Amritbindu

Verse 1

मनो हि द्विविधं प्रोक्तं शुद्धं चाशुद्धमेव च । अशुद्धं कामसंकल्पं शुद्धं कामविवर्जितम् ॥१॥

ಮನವು ನಿಜವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅಶುದ್ಧ. ಕಾಮಸಂಕಲ್ಪರೂಪವಾದುದು ಅಶುದ್ಧ; ಕಾಮವಿವರ್ಜಿತವಾದುದು ಶುದ್ಧ.

Verse 2

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः । बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम् ॥२॥

ಮಾನವರಿಗೆ ಬಂಧ-ಮೋಕ್ಷಗಳ ಕಾರಣ ಮನವೇ. ವಿಷಯಾಸಕ್ತ ಮನ ಬಂಧಕ್ಕೆ; ವಿಷಯರಹಿತ ಮನ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 3

यतो निर्विषयस्यास्य मनसो मुक्तिरिष्यते । अतो निर्विषयं नित्यं मनः कार्यं मुमुक्षुणा ॥ निरस्तविषयासङ्गं संनिरुद्धं मनो हृदि । यदाऽऽयात्यात्मनो भावं तदा तत्परमं पदम् ॥३-४॥

ಈ ಮನಸ್ಸಿನ ಮುಕ್ತಿ ವಿಷಯರಹಿತತೆಯಿಂದಲೇ ಎಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಮుమುಕ್ಷುವು ಸದಾ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಿಷಯರಹಿತವಾಗಿಸಬೇಕು. ವಿಷಯಾಸಂಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದಾಗ—ಅದು ಆತ್ಮಭಾವವನ್ನು ತಲುಪಿದರೆ, ಅದೇ ಪರಮ ಪದ.

Verse 4

यतो निर्विषयस्यास्य मनसो मुक्तिरिष्यते । अतो निर्विषयं नित्यं मनः कार्यं मुमुक्षुणा ॥ निरस्तविषयासङ्गं संनिरुद्धं मनो हृदि । यदाऽऽयात्यात्मनो भावं तदा तत्परमं पदम् ॥३-४॥

ಈ ಮನಸ್ಸಿನ ಮುಕ್ತಿ ವಿಷಯರಹಿತತೆಯಿಂದಲೇ ಎಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಮுமುಕ್ಷುವು ಸದಾ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಿಷಯರಹಿತವಾಗಿಸಬೇಕು. ವಿಷಯಾಸಂಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದಾಗ—ಅದು ಆತ್ಮಭಾವವನ್ನು ತಲುಪಿದರೆ, ಅದೇ ಪರಮ ಪದ.

Verse 5

तावदेव निरोद्धव्यं यावद्धृदि गतं क्षयम् । एतज्ज्ञानं च ध्यानं च शेषो न्यायश्च विस्तरः ॥५॥

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಲಯ (ಕ್ಷಯ) ಹೊಂದುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ಜ್ಞಾನ, ಇದೇ ಧ್ಯಾನ; ಉಳಿದುದೆಲ್ಲ ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರ ಮಾತ್ರ.

Verse 6

नैव चिन्त्यं न चाचिन्त्यं न चिन्त्यं चिन्त्यमेव च । पक्षपातविनिर्मुक्तं ब्रह्म सम्पद्यते तदा ॥६॥

ಅದು ಚಿಂತಿಸಬಹುದಾದುದೂ ಅಲ್ಲ, ಚಿಂತಿಸಬಾರದ್ದೂ ಅಲ್ಲ; ಕಲ್ಪನೀಯವೂ ಅಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೀಯ ಮಾತ್ರವೂ ಅಲ್ಲ. ಪಕ್ಷಪಾತರಹಿತನಾದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

स्वरेण संधयेद्योगमस्वरं भावयेत्परम् । अस्वरेणानुभावेन नाभावो भाव इष्यते ॥७॥

ಸ್ವರ (ಧ್ವನಿ)ದಿಂದ ಯೋಗವನ್ನು ಸಂಧಾನಿಸಬೇಕು; ಪರಮವನ್ನು ‘ಅಸ್ವರ’ (ನಿಶ್ಶಬ್ದ) ರೂಪವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಅಸ್ವರಾನುಭವದಿಂದ ‘ಅಭಾವ’ವನ್ನು ‘ಭಾವ’ವೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 8

तदेव निष्कलं ब्रह्म निर्विकल्पं निरञ्जनम् । तद्ब्रह्माहमिति ज्ञात्वा ब्रह्म सम्पद्यते ध्रुवम् ॥८॥

ಅದೇ ನಿಷ್ಕಲ, ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪ, ನಿರಂಜನ ಬ್ರಹ್ಮ. ‘ಆ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ನಾನು’ ಎಂದು ತಿಳಿದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 9

निर्विकल्पमनन्तं च हेतुदृष्टान्तवर्जितम् । अप्रमेयमनादिं च यज्ज्ञात्वा मुच्यते बुधः ॥९॥

ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪವೂ ಅನಂತವೂ ಆಗಿ, ಕಾರಣ-ದೃಷ್ಟಾಂತವರ್ಜಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಪ್ರಮೇಯವೂ ಅನಾದಿಯೂ ಆಗಿರುವ ಅದನ್ನು ತಿಳಿದರೆ ಜ್ಞಾನಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 10

न निरोधो न चोत्पत्तिर्न बद्धो न च साधकः । न मुमुक्षुर्न वै मुक्त इत्येषा परमार्थता ॥१०॥

ನಿರೋಧವೂ ಇಲ್ಲ, ಉತ್ಪತ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಬಂಧಿತನೂ ಇಲ್ಲ, ಸಾಧಕನೂ ಇಲ್ಲ. ಮುಮುಕ್ಷುವೂ ಇಲ್ಲ, ಮುಕ್ತನೂ ಇಲ್ಲ—ಇದೇ ಪರಮಾರ್ಥ ಸತ್ಯ.

Verse 11

एक एवात्मा मन्तव्यो जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिषु । स्थानत्रयव्यतीतस्य पुनर्जन्म न विद्यते ॥११॥

ಜಾಗೃತ್, ಸ್ವಪ್ನ, ಸುಷುಪ್ತಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಏಕೈಕ ಆತ್ಮನನ್ನೇ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಈ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋದವನಿಗೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲ.

Verse 12

एक एव हि भूतात्मा भूते भूते व्यवस्थितः । एकधा बहुधा चैव दृश्यते जलचन्द्रवत् ॥१२॥

ಒಬ್ಬನೇ ಭೂತಾತ್ಮನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವದಲ್ಲೂ ಅಂತರಾತ್ಮನಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಏಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಬಹುರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ—ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಚಂದ್ರಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತೆ.

Verse 13

घटसंवृतमाकाशं नीयमानो घटे यथा । घटो नीयेत नाकाशः तद्वज्जीवो नभोपमः ॥१३॥

ಘಟದಲ್ಲಿ ಆವೃತವಾದ ಆಕಾಶವು, ಘಟವನ್ನು ಹೊತ್ತಾಗ ಹೊತ್ತಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ನಿಜವಾಗಿ ಹೊತ್ತದ್ದು ಘಟವೇ, ಆಕಾಶವಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಜೀವನು ಆಕಾಶೋಪಮನು.

Verse 14

घटवद्विविधाकारं भिद्यमानं पुनः पुनः । तद्भेदे न च जानाति स जानाति च नित्यशः ॥१४॥

ಘಟದಂತೆ (ಉಪಾಧಿಯಿಂದ) ದ್ವಿವಿಧ ಆಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದು ಮರುಮರು ಭಿನ್ನವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ—(ಆಕಾಶ/ಆತ್ಮ) ಆ ಭೇದವನ್ನು ತಿಳಿಯದು; ಆದರೂ ಅದು ನಿತ್ಯ ಜ್ಞಾತವೇ.

Verse 15

शब्दमायावृतो नैव तमसा याति पुष्करे । भिन्ने तमसि चैकत्वमेक एवानुपश्यति ॥१५॥

ಶಬ್ದಮಾಯೆಯಿಂದ ಆವೃತನಾದಾಗ (ಹೃದಯಪದ್ಮದಲ್ಲಿ) ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದಾಟಿ ಕಾಣಲಾರನು. ಆ ಅಂಧಕಾರ ಭೇದವಾದಾಗ ಏಕೈಕ (ಆತ್ಮ) ಏಕತ್ವವನ್ನು ಅನುಪಶ್ಯತಿ.

Verse 16

शब्दाक्षरं परं ब्रह्म तस्मिन्क्षीणे यदक्षरम् । तद्विद्वानक्षरं ध्यायेद्यदीच्छेच्छान्तिमात्मनः ॥१६॥

ಶಬ್ದರೂಪ ಅಕ್ಷರವೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ; ಆ ಶಬ್ದ-ಅಕ್ಷರ ಕ್ಷೀಣವಾದಾಗ ಉಳಿಯುವುದು ಅವಿನಾಶಿ ಅಕ್ಷರ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಆತ್ಮಶಾಂತಿ ಬಯಸುವವನು ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಲಿ॥16॥

Verse 17

द्वे विद्ये वेदितव्ये तु शब्दब्रह्म परं च यत् । शब्दब्रह्मणि निष्णातः परं ब्रह्माधिगच्छति ॥१७॥

ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ವಿದ್ಯೆಗಳು ಎರಡು—ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಬ್ರಹ್ಮ. ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತನಾದವನು ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ॥17॥

Verse 18

ग्रन्थमभ्यस्य मेधावी ज्ञानविज्ञानतत्परः । पलालमिव धान्यार्थी त्यजेद्ग्रन्थमशेषतः ॥१८॥

ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾದ ಮೇಧಾವಿ, ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು—ಧಾನ್ಯ ಬಯಸುವವನು ಹೊಟ್ಟನ್ನು ಬಿಟ್ಟಂತೆ॥18॥

Verse 19

गवामनेकवर्णानां क्षीरस्याप्येकवर्णता । क्षीरवत्पश्यते ज्ञानं लिङ्गिनस्तु गवां यथा ॥१९॥

ಅನೇಕ ಬಣ್ಣದ ಹಸುಗಳ ಹಾಲು ಒಂದೇ ಬಣ್ಣದದು. ಹಾಗೆಯೇ ಜ್ಞಾನವು ಹಾಲಿನಂತೆ ಏಕ; ದೇಹಧಾರಿಗಳು ಹಸುಗಳಂತೆ ವಿಭಿನ್ನರು॥19॥

Verse 20

घृतमिव पयसि निगूढं भूते भूते च वसति विज्ञानम् । सततं मनसि मन्थयितव्यं मनो मन्थानभूतेन ॥२०॥

ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಅಡಗಿರುವಂತೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭೂತದಲ್ಲೂ ವಿಜ್ಞಾನ (ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ) ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಮನವೇ ಮಥನದಂಡವಾಗಿರಲಿ; ಮನದಿಂದಲೇ ಅದನ್ನು ನಿರಂತರ ಮಥಿಸಬೇಕು॥20॥

Verse 21

ज्ञाननेत्रं समाधाय चोद्धरेद्वह्निवत्परम् । निष्कलं निश्चलं शान्तं तद्ब्रह्माहमिति स्मृतम् ॥२१॥

ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನನೇತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಆ ಪರಬ್ರಹ್ಮವು ನಿಷ್ಕಲ, ನಿಶ್ಚಲ, ಶಾಂತ—“ತದ್ಬ್ರಹ್ಮಾಹಂ” ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ॥೨೧॥

Verse 22

सर्वभूताधिवासं यद्भूतेषु च वसत्यपि । सर्वानुग्राहकत्वेन तदस्म्यहं वासुदेवः ॥२२॥

ಯಾವುದು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಅಧಿವಾಸವಾಗಿದ್ದು, ಭೂತಗಳಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸುತ್ತದೋ; ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನುಗ್ರಹಿಸುವ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ—ಅದೇ ನಾನು, ವಾಸುದೇವ॥೨೨॥