ່ຕ້ອງສົງໄສ. ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຮູ້ວ່າຮ່າງກາຍ ແລະ ໃຈຂອງນາງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກ; ພຣະຣາມ, ພຣະຜູ້ເປັນພະຄັງແຫ່ງຄວາມເມດຕາ, ຊາບທຸກສິ່ງ. ເມື່ອເບິ່ງນາງສີດາ, ພຣະອົງເບິ່ງພະສົງຄະ, ຄືກັບເບິ່ງງູດ້ວຍຄວາມດູຖູະນິຍົມ."

Verse 540 (दोहा/सोरठा)

लखन लखेउ रघुबंसमनि ताकेउ हर कोदंडु। पुलकि गात बोले बचन चरन चापि ब्रह्मांडु।।259।।

ພຣະລັກສະໝັນໄດ້ເຫັນອັນລັກະມະນີແຫ່ງລາດສະດອງຣາຄູ ແລະ ໄດ້ເບິ່ງພະສົງຄະຂອງພຣະສົບ; ຮ່າງກາຍຂອງພຣະອົງສັ່ນສະເທືອນດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ, ແລະ ພຣະອົງໄດ້ກ່າວຄຳທີ່ຄອບຄຸມຈັກກະວານທັງໝົດ.