Rig Veda 8.33.5: Mandala 8, Sukta 33, Mantra 5

Sukta 8.33

Rishi: Unknown/uncertain (Anukramaṇī attribution not provided in input; commonly for RV 8.33: Kāṇva tradition, but exact seer requires external confirmation)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 8.33; exact meter per verse requires metrical scan)

Samhita Patha (Devanagari)

यः सुषव्यः सुदक्षिण इनो यः सुक्रतुर्गृणे । य आकरः सहस्रा यः शतामघ इन्द्रो यः पूर्भिदारितः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.33.5

Transliteration

yaḥ suṣávyaḥ sudákṣiṇa inó yaḥ sukrátur gṛṇé | ya ākaráḥ sahásrā yaḥ śatā́magha índro yaḥ pūrbhídā́ritaḥ ||

Translation

ನಾವು ಸ್ತುತಿಯ ಗಾನದಲ್ಲಿ ಕೊಂಡಾಡುವವನು—ಇಂದ್ರನು; ಎಲ್ಲ ಚಲನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮರ್ಥನಾದ (ಸುಷವ್ಯ), ಸರಿ ಕ್ರಮವನ್ನೂ ವಿವೇಕವನ್ನೂ ನೀಡುವ (ಸುದಕ್ಷಿಣ), ಬಲದಲ್ಲಿ ಅಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸಂಕಲ್ಪವಂತ (ಸುಕ್ರತು)ನು; ಸಹಸ್ರ ಶಕ್ತಿಗಳ ಆಕರ/ಖನಿಯಂತಿರುವವನು, ಶತ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳ ದಾತನು; ಪುರಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುವ (ಪೂರ್ಭಿದ) ಮತ್ತು ಮುನ್ನಡೆಸುವ (ಆರಿತ) ಇಂದ್ರನು.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who, he who
• यः: सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देश (यः = ‘he who’)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सु-षव्यः: very mighty/strong
• सु-षव्यः: विशेषणम् (इन्द्रस्य)
• Type: Adjective
• Root: षव्य (प्रातिपदिक) + सु- (उपसर्ग/उपपद)

• सु-दक्षिणः: very generous (bounteous)
• सु-दक्षिणः: विशेषणम् (इन्द्रस्य)
• Type: Adjective
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक) + सु-

• इणः: the impeller; the strong one
• इणः: विशेष्य/सम्बन्ध (इन्द्रः = ‘the impeller/strong one’)
• Type: Noun
• Root: इण (प्रातिपदिक; ‘बल/प्रेरणा/समर्थ्य’)

• यः: who
• यः: सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देश
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सु-क्रतुः: of good resolve/power; wise in counsel
• सु-क्रतुः: विशेषणम् (इन्द्रस्य)
• Type: Adjective/Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक) + सु-

• गृणे: I praise/sing
• गृणे: क्रिया (वक्ता-कर्तृक)
• Type: Verb
• Root: गृ (धातु; ‘स्तु/गाय’)

• यः: who
• यः: सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देश
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आ-करः: the bringer/bestower
• आ-करः: विशेष्य/सम्बन्ध (इन्द्रः = ‘the bringer/bestower’)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक; ‘कर/कर्ता/दाता’) + आ- (उपसर्ग/पूर्वपद)

• सहस्राः: thousands
• सहस्राः: कर्म (आ-करः—what he brings/bestows)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देश
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शतामघः: whose gifts are in hundreds; hundred-bountied
• शतामघः: विशेषणम् (इन्द्रस्य)
• Type: Adjective (bahuvrīhi) / Epithet
• Root: शत (प्रातिपदिक) + मघ (प्रातिपदिक; ‘दान/उदारता/सम्पत्ति’) → बहुव्रीहिः

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ/विशेष्य (स्तुत्य-देवता)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देश
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पूर्-भिदा: as/with (the power of) a fort-splitter
• पूर्-भिदा: करण/विशेषण-भाव (इन्द्रः—fort-splitting in power)
• Type: Kṛdanta (compound epithet)
• Root: पूर् (प्रातिपदिक; ‘नगर/दुर्ग’) + भिद् (धातु; ‘भेदने’) → कृत्: भिद् + (आ) = भिदा (instrumental sg. of agent-noun ‘भिद्/भिद्-’)

• अरितः: advancing; assailing
• अरितः: विशेषणम् (इन्द्रस्य)
• Type: Kṛdanta (participle-like epithet)
• Root: ऋ (धातु; ‘गत्यर्थ/प्रापणे’) → अरि/अरित (कृत्-प्रातिपदिक; ‘going, advancing, assailing’)