ມານດະຫາຕາ ຖາມວະສິດຖະ ກ່ຽວກັບການຕອບສະໜອງຂອງພະຣາຊາຫຼັງຈາກໄດ້ຟັງຄໍາຂອງລູກ ແລະເລື່ອງນາງມໂຫິນີທີ່ກ່ຽວພັນກັບພຣະພຣະຫມາ (ວິທາຕຣ). ວະສິດຖະເລົ່າວ່າ ພະຣາຊາຜູ້ມີພັກຕິຕໍ່ພຣະວິສນຸ ຍິນດີກັບພະມະເຫສີ ແລະແບ່ງຊັບສິນ: ສ່ວນໜຶ່ງໃຫ້ລູກເພື່ອການແຕ່ງງານ, ສ່ວນໜຶ່ງໃຫ້ມໂຫິນີ, ແລະແບ່ງທີ່ເຫຼືອຕາມຄວາມເໝາະສົມ. ພະຣາຊາສັ່ງປຸໂຣຫິດປະຈໍາຕະກູນໃຫ້ປະກອບພິທີແຕ່ງງານຂອງທັມມັງກະດາໃນເວລາມົງຄຸນ ໂດຍເນັ້ນວ່າ ບໍ່ຈັດການແຕ່ງງານໃຫ້ລູກຊາຍເປັນບາບໜັກ ແຕ່ການຈັດໃຫ້ຈະໄດ້ຜົນເທົ່າກັບຍັດຍະ ບໍ່ວ່າລູກຈະມີຄຸນສົມບັດແນວໃດ. ທັມມັງກະດາແຕ່ງງານກັບລູກສາວຂອງວະຣຸນ ແລະນາງນາກາ ຕາມພິທີຊາສຕຣາ, ໃຫ້ທານແກ່ພຣາຫມັນ ແລະນົບນ້ອມພໍ່ແມ່. ຕໍ່ມາລາວກ່າວກັບແມ່ຊັນທະຍາວະລີວ່າ ປະຕິຍານສູງສຸດຂອງຕົນແມ່ນຮັບໃຊ້ພໍ່ ບໍ່ແມ່ນຄວາມສຸກໃນສະຫວັນ. ເມື່ອຖືກສົ່ງໄປບໍລິຫານອານາຈັກ ລາວຕັ້ງລະບົບກວດກາ, ຂັ້ນຕອນຍຸດຕິທໍາ, ນ້ໍາໜັກແລະມາດຕະການທີ່ຖືກຕ້ອງ, ການປົກປ້ອງເຮືອນເຮືອນ ແລະກົດລະບຽບສັງຄົມ ຈົນສຸດທ້າຍບັງຄັບໃຫ້ນັບຖືພຣະວິສນຸແຕ່ພຣະອົງດຽວຢ່າງເຂັ້ມງວດພາຍໃຕ້ອໍານາດພະຣາຊາ।
Verse 1
मांधातोवाच । पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा किं चकार महीपतिः । सा चापि मोहिनी ब्रह्मन्प्रिया राज्ञो विधेः सुता ॥ १ ॥
ມານທາຕາກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນ! ເມື່ອກະສັດໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງບຸດແລ້ວ ພຣະອົງໄດ້ເຮັດສິ່ງໃດ? ແລະນາງຜູ້ມີເສນ່ຫາມົນສະເໜ່ (ໂມຫິນີ) ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງກະສັດນັ້ນ ແທ້ຈິງແມ່ນທິດາຂອງ ວິທາຕຣິ (ພຣະພຣະຫມາ)».
Verse 2
आश्चर्यरूपं कथितमाख्यानं तु सुधोपमम् । विशेषतस्त्वया पुण्यं सर्वसंदेहभंजनम् ॥ २ ॥
ເລື່ອງລາວທີ່ທ່ານໄດ້ເລົ່ານັ້ນ ອັດສະຈັນຍິ່ງ ເຫມືອນນ້ໍາອະມຣິຕະ. ໂດຍພິເສດ ຄໍາເລົ່າອັນມີບຸນຂອງທ່ານ ເປັນສິ່ງທີ່ທໍາລາຍຄວາມສົງໄສທັງປວງ।
Verse 3
वसिष्ठ उवाच । तत्पुत्रवचनं श्रुत्वा प्रहृष्टो नृपपुंगवः । उदतिष्ठत्प्रियायुक्तस्ताः श्रियश्चावलोकयत् ॥ ३ ॥
ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງບຸດ ກະສັດຜູ້ເປັນດັ່ງງົວເອກໃນຫມູ່ກະສັດ ກໍປິຕິຍິ່ງ. ພຣະອົງຢູ່ຄຽງຄູ່ຜູ້ຮັກ ແລ້ວລຸກຂຶ້ນ ແລະເບິ່ງເຫັນສິຣິມົງຄຸນແລະຄວາມຮຸ່ງເຮືອງເຫຼົ່ານັ້ນ।
Verse 4
क्षणं हर्षान्वितो भूप राजा विष्णुपरायणः । नागकन्यास्तु ताः सर्वा वारुणीसहिता मुदा ॥ ४ ॥
ຊົ່ວຂະນະໜຶ່ງ ພະຣາຊາ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຜ່ນດິນ ຜູ້ອຸທິດໃຈແດ່ພຣະວິສນຸ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ; ແລະນາກະກັນຍາທັງຫມົດ ພ້ອມວາຣຸນີ ກໍຍິນດີດ້ວຍມຸທິຕາ।
Verse 5
प्रददौ तनये प्रेम्णा भार्यार्थं धर्मभूषणे । शेषं दानवनारीभिर्बहुरत्नसमन्वितम् ॥ ५ ॥
ດ້ວຍຄວາມຮັກ ພະຣາຊາໄດ້ມອບໃຫ້ແກ່ພຣະຣາຊະບຸດ ເພື່ອເປັນຄູ່ຄອງ—ເປັນການກະທຳທີ່ປະດັບພຣະທຳ. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ພ້ອມສະຕຣີວົງດານະວະ ແລະອຸດົມດ້ວຍອັນມະນີຫຼາຍປະການ ກໍໄດ້ແຈກຈ່າຍອີກດ້ວຍ।
Verse 6
मोहिन्यै प्रददौ राजा कामबाणप्रपीडितः । संविभज्य पिता वित्तं धर्मांगदसमाहृतम् ॥ ६ ॥
ຖືກທຸກທ້ອນໂດຍລູກສອນແຫ່ງກາມະ ພະຣາຊາໄດ້ມອບຊັບນັ້ນໃຫ້ແກ່ໂມຫິນີ. ແລະບິດາໄດ້ແບ່ງປັນຊັບສົມບັດທີ່ທັມມາງກະດະໄດ້ຮວບຮວມມາ ແລ້ວແຈກຈ່າຍຕາມສົມຄວນ।
Verse 7
पुरोहितमुवाचेदं काले चाहूय भूपतिः । सर्वासां मत्सुतो ब्रह्मन्पाणीन्गृह्णातु धर्मतः ॥ ७ ॥
ເມື່ອເຖິງເວລາອັນຄວນ ພະຣາຊາໄດ້ເອີ້ນປຸໂຣຫິດມາ ແລ້ວກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣາຫມະນ, ຂໍໃຫ້ລູກຊາຍຂ້າ ຮັບມື (ແຕ່ງງານ) ຂອງນາງທັງຫມົດ ຕາມພຣະທຳ.”
Verse 8
कुमारीणां कुमारोऽयं मद्वाक्ये संस्थितः सदा । वैवाह्यलग्ने नक्षत्रे मुहूर्ते सर्वकामदे ॥ ८ ॥
ສຳລັບສາວພຣົມຈັນ ຄວາມເປັນ “ກຸມາຣະ” ອັນເປັນມົງຄຸນນີ້ ຕັ້ງຢູ່ໃນຖ້ອຍຄຳຂ້າເຈົ້າເສມອ. ໃນລັກນາແຫ່ງວິວາຫະ, ໃນນັກສັດ ແລະໃນມຸຫູຣຕະອັນປະທານຄວາມປາດຖະນາທັງປວງ ພຣະອິດທິນີ້ຍັງສະຖິດຢູ່।
Verse 9
वाचयित्वा द्विजान्स्वस्ति गोस्वर्णांबरतोषितान् । विवाहं कुरु पुत्रस्य मम धर्मांगदस्य वै ॥ ९ ॥
ເມື່ອໃຫ້ພວກທະວິຊະອ່ານຄໍາອວຍພອນອັນເປັນມົງຄຸນ ແລະໃຫ້ພວກເຂົາພໍໃຈດ້ວຍຂອງຖວາຍເປັນງົວ ຄໍາ ແລະເຄື່ອງນຸ່ງ ຈົ່ງຈັດພິທີແຕ່ງງານໃຫ້ລູກຊາຍຂອງຂ້າ ທັມມາງກະດະ ແທ້ໆເທີດ।
Verse 10
यः पुत्रस्य पितोद्वाहं न करोतीह मंदधीः । स मज्जेन्नरके घोरे ह्यप्रतिष्ठे युगायुतम् ॥ १० ॥
ຜູ້ຊາຍປັນຍາທຶບທີ່ຢູ່ໃນໂລກນີ້ ບໍ່ຈັດພິທີແຕ່ງງານໃຫ້ລູກຊາຍ ຈະຈົມລົງໃນນະລົກອັນນ່າຢ້ານ ປາສະຈາກກຽດສັກສີ ແລະບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງ ນານເປັນຫຼາຍໝື່ນຍຸກ।
Verse 11
तस्माच्चोद्वाहयेत्पुत्रं पिता धर्मसमन्वितः । आत्मा संस्थापितस्तेन येन संस्थापितः सुतः ॥ ११ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ພໍ່ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນທັມມະ ຄວນໃຫ້ລູກຊາຍແຕ່ງງານ; ເພາະໂດຍການທີ່ຕັ້ງລູກໃຫ້ຖືກທາງນັ້ນ ຕົນຂອງພໍ່ກໍຖືກຕັ້ງມັ່ນໄປດ້ວຍ।
Verse 12
सर्वक्रतुफलं तस्य पुत्रोद्वाहे कृते भवेत् । पुत्रस्य गुणयुक्तस्य निर्गुणस्यापि भूसुर ॥ १२ ॥
ໂອ ພຣາຫມະນະເອີຍ, ເມື່ອຜູ້ໃດຈັດພິທີແຕ່ງງານໃຫ້ລູກຊາຍ ຜົນບຸນຂອງກຣະຕຸທັງປວງຈະເກີດແກ່ຜູ້ນັ້ນ—ບໍ່ວ່າລູກຈະມີຄຸນຄ່າດີ ຫຼືແມ່ນຂາດຄຸນຄ່າກໍຕາມ।
Verse 13
पित्रा कारयितव्यो हि विवाहो धर्ममिच्छता । यो न दारैश्च वित्तैश्च पुत्रान्संयोजयेत्पिता ॥ १३ ॥
ພໍ່ຜູ້ປາດຖະໜາທັມມະ ຈໍາເປັນຕ້ອງໃຫ້ຈັດພິທີແຕ່ງງານໃຫ້ລູກຊາຍ. ພໍ່ຜູ້ໃດບໍ່ເຊື່ອມລູກຊາຍຂອງຕົນກັບພັນລະຍາ ແລະຊັບສິນເພື່ອດໍາລົງຊີວິດ ຜູ້ນັ້ນຂາດພະລະກິດຂອງພໍ່।
Verse 14
न पुमान्स तु विज्ञेय इहामुत्र विगर्हितः । तस्माद्वृत्तियुताः कार्याः पुत्रा दारैः समन्विताः ॥ १४ ॥
ຜູ້ຊາຍຜູ້ຖືກຕຳນິທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ ບໍ່ຄວນນັບວ່າເປັນຜູ້ຊາຍແທ້. ດັ່ງນັ້ນ ຄວນຈັດໃຫ້ລູກຊາຍ—ພ້ອມພັນລະຍາ—ຕັ້ງຢູ່ໃນອາຊີບຖືກທຳ ແລະການປະພຶດຕາມທຳມະ.
Verse 15
यथा रमन्ते ते तुष्टाः सुखं पुत्राः सुमानिताः । तच्छ्रुत्वा वचनं राज्ञो द्विजस्तस्य पुरोहितः ॥ १५ ॥
“ເຊັ່ນດຽວກັນກັບລູກຊາຍເຫຼົ່ານັ້ນ—ພໍໃຈ ມີຄວາມສຸກ ແລະໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງ—ຈຶ່ງຮື່ນເຮີງຢ່າງສະບາຍ” ດັ່ງນັ້ນ. ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳຂອງພະຣາຊາ ພຣາຫມັນຜູ້ເປັນປຸໂຣຫິດຂອງພະອົງ…
Verse 16
धर्मांगदविवाहार्थमुद्यतो हर्षसंयुतः । स युवानिच्छमानोऽपि स्त्रीसौख्यं लज्जाया सुतः ॥ १६ ॥
ດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ລາວໄດ້ຕຽມພ້ອມເພື່ອພິທີແຕ່ງງານຂອງ ທັມມາງກະດະ. ຊາຍໜຸ່ມນັ້ນ—ແມ່ນແມ່ນບໍ່ປາດຖະໜາ—ກໍຍອມຮັບຄວາມສຸກຂອງພັນລະຍາ ເພາະເປັນຜູ້ຂີ້ອາຍ ແລະສຳລວມດັ່ງລູກແຫ່ງຄວາມລະອາຍ.
Verse 17
स्वीचकार पितुर्वाक्याद्दारसंग्रहणं तदा । वरुणात्मजया सार्द्धं नागकन्या मनोहराः ॥ १७ ॥
ໃນເວລານັ້ນ ດ້ວຍການນອບນ້ອມຕາມຄຳຂອງພໍ່ ລາວໄດ້ຮັບການແຕ່ງງານ. ແລະພ້ອມກັບທິດາຂອງ ວະຣຸນະ ລາວຍັງໄດ້ຮັບນາງນາກະກັນຍາຜູ້ງາມນ່າຫຼົງໃຫຍ່ເປັນພັນລະຍາອີກດ້ວຍ.
Verse 18
उपयेमे महाबाहू रूपेणाप्रतिमा भुवि । उद्वाहयित्वा सर्वास्ता विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ १८ ॥
ຜູ້ມີແຂນໃຫຍ່ອັນກ້າຫານນັ້ນ—ງາມຫາຜູ້ເທົ່າບໍ່ໄດ້ໃນແຜ່ນດິນ—ໄດ້ແຕ່ງງານກັບນາງທັງໝົດ ໂດຍປະກອບພິທີຕາມກຳມະວິທີທີ່ຄຳສັ່ງສັກສິດກຳນົດໄວ້.
Verse 19
वसुगोरत्नदानानि विप्रेभ्यः प्रददौ मुदा । कृतदारो ववंदेऽथ पादान्मातुः पितुर्मुदा ॥ १९ ॥
ດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ ລາວໄດ້ຖວາຍທານຊັບສິນ ງົວ ແລະ ເພັດນິລະມະນີແກ່ພຣະພຣາຫມັນ; ແລ້ວເມື່ອໄດ້ມີພັນລະຍາ ກໍກົ້ມກາບທີ່ພຣະບາດຂອງແມ່ແລະພໍ່ດ້ວຍຄວາມຍິນດີ।
Verse 20
ततः संध्यावलीदेवीमाह धर्मांगदः सुतः । पितुर्वाक्येन मे देवि संजातो दारसंग्रहः ॥ २० ॥
ຕໍ່ມາ ບຸດຂອງທັມມາງກະດະ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ ພຣະນາງສັນທະຍາວະລີ ວ່າ: “ໂອ ເທວີ, ຕາມພຣະວາຈາຂອງພໍ່ ການຮັບພັນລະຍາ ແລະ ເຂົ້າສູ່ຊີວິດຄອບຄົວ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວ।”
Verse 21
एतन्मे नास्ति मनसि यत्पित्रोद्वाहितो ह्यहम् । अव्ययं पितरं विज्ञं देवि शुश्रूषये ह्यहम् ॥ २१ ॥
“ໃນໃຈຂ້າພະເຈົ້າ ບໍ່ມີຄວາມຄິດວ່າ ‘ຂ້າພະເຈົ້າຖືກພໍ່ຈັດແຕ່ງງານໃຫ້’. ໂອ ເທວີ, ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາພຽງແຕ່ຮັບໃຊ້ພໍ່ຜູ້ບໍ່ເສື່ອມສູນ ແລະ ມີປັນຍາ ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.”
Verse 22
दिव्यैर्भोगैर्न मे किंचित्स्वर्गेणापि प्रयोजनम् । कार्या मे पितृशुश्रूषा तव चैव दिवानिशम् ॥ २२ ॥
“ຄວາມສຸກອັນທິບທິບ ໃນສະຫວັນ ກໍບໍ່ມີຄວາມຈໍາເປັນສໍາລັບຂ້າພະເຈົ້າ; ແມ່ນແຕ່ສະຫວັນເອງກໍບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ. ໜ້າທີ່ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ແມ່ນຮັບໃຊ້ພໍ່ ແລະ ທ່ານດ້ວຍ ບໍ່ຂາດຕອນ ທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ.”
Verse 23
संध्यावल्युवाच । चिरं जीव सुखं पुत्र भुंक्ष्व भोगान्मनोऽनुगान् । पितुः प्रसादाद्दीर्घोयुर्मनो नंदय मे सुत ॥ २३ ॥
ສັນທະຍາວະລີ ກ່າວວ່າ: “ລູກເອີຍ ຈົ່ງມີອາຍຸຍືນ ແລະ ຢູ່ຢ່າງສຸກສະບາຍ; ຈົ່ງເສບສຸກຕາມໃຈປາຖະໜາ. ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພໍ່ເຈົ້າ ເຈົ້າໄດ້ຮັບພອນອາຍຸຍືນ—ຈົ່ງເຮັດໃຫ້ໃຈແມ່ຊື່ນບານ ລູກຮັກ.”
Verse 24
त्वया सुपुत्रिणी पुत्र जाता गुणवता क्षितौ । सपत्नीनां च सर्वासां हृदये संस्थिता ह्यहम् ॥ २४ ॥
ໂດຍອານຸພາບຂອງເຈົ້າ ຂ້ອຍໄດ້ເປັນແມ່ຜູ້ມີບຸດດີ—ບຸດຜູ້ມີຄຸນທຳໃນແຜ່ນດິນນີ້; ແລະແທ້ຈິງ ຂ້ອຍສະຖິດຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງໃນໃຈຂອງເມຍຮ່ວມທຸກຄົນ.
Verse 25
एवमुक्त्वा परिष्वज्य मूर्द्धन्याघ्राय चासकृत् । व्यसर्जयत्ततः पुत्रं राज्यतंत्रावलोकने ॥ २५ ॥
ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະອົງໄດ້ກອດບຸດ ແລະດົມກິ່ນກະຫຼອດຫົວຂອງເຂົາຊ້ຳໆ; ແລ້ວຈຶ່ງສົ່ງບຸດອອກໄປເພື່ອກວດກາ ແລະຄຸ້ມຄອງການງານແຫ່ງລາຊະອານາຈັກ.
Verse 26
विसर्जितस्तदा मात्रा मातॄरन्याः प्रणम्य च । राज्यतंत्रं तदखिलं चक्रे पितृवचः स्थितः ॥ २६ ॥
ຕໍ່ມາ ເມື່ອຖືກແມ່ສົ່ງອອກໄປ ບຸດນັ້ນໄດ້ກາບນົບແມ່ອື່ນໆດ້ວຍ; ແລ້ວຍຶດຕາມພຣະວາຈາຂອງພໍ່ ຈັດລະບຽບການປົກຄອງທັງປວງໃຫ້ຮຽບຮ້ອຍ.
Verse 27
दुष्टनिग्रहणं चक्रे शिष्टानां परिपालनम् । अटनं सर्वदेशेषु वीक्षणं सर्वकर्मणाम् ॥ २७ ॥
ພຣະອົງໄດ້ກະທຳການປະຫານແລະຄວບຄຸມຄົນຊົ່ວ ພ້ອມທັງປົກປ້ອງຜູ້ດີ; ພຣະອົງເດີນທາງໄປທົ່ວທຸກແດນ ເພື່ອເບິ່ງແຍງ ແລະກວດກາທຸກກິດການ.
Verse 28
चक्रे सर्वत्र कार्याणां मासि मासि निरीक्षणम् । हस्त्यश्वपोषणं चक्रे चारचक्रेक्षणं तथा ॥ २८ ॥
ພຣະອົງໄດ້ຈັດໃຫ້ມີການກວດກາວຽກງານປົກຄອງທົ່ວທຸກບ່ອນ ເດືອນລະເດືອນ; ພຣະອົງຍັງຈັດການການລ້ຽງດູຊ້າງແລະມ້າ ແລະກວດກາເຄືອຂ່າຍສາຍລັບດ້ວຍ.
Verse 29
वादसंवीक्षणं चक्रे तुलामानं दिने देने । गृहे गृहे नराणां च चक्रे संरक्षणं नृपः ॥ २९ ॥
ພະຣາຊາໄດ້ຈັດໃຫ້ມີການກວດສອບຄະດີຂັດແຍ່ງ ແລະໃຫ້ການຊັ່ງຕວງວັດແທກຖືກຕ້ອງທຸກມື້ ພ້ອມຈັດການຄຸ້ມຄອງປະຊາຊົນເຖິງແຕ່ລະເຮືອນ।
Verse 30
स्तनंधयी क्वचिद्बालः स्तनहीनो न रोदिति । श्वश्रूर्वध्वा न कुत्रापि प्ररोदित्यवमानिता ॥ ३० ॥
ບາງຄັ້ງ ເດັກນ້ອຍທີ່ກຳລັງດູດນົມຮ້ອງໄຫ້; ແຕ່ເມື່ອຂາດນົມກັບບໍ່ຮ້ອງ. ດັ່ງນັ້ນແຫຼະ ແມ່ຜົວທີ່ເຄີຍຫຍັບຫຍາມລູກສະໄພ ບໍ່ຮ້ອງໄຫ້ຢູ່ໃສ—ເພາະໃຈແຂງ ແລະບໍ່ລະອາຍ.
Verse 31
क्वचित्समर्थस्तनयः पितरं नहि याचते । न वर्णसंकरो राज्ये केषांचिदभवत्पुनः ॥ ३१ ॥
ບາງຄັ້ງ ລູກຊາຍທີ່ມີຄວາມສາມາດ ບໍ່ໄດ້ຂໍສິ່ງໃດຈາກພໍ່. ແລະໃນບາງອານາຈັກ ກໍບໍ່ມີການປົນປົວສັບສົນຂອງວັນນະ/ຊັ້ນວັນນະອີກເລີຍ.
Verse 32
न गूढविभवो लोको धर्मे वदति दूषणम् । न कंचुकविहीना तु भवेन्नारी सभर्तृका ॥ ३२ ॥
ຜູ້ທີ່ມີຊັບສິນແລະອຳນາດບໍ່ປິດບັງ ບໍ່ເວົ້າຕຳນິທຳມະ. ດັ່ງນັ້ນແຫຼະ ແມ່ຍິງທີ່ມີຜົວ ບໍ່ຄວນຂາດ “ກຳຈຸກ” (ເສື້ອຊັ້ນເທິງ/ບໍດິດ) ເລີຍ.
Verse 33
गृहान्निष्क्रमणं स्त्रीणां मास्तु राज्ये मदीयके । मा सकेशा हि विधवा मास्त्वकेशा मभर्तृका ॥ ३३ ॥
«ໃນອານາຈັກຂອງເຮົາ ຂໍຢ່າໃຫ້ແມ່ຍິງອອກນອກເຮືອນ. ຂໍຢ່າໃຫ້ແມ່ໝ້າຍຢູ່ດ້ວຍຜົມຍາວບໍ່ຕັດ, ແລະຂໍຢ່າໃຫ້ແມ່ຍິງບໍ່ມີຜົວຢູ່ດ້ວຍຜົມບໍ່ຕັດ»।
Verse 34
मा व्रतीह सदाक्रोशी मारण्या नगराश्रयाः । सामान्यवृत्त्यदाता मे राज्येऽवसतु निर्घृणः ॥ ३४ ॥
ຂໍຢ່າໃຫ້ຜູ້ຖືວຣະຕະໃນທີ່ນີ້ ເປັນຄົນທີ່ດ່າວ່າຜູ້ອື່ນຢູ່ເລື້ອຍໆ; ຂໍຢ່າໃຫ້ຜູ້ຢູ່ປ່າ ມາອາໄສເມືອງເພື່ອຈຸດປະສົງຮຸນແຮງ. ແລະຂໍຢ່າໃຫ້ຄົນໃຈແຂງ ຜູ້ປະຕິເສດແມ່ນແຕ່ການຊ່ວຍເຫຼືອຊີວິດປະຈໍາວັນ ຢູ່ໃນອານາຈັກຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.
Verse 35
गोपालो नगराकांक्षी निर्गुणस्तूपदेशकः । ऋत्विग्वा शास्त्रहीनश्च मा मे राज्ये वसेदिह ॥ ३५ ॥
ຂໍຢ່າໃຫ້ຄົນລ້ຽງງົວທີ່ໂຫຼດຫາຊີວິດເມືອງ ຢູ່ໃນອານາຈັກຂອງຂ້າພະເຈົ້າ; ຂໍຢ່າໃຫ້ຄົນຂາດຄຸນທຳແຕ່ອ້າງເປັນອາຈານ. ແລະບໍ່ວ່າຈະເປັນພຣາຫມະນ໌ຜູ້ປະກອບພິທີ ຫຼືຜູ້ຂາດຄວາມຮູ້ຄຳພີ—ຂໍຢ່າໃຫ້ພວກເຂົາຢູ່ໃນດິນແດນນີ້.
Verse 36
यो हि निष्पादयेन्नीलीं नीलीरंगातिसेचकः । निर्वास्यौ तावुभौ पापौ यो वै मद्यं करोति च ॥ ३६ ॥
ຜູ້ໃດຜະລິດ “ນີລີ” (ສີຄາມອິນດິໂກ) ແລະຜູ້ໃດຍ້ອມດ້ວຍສີນີລີຢ່າງເກີນຄວນ—ທັງສອງເປັນຄົນບາບ ຄວນຖືກໄລ່ອອກ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ຜູ້ຜະລິດນ້ຳເຫຼົ້າມຶນເມົາກໍຄວນເປັນເຊັ່ນນັ້ນ.
Verse 37
वृथा मांसं हि योऽश्नाति पृष्ठमांसप्रियो हि यः । तस्य वासो न मे राज्ये स्वकलत्रं त्यजेच्च यः ॥ ३७ ॥
ຜູ້ໃດກິນເນື້ອສັດໂດຍບໍ່ມີເຫດອັນບໍລິສຸດ ແລະຜູ້ໃດມັກເນື້ອສ່ວນຫຼັງ—ຄົນເຊັ່ນນັ້ນບໍ່ຄວນຢູ່ໃນອານາຈັກຂອງຂ້າພະເຈົ້າ; ເຊັ່ນດຽວກັນ ຜູ້ທີ່ທິ້ງເມຍອັນຊອບທຳຂອງຕົນ.
Verse 38
विष्णुं परित्यज्य वरं सुराणां संपूजयेद्योऽन्यतमं हि देवम् । गच्छेत्सगर्भां युवतीं प्रसूतां दंड्यश्च वध्यश्च स चास्मदीयैः ॥ ३८ ॥
ຜູ້ໃດລະທິ້ງພຣະວິສນຸ—ຜູ້ສູງສຸດໃນບັນດາເທວະ—ແລ້ວໄປນະມັດສະການເທວະອື່ນໃດໜຶ່ງ ຜູ້ນັ້ນຄວນຖືກລົງໂທດ ແລະຖືກປະຫານໂດຍອຳນາດຂອງເຮົາ; ເຫມືອນຄົນທີ່ເຂົ້າໄປຫາຍິງສາວທີ່ກຳລັງຖືພາ ຫຼືພຶ່ງຄອດລູກ.
Verse 39
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे शिक्षानिरूपणं नामैकविंशोऽध्यायः ॥ २१ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ບົດທີ 21 ຊື່ «Śikṣā-nirūpaṇa» (ການອະທິບາຍເລື່ອງສຽງແລະການສວດ) ໃນອຸຕຕະຣະພາກ ຂອງພຣະບຣິຫັນ-ນາຣະດີຍະປຸຣານ ຈຶ່ງສິ້ນສຸດລົງ.
The chapter frames marriage as the son’s formal establishment in gṛhastha life and social order; by establishing the son through a sanctioned saṃskāra, the father is said to secure his own standing and merit, even gaining sacrifice-like fruits, whereas neglect is portrayed as producing severe demerit.
Regular inspections of administrative work, maintenance of elephants and horses, oversight of spies, proper adjudication of disputes, daily accuracy in weighing and measuring, and direct protection of subjects household-by-household are presented as core practices.
It portrays the king’s realm as enforcing religious boundaries: abandoning Viṣṇu for other deities is treated as a punishable offense, indicating a model where statecraft protects not only public order but also a defined devotional norm.