Khanda 3

Verse 3.1

एको देवो बहुधा निविष्ट अजायमानो बहुधा विजायते । तमेतमग्निरित्यध्वर्यव उपासते । यजुरित्येष हीदं सर्वं युनक्ति । सामेति छन्दोगाः । एतस्मिन्हीदं सर्वं प्रतिष्ठितम् । विषमिति सर्पाः । सर्प इति सर्पविदः । ...

ಒಬ್ಬನೇ ದೇವನು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಅಜನ್ಮನಾಗಿದ್ದರೂ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮವೆತ್ತುವನು. ಅವನನ್ನೇ ಅಧ್ವರ್ಯು ಯಾಜಕರು ‘ಅಗ್ನಿ’ ಎಂದು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಯಜುಃ’ ಎಂದು—ಏಕೆಂದರೆ ಅವನೇ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ (ಸಂಯೋಜಿಸಿ) ಬಂಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಗಾಯಕರು ಅವನನ್ನು ‘ಸಾಮನ್’ ಎಂದು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನಲ್ಲೇ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಪಗಳು ಅವನನ್ನು ‘ವಿಷ’ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಸರ್ಪವಿದ್ಯರು ಅವನನ್ನು ‘ಸರ್ಪ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ದೇವರು ಅವನನ್ನು ‘ಊರ್ಜ್’ (ಪ್ರಾಣಬಲ) ಎಂದು; ಮಾನವರು ಅವನನ್ನು ‘ರಯಿ’ (ಸಂಪತ್ತು) ಎಂದು. ಅಸುರರು ಅವನನ್ನು ‘ಮಾಯೆ’ ಎಂದು; ಪಿತೃಗಳು ಅವನನ್ನು ‘ಸ್ವಧಾ’ ಎಂದು. ದೇವಗಣವಿದ್ಯರು ಅವನನ್ನು ‘ದೇವಜನ’ ಎಂದು. ಗಂಧರ್ವರು ಅವನನ್ನು ‘ರೂಪ’ ಎಂದು; ಅಪ್ಸರಸರು ಅವನನ್ನು ‘ಗಂಧರ್ವ’ ಎಂದು. ಯಾರು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮನನ ಮಾಡಲಿ: ‘ಪುರುಷರೂಪ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ನಾನೇ.’ ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಆ ರೂಪವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.