Rig Veda 9.10.5: Mandala 9, Sukta 10, Mantra 5
Sukta 9.10
Devata: Soma Pavamāna (with strong solar/dawn associations: Vivasvat, Uṣas, Bhaga)
Samhita Patha (Devanagari)
आपानासो विवस्वतो जनन्त उषसो भगम् । सूरा अण्वं वि तन्वते ॥
Transliteration
āpānā́so vivásvato jánanta uṣásaḥ bhágam | sūrā́ áṇvaṃ ví tanvate ||
Translation
ವಿವಸ್ವತನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿ ಅವರು ಉಷಸ್ಸಿನ ಭಾಗ್ಯಭಾಗ (ಭಗ)ವನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸೂರರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಂತುವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪಥವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾರೆ.
Word by Word
अपानासःthe Apānas (a class of beings/streams; here as agents)
अपानासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअपान (प्रातिपदिक) < अप् (जल) + आन (प्रत्यय/विस्तार) ; वैदिक बहुवचन-प्रयोग
विवस्वतःof Vivasvat (the shining one; Sun)
विवस्वतः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक) < √वस्/√भास् (दीप्तौ) ‘shining’
जनन्तेthey beget / generate
जनन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Root√जन् (जनने)
उषसःthe dawns
उषसः:
कर्म
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक) < √वस्/√उष् (उष्णे/प्रभाते) ‘dawn’
भगम्Bhaga / the bounty (portion, good fortune)
भगम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक) ‘share, bounty, fortune’
सूराःthe heroes / the strong ones
सूराः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootसूर (प्रातिपदिक) ‘strong/heroic; (also) sun-like’
अण्वम्the subtle (thread/line), the fine course
अण्वम्:
कर्म
TypeAdjective (used as noun)
Rootअणु/अण्व (प्रातिपदिक) ‘fine, subtle; narrow’ (वैदिक रूप: अण्व)
विapart, forth, widely
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
तन्वतेthey stretch out / extend
तन्वते:
क्रिया
TypeVerb
Root√तन् (विस्तारे)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
