Rig Veda 6.68.2: Mandala 6, Sukta 68, Mantra 2

Sukta 6.68

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) — traditional for RV 6.68

Devata: Indra-Varuṇa (dual)

Chandas: Trishtubh (common in RV 6; consistent with diction here)

Samhita Patha (Devanagari)

ता हि श्रेष्ठा देवताता तुजा शूराणां शविष्ठा ता हि भूतम् । मघोनां मंहिष्ठा तुविशुष्म ऋतेन वृत्रतुरा सर्वसेना ॥

Recitation with translationRig Veda 6.68.2

Transliteration

tā́ hí śréṣṭhā deva-tā́tā tujā́ śūrā́ṇāṃ śáviṣṭhā tā́ hí bhūtám | maghónāṃ máṃhiṣṭhā tuvi-śúṣma ṛténa vṛtra-túrā sárva-senā ||

Translation

ಆ ಇಬ್ಬರೂ ದೇವ-ಪಿತೃಮಾತೃಗಳಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು—ವೇಗವಂತರು, ಶೂರಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠರು. ಮಘವಂತರಿಗೆ (ದಾತರಿಗೆ) ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾ-ವಿಸ್ತಾರಕರು, ಬಹುಶುಷ್ಮ—ವಿಶಾಲ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು; ಋತ (ಸತ್ಯಕ್ರಮ)ದಿಂದ ಅವರು ವೃತ್ರತುರ—ಅಡ್ಡಿಯ ಸಂಹಾರಕರು, ಸರ್ವಸೇನಾ—ಎಲ್ಲ ಬಲಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ताः: those (fem.), they
• ताः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• श्रेष्ठाः: best, most excellent
• श्रेष्ठाः: कर्तृ (विशेषण) / विधेय-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: श्रेष्ठ (प्रातिपदिक; superl. of श्रेयस्/श्री)

• देवताता: divinity, divine nature
• देवताता: कर्तृ (सम्बोधन/विधेय-नाम) संदर्भे
• Type: Noun
• Root: देवताता (प्रातिपदिक; देवता + -ता abstract/collective)

• तुजा: impelling, forceful
• तुजा: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुज (प्रातिपदिक; ‘impelling/pressing’, from √तुज् ‘to urge/strike’)

• शूराणाम्: of heroes
• शूराणाम्: सम्बन्ध (षष्ठी) / षष्ठी-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• शविष्ठाः: strongest
• शविष्ठाः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शविष्ठ (प्रातिपदिक; superl. of शवीयस्/शवस् ‘strong’)

• ताः: those (fem.), they
• ताः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• भूतम्: become; existent; a being
• भूतम्: विधेय (कर्तृ-सम्बन्धे) / कर्म (यदि ‘भूतम्’ कर्मवत्) संदर्भे
• Type: Adjective/Noun
• Root: भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √भू ‘to be’ → भूत ‘become/being’)

• मघोनाम्: of the bountiful (patrons)
• मघोनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun/Adjective
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक; ‘bountiful, generous’)

• मंहिष्ठा: most bountiful
• मंहिष्ठा: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मंहिष्ठ (प्रातिपदिक; superl. of मंह/मंहस् ‘bounty, generosity’)

• तुविशुष्म: of great might
• तुविशुष्म: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुवि-शुष्म (प्रातिपदिक; तुवि ‘much’ + शुष्म ‘might’)

• ऋतेन: by ṛta (cosmic order/truth)
• ऋतेन: करण
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• वृत्रतुरा: overcoming Vṛtra; Vṛtra-slaying
• वृत्रतुरा: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृत्र-तुर (प्रातिपदिक; वृत्र ‘obstacle/dragon’ + तुर ‘overcoming’, from √तॄ/√तुर् ‘to overcome’)

• सर्वसेना: having all armies; with all forces
• सर्वसेना: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective/Noun
• Root: सर्व-सेना (प्रातिपदिक; सर्व ‘all’ + सेना ‘army’)