पितृसर्ग-श्राद्धमाहात्म्य-प्रश्नः (Pitṛ-sarga and the Greatness of Śrāddha: The Inquiry)

Verse 1

व्यास उवाच । इत्याकर्ण्य श्राद्धदेवः सूर्यान्वयमनुत्तमम् । पर्य्यपृच्छन्मुनिश्रेष्ठश्शौनकस्सूतमादरात्

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆ ಸೂರ್ಯವಂಶದ ಅನುತ್ತಮ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಶೌನಕನು—ಶ್ರಾದ್ಧದೇವನೆಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನು—ಆದರದಿಂದ ಸೂತನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।

Verse 2

शौनक उवाच । सूतसूत चिरंजीव व्यासशिष्य नमोस्तु ते । श्राविता परमा दिव्या कथा परमपावनी

ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತಪುತ್ರ ಸೂತ, ಚಿರಂಜೀವಿ, ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನೀವು ನಮಗೆ ಪರಮ ದಿವ್ಯವಾದ, ಪರಮ ಪಾವನಕರವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೀರಿ.

Verse 3

त्वया प्रोक्तः श्राद्धदेवस्सूर्य्यः सद्वंशवर्द्धनः । संशयस्तत्र मे जातस्तं ब्रवीमि त्वदग्रतः

ನೀನು ಶ್ರಾದ್ಧದೇವನಾದ ಸೂರ್ಯನು ಸದ್ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ; ಆ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 4

कुतो वै श्राद्धदेवत्वमादित्यस्य विवस्वतः । श्रोतुमिच्छामि तत्प्रीत्या छिंधि मे संशयं त्विमम्

ವಿವಸ್ವಾನ್ ಆದಿತ್ಯನು ಶ್ರಾದ್ಧದೇವತ್ವವನ್ನು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಪಡೆದನು? ಅದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸು.

Verse 5

श्राद्धस्यापि च माहात्म्यं तत्फलं च वद प्रभो । प्रीताश्च पितरो येन श्रेयसा योजयंति तम्

ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನೂ ಅದರ ಫಲವನ್ನೂ ಹೇಳು; ಅದರಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದ ಪಿತೃಗಳು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗೆ ಯೋಗಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 6

एतच्च श्रोतुमिच्छामि पितॄणां सर्गमुत्तमम् । कथय त्वं विशेषेण कृपां कुरु महामते

ನಾನು ಇದನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ—ಪಿತೃಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೃಷ್ಟಿ/ಉದ್ಭವ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು. ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ಕೃಪೆ ಮಾಡಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳು।

Verse 7

सूत उवाच । वच्मि तत्तेऽखिलं प्रीत्या पितृसर्गं तु शौनक । मार्कण्डेयेन कथितं भीष्माय परिपृच्छते

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಶೌನಕ! ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಾನು ನಿನಗೆ ಪಿತೃಸರ್ಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಭೀಷ್ಮನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದಂತೆ।

Verse 8

गीतं सनत्कुमारेण मार्कण्डेय धीमते । तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि सर्वकामफलपदम्

ಈ (ಉಪದೇಶ/ಸ್ತೋತ್ರ)ವನ್ನು ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಧೀಮಂತನಾದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನಿಗಾಗಿ ಹಾಡಿದನು. ಅದನ್ನೇ ನಾನು ಈಗ ನಿನಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ—ಇದು ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವದು ಮತ್ತು ಶಿವಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳಸಿದ್ಧಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿಸುವದು.

Verse 9

युधिष्ठिरेण संपृष्टो भीष्मो धर्मभृतां वरः । शरशय्यास्थितः प्रोचे तच्छृणुष्व वदामि ते

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕೇಳಿದಾಗ ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ಶರಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಇದ್ದು ಹೇಳಿದನು—“ಆದುದರಿಂದ ಕೇಳು; ನಿನಗೆ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.”

Verse 10

युधिष्ठिर उवाच । पुष्टिकामेन पुंसां वै कथं पुष्टिरवाप्यते । एतच्छ्रोतुं समिच्छामि किं कुर्वाणो न सीदति

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—“ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬಯಸುವ ಪುರುಷರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಪುಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ? ಇದನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ—ಏನು ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ದುಃಖಕ್ಕೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ?”

Verse 11

सूत उवाच । युधिष्ठिरेण संपृष्टं प्रश्नं श्रुत्वा स धर्मवित् । भीष्मः प्रोवाच सुप्रीत्या सर्वेषां शृण्वतां वचः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಧರ್ಮವಿದನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ಮಹಾಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉಪದೇಶವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 12

भीष्म उवाच । ये कुर्वंति नराश्श्राद्धान्यपि प्रीत्या युधिष्ठिर । श्राद्धैः प्रीणाति तत्सर्वं पितॄणां हि प्रसादतः

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧಾ-ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ—ನಿಜವಾಗಿ ಪಿತೃಗಳ ಪ್ರಸಾದ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದಿಂದ.

Verse 13

श्राद्धानि चैव कुर्वन्ति फलकामास्सदा नरा । अभिसंधाय पितरं पितुश्च पितरं तथा

ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯುಳ್ಳ ಜನರು ಸದಾ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನೂ, ತಂದೆಯ ತಂದೆಯನ್ನೂ (ಪಿತಾಮಹನನ್ನೂ) ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 14

पितुः पितामहश्चैव त्रिषु पिंडेषु नित्यदा । पितरो धर्मकामस्य प्रजाकामस्य च प्रजाम्

ತಂದೆಯೂ ಪಿತಾಮಹನೂ ನಿತ್ಯವೂ ಮೂರು ಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಪಿತೃಗಳು ಧರ್ಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಇಷ್ಟಪೂರ್ತಿಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಸಂತಾನಕಾಮಿಗೆ ಸಂತಾನವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

पुष्टिकामस्य पुष्टिं च प्रयच्छन्ति युधिष्ठिर

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ಪಿತೃಗಳು ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗೆ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 16

युधिष्ठिर उवाच । वर्तंते पितरः स्वर्गे केषांचिन्नरके पुनः । प्राणिनां नियतं चापि कर्मजं फलमुच्यते

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಕೆಲವು ಪಿತೃಗಳು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಮತ್ತೆ ನರಕದಲ್ಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಫಲ ನಿಶ್ಚಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 17

तानि श्राद्धानि दत्तानि कथं गच्छन्ति वै पितॄन् । कथं शक्तास्तमाहर्त्तुं नरकस्था फलं पुनः

ಕೊಟ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧದಾನಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ? ಮತ್ತೆ ಪಿತೃಗಳು ನರಕಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಫಲವನ್ನು ಅವರು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಶಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ?

Verse 18

देवा अपि पितॄन्स्वर्गे यजंत इति मे श्रुतम् । एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण ब्रवीहि मे

ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವರೂ ಸಹ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಇದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿ.

Verse 19

भीष्म उवाच । अत्र ते कीर्तयिष्यामि यथा श्रुतमरिन्दम । पित्रा मम पुरा गीतं लोकान्तरगतेन वै

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಅರಿಂದಮ! ನಾನು ಕೇಳಿದಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ತಂದೆ ಪರಲೋಕಗತನಾಗಿ, ಹಿಂದೆ ನನಗೆ ಗೀತರೂಪವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೇ।

Verse 20

श्राद्धकाले मम पितुर्मया पिंडस्समुद्यतः । मत्पिता मम हस्तेन भित्त्वा भूमिमयाचत

ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ಪಿಂಡವನ್ನು ಎತ್ತಿದೆ; ಆಗ ನನ್ನ ತಂದೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಹೊರಬಂದು, ನನ್ನ ಕೈಯಿಂದಲೇ ಅದನ್ನು ಯಾಚಿಸಿದರು।

Verse 21

नैष कल्पविधिर्दृष्ट इति निश्चित्य चाप्यहम् । कुशेष्वेव ततः पिंडं दत्तवानविचारयन्

ನಾನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದೆ—“ಇದು ಕಲ್ಪವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮವಲ್ಲ”; ಹೀಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಚಾರವಿಲ್ಲದೆ ಪಿಂಡವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕುಶದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟೆ।

Verse 22

ततः पिता मे संतुष्टो वाचा मधुरया तदा । उवाच भारतश्रेष्ठ प्रीयमाणो मयानघ

ಆಗ ನನ್ನ ತಂದೆ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿ ಮಧುರ ವಾಣಿಯಿಂದ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಾರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹೇ ಅನಘ! ನನ್ನಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ನನ್ನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದರು।

Verse 23

त्वया दायादवानस्मि धर्मज्ञेन विपश्चिता । तारितोहं तु जिज्ञासा कृता मे पुरुषोत्तम

ಧರ್ಮಜ್ಞನೂ ಪಂಡಿತನೂ ಆದ ನೀನಿಂದ ನಾನು ಧರ್ಮಪುಣ್ಯದ ದಾಯಾದನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ನಾನು ತಾರಿತನಾದೆ; ನನ್ನ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಪೂರ್ಣವಾಯಿತು, ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮ।

Verse 24

प्रमाणं यद्धि कुरुते धर्माचारेण पार्थिवः । प्रजास्तदनु वर्तंते प्रमाणाचरितं सदा

ರಾಜನು ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಿಂದ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಪ್ರಜೆಗಳು ಸದಾ ಅದನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಮಾಣರೂಪ ಆದರ್ಶಾಚರಣೆ ನಿತ್ಯವೂ ಅನುಕರಣೀಯ।

Verse 25

शृणु त्वं भारतश्रेष्ठ वेदधर्मांश्च शाश्वतान् । प्रमाणं वेदधर्मस्य पुत्र निर्वर्त्तितं त्वया

ಓ ಭಾರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ವೇದಧರ್ಮದ ಈ ಶಾಶ್ವತ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಕೇಳು. ಮಗನೇ, ವೇದಾಚಾರದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನೂ ಆದರ್ಶವನ್ನೂ ನೀನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೀ.

Verse 26

तस्मात्तवाहं सुप्रीतः प्रीत्या वरमनुत्तमम् । ददामि त्वं प्रतीक्षस्व त्रिषु लोकेषु दुर्लभम्

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಿನಗೆ ಅನುತ್ತಮ ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ನಿರೀಕ್ಷಿಸು, ಸ್ವೀಕರಿಸು—ಇದು ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದುರ್ಲಭ।

Verse 27

न ते प्रभविता मृत्युर्यावज्जीवितुमिच्छसि । त्वत्तोभ्यनुज्ञां संप्राप्य मृत्युः प्रभविता पुनः

ನೀನು ಬದುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರೆಗೂ ಮರಣವು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದದು. ನಿನ್ನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ನಂತರವೇ ಮರಣವು ಮತ್ತೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 28

किं वा ते प्रार्थितं भूयो ददामि वरमुत्तमम् । तद् ब्रूहि भरतश्रेष्ठ यत्ते मनसि वर्तते

ಅಥವಾ ನಿನಗೆ ಇನ್ನೇನು ಬೇಕು? ನಾನು ನಿನಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಹೇಳು.

Verse 29

इत्युक्तवति तस्मिंस्तु अभिवाद्य कृताञ्जलिः । अवोचं कृतकृत्योऽहं प्रसन्ने त्वयि मानद । प्रश्नं पृच्छामि वै कंचिद्वाच्यस्स भवता स्वयम्

ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ನಾನು ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ವಂದಿಸಿ ಹೇಳಿದೆ—“ಹೇ ಮಾನದ, ನೀನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥನು. ಈಗ ನಾನು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ; ಹೇಳಬೇಕಾದುದನ್ನು ನೀನೇ ಸ್ವಯಂ ಹೇಳು.”

Verse 30

स मामुवाच तद् ब्रूहि यदीच्छसि ददामि ते । इत्युक्तेथ मया तत्र पृष्टः प्रोवाच तन्नृपः

ಅವನು ನನಗೆ—“ಹಾಗಾದರೆ ಹೇಳು; ನೀನು ಬಯಸಿದರೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದನು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಆ ರಾಜನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 31

शंतनुरुवाच । शृणु तात प्रवक्ष्यामि प्रश्नं तेऽहं यथार्थतः । पितृकल्पं च निखिलं मार्कण्डेयेन मे श्रुतम्

ಶಂತನು ಹೇಳಿದರು—“ತಾತ, ಕೇಳು; ನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರಿಂದ ನಾನು ಪಿತೃಕಲ್ಪದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಧಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 32

यत्त्वं पृच्छसि मां तात तदेवाहं महामुनिम् । मार्कण्डेयमपृच्छं हि स मां प्रोवाच धर्मवित्

ಓ ತಾತ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುವ ವಿಷಯವನ್ನೇ ನಾನು ಮಹಾಮುನಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೆನು; ಧರ್ಮವಿತ್ತನಾದ ಅವರು ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು।

Verse 33

मार्कण्डेय उवाच । शृणु राजन्मया दृष्टं कदाचित्पश्यता दिवम् । विमानं महादायांतमन्तरेण गिरेस्तदा

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಜನೇ, ಕೇಳು; ಒಮ್ಮೆ ನಾನು ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕಂಡದ್ದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಆಗ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದ ಅಂತರಾಳದಿಂದ ಒಂದು ಮಹಾ ವಿಮಾನವು ಬರುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 34

तस्मिन्विमाने पर्यक्षं ज्वलितांगारवर्चसम् । महातेजः प्रज्वलंतं निर्विशेषं मनोहरम्

ಆ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಕಂಡೆ—ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಂಗಾರದಂತೆ ಕಾಂತಿಯುತ, ಮಹಾತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿತ, ನಿರ್ವಿಶೇಷ ನಿರಾಕಾರ, ಆದರೂ ಪರಮ ಮನೋಹರ।

Verse 35

अपश्यं चैव तत्राहं शयानं दीप्ततेजसम् । अंगुष्ठमात्रं पुरुषमग्नावग्निमिवाहितम्

ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಾನು ದೀಪ್ತತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಯನಿಸಿರುವ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನನ್ನು ಕಂಡೆ—ಅಂಗುಷ್ಠಮಾತ್ರ ಪ್ರಮಾಣದವನು, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನೇ ಇಟ್ಟಂತೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 36

सोऽहं तस्मै नमः कृत्वा प्रणम्य शिरसा प्रभुम् । अपृच्छं चैव तमहं विद्यामस्त्वां कथं विभो

ನಂತರ ನಾನು ಆ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶಿರಸಾ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ—“ಹೇ ವಿಭೋ, ಈ ಸತ್ಯವಿದ್ಯೆ ಹೇಗೆ ದೊರೆಯುವುದು?”

Verse 37

मामुवाच धर्मात्मा तेन तद्विद्यते तपः । येन त्वं बुध्यसे मां हि मुने वै ब्रह्मणस्सुतम्

ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಅದರಿಂದಲೇ ತಪಸ್ಸಿನ ತತ್ತ್ವ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದ, ಹೇ ಮುನೇ, ನೀನು ನನನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನೆಂದು ಅರಿಯುವೆ।

Verse 38

सनत्कुमारमिति मां विद्धि किं करवाणि ते । ये त्वन्ये ब्रह्मणः पुत्राः कनीयांसस्तु ते मम

ನನ್ನನ್ನು ಸನತ್ಕುಮಾರನೆಂದು ತಿಳಿ. ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಬ್ರಹ್ಮನ ಇತರ ಪುತ್ರರು ಯಾರು ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯರೋ, ಅವರು ನನ್ನ ಕನಿಷ್ಠರು.

Verse 39

भ्रातरस्सप्त दुर्धर्षा येषां वंशाः प्रतिष्ठिताः । वयं तु यतिधर्माणस्संयम्यात्मानमात्मनि

ಏಳು ಸಹೋದರರು ಇದ್ದಾರೆ, ಅಜೇಯರು; ಅವರ ವಂಶಗಳು ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಯತಿ-ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಲೀನಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 40

यथोत्पन्नस्तथैवाहं कुमार इति विश्रुतः । तस्मात्सनत्कुमारं मे नामैतत्कथितं मुने

ನಾನು ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದ್ದೇನೋ ಹಾಗೆಯೇ ‘ಕುಮಾರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದೆ—ನಿತ್ಯಯೌವನ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ನನ್ನ ಹೆಸರು ‘ಸನತ್ಕುಮಾರ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 41

यद्भक्त्या ते तपश्चीर्णं मम दर्शनकांक्षया । एष दृष्टोऽस्मि भद्रं ते कं कामं करवाणि ते

ನನ್ನ ದರ್ಶನದ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ನೀನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದ್ದೀ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಈಗ ನಿನಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ. ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ನಿನ್ನ ಯಾವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ?

Verse 42

इत्युक्तवन्तं तं चाहं प्रावोचं त्वं शृणु प्रभो । पितॄणामादिसर्गं च कथयस्व यथातथम्

ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ—“ಪ್ರಭೋ, ಕೇಳಿರಿ. ಪಿತೃಗಳ ಆದಿಸೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ನಡೆದಿತ್ತೋ ಹಾಗೆಯೇ ಯಥಾತಥವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳಿರಿ.”

Verse 43

इत्युक्तस्स तु मां प्राह शृणु सर्वं यथातथम् । वच्मि ते तत्त्वतस्तात पितृसर्गं शुभावहम्

ನಾನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥಾತಥವಾಗಿ ಕೇಳು. ಪ್ರಿಯನೇ, ಪಿತೃಗಳ ಶುಭಕರ ಸೃಷ್ಟಿವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.”

Verse 44

सनत्कुमार उवाच । देवान्पुरासृजद्ब्रह्मा मां यक्षध्वं स चाह तान् । तमुत्सृज्य तमात्मानमयजंस्ते फलार्थिनः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, “ನನ್ನಿಗೆ ಯಜ್ಞಮಾಡಿರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ಅವರು ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅಹಂಕಾರವನ್ನೇ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಸ್ವಯವನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಿದರು.

Verse 45

ते शप्ता ब्रह्मणा मूढा नष्टसंज्ञा भविष्यथ । तस्मात्किंचिदजानंतो नष्टसंज्ञाः पितामहम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು—“ನೀವು ಮೋಹಿತರಾಗಿ ಸಮ್ಯಕ್‌ ಬೋಧವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಿರಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ನಿಮ್ಮ ವಿವೇಕ ನಾಶವಾಗಿ, ಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಲಾರಿರಿ.”

Verse 46

प्रोचुस्तं प्रणतास्सर्वे कुरुष्वानुग्रहं हि नः । इत्युक्तस्तानुवाचेदं प्रायश्चित्तार्थमेव हि

ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಅವನಿಗೆ—“ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಹೀಗೆ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟವನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಾರ್ಥವಾಗಿಯೇ ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 47

पुत्रान्स्वान्परिपृच्छध्वं ततो ज्ञानमवाप्स्यथ । इत्युक्ता नष्टसंज्ञास्ते पुत्रान्पप्रच्छुरोजसा

“ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿರಿ; ಆಗ ಜ್ಞಾನವು ದೊರೆಯುವುದು.” ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಸಂಯಮ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರು ಬಲದಿಂದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು।

Verse 48

प्रायश्चित्तार्थमेवाधिलब्धसंज्ञा दिवौकसः । गम्यतां पुत्रका एवं पुत्रैरुक्ताश्च तेऽनघ

“ಈ ದಿವ್ಯವಾಸಿಗಳು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಾರ್ಥವಾಗಿಯೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಪುತ್ರರೇ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿ—ಹೋಗಿರಿ.” ಎಂದು, ಓ ನಿರಪರಾಧಿ, ಪುತ್ರರು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 49

अभिशप्तास्तु ते देवाः पुत्रकामेन वेधसम् । पप्रच्छुरुक्ताः पुत्रैस्ते गतास्ते पुत्रका इति

ಶಾಪಗ್ರಸ್ತರಾದ ಆ ದೇವರುಗಳು, ಪುತ್ರಕಾಮನೆಯುಳ್ಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು; ಪುತ್ರರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಅವರು—“ಆ ಪುತ್ರರು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು।

Verse 50

ततस्तानब्रवीद्देवो देवान्ब्रह्मा ससंशयान् । शृणुध्वं निर्जरास्सर्वे यूयं न ब्रह्मवादिनः

ನಂತರ ದೇವ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂಶಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ದೇವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಅಮರರೇ, ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳಿರಿ; ನಿಮ್ಮ ಮಾತುಗಳು ಬ್ರಹ್ಮತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 51

तस्माद्यदुक्तं युष्माकं पुत्रैस्तैर्ज्ञानिसत्तमैः । मंतव्यं संशयं त्यक्त्वा तथा न च तदन्यथा

ಆದುದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಆ ಪುತ್ರರು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ಸಂಶಯ ತ್ಯಜಿಸಿ ದೃಢವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿರಿ; ಅದು ಹಾಗೆಯೇ, ಬೇರೆಲ್ಲ.

Verse 52

देवाश्च पितरश्चैव यजध्वं त्रिदिवौकसः । परस्परं महाप्रीत्या सर्वकामफलप्रदा

ಹೇ ತ್ರಿದಿವವಾಸಿಗಳೇ! ದೇವರುಗಳನ್ನೂ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ಯಜಿಸಿ ಆರಾಧಿಸಿರಿ. ಪರಸ್ಪರ ಮಹಾಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವರು ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 53

सनत्कुमार उवाच । ततस्ते छिन्नसंदेहाः प्रीतिमंतः परस्परम् । बभूवुर्मुनिशार्दूल ब्रह्मवाक्यात्सुखप्रदाः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲ! ಆಗ ಅವರ ಸಂಶಯಗಳು ಛೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ವಚನಗಳಿಂದ ಅವರು ಸುಖಸಂತೃಪ್ತರಾದರು।

Verse 54

ततो देवा हि प्रोचुस्तान्यदुक्ताः पुत्रका वयम् । तस्माद्भवंतः पितरो भविष्यथ न संशयः

ನಂತರ ದೇವತೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರರು; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಪಿತೃಗಳಾಗುವಿರಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।”

Verse 55

पितृश्राद्धे क्रियां कश्चित्करिष्यति न संशयः । श्राद्धैराप्यायितस्सोमो लोकानाप्याययिष्यति

ಪಿತೃಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವನು. ಆ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ಸೋಮನು ನಂತರ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ ಪೋಷಿಸುವನು।

Verse 56

समुद्रं पर्वतवनं जंगमाजंगमैर्वृतम् । श्राद्धानि पुष्टिकामैश्च ये करिष्यंति मानवाः

ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿತ, ಪರ್ವತ-ವನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾದ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮಾನವರು ಧರ್ಮಬಲದಿಂದ ಇಷ್ಟವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 57

तेभ्यः पुष्टिप्रदाश्चैव पितरः प्रीणितास्सदा । श्राद्धे ये च प्रदास्यंति त्रीन्पिंडान्नामगोत्रतः

ಆ ಅರ್ಪಣಗಳಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಸದಾ ತೃಪ್ತರಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಪುಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು-ಗೋತ್ರವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ ಮೂರು ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 58

सर्वत्र वर्तमानास्ते पितरः प्रपितामहाः । भावयिष्यंति सततं श्राद्धदानेन तर्पिताः

ಆ ಪಿತೃಗಳು—ತಂದೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಪಿತಾಮಹರು—ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಶ್ರಾದ್ಧದಾನದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದಾಗ ಅವರು ವಂಶಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಧಾರ, ಪುಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 59

इति तद्वचनं सत्यं भवत्वथ दिवौकसः । पुत्राश्च पितरश्चैव वयं सर्वे परस्परम्

ಹೇ ದಿವೌಕಸರೆ! ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ—ಆ ವಚನ ಸತ್ಯವಾಗಲಿ. ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿತರು—ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪುತ್ರರಾಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಿತರಾಗಿ.

Verse 60

एवं ते पितरो देवा धर्मतः पुत्रतां गताः । अन्योन्यं पितरो वै ते प्रथिताः क्षितिमण्डले

ಹೀಗೆ ದೇವಸಮಾನರಾದ ಆ ಪಿತೃಗಳು ಧರ್ಮವಿಧಾನದಿಂದ ಪುತ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಬ್ಬರೊಬ್ಬರ ತಂದೆಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.