Rig Veda 9.84.3: Mandala 9, Sukta 84, Mantra 3

Sukta 9.84

Rishi: Ascribed in RV 9 to Pavāmāna seers.

Devata: Soma Pavamāna (with Indra explicitly energized)

Chandas: Likely Jagatī or Triṣṭubh (verify against full hymn).

Samhita Patha (Devanagari)

आ यो गोभिः सृज्यत ओषधीष्वा देवानां सुम्न इषयन्नुपावसुः । आ विद्युता पवते धारया सुत इन्द्रं सोमो मादयन्दैव्यं जनम् ॥

Recitation with translationRig Veda 9.84.3

Transliteration

ā́ yó góbhīḥ sṛ́jyata óṣadhīṣv ā́ devā́nāṃ sumná iṣáyann upā́vasuḥ | ā́ vidyútā pavate dhā́rayā sutá índraṃ sómo mā́dayan daívyam jánam ||

Translation

ಯಾವನು ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಔಷಧಿಗಳ ಬೆಳೆಯುವ ಶಕ್ತಿಗಳೊಳಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ದೇವರ ಸುಮ್ನವನ್ನು ಸಮೀಪದ ಅಂತರಂಗ ಧನವಂತೆ ಮುಂದೂಡುವವನು—ಒತ್ತಿದಾಗ ಸೋಮನು ಮಿಂಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಧಾರೆಯಾಗಿ ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮದಗೊಳಿಸಿ ಉನ್ನತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ದೈವ್ಯ ಜನವನ್ನೂ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: towards, hither
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• यः: who (he who)
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गोभिः: with cows (with cattle)
• गोभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• सृज्यते: is released/let loose, streams forth
• सृज्यते: —
• Type: Verb
• Root: सृज्

• ओषधीषु: among the plants
• ओषधीषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• आ: towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सुम्नः: favour, grace
• सुम्नः: Kartā (in apposition/descriptor)
• Type: Noun
• Root: सुम्न (प्रातिपदिक)

• इषयन्: impelling, setting in motion
• इषयन्: Kartā (qualifying ‘यः’)
• Type: Verb (participle)
• Root: इष्

• उप: near, towards
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/निपात)

• आवसुः: has come to dwell/has approached to abide
• आवसुः: —
• Type: Verb
• Root: आ-वस् (धातु: वस् ‘to dwell/abide’, with उपसर्ग आ-)

• आ: forth, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• विद्युता: with lightning, by lightning
• विद्युता: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: विद्युत् (प्रातिपदिक)

• पवते: purifies itself, flows (as the purifying Soma)
• पवते: —
• Type: Verb
• Root: पू (पवते)

• धारया: with a stream
• धारया: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: धारा (प्रातिपदिक)

• सुतः: pressed (Soma)
• सुतः: Kartā (qualifying Soma)
• Type: Adjective (PPP)
• Root: सु (धातु ‘to press’ → सुत ‘pressed’)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सोमः: Soma
• सोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• मादयन्: gladdening, intoxicating
• मादयन्: Kartā (qualifying Soma)
• Type: Verb (participle)
• Root: मद् (णिच्: मादय-)

• दैव्यम्: divine
• दैव्यम्: Karma (qualifying जनम्)
• Type: Adjective
• Root: दैव्य (प्रातिपदिक; देव- से)

• जनम्: people, race, folk
• जनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)