Rig Veda 8.97.14: Mandala 8, Sukta 97, Mantra 14

Sukta 8.97

Rishi: Unknown/uncertain (Anukramaṇī attribution not provided in input)

Devata: Indra

Chandas: Likely Triṣṭubh (confirm by scan)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं पुर इन्द्र चिकिदेना व्योजसा शविष्ठ शक्र नाशयध्यै । त्वद्विश्वानि भुवनानि वज्रिन्द्यावा रेजेते पृथिवी च भीषा ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.97.14

Transliteration

tváṃ púra indra cikidé nā́ vy ójasā śaviṣṭha śakra nāśáyadhyai | tvád víśvāni bhúvanāni vajrin dyā́vā rejete pṛthivī́ ca bhīṣā́ ||

Translation

ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ಪುರಃ (ಪ್ರಾಚೀನ ಮುಂಚೂಣಿಗಳನ್ನು/ಆಗಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು) ಚಿಕಿದೆ (ಗುರುತಿಸುತ್ತೀಯ/ತಿಳಿದಿರುವೆ); ಮತ್ತು ವ್ಯೋಜಸಾ (ವಿಸ್ತೃತ ಬಲದಿಂದ) ಹೇ ಶವಿಷ್ಠ, ಹೇ ಶಕ್ರ, ಶತ್ರುವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಚದುರಿಸುತ್ತೀಯ. ಹೇ ವಜ್ರಿನ್, ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲಾ ಭುವನಾನಿ ನಿಯಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ; ದ್ಯಾವಾ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವೀ ಕೂಡ ಭೀಷಾ (ಭಯಭಕ್ತಿ)ಯಿಂದ ನಡುಗುತ್ತವೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुरः: in front; beforehand
• पुरः: अधिकरण (दिशा/देश)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् (अव्यय/उपसर्गवत्)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• चिकिदेन: you know; you have perceived
• चिकिदेन: कर्तृ (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चिकिद् (धातु; परस्मैपदी) / ‘चिकिद्’ (परिपूर्ण-धातु-रूप)

• न: indeed; surely
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• व्योजसा: with (your) mighty strength
• व्योजसा: करण
• Type: Noun (instrumental phrase)
• Root: वि + ओजस् (प्रातिपदिक)

• शविष्ठ: O most powerful
• शविष्ठ: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: शविष्ठ (शवस्-तम/इष्ठ प्रत्यय; प्रातिपदिक)

• शक्र: O mighty one (Śakra)
• शक्र: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)

• नाशय: destroy!
• नाशय: कर्तृ (आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: नश्/नाशय् (धातु; causative of नश् ‘to perish’)

• ध्यै: in order to (do so); for the purpose (of destroying)
• ध्यै: प्रयोजन (उद्देश्य)
• Type: Kṛdanta (infinitive)
• Root: ध्यै (धातु ‘to think/meditate’) / or infinitival ending -ध्यै (वेदिक)

• त्वत्: from you
• त्वत्: अपादान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वानि: all
• विश्वानि: कर्तृ
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• भुवनानि: worlds; beings/realms
• भुवनानि: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक; from √भू)

• वज्रिन्: O wielder of the vajra
• वज्रिन्: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: वज्रिन् (प्रातिपदिक)

• द्यावा: the two heavens / heaven (pair)
• द्यावा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: द्याव् (प्रातिपदिक)

• रेजेते: tremble; shake
• रेजेते: कर्तृ (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √रेज् (धातु ‘to tremble, shake’)

• पृथिवी: the earth
• पृथिवी: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• भीषा: with fear; out of dread
• भीषा: करण (हेतु/भाव)
• Type: Noun (abstract)
• Root: भीषा (प्रातिपदिक; from √भी ‘to fear’)