Akshi

Verse 1

अथ ह सांकृतिः भगवान् आदित्यलोकं जगाम। तम् आदित्यं नत्वा चाक्षुष्मतीविद्यया तम् अस्तुवत्। ॐ नमो भगवते श्रीसूर्यायाक्षितेजसे नमः। ॐ खेचराय नमः। ॐ महासेनाय नमः। ॐ तमसे नमः। ॐ रजसे नमः। ॐ सत्त्वाय नमः। ॐ ...

ಆಗ ಸಾಂಕೃತಿಯು ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ಕೇಳಿದನು—“ಭಗವನ್, ನನಗೆ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿರಿ.” ಆದಿತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಸಾಂಕೃತೀ, ಕೇಳು; ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಳಭವಾದ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅದನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದರೆ ನೀನು ಜೀವನ್ಮುಕ್ತನಾಗುವೆ.”

Verse 2

अथ ह सांकृतिरादित्यं पप्रच्छ भगवन्- ब्रह्मविद्यां मे ब्रूहीति । तमादित्यो होवाच । सांकृते शृणु वक्ष्यामि तत्त्वज्ञानं सुदुर्लभम् । येन विज्ञातमात्रेण जीवन्मुक्तो भविष्यसि॥१॥

ಆಗ ಸಂಕೃತಿಯು ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ಹೇ ಭಗವನ್, ನನಗೆ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿ।' ಆದಿತ್ಯನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಹೇ ಸಂಕೃತಿ, ಕೇಳು, ನಾನು ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾಗಿದೆ, ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ನೀನು ಜೀವನ್ಮುಕ್ತನಾಗುವೆ। ||೧||

Verse 3

सर्वमेकमजं शान्तमनन्तं ध्रुवमव्ययम्। पश्यन् भूतार्थचिद्रूपं शान्त आस्व यथासुखम्॥ अवेदनं विदुर्योगं चित्तक्षयमकृत्रिमम्। योगस्थः कुरु कर्माणि नीरसो वाथ मा कुरु॥२–३॥

ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ—ಅಜ, ಶಾಂತ, ಅನಂತ, ಧ್ರುವ, ಅವ್ಯಯ. ಭೂತಗಳ ಸತ್ಯವನ್ನು ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪವೆಂದು ನೋಡಿ, ಶಾಂತನಾಗಿ, ಯಥಾಸುಖವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರು. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಯೋಗವನ್ನು ‘ಅವೇದನ’ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತದ ಸಹಜ ಕ್ಷಯವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಯೋಗಸ್ಥನಾಗಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡು—ಆಸಕ್ತಿರಹಿತವಾಗಿ—ಅಥವಾ ಮಾಡಬೇಡ.

Verse 4

सर्वमेकमजं शान्तमनन्तं ध्रुवमव्ययम्। पश्यन् भूतार्थचिद्रूपं शान्त आस्व यथासुखम्॥ अवेदनं विदुर्योगं चित्तक्षयमकृत्रिमम्। योगस्थः कुरु कर्माणि नीरसो वाथ मा कुरु॥२–३॥

ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ—ಅಜ, ಶಾಂತ, ಅನಂತ, ಧ್ರುವ, ಅವ್ಯಯ. ಭೂತಗಳ ಸತ್ಯವನ್ನು ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪವೆಂದು ನೋಡಿ, ಶಾಂತನಾಗಿ, ಯಥಾಸುಖವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರು. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಯೋಗವನ್ನು ‘ಅವೇದನ’ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತದ ಸಹಜ ಕ್ಷಯವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಯೋಗಸ್ಥನಾಗಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡು—ಆಸಕ್ತಿರಹಿತವಾಗಿ—ಅಥವಾ ಮಾಡಬೇಡ.

Verse 5

विरागमुपयात्यन्तर्वासनास्वनुवासरम्। क्रियासूदररूपासु क्रमते मोदतेऽन्वहम्॥ ग्राम्यासु जडचेष्टासु सततं विचिकित्सते। नोदाहरति मर्माणि पुण्यकर्माणि सेवते॥ अनन्योद्वेगकारीणि मृदुकर्माणि सेवते। पापाद्बिभेति...

ಅವನು ಒಳಗಿನ ವಾಸನೆಗಳ ಕುರಿತು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸುಂದರ ಸ್ವರೂಪದ ಶುಭ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದು ಪ್ರತಿದಿನ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗ್ರಾಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಜಡ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಿವೇಕದಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮರ್ಮಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇತರರಿಗೆ ಉದ್ವೇಗ ಉಂಟುಮಾಡದ ಮೃದು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಪಾಪವನ್ನು ಸದಾ ಭಯಪಡುತ್ತಾನೆ; ಭೋಗವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ನೇಹ-ಪ್ರಣಯಭರಿತ, ಮಧುರ ಹಾಗೂ ಯುಕ್ತ, ದೇಶ-ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ವಚನಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 6

विरागमुपयात्यन्तर्वासनास्वनुवासरम् । क्रियासूदाररूपासु क्रमते मोदतेऽन्वहम् ॥ ग्राम्यासु जडचेष्टासु सततं विचिकित्सते । नोदाहरति मर्माणि पुण्यकर्माणि सेवते ॥ अनन्योद्वेगकारीणि मृदुकर्माणि सेवते । पापाद्...

ಅವನು ಒಳಗಿನ ವಾಸನೆಗಳ ಕುರಿತು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದು ಪ್ರತಿದಿನ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗ್ರಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಜಡ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಸದಾ ವಿವೇಕಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಮರ್ಮಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇತರರಿಗೆ ಉದ್ವೇಗ ಉಂಟುಮಾಡದ ಮೃದು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಸದಾ ಭಯಪಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಭೋಗವನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಸದ್ಭಾವದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಮಧುರ, ಯುಕ್ತ, ದೇಶ-ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ವಚನಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

विरागमुपयात्यन्तर्वासनास्वनुवासरम् । क्रियासूदाररूपासु क्रमते मोदतेऽन्वहम् ॥ ग्राम्यासु जडचेष्टासु सततं विचिकित्सते । नोदाहरति मर्माणि पुण्यकर्माणि सेवते ॥ अनन्योद्वेगकारीणि मृदुकर्माणि सेवते । पापाद्...

ಅವನು ಅಂತರವಾಸನೆಗಳ ಕುರಿತು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸುಸಂಯೋಜಿತ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ನಿತ್ಯ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ. ಗ್ರಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಜಡ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ವಿವೇಕಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಮರ್ಮವನ್ನು ತಿವಿಯುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇತರರಿಗೆ ಉದ್ವೇಗ ಉಂಟುಮಾಡದ ಮೃದು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಪಾಪವನ್ನು ಸದಾ ಭಯಪಡುತ್ತಾನೆ; ಭೋಗವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ನೇಹ-ಪ್ರಣಯಭರಿತ, ಮಧುರ, ಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ದೇಶ-ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ವಚನಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 8

विरागमुपयात्यन्तर्वासनास्वनुवासरम् । क्रियासूदाररूपासु क्रमते मोदतेऽन्वहम् ॥ ग्राम्यासु जडचेष्टासु सततं विचिकित्सते । नोदाहरति मर्माणि पुण्यकर्माणि सेवते ॥ अनन्योद्वेगकारीणि मृदुकर्माणि सेवते । पापाद्...

ಅವನು ಅಂತರವಾಸನೆಗಳ ಕುರಿತು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸುಸಂಯೋಜಿತ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ನಿತ್ಯ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾನೆ. ಗ್ರಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಜಡ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ವಿವೇಕಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಮರ್ಮವನ್ನು ತಿವಿಯುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇತರರಿಗೆ ಉದ್ವೇಗ ಉಂಟುಮಾಡದ ಮೃದು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಪಾಪವನ್ನು ಸದಾ ಭಯಪಡುತ್ತಾನೆ; ಭೋಗವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ನೇಹ-ಪ್ರಣಯಭರಿತ, ಮಧುರ, ಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ದೇಶ-ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ವಚನಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 9

मनसा कर्मणा वाचा सज्जनानुपसेवते । यतः कुतश्चिदानीय नित्यं शास्त्राण्यवेक्षते ॥

ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಕರ್ಮದಿಂದ ಮತ್ತು ವಾಣಿಯಿಂದ ಸಜ್ಜನರನ್ನು ಉಪಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲಿಂದ ಯಾವ ಮೂಲದಿಂದಲಾದರೂ ತಂದು, ನಿತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 10

तदासौ प्रथमामेकां प्राप्तो भवति भूमिकाम् । एवं विचारवान्यः स्यात्संसारोत्तरणं प्रति ॥ स भूमिकावानित्युक्तः शेषस्त्वार्य इति स्मृतः । विचारनाम्नीमितरामागतो योगभूमिकाम् ॥ श्रुतिस्मृतिसदाचारधारणाध्यानकर्...

ಆಗ ಅವನು ಮೊದಲ ಏಕೈಕ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ರೀತಿ ವಿಚಾರಸಂಪನ್ನನಾಗಿ ಸಂಸಾರೋತ್ತರದ ಕಡೆ ಯತ್ನಿಸುವವನು ‘ಭೂಮಿಕಾವಾನ್’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಉಳಿದವರು ಕೇವಲ ‘ಆರ್ಯ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ‘ವಿಚಾರ’ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಯೋಗಭೂಮಿಕೆಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ, ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿ, ಸದಾಚಾರ, ಧಾರಣೆ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ ಖ್ಯಾತರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಂಡಿತ-ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು ಅವನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 11

तदासौ प्रथमामेकां प्राप्तो भवति भूमिकाम् । एवं विचारवान् यः स्यात् संसारोत्तरणं प्रति ॥ स भूमिकावान् इत्युक्तः शेषस् त्वार्य इति स्मृतः । विचारनाम्नीम् इतराम् आगतो योगभूमिकाम् ॥ श्रुतिस्मृतिसदाचारधारण...

ಆಗ ಅವನು ಮೊದಲ ಏಕೈಕ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ರೀತಿ ವಿಚಾರವಂತನಾಗಿ ಸಂಸಾರೋತ್ತರದ ಕಡೆ ಸಾಗುವವನು ‘ಭೂಮಿಕಾವಾನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಉಳಿದವರು ಕೇವಲ ‘ಆರ್ಯ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ‘ವಿಚಾರ’ ಎಂಬ ಎರಡನೇ ಯೋಗಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿ, ಸದಾಚಾರ, ಧಾರಣೆ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ನಿಯತಕರ್ಮಗಳ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಂಡಿತರನ್ನು ಅವನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 12

तदासौ प्रथमामेकां प्राप्तो भवति भूमिकाम् । एवं विचारवान् यः स्यात् संसारोत्तरणं प्रति ॥ स भूमिकावान् इत्युक्तः शेषस् त्वार्य इति स्मृतः । विचारनाम्नीम् इतराम् आगतो योगभूमिकाम् ॥ श्रुतिस्मृतिसदाचारधारण...

ಅಾಗ ಅವನು ಮೊದಲ ಏಕೈಕ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸಂಸಾರೋತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ವಿಚಾರಸಂಪನ್ನನಾದವನು ‘ಭೂಮಿಕಾವಾನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಉಳಿದವರು ಕೇವಲ ‘ಆರ್ಯ’ರೆಂದು ಸ್ಮೃತ. ‘ವಿಚಾರ’ ಎಂಬ ಯೋಗಭೂಮಿಕೆಗೆ ಬಂದವನು ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿ, ಸದಾಚಾರ, ಧಾರಣೆ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ನಿಯತಕರ್ಮಗಳ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಂಡಿತರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

पदार्थप्रविभागज्ञः कार्याकार्यविनिर्णयम् । जानात्यधिगतश्चान्यो गृहं गृहपतिर्यथा ॥ मदाभिमानमात्सर्यलोभमोहातिशायिताम् । बहिरप्यास्थितामीषत् त्यजत्यहिरिव त्वचम् ॥ इत्थंभूतमतिः शास्त्रगुरुसज्जनसेवया । सरह...

ಪದಾರ್ಥ-ಪ್ರವಿಭಾಗವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಕಾರ್ಯ-ಅಕಾರ್ಯದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಗೃಹಪತಿ ತನ್ನ ಗೃಹಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಳುವಂತೆ. ಅವನು ಮದ, ಅಹಂಕಾರ, ಇರ್ಷೆ, ಲೋಭ, ಅತಿಮೋಹ—ಹೊರಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಳಿದರೂ—ಹಾವು ಚರ್ಮ ತ್ಯಜಿಸುವಂತೆ ಕ್ರಮೇಣ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಗುರು ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯসহಿತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 14

पदार्थप्रविभागज्ञः कार्याकार्यविनिर्णयम् । जानात्यधिगतश्चान्यो गृहं गृहपतिर्यथा ॥ मदाभिमानमात्सर्यलोभमोहातिशायिताम् । बहिरप्यास्थितामीषत् त्यजत्यहिरिव त्वचम् ॥ इत्थंभूतमतिः शास्त्रगुरुसज्जनसेवया । सरह...

ಪದಾರ್ಥ-ಪ್ರವಿಭಾಗವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಕಾರ್ಯ-ಅಕಾರ್ಯದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಗೃಹಪತಿ ತನ್ನ ಗೃಹಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಳುವಂತೆ. ಅವನು ಮದ, ಅಹಂಕಾರ, ಇರ್ಷೆ, ಲೋಭ, ಅತಿಮೋಹ—ಹೊರಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಳಿದರೂ—ಹಾವು ಚರ್ಮ ತ್ಯಜಿಸುವಂತೆ ಕ್ರಮೇಣ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಗುರು ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯসহಿತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 15

पदार्थप्रविभागज्ञः कार्याकार्यविनिर्णयम् । जानात्यधिगतश्चान्यो गृहं गृहपतिर्यथा ॥ मदाभिमानमात्सर्यलोभमोहातिशायिताम् । बहिरप्यास्थितामीषत् त्यजत्यहिरिव त्वचम् ॥ इत्थंभूतमतिः शास्त्रगुरुसज्जनसेवया । सरह...

ಪದಾರ್ಥ-ಪ್ರವಿಭಾಗವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಕಾರ್ಯ-ಅಕಾರ್ಯದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಗೃಹಪತಿ ತನ್ನ ಗೃಹಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆಳುವಂತೆ. ಅವನು ಮದ, ಅಹಂಕಾರ, ಇರ್ಷೆ, ಲೋಭ, ಅತಿಮೋಹವನ್ನು ಹಾವು ಚರ್ಮ ತ್ಯಜಿಸುವಂತೆ ಕ್ರಮೇಣ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಗುರು ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯসহಿತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 16

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

‘ಅಸಂಸರ್ಗ’ ಎಂಬ ಯೋಗದ ಮೂರನೇ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಆ ಪ್ರಿಯ ಸಾಧಕನು ಮಲಿನರಹಿತ ಪುಷ್ಪಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಇಳಿದಂತೆ ಸ್ಥಿರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶಾಸ್ತ್ರವಾಕ್ಯಗಳ ಯಥಾರ್ಥಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಚಲ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ತಪಸ್ವಿಗಳ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡುವ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಭಾಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ, ಶಿಲಾಶಯ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ದೀರ್ಘ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಹಾರ, ಚಿತ್ತೋಪಶಮನದ ಶೋಭೆ, ಹಾಗೂ ಅಸಂಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಸುಖ-ಸೌಖ್ಯದಿಂದ ನಿಯಮಶೀಲನು ಕಾಲವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ಸ್ಶಾಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಾಚರಣೆಯಿಂದ ಜೀವಿಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾದ ವಸ್ತುದೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಸನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರನೇ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಜಾಗೃತನು ಅದನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 17

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

‘ಅಸಂಸರ್ಗ’ ಎಂಬ ಯೋಗದ ತೃತೀಯ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಸಾಧಕನು, ಮಲಿನರಹಿತ ಪುಷ್ಪಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವಂತೆ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ. ಶಾಸ್ತ್ರವಾಕ್ಯಗಳ ಯಥಾರ್ಥಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾದ ಮತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ತಪಸ್ವಿಗಳ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಕಥನಕ್ರಮಗಳಿಂದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು, ಶಿಲಾಶಯ್ಯಾ-ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅರಣ್ಯ-ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಹಾರ, ಚಿತ್ತೋಪಶಮನದ ಶೋಭೆ, ಮತ್ತು ಅಸಂಗಜನ್ಯ ಸುಖಸೌಖ್ಯದಿಂದ ನೀತಿಮಾನ ಕಾಲವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸದ್ಶಾಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಾಚರಣೆಯಿಂದ ಜೀವಿಗೆ ಯಥಾವತ್ ವಸ್ತುದೃಷ್ಟಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ತೃತೀಯ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಬುದ್ಧನು ಅದನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 18

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

‘ಅಸಂಸರ್ಗ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಯೋಗದ ತೃತೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಲಿನರಹಿತ ಪುಷ್ಪಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದಂತೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಶಾಸ್ತ್ರವಾಕ್ಯಗಳ ಯಥಾರ್ಥಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಚಲವಾಗಿಸಿ, ತಪಸ್ವಿಗಳ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಅಧ್ಯಾತ್ಮೋಪದೇಶದಿಂದ ಪೋಷಿತನಾಗಿ, ಶಿಲಾಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಳೆಯಲು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಅರಣ್ಯಭ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಭೂಮಿವಿಹಾರ, ಚಿತ್ತಶಾಂತಿಯ ಶೋಭೆ, ಹಾಗೂ ಅಸಂಗಜನ್ಯ ಸುಖಸೌಖ್ಯದಿಂದ ನೀತಿಮಾನ ಕಾಲವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸದ್ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುನಃಪುನಃ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮದಿಂದ ದೇಹಿಯ ವಸ್ತುದೃಷ್ಟಿ ಯಥಾವತ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ತೃತೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಬುದ್ಧನು ಅದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 19

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

‘ಅಸಂಸರ್ಗ’ ಎಂಬ ಯೋಗಭೂಮಿಯ ತೃತೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಲಿನರಹಿತ ಪುಷ್ಪಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಂತೆ ಸ್ಥಿರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶಾಸ್ತ್ರವಾಕ್ಯಗಳ ಯಥಾರ್ಥಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಚಲ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು, ತಪಸ್ವಿಗಳ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಕ್ರಮಧಾರೆಯಿಂದ ದಣಿವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡು, ಶಿಲಾಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ದೀರ್ಘ ಜೀವನವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅರಣ್ಯ-ಭೂಮಿವಿಹಾರ, ಚಿತ್ತೋಪಶಮನದ ಶೋಭೆ, ಮತ್ತು ಅಸಂಗೋತ್ಥ ಸುಖಸೌಖ್ಯದಿಂದ ನೀತಿಮಾನ ಕಾಲವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸದ್ಶಾಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮದಿಂದ ಜೀವಿಗೆ ವಸ್ತುದೃಷ್ಟಿ ಯಥಾವತ್ ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ತೃತೀಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಬುದ್ಧನು ಅದನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 20

असंसर्गाभिधामन्यां तृतीयां योगभूमिकाम् । ततः पतत्यसौ कान्तः पुष्पशय्यामिवामलाम् ॥ यथावच्छास्त्रवाक्यार्थे मतिमाधाय निश्चलाम् । तापसाश्रमविश्रान्तैरध्यात्मकथनक्रमैः । शिलाशय्यासनासीनो जरयत्यायुराततम् ॥...

‘ಅಸಂಸರ್ಗ’ ಎಂಬ ಯೋಗದ ತೃತೀಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಲಿನರಹಿತ ಪುಷ್ಪಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿದಂತೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಶಾಸ್ತ್ರವಾಕ್ಯಗಳ ಯಥಾರ್ಥಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಚಲ ಮನೋಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ತಪಸ್ವಿಗಳ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಚರ್ಚೆಯ ಕ್ರಮದಿಂದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು, ಶಿಲಾಶಯ್ಯಾ-ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅರಣ್ಯ-ಭೂಮಿವಿಹಾರ, ಚಿತ್ತೋಪಶಮನದ ಶೋಭೆ, ಮತ್ತು ಅಸಂಗಜನ್ಯ ಸುಖಸೌಖ್ಯದಿಂದ ನೀತಿಮಾನ ಕಾಲವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸದ್ಶಾಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮದಿಂದ ಜೀವಿಗೆ ಈ ವಸ್ತುದೃಷ್ಟಿ ಯಥಾವತ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ತೃತೀಯ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಬುದ್ಧನು ಅದನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 21

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

ಸಂಸರ್ಗದ ಈ ಭೇದವನ್ನು ಕೇಳು—ಅಸಂಸರ್ಗ ಎರಡು ವಿಧ: ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ‘ನಾನು ಕರ್ತನಲ್ಲ, ಭೋಕ್ತನಲ್ಲ; ಬಾಧ್ಯನಲ್ಲ, ಬಾಧಕನಲ್ಲ’—ಎಂದು ವಿಷಯಗಳತ್ತ ಅಸಂಜನ (ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದಿರುವಿಕೆ) ಇರುವುದೇ ‘ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಸಂಗ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಪೂರ್ವಕರ್ಮದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವೋ ಅಥವಾ ಈಶ್ವರಾಧೀನವೋ; ಸುಖವೋ ದುಃಖವೋ—ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕರ್ತೃತ್ವ ಎಲ್ಲಿ? ಭೋಗ-ಅಭೋಗ ಮಹಾರೋಗಗಳು; ಸಂಪತ್ತು ಪರಮಾಪತ್ತು; ಸಂಯೋಗವು ವಿಯೋಗಕ್ಕೇ; ಆಧಿ-ವ್ಯಾಧಿಗಳು ಮನಸ್ಸಿನವೇ. ಕಾಲವು ಗಣನೆಗೆ ಉದ್ಯುಕ್ತನಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾವಗಳತ್ತ ‘ಅನಾಸ್ಥೆ’—ಅಂದರೆ ಭಾವಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪನೆಗೊಳಪಡಿಸದೆ ಇರಿಕೆ—ವಾಕ್ಯಾರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಸಂಸರ್ಗ.

Verse 22

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

ಸಂಸರ್ಗದ ಈ ಭೇದವನ್ನು ಕೇಳು—ಅಸಂಸರ್ಗ ಎರಡು ವಿಧ: ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ‘ನಾನು ಕರ್ತನಲ್ಲ, ಭೋಕ್ತನಲ್ಲ; ಬಾಧ್ಯನಲ್ಲ, ಬಾಧಕನಲ್ಲ’ ಎಂದು ವಿಷಯಗಳತ್ತ ಅಸಂಜನವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಸಂಗ. ಎಲ್ಲವೂ ಪೂರ್ವಕರ್ಮದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಈಶ್ವರಾಧೀನವಾಗಿರಲಿ—ಸುಖವಾಗಲಿ ದುಃಖವಾಗಲಿ—ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕರ್ತೃತ್ವವೇನು? ಭೋಗ-ಅಭೋಗ ಮಹಾರೋಗಗಳು; ಸಂಪತ್ತು ಪರಮಾಪತ್ತು; ಸಂಯೋಗವು ವಿಯೋಗಕ್ಕಾಗಿಯೇ; ಆಧಿ-ವ್ಯಾಧಿಗಳು ಮನಸ್ಸಿನ ಧರ್ಮ. ಕಾಲವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾವಗಳತ್ತ ‘ಅನಾಸ್ಥೆ’—ಅಂದರೆ ಭಾವನೆ ಮಾಡದ ಒಳಗಿನ ಅಂತರ—ಉಪದೇಶಾರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಸಂಸರ್ಗ.

Verse 23

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

ಸಂಸರ್ಗದ ಭೇದವನ್ನು ಕೇಳು—ಅಸಂಸರ್ಗ ಎರಡು ವಿಧ: ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ‘ನಾನು ಕರ್ತನಲ್ಲ, ಭೋಕ್ತನಲ್ಲ; ಬಾಧ್ಯನಲ್ಲ, ಬಾಧಕನಲ್ಲ’—ವಿಷಯಗಳತ್ತ ಈ ಅಸಂಜನವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಸಂಗ. ಎಲ್ಲವೂ ಪೂರ್ವಕರ್ಮನಿರ್ಮಿತವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಈಶ್ವರಾಧೀನವಾಗಿರಲಿ—ಸುಖವಾಗಲಿ ದುಃಖವಾಗಲಿ—ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕರ್ತೃತ್ವವೇನು? ಭೋಗ-ಅಭೋಗ ಮಹಾರೋಗ; ಸಂಪತ್ತು ಪರಮಾಪತ್ತು; ಸಂಯೋಗ ವಿಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ; ಆಧಿ-ವ್ಯಾಧಿ ಮನಸ್ಸಿನ. ಕಾಲವು ಅಳೆಯುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾವಗಳತ್ತ ‘ಅನಾಸ್ಥೆ’—ಅಂದರೆ ಭಾವನೆ ಮಾಡದ ಅಂತರ—ಉಪದೇಶಾರ್ಥ ಪಡೆದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಸಂಸರ್ಗ.

Verse 24

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

ಸಂಸರ್ಗದ ಈ ಭೇದವನ್ನು ಕೇಳು—ಅಸಂಸರ್ಗ ಎರಡು ವಿಧ: ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ‘ನಾನು ಕರ್ತನಲ್ಲ, ಭೋಕ್ತನಲ್ಲ; ಬಾಧ್ಯನಲ್ಲ, ಬಾಧಕನಲ್ಲ’—ವಿಷಯಗಳತ್ತ ಈ ಅಸಂಜನವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಸಂಗ. ಎಲ್ಲವೂ ಪೂರ್ವಕರ್ಮಜನ್ಯವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಈಶ್ವರಾಧೀನವಾಗಿರಲಿ—ಸುಖವಾಗಲಿ ದುಃಖವಾಗಲಿ—ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕರ್ತೃತ್ವವೇನು? ಭೋಗ-ಅಭೋಗ ಮಹಾರೋಗ; ಸಂಪತ್ತು ಪರಮಾಪತ್ತು; ಸಂಯೋಗ ಕೇವಲ ವಿಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ; ಆಧಿ-ವ್ಯಾಧಿ ಮನಸ್ಸಿನ. ಕಾಲವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳನ್ನು ರೂಪಾಂತರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾವಗಳತ್ತ ‘ಅನಾಸ್ಥೆ’—ಅಂದರೆ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲದ ಅಂತರ—ಉಪದೇಶಾರ್ಥ ಗ್ರಹಿಸಿದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಸಂಸರ್ಗ.

Verse 25

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु । द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥ नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः । इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥ प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा...

ಸಂಸರ್ಗದ ಈ ಭೇದವನ್ನು ಕೇಳು—ಅಸಂಸರ್ಗ ಎರಡು ವಿಧ: ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ‘ನಾನು ಕರ್ತನಲ್ಲ, ಭೋಕ್ತನಲ್ಲ; ಬಾಧ್ಯನಲ್ಲ, ಬಾಧಕನಲ್ಲ’—ವಿಷಯಗಳತ್ತ ಈ ಅನಾಸಕ್ತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಸಂಗ. ಎಲ್ಲವೂ ಪೂರ್ವಕರ್ಮಜನ್ಯವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಈಶ್ವರಾಧೀನವಾಗಿರಲಿ—ಸುಖವಾಗಲಿ ದುಃಖವಾಗಲಿ—ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕರ್ತೃತ್ವ ಎಲ್ಲಿ? ಭೋಗ-ಅಭೋಗ ಮಹಾರೋಗ; ಸಂಪತ್ತು ಪರಮಾಪತ್ತು; ಸಂಯೋಗ ವಿಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ; ಆಧಿ-ವ್ಯಾಧಿ ಮನಸ್ಸಿನ. ಕಾಲವು ಅಳೆಯುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾವಗಳತ್ತ ‘ಅನಾಸ್ಥೆ’—ಅಂದರೆ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲದ ಅಂತರ—ಉಪದೇಶಾರ್ಥ ಗ್ರಹಿಸಿದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಸಂಸರ್ಗ.

Verse 26

अनेन क्रमयोगेन संयोगेन महात्मनाम् । नाहं कर्तेश्वरः कर्ता कर्म वा प्राक्तनं मम ॥ कृत्वा दूरतरे नूनमिति शब्दार्थभावनम् । यन्मौनमासनं शान्तं तच्छ्रेष्ठासङ्ग उच्यते ॥२५-२६॥

ಈ ಕ್ರಮಯೋಗದಿಂದ, ಮಹಾತ್ಮರ ಈ ಸಾಧನ-ಸಂಯೋಗದಿಂದ (ಇಂತೆ) ಭಾವಿಸಬೇಕು—‘ನಾನು ಕರ್ತನಲ್ಲ; ಈಶ್ವರನೇ ಕರ್ತ; ವರ್ತಮಾನವಾಗಲಿ ಪ್ರಾಕ್ತನವಾಗಲಿ ಕರ್ಮ ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ।’ ‘ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ (ಅದು) ನನ್ನಿಂದ ಬಹುದೂರ’ ಎಂಬ ಶಬ್ದಾರ್ಥ-ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಉಂಟಾಗುವ ಮೌನ, ಶಾಂತ ಆಸನ/ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಸಂಗವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 27

अनेन क्रमयोगेन संयोगेन महात्मनाम् । नाहं कर्तेश्वरः कर्ता कर्म वा प्राक्तनं मम ॥ कृत्वा दूरतरे नूनमिति शब्दार्थभावनम् । यन्मौनमासनं शान्तं तच्छ्रेष्ठासङ्ग उच्यते ॥२५-२६॥

ಈ ಕ್ರಮಯೋಗ—ಮಹಾತ್ಮರ ಈ ಸಂಯೋಗ-ಶಾಸನದಿಂದ—ಇಂತೆ ಭಾವಿಸಬೇಕು: “ನಾನು ಕರ್ತನಲ್ಲ; ಈಶ್ವರನೇ ಕರ್ತ; ವರ್ತಮಾನವಾಗಲಿ ಪೂರ್ವವಾಗಲಿ ಕರ್ಮವೂ ನನ್ನದಲ್ಲ।” “ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನಿಂದ ಬಹುದೂರ” ಎಂಬ ಶಬ್ದಾರ್ಥ-ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಯೇ ಮೌನ-ಶಾಂತ ಆಸನವಾಗಿದೆಯೋ ಅದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಸಂಗವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 28

सन्तोषामोदमधुरा प्रथमोदेति भूमिका । भूमिप्रोदितमात्रोऽन्तरमृताङ्कुरिकेव सा ॥ एषा हि परिमृष्टान्तः संन्यासा प्रसवैकभूः । द्वितीयां च तृतीयां च भूमिकां प्राप्नुयात्ततः ॥ श्रेष्ठा सर्वगता ह्येषा तृतीया भ...

ಸಂತೋಷ-ಆನಂದದ ಮಧುರತೆಯಿಂದ ಮೊದಲ ಭೂಮಿಕೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಈಗಷ್ಟೇ ಮೊಳೆತ ಅಮೃತಾಂಕುರದಂತೆ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಗುರಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಸಂನ್ಯಾಸ; ಉನ್ನತ ಅನುಭವದ ಜನನಕ್ಕೆ ಇದೇ ಏಕೈಕ ಭೂಮಿ. ನಂತರ ಸಾಧಕನು ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಭೂಮಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಭೂಮಿಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ; ಅದರಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಲ್ಪ-ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೂರು ಭೂಮಿಕೆಗಳ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಅಜ್ಞಾನ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ನಾಲ್ಕನೇ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮತೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಬಂದಾಗ ಮತ್ತು ದ್ವೈತ ಶಮನಗೊಂಡಾಗ, ನಾಲ್ಕನೇ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ಲೋಕವನ್ನು ಸ್ವಪ್ನವಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 29

सन्तोषामोदमधुरा प्रथमोदेति भूमिका । भूमिप्रोदितमात्रोऽन्तरमृताङ्कुरिकेव सा ॥ एषा हि परिमृष्टान्तः संन्यासा प्रसवैकभूः । द्वितीयां च तृतीयां च भूमिकां प्राप्नुयात्ततः ॥ श्रेष्ठा सर्वगता ह्येषा तृतीया भ...

ಸಂತೋಷ-ಆನಂದದ ಮಧುರತೆಯಿಂದ ಮೊದಲ ಭೂಮಿಕೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಈಗಷ್ಟೇ ಮೊಳೆತ ಅಮೃತಾಂಕುರದಂತೆ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಗುರಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಸಂನ್ಯಾಸ; ಉನ್ನತ ಅನುಭವದ ಜನನಕ್ಕೆ ಇದೇ ಏಕೈಕ ಭೂಮಿ. ನಂತರ ಸಾಧಕನು ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಭೂಮಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಭೂಮಿಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ; ಅದರಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಲ್ಪ-ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೂರು ಭೂಮಿಕೆಗಳ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಅಜ್ಞಾನ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ನಾಲ್ಕನೇ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮತೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಬಂದಾಗ ಮತ್ತು ದ್ವೈತ ಶಮನಗೊಂಡಾಗ, ನಾಲ್ಕನೇ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ಲೋಕವನ್ನು ಸ್ವಪ್ನವಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 30

सन्तोषामोदमधुरा प्रथमोदेति भूमिका । भूमिप्रोदितमात्रोऽन्तरमृताङ्कुरिकेव सा ॥ एषा हि परिमृष्टान्तः संन्यासा प्रसवैकभूः । द्वितीयां च तृतीयां च भूमिकां प्राप्नुयात्ततः ॥ श्रेष्ठा सर्वगता ह्येषा तृतीया भ...

ಸಂತೋಷ-ಆನಂದದ ಮಧುರತೆಯಿಂದ ಮೊದಲ ಭೂಮಿಕೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಈಗಷ್ಟೇ ಮೊಳೆತ ಅಮೃತಾಂಕುರದಂತೆ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಗುರಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಸಂನ್ಯಾಸ; ಉನ್ನತ ಅನುಭವದ ಜನನಕ್ಕೆ ಇದೇ ಏಕೈಕ ಭೂಮಿ. ನಂತರ ಸಾಧಕನು ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಭೂಮಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಭೂಮಿಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ; ಅದರಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಲ್ಪ-ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೂರು ಭೂಮಿಕೆಗಳ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಅಜ್ಞಾನ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ನಾಲ್ಕನೇ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮತೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಬಂದಾಗ ಮತ್ತು ದ್ವೈತ ಶಮನಗೊಂಡಾಗ, ನಾಲ್ಕನೇ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ಲೋಕವನ್ನು ಸ್ವಪ್ನವಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 31

सन्तोषामोदमधुरा प्रथमोदेति भूमिका । भूमिप्रोदितमात्रोऽन्तरमृताङ्कुरिकेव सा ॥ एषा हि परिमृष्टान्तः संन्यासा प्रसवैकभूः । द्वितीयां च तृतीयां च भूमिकां प्राप्नुयात्ततः ॥ श्रेष्ठा सर्वगता ह्येषा तृतीया भ...

ಸಂತೋಷ-ಆನಂದದ ಮಧುರತೆಯಿಂದ ಮೊದಲ ಭೂಮಿಕೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಈಗಷ್ಟೇ ಮೊಳೆತ ಅಮೃತಾಂಕುರದಂತೆ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಗುರಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಸಂನ್ಯಾಸ; ಉನ್ನತ ಅನುಭವದ ಜನನಕ್ಕೆ ಇದೇ ಏಕೈಕ ಭೂಮಿ. ನಂತರ ಸಾಧಕನು ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಭೂಮಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಭೂಮಿಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ; ಅದರಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಲ್ಪ-ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೂರು ಭೂಮಿಕೆಗಳ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಅಜ್ಞಾನ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ನಾಲ್ಕನೇ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮತೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಬಂದಾಗ ಮತ್ತು ದ್ವೈತ ಶಮನಗೊಂಡಾಗ, ನಾಲ್ಕನೇ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ಲೋಕವನ್ನು ಸ್ವಪ್ನವಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 32

सन्तोषामोदमधुरा प्रथमोदेति भूमिका । भूमिप्रोदितमात्रोऽन्तरमृताङ्कुरिकेव सा ॥ एषा हि परिमृष्टान्तः संन्यासा प्रसवैकभूः । द्वितीयां च तृतीयां च भूमिकां प्राप्नुयात्ततः ॥ श्रेष्ठा सर्वगता ह्येषा तृतीया भ...

ಸಂತೋಷದ ಆನಂದದಿಂದ ಮಧುರವಾದ ಮೊದಲ ಭೂಮಿಕೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಉದಯಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಒಳಗೆ ಅಮೃತದ ಅಂಕುರದಂತೆ ಏನೋ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಸಂನ್ಯಾಸ—ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜನ್ಮದ ಏಕೈಕ ಭೂಮಿ; ಇದರಿಂದ ನಂತರ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಭೂಮಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಭೂಮಿಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯೂ; ಅದರಲ್ಲಿ ಪುರುಷನು ಎಲ್ಲ ಸಂಕಲ್ಪ-ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೂರು ಭೂಮಿಕೆಗಳ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಅಜ್ಞಾನ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ನಾಲ್ಕನೇ ಭೂಮಿಕೆಗೆ ಹೋದವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮತೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಬಂದಾಗ ಮತ್ತು ದ್ವೈತ ಶಮನವಾದಾಗ, ನಾಲ್ಕನೇ ಭೂಮಿಕಾವರು ಲೋಕವನ್ನು ಸ್ವಪ್ನದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.

Verse 33

भूमिकात्रितयं जाग्रच्चतुर्थी स्वप्न उच्यते ॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते । सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः ॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात् । पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदना...

ಮೂರು ಭೂಮಿಕೆಗಳನ್ನು ‘ಜಾಗ್ರತ್’ ಎಂದು, ನಾಲ್ಕನೆಯದನ್ನು ‘ಸ್ವಪ್ನ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಚಿತ್ತವು ಶರದೃತುವಿನ ಮೇಘಖಂಡಗಳು ಕರಗುವಂತೆ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಐದನೇ ಭೂಮಿಕೆಗೆ ಹೋದವನು ಸತ್ತ್ವಾವಶೇಷದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತವಿಲಯದಿಂದ ಜಗದ್ವಿಕಲ್ಪ ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ‘ಸುಷುಪ್ತಪದ’ ಎಂಬ ಐದನೇ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಉಳಿದ ವಿಶೇಷಾಂಶಗಳು ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಅವನು ಅದ್ವೈತಮಾತ್ರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ದ್ವೈತದ ಭಾಸ ಕರಗಿಹೋದರಿಂದ ಆನಂದಿಸಿ ಅಂತಃಪ್ರಬೋಧವಂತನಾಗಿ, ಐದನೇ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಷುಪ್ತಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಅಂತರ್ಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು ಹೊರಗಿನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ, ದಣಿವಿನಿಂದ ಸದಾ ನಿದ್ರಾಲುವಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಈ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ವಾಸನಾರಹಿತನಾಗಿ, ಕ್ರಮೇಣ ‘ತುರ್ಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಆರನೇ ಭೂಮಿಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನ ಅಸತ್-ರೂಪ, ನ ಸತ್-ರೂಪ; ನ ‘ನಾನು’, ನ ‘ಅಹಂಕಾರ-ಕ್ರಿಯೆ’; ಕೇವಲ ಕ್ಷೀಣ ಮನನ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದು—ಅವನು ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಗ್ರಂಥಿರಹಿತ, ಸಂಶಯ ಶಾಂತ, ಜೀವन्मುಕ್ತ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ—ಹೊರಗೆ ಅನಿರ್ವಾಣನಾದರೂ ಒಳಗೆ ನಿರ್ವಾಣ, ಚಿತ್ರದೀಪದಂತೆ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆರನೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಏಳನೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.

Verse 34

भूमिकात्रितयं जाग्रच्चतुर्थी स्वप्न उच्यते ॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते । सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः ॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात् । पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदना...

ಮೂರು ಭೂಮಿಕೆಗಳು ‘ಜಾಗ್ರತ್’ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯದು ‘ಸ್ವಪ್ನ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಚಿತ್ತವು ಶರದೃತುವಿನ ಮೇಘಖಂಡಗಳು ಕರಗುವಂತೆ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಐದನೇ ಭೂಮಿಕೆಗೆ ಹೋದವನು ಸತ್ತ್ವಾವಶೇಷದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಲಯದಿಂದ ಜಗದ್ವಿಕಲ್ಪ ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ‘ಸುಷುಪ್ತಪದ’ ಎಂಬ ಐದನೇ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಉಳಿದ ವಿಶೇಷಾಂಶಗಳು ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಅವನು ಅದ್ವೈತಮಾತ್ರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ದ್ವೈತದ ಭಾಸ ಕರಗಿಹೋದರಿಂದ ಆನಂದಿಸಿ ಅಂತಃಪ್ರಬೋಧವಂತನಾಗಿ, ಐದನೇ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಷುಪ್ತಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಅಂತರ್ಮುಖವಾಗಿದ್ದರೂ ಹೊರಗಿನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೆ, ದಣಿವಿನಿಂದ ಸದಾ ನಿದ್ರಾಲುವಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಈ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ವಾಸನಾರಹಿತನಾಗಿ, ಕ್ರಮೇಣ ‘ತುರ್ಯ’ ಎನ್ನುವ ಆರನೇ ಭೂಮಿಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನ ಅಸತ್, ನ ಸತ್; ನ ‘ನಾನು’, ನ ‘ಅಹಂಕಾರ-ಕ್ರಿಯೆ’; ಕೇವಲ ಕ್ಷೀಣ ಮನನ ಉಳಿದು—ಅವನು ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಗ್ರಂಥಿರಹಿತ, ಸಂಶಯ ಶಾಂತ, ಜೀವन्मುಕ್ತ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ—ಹೊರಗೆ ಅನಿರ್ವಾಣನಾದರೂ ಒಳಗೆ ನಿರ್ವಾಣ, ಚಿತ್ರದೀಪದಂತೆ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆರನೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಏಳನೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 35

भूमिकात्रितयं जाग्रच्चतुर्थी स्वप्न उच्यते ॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते । सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः ॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात् । पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदना...

ಮೂರು ಭೂಮಿಕೆಗಳು ‘ಜಾಗ್ರತ್’ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯದು ‘ಸ್ವಪ್ನ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸು ಶರದೃತುವಿನ ಮೇಘಖಂಡಗಳು ಕರಗುವಂತೆ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಐದನೇ ಭೂಮಿಕೆಗೆ ಹೋದವನು ಸತ್ತ್ವಾವಶೇಷದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಚಿತ್ತಲಯದಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಕಲ್ಪನೆ ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ‘ಸುಷುಪ್ತಪದ’ ಎಂಬ ಐದನೇ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಉಳಿದ ವಿಶೇಷಾಂಶಗಳು ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಅವನು ಅದ್ವೈತಮಾತ್ರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ದ್ವೈತದ ಭಾಸ ಕರಗಿಹೋದರಿಂದ ಆನಂದಿಸಿ ಅಂತಃಪ್ರಬೋಧವಂತನಾಗಿ, ಐದನೇ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಷುಪ್ತಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಹೊರಗಿನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ ಅಂತರ್ಮುಖನಾಗಿ, ದಣಿವಿನಿಂದ ಸದಾ ನಿದ್ರಾಲುವಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಈ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ವಾಸನಾರಹಿತನಾಗಿ, ಕ್ರಮೇಣ ‘ತುರ್ಯ’ ಎನ್ನುವ ಆರನೇ ಭೂಮಿಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ನ ಸತ್, ನ ಅಸತ್; ನ ‘ನಾನು’, ನ ‘ಅಹಂಕಾರ-ಕ್ರಿಯೆ’; ಕೇವಲ ಕ್ಷೀಣ ಮನನ ಉಳಿದು—ಅವನು ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಗ್ರಂಥಿರಹಿತ, ಸಂಶಯ ಶಾಂತ, ಜೀವन्मುಕ್ತ—ಚಿತ್ರದೀಪದಂತೆ ಸ್ಥಿರ; ಆರನೇಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಏಳನೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 36

भूमिकात्रितयं जाग्रत् चतुर्थी स्वप्न उच्यते॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते। सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात्। पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदनामिक...

ಮೂರು ಭೂಮಿಕೆಗಳನ್ನು ‘ಜಾಗ್ರತ್’ ಎಂದು, ನಾಲ್ಕನೆಯದನ್ನು ‘ಸ್ವಪ್ನ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ತವು ಶರದೃತುವಿನ ಮೇಘಖಂಡಗಳು ಕರಗುವಂತೆ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಐದನೇ ಭೂಮಿಕೆಗೆ ಹೋದವನು ಸತ್ತ್ವಾವಶೇಷದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಲಯದಿಂದ ಜಗದ್ವಿಕಲ್ಪ ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ‘ಸುಷುಪ್ತಪದ’ ಎಂಬ ಐದನೇ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಉಳಿದ ವಿಶೇಷಾಂಶಗಳು ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಅವನು ಅದ್ವೈತಮಾತ್ರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ದ್ವೈತದ ಭಾಸ ಕರಗಿಹೋದರಿಂದ ಆನಂದಿಸಿ ಅಂತಃಪ್ರಬೋಧವಂತನಾಗಿ, ಐದನೇ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಷುಪ್ತಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಅಂತರ್ಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು ಹೊರಗಿನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ, ದಣಿವಿನಿಂದ ಸದಾ ನಿದ್ರಾಲುವಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಈ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ವಾಸನಾರಹಿತನಾಗಿ, ಕ್ರಮೇಣ ‘ತುರ್ಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಆರನೇ ಭೂಮಿಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನ ಅಸತ್-ರೂಪ, ನ ಸತ್-ರೂಪ; ನ ‘ನಾನು’, ನ ‘ಅಹಂಕಾರ-ಕ್ರಿಯೆ’; ಕೇವಲ ಕ್ಷೀಣ ಮನನ ಉಳಿದು—ಅವನು ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಗ್ರಂಥಿರಹಿತ, ಸಂಶಯ ಶಾಂತ, ಜೀವन्मುಕ್ತ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ—ಹೊರಗೆ ಅನಿರ್ವಾಣನಾದರೂ ಒಳಗೆ ನಿರ್ವಾಣ, ಚಿತ್ರದೀಪದಂತೆ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆರನೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಏಳನೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.

Verse 37

भूमिकात्रितयं जाग्रत् चतुर्थी स्वप्न उच्यते॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते। सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात्। पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदनामिक...

ಮೊದಲ ಮೂರು ಭೂಮಿಕೆಗಳು ಜಾಗ್ರತ ಅವಸ್ಥೆ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಸ್ವಪ್ನ. ಐದನೆಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತವು ಶರತ್ಕಾಲದ ಮೋಡಗಳಂತೆ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಕೇವಲ ಶುದ್ಧ ಸತ್ತ್ವವು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

Verse 38

भूमिकात्रितयं जाग्रत् चतुर्थी स्वप्न उच्यते॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते। सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात्। पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदनामिक...

ಚಿತ್ತವು ಲಯವಾಗುವುದರಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ವಿಕಲ್ಪವು ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಷುಪ್ತಿ ಎಂಬ ಐದನೆಯ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ತಲುಪಿ, ಎಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷಗಳು ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಅವನು ಕೇವಲ ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 39

भूमिकात्रितयं जाग्रत् चतुर्थी स्वप्न उच्यते॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते। सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात्। पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदनामिक...

ದ್ವೈತದ ಆಭಾಸವು ಅಳಿದಿರುವುದರಿಂದ ಅವನು ಆನಂದಿತನೂ ಪ್ರಬುದ್ಧನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಐದನೆಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಸುಷುಪ್ತಿಯಂತಿರುತ್ತದೆ. ಅವನು ಹೊರಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರತನಾಗಿದ್ದರೂ ಒಳಗಿನಿಂದ ಅಂತರ್ಮುಖಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 40

भूमिकात्रितयं जाग्रत् चतुर्थी स्वप्न उच्यते॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते। सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात्। पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदनामिक...

ಅವನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ದಣಿದವನಂತೆ ಮತ್ತು ನಿದ್ರಾಲುವಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಈ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸನಾರಹಿತನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅವನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 'ತುರ್ಯ' ಎಂಬ ಆರನೆಯ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 41

भूमिकात्रितयं जाग्रच्चतुर्थी स्वप्न उच्यते॥ चित्तं तु शरदभ्रांशविलयं प्रविलीयते। सत्त्वावशेष एवास्ते पञ्चमीं भूमिकां गतः॥ जगद्विकल्पो नोदेति चित्तस्यात्र विलापनात्। पञ्चमीं भूमिकामेत्य सुषुप्तपदनामिका...

ಅಲ್ಲಿ ಅಸತ್ತೂ ಇಲ್ಲ, ಸತ್ತೂ ಇಲ್ಲ, 'ನಾನು' ಇಲ್ಲ, ಅಹಂಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ಮನನವು ಉಳಿದು ಅವನು ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ. ಗ್ರಂಥಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದ ಆ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತನು ಚಿತ್ರದ ದೀಪದಂತೆ ಅಚಲನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 42

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका। अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम्। शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्वप्र...

ಏಳನೆಯ ಯೋಗಭೂಮಿಯನ್ನು ‘ವಿದೇಹಮುಕ್ತಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಅತೀತವಾದ ಶಾಂತಸ್ವರೂಪ, ಎಲ್ಲ ಭೂಮಿಕೆಗಳ ಪರಮಸೀಮೆ. ಲೋಕಾನುಸರಣೆಯನ್ನು, ದೇಹಾನುಸರಣೆಯನ್ನು, ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸರಣೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಧ್ಯಾಸನಿರಸನ ಮಾಡು. ಸಮಸ್ತವೂ ಓಂಕಾರಮಾತ್ರ—ವಿಶ್ವ, ತೈಜಸ, ಪ್ರಾಜ್ಞ ಮೊದಲಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ; ವಾಚ್ಯ‑ವಾಚಕ ಭೇದಾಭೇದಗಳು ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡದ ಕಾರಣ ಅದು ಒಂದೇ. ‘ಅ’ ವಿಶ್ವ, ‘ಉ’ ತೈಜಸ, ‘ಮ’ ಪ್ರಾಜ್ಞ—ಎಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸು. ಸಮಾಧಿಕಾಲಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಮಹಾಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಸ್ಥೂಲದಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚಿದಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸು. ಚಿದಾತ್ಮ ನಿತ್ಯಶುದ್ಧ‑ಬುದ್ಧ‑ಮುಕ್ತ‑ಸತ್‑ಅದ್ವಯ, ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪ—“ನಾನು ವಾಸುದೇವ, ಓಂ” ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸು. ಆದಿ‑ಮಧ್ಯ‑ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ದುಃಖವೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹೇ ನಿರಪರಾಧ, ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗು. ಅವಿದ್ಯಾತಿಮಿರಾತೀತ, ಸರ್ವಾಭಾಸವಿವರ್ಜಿತ, ನಿರ್ಮಲ ಶುದ್ಧಾನಂದ, ಮನೋವಾಕ್ಗೋಚರಾತೀತ—“ನಾನು ಪ್ರಜ್ಞಾನಘನಾನಂದಸ್ವರೂಪ ಬ್ರಹ್ಮ” ಎಂದು ಭಾವಿಸು.

Verse 43

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका। अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम्। शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्वप्र...

ಏಳನೆಯ ಯೋಗಭೂಮಿಯನ್ನು ‘ವಿದೇಹಮುಕ್ತಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಅತೀತವಾದ ಶಾಂತಸ್ವರೂಪ, ಎಲ್ಲ ಭೂಮಿಕೆಗಳ ಪರಮಸೀಮೆ. ಲೋಕಾನುಸರಣೆಯನ್ನು, ದೇಹಾನುಸರಣೆಯನ್ನು, ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸರಣೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಧ್ಯಾಸನಿರಸನ ಮಾಡು. ಸಮಸ್ತವೂ ಓಂಕಾರಮಾತ್ರ—ವಿಶ್ವ, ತೈಜಸ, ಪ್ರಾಜ್ಞ ಮೊದಲಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ; ವಾಚ್ಯ‑ವಾಚಕ ಭೇದಾಭೇದಗಳು ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡದ ಕಾರಣ ಅದು ಒಂದೇ. ‘ಅ’ ವಿಶ್ವ, ‘ಉ’ ತೈಜಸ, ‘ಮ’ ಪ್ರಾಜ್ಞ—ಎಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸು. ಸಮಾಧಿಕಾಲಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಮಹಾಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಸ್ಥೂಲದಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚಿದಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸು. ಚಿದಾತ್ಮ ನಿತ್ಯಶುದ್ಧ‑ಬುದ್ಧ‑ಮುಕ್ತ‑ಸತ್‑ಅದ್ವಯ, ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪ—“ನಾನು ವಾಸುದೇವ, ಓಂ” ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸು. ಆದಿ‑ಮಧ್ಯ‑ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ದುಃಖವೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹೇ ನಿರಪರಾಧ, ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗು. ಅವಿದ್ಯಾತಿಮಿರಾತೀತ, ಸರ್ವಾಭಾಸವಿವರ್ಜಿತ, ನಿರ್ಮಲ ಶುದ್ಧಾನಂದ, ಮನೋವಾಕ್ಗೋಚರಾತೀತ—“ನಾನು ಪ್ರಜ್ಞಾನಘನಾನಂದಸ್ವರೂಪ ಬ್ರಹ್ಮ” ಎಂದು ಭಾವಿಸು.

Verse 44

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका। अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम्। शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्वप्र...

ಏಳನೆಯ ಯೋಗಭೂಮಿಯನ್ನು ‘ವಿದೇಹಮುಕ್ತಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಅತೀತವಾದ ಶಾಂತಸ್ವರೂಪ, ಎಲ್ಲ ಭೂಮಿಕೆಗಳ ಪರಮಸೀಮೆ. ಲೋಕಾನುಸರಣೆಯನ್ನು, ದೇಹಾನುಸರಣೆಯನ್ನು, ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸರಣೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಧ್ಯಾಸನಿರಸನ ಮಾಡು. ಸಮಸ್ತವೂ ಓಂಕಾರಮಾತ್ರ—ವಿಶ್ವ, ತೈಜಸ, ಪ್ರಾಜ್ಞ ಮೊದಲಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ; ವಾಚ್ಯ‑ವಾಚಕ ಭೇದಾಭೇದಗಳು ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡದ ಕಾರಣ ಅದು ಒಂದೇ. ‘ಅ’ ವಿಶ್ವ, ‘ಉ’ ತೈಜಸ, ‘ಮ’ ಪ್ರಾಜ್ಞ—ಎಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸು. ಸಮಾಧಿಕಾಲಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಮಹಾಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಸ್ಥೂಲದಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚಿದಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸು. ಚಿದಾತ್ಮ ನಿತ್ಯಶುದ್ಧ‑ಬುದ್ಧ‑ಮುಕ್ತ‑ಸತ್‑ಅದ್ವಯ, ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪ—“ನಾನು ವಾಸುದೇವ, ಓಂ” ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸು. ಆದಿ‑ಮಧ್ಯ‑ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ದುಃಖವೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹೇ ನಿರಪರಾಧ, ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗು. ಅವಿದ್ಯಾತಿಮಿರಾತೀತ, ಸರ್ವಾಭಾಸವಿವರ್ಜಿತ, ನಿರ್ಮಲ ಶುದ್ಧಾನಂದ, ಮನೋವಾಕ್ಗೋಚರಾತೀತ—“ನಾನು ಪ್ರಜ್ಞಾನಘನಾನಂದಸ್ವರೂಪ ಬ್ರಹ್ಮ” ಎಂದು ಭಾವಿಸು.

Verse 45

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका। अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम्। शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्वप्र...

ಏಳನೆಯ ಯೋಗಭೂಮಿಯನ್ನು ‘ವಿದೇಹಮುಕ್ತಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಅತೀತವಾದ ಶಾಂತಸ್ವರೂಪ, ಎಲ್ಲ ಭೂಮಿಕೆಗಳ ಪರಮಸೀಮೆ. ಲೋಕಾನುಸರಣೆಯನ್ನು, ದೇಹಾನುಸರಣೆಯನ್ನು, ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸರಣೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಧ್ಯಾಸನಿರಸನ ಮಾಡು. ಸಮಸ್ತವೂ ಓಂಕಾರಮಾತ್ರ—ವಿಶ್ವ, ತೈಜಸ, ಪ್ರಾಜ್ಞ ಮೊದಲಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ; ವಾಚ್ಯ‑ವಾಚಕ ಭೇದಾಭೇದಗಳು ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡದ ಕಾರಣ ಅದು ಒಂದೇ. ‘ಅ’ ವಿಶ್ವ, ‘ಉ’ ತೈಜಸ, ‘ಮ’ ಪ್ರಾಜ್ಞ—ಎಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸು. ಸಮಾಧಿಕಾಲಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಮಹಾಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಸ್ಥೂಲದಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚಿದಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸು. ಚಿದಾತ್ಮ ನಿತ್ಯಶುದ್ಧ‑ಬುದ್ಧ‑ಮುಕ್ತ‑ಸತ್‑ಅದ್ವಯ, ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪ—“ನಾನು ವಾಸುದೇವ, ಓಂ” ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸು. ಆದಿ‑ಮಧ್ಯ‑ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ದುಃಖವೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹೇ ನಿರಪರಾಧ, ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗು. ಅವಿದ್ಯಾತಿಮಿರಾತೀತ, ಸರ್ವಾಭಾಸವಿವರ್ಜಿತ, ನಿರ್ಮಲ ಶುದ್ಧಾನಂದ, ಮನೋವಾಕ್ಗೋಚರಾತೀತ—“ನಾನು ಪ್ರಜ್ಞಾನಘನಾನಂದಸ್ವರೂಪ ಬ್ರಹ್ಮ” ಎಂದು ಭಾವಿಸು.

Verse 46

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका । अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु ॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम् । शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु ॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्...

ಏಳನೆಯ ಯೋಗಭೂಮಿಯನ್ನು ‘ವಿದೇಹಮುಕ್ತಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಅತೀತವಾದ ಶಾಂತಸ್ವರೂಪ, ಎಲ್ಲ ಭೂಮಿಕೆಗಳ ಪರಮಸೀಮೆ. ಲೋಕಾನುಸರಣೆಯನ್ನು, ದೇಹಾನುಸರಣೆಯನ್ನು, ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸರಣೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಧ್ಯಾಸನಿರಸನ ಮಾಡು. ಸಮಸ್ತವೂ ಓಂಕಾರಮಾತ್ರ—ವಿಶ್ವ, ತೈಜಸ, ಪ್ರಾಜ್ಞ ಮೊದಲಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ; ವಾಚ್ಯ‑ವಾಚಕ ಭೇದಾಭೇದಗಳು ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡದ ಕಾರಣ ಅದು ಒಂದೇ. ‘ಅ’ ವಿಶ್ವ, ‘ಉ’ ತೈಜಸ, ‘ಮ’ ಪ್ರಾಜ್ಞ—ಎಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸು. ಸಮಾಧಿಕಾಲಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಮಹಾಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಸ್ಥೂಲದಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚಿದಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸು. ಚಿದಾತ್ಮ ನಿತ್ಯಶುದ್ಧ‑ಬುದ್ಧ‑ಮುಕ್ತ‑ಸತ್‑ಅದ್ವಯ, ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪ—“ನಾನು ವಾಸುದೇವ, ಓಂ” ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸು. ಆದಿ‑ಮಧ್ಯ‑ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ದುಃಖವೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹೇ ನಿರಪರಾಧ, ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗು. ಅವಿದ್ಯಾತಿಮಿರಾತೀತ, ಸರ್ವಾಭಾಸವಿವರ್ಜಿತ, ನಿರ್ಮಲ ಶುದ್ಧಾನಂದ, ಮನೋವಾಕ್ಗೋಚರಾತೀತ—“ನಾನು ಪ್ರಜ್ಞಾನಘನಾನಂದಸ್ವರೂಪ ಬ್ರಹ್ಮ” ಎಂದು ಭಾವಿಸು.

Verse 47

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका । अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु ॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम् । शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु ॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्...

ಯೋಗದ ಏಳನೆಯ ಭೂಮಿಕೆ ‘ವಿದೇಹಮುಕ್ತಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಅದು ಶಾಂತ, ವಾಕ್ಗೋಚರಕ್ಕೆ ಅತೀತ, ಎಲ್ಲ ಭೂಮಿಕೆಗಳ ಪರಮ ಸೀಮೆ. ಲೋಕಾನುಸರಣ, ದೇಹಾನುಸರಣ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸರಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಧ್ಯಾಸ (ಆರೋಪ) ನಿವಾರಿಸು. ಸಮಸ್ತವೂ ಓಂಕಾರಮಾತ್ರ—ವಿಶ್ವ, ತೈಜಸ, ಪ್ರಾಜ್ಞ ಮೊದಲಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು; ಏಕೆಂದರೆ ವಾಚ್ಯ-ವಾಚಕ ಭೇದಾಭೇದಗಳ ಗ್ರಹಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ‘ಅ’ ವಿಶ್ವ, ‘ಉ’ ತೈಜಸ ಎಂದು ಸ್ಮೃತ, ‘ಮ’ ಪ್ರಾಜ್ಞ—ಇಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪರಿಪಶ್ಯ. ಸಮಾಧಿಗೆ ಮುನ್ನವೇ ಮಹಾಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಸ್ಥೂಲದಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚಿದಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸು. ಚಿದಾತ್ಮ ನಿತ್ಯಶುದ್ಧ, ಬುದ್ಧ, ಮುಕ್ತ, ಸತ್, ಅದ್ವಯ; ಪರಮಾನಂದದ ನಿಶ್ಚಯ—‘ನಾನು ವಾಸುದೇವ, ಓಂ’. ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ದುಃಖವೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗು, ಹೇ ನಿರಪರಾಧ. ಅವಿದ್ಯಾತಿಮಿರಾತೀತ, ಸರ್ವಾಭಾಸವಿವರ್ಜಿತ, ನಿರ್ಮಲ ಶುದ್ಧ ಆನಂದ, ಮನೋವಾಕ್ಗೋಚರಾತೀತ—‘ನಾನು ಪ್ರಜ್ಞಾನಘನ ಆನಂದಸ್ವರೂಪ ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸು.

Verse 48

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका । अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु ॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम् । शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु ॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्...

ಯೋಗದ ಏಳನೆಯ ಭೂಮಿಕೆ ‘ವಿದೇಹಮುಕ್ತಿ’—ಶಾಂತ, ವಾಕ್ಯಾತೀತ, ಎಲ್ಲ ಭೂಮಿಕೆಗಳ ಪರಮ ಸೀಮೆ. ಲೋಕ, ದೇಹ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಧ್ಯಾಸ (ಆರೋಪ) ನಿವಾರಿಸು. ಎಲ್ಲವೂ ಓಂಕಾರಮಾತ್ರ—ವಿಶ್ವ, ತೈಜಸ, ಪ್ರಾಜ್ಞ ಮೊದಲಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ; ವಾಚ್ಯ-ವಾಚಕ ಭೇದಾಭೇದ ಗ್ರಹಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ‘ಅ’ ವಿಶ್ವ, ‘ಉ’ ತೈಜಸ, ‘ಮ’ ಪ್ರಾಜ್ಞ—ಇಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ದರ್ಶಿಸು. ಸಮಾಧಿಗೆ ಮುನ್ನವೇ ಮಹಾಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿ ಸ್ಥೂಲದಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚಿದಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸು. ಚಿದಾತ್ಮ ನಿತ್ಯಶುದ್ಧ, ಬುದ್ಧ, ಮುಕ್ತ, ಸತ್, ಅದ್ವಯ; ಪರಮಾನಂದದ ನಿಶ್ಚಯ—‘ನಾನು ವಾಸುದೇವ, ಓಂ’. ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ದುಃಖ; ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗು, ಹೇ ನಿರಪರಾಧ. ಅವಿದ್ಯಾತಿಮಿರಾತೀತ, ಸರ್ವಾಭಾಸವಿವರ್ಜಿತ, ನಿರ್ಮಲ ಶುದ್ಧ ಆನಂದ, ಮನೋವಾಕ್ಗೋಚರಾತೀತ—‘ನಾನು ಪ್ರಜ್ಞಾನಘನ ಆನಂದಸ್ವರೂಪ ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸು.

Verse 49

विदेहमुक्ततात्रोक्ता सप्तमी योगभूमिका । अगम्या वचसां शान्ता सा सीमा सर्वभूमिषु ॥ लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम् । शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु ॥ ओङ्कारमात्रमखिलं विश्...

ಯೋಗದ ಏಳನೆಯ ಭೂಮಿಕೆ ‘ವಿದೇಹಮುಕ್ತಿ’ ಎಂದು ಘೋಷಿತ—ಅದು ಶಾಂತ, ಪದಗಳಿಗೆ ಅತೀತ, ಎಲ್ಲ ಭೂಮಿಕೆಗಳ ಅಂತಿಮ ಸೀಮೆ. ಲೋಕ, ದೇಹ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಧ್ಯಾಸ (ಆರೋಪ) ನಿವಾರಿಸು. ಎಲ್ಲವೂ ಓಂಕಾರಮಾತ್ರ—ವಿಶ್ವ, ತೈಜಸ, ಪ್ರಾಜ್ಞ ಮೊದಲಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ; ವಾಚ್ಯ-ವಾಚಕ ಭೇದಾಭೇದ ಗ್ರಹಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ‘ಅ’ ವಿಶ್ವ, ‘ಉ’ ತೈಜಸ, ‘ಮ’ ಪ್ರಾಜ್ಞ—ಇಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸು. ಸಮಾಧಿಗೆ ಮುನ್ನವೇ ಮಹಾಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿ ಸ್ಥೂಲದಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಚಿದಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸು. ಚಿದಾತ್ಮ ನಿತ್ಯಶುದ್ಧ, ಬುದ್ಧ, ಮುಕ್ತ, ಸತ್, ಅದ್ವಯ; ಪರಮಾನಂದದ ನಿಶ್ಚಯ—‘ನಾನು ವಾಸುದೇವ, ಓಂ’. ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ದುಃಖ; ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗು, ಹೇ ನಿರಪರಾಧ. ಅವಿದ್ಯಾತಿಮಿರಾತೀತ, ಸರ್ವಾಭಾಸವಿವರ್ಜಿತ, ನಿರ್ಮಲ ಶುದ್ಧ ಆನಂದ, ಮನೋವಾಕ್ಗೋಚರಾತೀತ—‘ನಾನು ಪ್ರಜ್ಞಾನಘನ ಆನಂದಸ್ವರೂಪ ಬ್ರಹ್ಮ’ ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸು.