Rig Veda 7.98.3: Mandala 7, Sukta 98, Mantra 3

Sukta 7.98

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

जज्ञानः सोमं सहसे पपाथ प्र ते माता महिमानमुवाच । एन्द्र पप्राथोर्वन्तरिक्षं युधा देवेभ्यो वरिवश्चकर्थ ॥

Recitation with translationRig Veda 7.98.3

Transliteration

jajñānáḥ sómaṃ sáhase papātha prá te mātā́ mahimā́nam uvāca | ā́ indra paprātha urv àntárikṣaṃ yudhā́ devébhyo vári-vaś cakartha ||

Translation

ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ನೀನು ಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದೆ; ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದಳು. ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ವಿಶಾಲ ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ; ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ದೇವರಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಸ್ಥಳವನ್ನೂ ಶುಭ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• जज्ञानः: having been born; newly born
• जज्ञानः: कर्तृ (इन्द्रः) विशेषण
• Type: Verb-derived adjective (participle)
• Root: √जन् (जनि) → जज्ञा- (परिपूर्ण/अभ्यास) + -न (क्तिन्/क्तवत्-सम) = जज्ञान-

• सोमम्: Soma (the pressed drink)
• सोमम्: कर्म (पपाथ का)
• Type: Noun
• Root: सोम- (प्रातिपदिक)

• सहसे: for strength; for might
• सहसे: सम्प्रदान/प्रयोजन (पपाथ—‘बलाय/शक्त्यर्थम्’)
• Type: Noun
• Root: सहस्- (प्रातिपदिक)

• पपाथ: drank
• पपाथ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पा (पिबति) ‘to drink’

• प्र: forth; openly
• प्र: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (माता—‘ते माता’)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (युष्मद्) सर्वनाम

• माता: mother
• माता: कर्तृ (उवाच का)
• Type: Noun
• Root: मातृ- (प्रातिपदिक)

• महिमानम्: greatness; majesty
• महिमानम्: कर्म (उवाच—‘महिमानम् उवाच’ = proclaimed greatness)
• Type: Noun
• Root: महिमन्- (प्रातिपदिक)

• उवाच: spoke; proclaimed
• उवाच: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वच् (वक्ति) ‘to speak’

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• पप्राथः: you spread out; you filled
• पप्राथः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √प्रथ्/√प्रा (प्रथते/प्राथयति) ‘to extend, spread, fill’

• उरु: wide; vast
• उरु: क्रियाविशेषण/कर्मविशेषण
• Type: Adjective
• Root: उरु- (प्रातिपदिक)

• अन्तरिक्षम्: midspace; atmosphere
• अन्तरिक्षम्: कर्म (पप्राथः का)
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष- (प्रातिपदिक)

• युधा: by battle; through fighting
• युधा: करण
• Type: Indeclinable
• Root: युध्/युधा (अव्यय) < युध् ‘fight’

• देवेभ्यः: for the gods
• देवेभ्यः: सम्प्रदान (चकार्थ—देवहिताय)
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• वरिवः: free space; room; aid/favor
• वरिवः: कर्म (चकर्थ का)
• Type: Noun
• Root: वरिवस्- (प्रातिपदिक)

• चकर्थ: you made; you did
• चकर्थ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति) ‘to make, do’