पानीयदान-प्रपादान-वापीकूपतडाग-निर्माण-प्रशंसा (Praise of Water-Gift and the Construction of Wells and Tanks)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । पानीयदानं परमं दानानामुत्तमं सदा । सर्वेषां जीवपुंजानां तर्पणं जीवनं स्मृतम्

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಪಾನೀಯಜಲದಾನವು ಪರಮ; ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಸಮೂಹಗಳಿಗೆ ಜಲತರ್ಪಣವೇ ಜೀವನವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 2

प्रपादानमतः कुर्यात्सुस्नेहादनिवारितम् । जलाश्रयविनिर्माणं महानन्दकरं भवेत्

ಆದುದರಿಂದ ಸ्नेಹಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿ ಅಥವಾ ಹಿಂಜರಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಜಲಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪಾದಪೀಠವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಜಲಾಶ್ರಯ (ಕೊಳ/ಪಾನೀಯಸ್ಥಳ) ನಿರ್ಮಾಣವು ಮಹಾನಂದ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 3

इह लोके परे वापि सत्यं सत्यं न संशयः । तस्माद्वापीश्च कूपांश्च तडागान्कारयेन्नरः

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಾಗಲಿ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಾಗಲಿ—ಇದು ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯವೇ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ವಾಪಿ (ಬಾವಡಿ), ಕೂಪುಗಳು ಮತ್ತು ತಡಾಗಗಳು (ಕೆರೆಗಳು) ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

Verse 4

अर्द्धं पापस्य हरति पुरुषस्य विकर्मणः । कूपः प्रवृत्तपानीयः सुप्रवृत्तस्य नित्यशः

ವಿಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಪುರುಷನ ಪಾಪದ ಅರ್ಧವನ್ನು, ಹರಿಯುವ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ನೀಡುವ ಕೂಪು ಹರಣಮಾಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಸದಾ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದವನಿಗೆ ಅದೇ ಕೂಪು ನಿತ್ಯ ಪುಣ್ಯಕರವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 5

सर्वं तारयते वंशं यस्य खाते जलाशये । गावः पिबंति विप्राश्च साधवश्च नरास्सदा

ಯಾರಿಂದ ತೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹಸುಗಳು, ವಿಪ್ರರು, ಸಾಧುಗಳು ಮತ್ತು ಜನರು ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೋ, ಅವನು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಂಶವನ್ನು ತಾರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 6

निदाघकाले पानीयं यस्य तिष्ठत्यवारितम् । सुदुर्गं विषमं कृच्छ्रं न कदाचिदवाप्यते

ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಬಳಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೋ, ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಅತಿದುರ್ಗಮ, ವಿಷಮ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ದುಃಖಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 7

तडागानां च वक्ष्यामि कृतानां ये गुणाः स्मृता । त्रिषु लोकेषु सर्वत्र पूजितो यस्तडागवान्

ಈಗ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕೆರೆಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಧರ್ಮಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೆರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪೂಜಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 8

अथवा मित्रसदने मैत्रं मित्रार्तिवर्जितम् । कीर्तिसंजननं श्रेष्ठं तडागानां निवेशनम्

ಅಥವಾ ಮಿತ್ರನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ನೋವುಂಟಾಗದಂತಹ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು ಕೆರೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ; ಅದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 9

धर्मस्यार्थस्य कामस्य फलमाहुर्मनीषिणः । तडागं सुकृते येन तस्य पुण्यमनन्तकम्

ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಗಳಿಗೆ ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ತಡಾಗವನ್ನು ಮನುಷ್ಯರು (ಮುನಿಗಳು) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ಸುಕೃತಿಯಾಗಿ ತಡಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಪುಣ್ಯ ಅನಂತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 10

चतुर्विधानां भूतानां तडागः परमाश्रयः । तडागादीनि सर्वाणि दिशन्ति श्रियमुत्तमाम्

ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಭೂತಜಾತಿಗಳಿಗೆ ತಡಾಗವೇ ಪರಮಾಶ್ರಯ. ತಡಾಗಾದಿ ಜಲಕಾರ್ಯಗಳು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಶ್ರೀಮತ್ತು ಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

Verse 11

देवा मनुष्या गन्धर्वाः पितरो नागराक्षसाः । स्थावराणि च भूतानि संश्रयंति जलाशयम्

ದೇವರು, ಮನುಷ್ಯರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಪಿತೃಗಳು, ನಾಗರು, ರಾಕ್ಷಸರು—ಸ್ಥಾವರ ಭೂತಗಳೂ ಸಹ—ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 12

इति श्रीशिवमहापुराणे पंचम्यामुमासंहितायां तपोमाहात्म्यवर्णनं नाम द्वादशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ಪಂಚಮ ಗ್ರಂಥವಾದ ಉಮಾಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ‘ತಪೋಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ದ್ವಾದಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 13

शरत्काले तु सलिलं तडागे यस्य तिष्ठति । गोसहस्रफलं तस्य भवेन्नैवात्र संशयः

ಶರದೃತುವಿನಲ್ಲಿ ಯಾರ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಂತಿರುತ್ತದೋ, ಅವನಿಗೆ ಸಹಸ್ರ ಗೋಧಾನದ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 14

हेमन्ते शिशिरे चैव सलिलं यस्य तिष्ठति । स वै बहुसुवर्णस्य यज्ञस्य लभते फलम्

ಹೇಮಂತ ಹಾಗೂ ಶಿಶಿರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಯಾರ ಬಳಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೋ, ಅವನು ಬಹುಸ್ವರ್ಣದಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿದ ಯಜ್ಞದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 15

वसंते च तथा ग्रीष्मे सलिलं यस्य तिष्ठति । अतिरात्राश्वमेधानां फलमाहुर्मनीषिणः

ವಸಂತ ಹಾಗೂ ಗ್ರೀಷ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ನೀರು ಉಳಿಯುತ್ತದೋ, ಅವನಿಗೆ ಅತಿರಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 16

मुने व्यासाथ वृक्षाणां रोपणे च गुणाञ्छृणु । प्रोक्तं जलाशयफलं जीवप्रीणनमुत्तमम्

ಓ ಮುನಿ ವ್ಯಾಸಾ! ಈಗ ವೃಕ್ಷಾರೋಪಣೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಕೇಳು. ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಫಲ ಪರಮೋತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 17

अतीतानागतान्सर्वान्पितृवंशांस्तु तारयेत् । कांतारे वृक्षरोपी यस्तस्माद्वृक्षांस्तु रोपयेत्

ಕಾಡಿನ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಕಳೆದವರೂ ಮುಂದಿನವರೂ ಆದ ಸಮಸ್ತ ಪಿತೃವಂಶವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡಬೇಕು।

Verse 18

तत्र पुत्रा भवंत्येते पादपा नात्र संशयः । परं लोकं गतस्सोऽपि लोकानाप्नोति चाक्षयान्

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮರಗಳೇ ಅವನ ಪುತ್ರರಾಗುತ್ತವೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಅವನು ಪರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದ ಮೇಲೂ ಅಕ್ಷಯ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 19

पुष्पैस्सुरगणान्सर्वान्फलैश्चापि तथा पितॄन् । छायया चातिथीन्सर्वान्पूजयंति महीरुहाः

ತಮ್ಮ ಹೂಗಳಿಂದ ಮಹಾಮರಗಳು ಸಮಸ್ತ ದೇವಗಣಗಳನ್ನು, ತಮ್ಮ ಫಲಗಳಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ನೆರಳಿನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತವೆ—ಹೀಗೆ ಅವು ದಾನರೂಪವಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 20

किन्नरोरगरक्षांसि देवगंधर्वमानवाः । तथैवर्षिगणाश्चैव संश्रयंति महीरुहान्

ಕಿನ್ನರರು, ನಾಗರು, ರಾಕ್ಷಸರು; ಹಾಗೆಯೇ ದೇವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಮಾನವರು—ಮತ್ತು ಋಷಿಗಣಗಳೂ—ಮಹಾವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 21

पुष्पिताः फलवंतश्च तर्पयंतीह मानवान् । इह लोके परे चैव पुत्रास्ते धर्मतः स्मृताः

ಪುಷ್ಪಿಸಿ ಫಲವತ್ತಾಗುವ ಧರ್ಮಕೃತ್ಯಗಳು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ; ಧರ್ಮನಿಯಮದಂತೆ ಅವೇ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ‘ಪುತ್ರರು’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Verse 22

तडागकृद्वृक्षरोपी चेष्टयज्ञश्च यो द्विजः । एते स्वर्गान्न हीयंते ये चान्ये सत्यवादिनः

ಕೆರೆ ನಿರ್ಮಿಸುವವನು, ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವವನು, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯಜ್ಞಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ದ್ವಿಜನು—ಇವರು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಹೀನರಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಸತ್ಯವಾದಿಗಳೂ ಹೀನರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 23

सत्यमेव परं ब्रह्म सत्यमेव परं तपः । सत्यमेव परो यज्ञस्सत्यमेव परं श्रुतम्

ಸತ್ಯವೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಸತ್ಯವೇ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು; ಸತ್ಯವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಜ್ಞ, ಸತ್ಯವೇ ಪರಮ ಶ್ರುತಿ (ವೇದವಾಣಿ).

Verse 24

सत्यं सुप्तेषु जागर्ति सत्यं च परमं पदम् । सत्येनैव धृता पृथ्वी सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम्

ಸತ್ಯವು ನಿದ್ರಿಸುವವರಲ್ಲಿಯೂ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಸತ್ಯವೇ ಪರಮ ಪದ. ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಭೂಮಿ ಧಾರಿತವಾಗಿದೆ; ಸತ್ಯದಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 25

ततो यज्ञश्च पुण्यं च देवर्षिपितृपूजने । आपो विद्या च ते सर्वे सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्

ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಯಜ್ಞವೂ ಪುಣ್ಯವೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ; ಅವು ದೇವ-ಋಷಿ-ಪಿತೃ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಜಲವೂ ವಿದ್ಯೆಯೂ ಸಹ—ಇವೆಲ್ಲವೂ, ನಿಜವಾಗಿ ಎಲ್ಲವೂ—ಸತ್ಯದಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 26

सत्यं यज्ञस्तपो दानं मंत्रा देवी सरस्वती । ब्रह्मचर्य्यं तथा सत्यमोंकारस्सत्यमेव च

ಸತ್ಯವೇ ಯಜ್ಞ, ಸತ್ಯವೇ ತಪ, ಸತ್ಯವೇ ದಾನ. ಸತ್ಯವೇ ಮಂತ್ರ; ಸತ್ಯವೇ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿ. ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವೂ ಸತ್ಯವೇ; ಪವಿತ್ರ ಓಂಕಾರವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸತ್ಯವೇ.

Verse 27

सत्येन वायुरभ्येति सत्येन तपते रविः । सत्येनाग्निर्निर्दहति स्वर्गस्सत्येन तिष्ठति

ಸತ್ಯದಿಂದ ವಾಯು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಸತ್ಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ತಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ಯದಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಜ್ವಲಿಸಿ ದಹಿಸುತ್ತದೆ; ಸ್ವರ್ಗವೂ ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 28

पालनं सर्ववेदानां सर्वतीर्थावगाहनम् । सत्येन वहते लोके सर्वमाप्नोत्यसंशयम्

ಸತ್ಯಪಾಲನೆ ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ. ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಲೋಕಕ್ರಮ ಸಾಗುತ್ತದೆ; ಸತ್ಯದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 29

अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम् । लक्षाणि क्रतवश्चैव सत्यमेव विशिष्यते

ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನು ತೂಕದ ತ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಾಗ—ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕ್ರತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೂ ಸತ್ಯವೇ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿ ಮಿಗಿಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 30

सत्येन देवाः पितरो मानवोरगराक्षसाः । प्रीयंते सत्यतस्सर्वे लोकाश्च सचराचराः

ಸತ್ಯದಿಂದ ದೇವರುಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಮಾನವರು, ನಾಗರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಕೂಡ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಿಜವಾಗಿ ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳು—ಚರಾಚರ—ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ.

Verse 31

सत्यमाहुः परं धर्मं सत्यमाहुः परं पदम् । सत्यमाहुः परं ब्रह्म तस्मात्सत्यं सदा वदेत्

ಸತ್ಯವೇ ಪರಮ ಧರ್ಮವೆಂದು, ಸತ್ಯವೇ ಪರಮ ಪದವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸತ್ಯವೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ನುಡಬೇಕು.

Verse 32

मुनयस्सत्यनिरतास्तपस्तप्त्वा सुदुश्चरम् । सत्यधर्मरतास्सिद्धास्ततस्स्वर्गं च ते गताः

ಸತ್ಯನಿಷ್ಠರಾದ ಆ ಮುನಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ದುಶ್ಚರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು. ಸತ್ಯಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ನಂತರ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 33

अप्सरोगणसंविष्टैर्विमानैःपरिमातृभिः । वक्तव्यं च सदा सत्यं न सत्याद्विद्यते परम्

ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ವಿಮಾನಗಳೂ ಪೂಜ್ಯ ಮಾತೃ ದೇವತೆಗಳೂ ಸುತ್ತಿರಲೂ ಸದಾ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ನುಡಬೇಕು; ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾದುದು ಇಲ್ಲ.

Verse 34

अगाधे विपुले सिद्धे सत्यतीर्थे शुचिह्रदे । स्नातव्यं मनसा युक्तं स्थानं तत्परमं स्मृतम्

ಆ ಅಗಾಧ, ವಿಶಾಲ, ಸಿದ್ಧವಾದ ಸತ್ಯತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ—ಶುದ್ಧ ಹ್ರದವಿರುವ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪರಮವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 35

आत्मार्थे वा परार्थे वा पुत्रार्थे वापि मानवाः । अनृतं ये न भाषंते ते नरास्स्वर्गगामिनः

ತಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಲಿ, ಪರರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಲಿ, ಮಗನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಲಿ—ಅಸತ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಯದವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಗಾಮಿಗಳು.

Verse 36

वेदा यज्ञास्तथा मंत्रास्संति विप्रेषु नित्यशः । नोभांत्यपि ह्यसत्येषु तस्मात्सत्यं समाचरेत्

ವೇದಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳು ವಿಪ್ರರಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವಿರುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಅಸತ್ಯವಂತರಲ್ಲಿ ಅವು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಯವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 37

व्यास उवाच । तपसो मे फलं ब्रूहि पुनरेव विशेषतः । सर्वेषां चैव वर्णानां ब्राह्मणानां तपोधन

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ತಪೋಧನ! ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವನ್ನು ನನಗೆ ಮತ್ತೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು—ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ।

Verse 38

सनत्कुमार उवाच । प्रवक्ष्यामि तपोऽध्यायं सर्व कामार्थसाधकम् । सुदुश्चरं द्विजातीनां तन्मे निगदतः शृणु

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಸರ್ವ ಧರ್ಮೋಚಿತ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನೂ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಸಾಧಿಸುವ ತಪೋಧ್ಯಾಯವನ್ನು ನಾನು ಪ್ರವಚಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅದು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದುಶ್ಚರ; ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡಿರಿ.

Verse 39

तपो हि परमं प्रोक्तं तपसा विद्यते फलम् । तपोरता हि ये नित्यं मोदंते सह दैवतैः

ತಪಸ್ಸೇ ಪರಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಅದರ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನಿತ್ಯ ತಪೋರತರಾದವರು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದಿವ್ಯಾನಂದದಲ್ಲಿ ಮುದಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 40

तपसा प्राप्यते स्वर्गस्तपसा प्राप्यते यशः । तपसा प्राप्यते कामस्तपस्सर्वार्थसाधनम्

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ವರ್ಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಷ್ಟಕಾಮನೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ; ತಪಸ್ಸೇ ಸರ್ವಾರ್ಥಸಾಧನ.

Verse 41

तपसा मोक्षमाप्नोति तपसा विंदते महत् । ज्ञानविज्ञानसंपत्तिः सौभाग्यं रूपमेव च

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಹತ್ತಾದ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ಞಾನ-ವಿಜ್ಞಾನಸಂಪತ್ತು, ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರೂಪವೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 42

नानाविधानि वस्तूनि तपसा लभते नरः । तपसा लभते सर्वं मनसा यद्यदिच्छति

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ನಾನಾವಿಧವಾದ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮನಸ್ಸು ನಿಜವಾಗಿ ಬಯಸುವುದೆಲ್ಲವೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 43

नातप्ततपसो यांति ब्रह्मलोकं कदाचन । नातप्ततपसां प्राप्यश्शंकरः परमेश्वरः

ತಪಸ್ಸು ಮಾಡದವರು ಎಂದಿಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಂಕರನೂ ಅಪ್ರಾಪ್ಯನು.

Verse 44

यत्कार्यं किंचिदास्थाय पुरुषस्तपते तपः । तत्सर्वं समवाप्नोति परत्रेह च मानवः

ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವ ಕಾರ್ಯಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಪರದಲ್ಲಿಯೂ.

Verse 45

सुरापः पारदारी च ब्रह्महा गुरुतल्पगः । तपसा तरते सर्वं सर्वतश्च विमुंचति

ಮದ್ಯಪಾನಿ, ಪರಸ್ತ್ರೀಗಾಮಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕ ಅಥವಾ ಗುರುತಲ್ಪಗನಾದರೂ—ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಂಧನಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 46

अपि सर्वेश्वरः स्थाणुर्विष्णु श्चैव सनातनः । ब्रह्मा हुताशनः शक्रो ये चान्ये तपसान्विताः

ಸರ್ವೇಶ್ವರನಾದ ಸ್ಥಾಣು, ಸನಾತನ ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಹುತಾಶನ (ಅಗ್ನಿ), ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಹಾಗೂ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದ ಇತರ ಎಲ್ಲರೂ—ಎಲ್ಲರೂ ಪರಮ ಶಿವನ ಅಧೀನರು।

Verse 47

अष्टाशीतिसहस्राणि मुनीनामूर्द्ध्वरेतसाम् । तपसा दिवि मोदंते समेता दैवतैस्सह

ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸುಗಳಾದ (ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯನಿಷ್ಠ) ಎಂಭತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ಮುನಿಗಳು ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 48

तपसा लभ्यते राज्यं स च शक्रस्सुरेश्वरः । तपसाऽपालयत्सर्वमहन्यहनि वृत्रहा

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯಸಂಪತ್ತು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಅದೇ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ದೇವಾಧಿಪತಿಯಾದನು. ವೃತ್ರಹಾ ಇಂದ್ರನು ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದಿನೇದಿನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 49

सूर्य्याचन्द्रमसौ देवौ सर्वलोकहिते रतौ । तपसैव प्रकाशंते नक्षत्राणि ग्रहास्तथा

ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ—ಈ ಇಬ್ಬರು ದೇವರುಗಳು—ಸರ್ವಲೋಕ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಅವರು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳೂ।

Verse 50

न चास्ति तत्सुखं लोके यद्विना तपसा किल । तपसैव सुखं सर्वमिति वेदविदो विदुः

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ನಿಜವಾದ ಸುಖವಿಲ್ಲ. ವೇದವಿದ್ವಾಂಸರು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಸಮಸ್ತ ಸುಖ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 51

ज्ञानं विज्ञानमारोग्यं रूपवत्त्वं तथैव च । सौभाग्यं चैव तपसा प्राप्यते सर्वदा सुखम्

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ (ಅನುಭವಜ್ಞಾನ), ಆರೋಗ್ಯ, ರೂಪಸಂಪತ್ತು ಹಾಗೂ ಸೌಭಾಗ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ; ಅದೇ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸದಾ ಸುಖವೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 52

तपसा सृज्यते विश्वं ब्रह्मा विश्वं विनाश्रमम् । पाति विष्णुर्हरोऽप्यत्ति धत्ते शेषोऽखिलां महीम्

ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಈ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ; ವಿಷ್ಣು ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹರ (ಶಿವ) ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಲಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಶೇಷನು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 53

विश्वामित्रो गाधिसुतस्तपसैव महामुने । क्षत्रियोऽथाभवद्विप्रः प्रसिद्धं त्रिभवेत्विदम्

ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಗಾಧಿಪುತ್ರ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಕೇವಲ ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದಲೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯಜನ್ಮನಾಗಿದ್ದರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು—ಇದು ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ।

Verse 54

इत्युक्तं ते महाप्राज्ञ तपोमाहात्म्यमुत्तमम् । शृण्वध्ययनमाहात्म्यं तपसोऽधिकमुत्तमम्

ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿನಗೆ ತಪಸ್ಸಿನ ಪರಮ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು. ಈಗ ಅಧ್ಯಯನದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು; ಅದು ತಪಸ್ಸಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ।