
Sukta 6.59
Bharadvāja (Bārhaspatya)
Indrāgnī (dual deity)
Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಸೋಮಯಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಜಯಿಗಳಾಗಿ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ಜೋಡಿ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಇಂದ್ರನು ಜಯಶಾಲಿ ಬಲವಾಗಿ, ಅಗ್ನಿಯು ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ದಹಿಸುವ ಯಾಜಕ-ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಿ. ಅವರ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಗೂಢಾರ್ಥದಂತಿರುವ ಚಿತ್ರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ದೈವಶಕ್ತಿ ಮಿತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಟಮಾಡಬಲ್ಲದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಒತ್ತಿದ ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಬಂದು, ಸ್ತುತಿಗೀತವನ್ನೂ ಯಜಮಾನನನ್ನೂ ಉನ್ನತಿಗೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
प्र नु वोचा सुतेषु वां वीर्या यानि चक्रथुः । हतासो वां पितरो देवशत्रव इन्द्राग्नी जीवथो युवम् ॥
ಈಗ ನಾನು ಸುತಸೋಮದಲ್ಲಿ ನೀವು ಮಾಡಿದ ವೀರ್ಯಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ. ದೇವಶತ್ರುಗಳಾದ ನಿಮ್ಮ ಪಿತೃಗಳು ಹತರಾದರು; ಹೇ ಇಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿ, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಜೀವಿಸುತ್ತೀರಿ—ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಜಯಶೀಲ ಬಲ ಮತ್ತು ಜ್ವಲಂತ ಇಚ್ಛೆಯಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿರಿ.
Mantra 2
बळित्था महिमा वामिन्द्राग्नी पनिष्ठ आ । समानो वां जनिता भ्रातरा युवं यमाविहेहमातरा ॥
ನಿಜವಾಗಿ, ಹೇ ಇಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿ, ನಿಮ್ಮ ಮಹಿಮೆ ಮಹಾನ್—ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ಅತಿಪ್ರಬಲ. ನಿಮ್ಮ ಜನಿತ ಒಬ್ಬನೇ; ಸಹೋದರರಾಗಿ ನೀವು ಯಮಜರು, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮಾತೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡವರು—ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಒಂದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಎರಡು ಮೈತ್ರಿಶಕ್ತಿಗಳು.
Mantra 3
ओकिवांसा सुते सचाँ अश्वा सप्ती इवादने । इन्द्रा न्वग्नी अवसेह वज्रिणा वयं देवा हवामहे ॥
ಸುತ ಸೋಮದೊಡನೆ ಮನೆಯವರಂತೆ ಇರುವ ಎರಡು ಅಶ್ವಗಳಂತೆ, ಜಯಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಜೂತಿಗಟ್ಟಿದ ಎರಡು ರಥಾಶ್ವಗಳಂತೆ—ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ಆವಾಹಿಸುತ್ತೇವೆ; ಹೇ ದೇವರೆ, ವಜ್ರಧಾರಿಯೊಂದಿಗೆ, ಜಯಬಲವು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಜನಿಸಲಿ.
Mantra 4
य इन्द्राग्नी सुतेषु वां स्तवत्तेष्वृतावृधा । जोषवाकं वदतः पज्रहोषिणा न देवा भसथश्चन ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರಾಗ್ನೀ, ಸುತ ಸೋಮಯಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೋ—ಹೇ ಋತವರ್ಧಕರೇ—ನಿಮ್ಮ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುವ ವಾಕ್ಯವನ್ನು, ಬಲಿಷ್ಠ ಧ್ವನಿಯ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ; ಹೇ ದೇವರೆ, ನೀವು ಅವನನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 5
इन्द्राग्नी को अस्य वां देवौ मर्तश्चिकेतति । विषूचो अश्वान्युयुजान ईयत एकः समान आ रथे ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರಾಗ್ನೀ, ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನು ದೇವರೆಂದು ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ನಿಜವಾಗಿ ಅರಿಯಬಲ್ಲನು? ವಿಭಿನ್ನ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡುವ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಅವನು ಜೂತಿಗಟ್ಟುತ್ತಾನೆ, ಆದರೂ ಒಂದೇ ರಥಾಸನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗೆ ಹುಡುಕುವವನು ನಿಮ್ಮ ಸಂಯುಕ್ತ ಕ್ರಿಯೆಯ ಏಕತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ.
Mantra 6
इन्द्राग्नी अपादियं पूर्वागात्पद्वतीभ्यः । हित्वी शिरो जिह्वया वावदच्चरत्त्रिंशत्पदा न्यक्रमीत् ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರಾಗ್ನೀ, ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಕ್ತಿ ಪಾದವಂತರಿಂದ ಪಾದರಹಿತವಾಗಿ ಹೊರಬಂದಿತು. ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಜಿಹ್ವೆಯಿಂದ ಮಾತಾಡಿತು; ನಡೆಯುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸಿ, ಮೂವತ್ತು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯಿತು—ಹೀಗೆ ಗುಪ್ತ ಬಲವು ಮಿತಿಯ ಸ್ಥಿರ ನಿಯಮವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 7
इन्द्राग्नी आ हि तन्वते नरो धन्वानि बाह्वोः । मा नो अस्मिन्महाधने परा वर्क्तं गविष्टिषु ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರಾಗ್ನೀ, ನೀವು ನರು (ವೀರರು) ಸಮವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಬಾಹುಗಳಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸುಗಳನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಎಳೆಯುತ್ತೀರಿ. ಈ ಮಹಾಧನದಲ್ಲಿ, ಗವಿಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ—ಪ್ರಕಾಶದ ಗೋಗಳು (ಕಿರಣ-ಗೋಗಳು) ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ—ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರ ತಿರುಗಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
Mantra 8
इन्द्राग्नी तपन्ति माघा अर्यो अरातयः । अप द्वेषांस्या कृतं युयुतं सूर्यादधि ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರಾಗ್ನೀ, ಮಾಘಾ (ಹಾನಿಕರ) ಮತ್ತು ಅರ್ಯೋನ ಅರಾತಯಃ (ವೈರಶಕ್ತಿಗಳು) ನನ್ನನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದ್ವೇಷಗಳನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸಿ; ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲಿಂದ—ಪ್ರಕಾಶಲೋಕದಿಂದ—ಅವರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಹಕ್ಕು ಅವರಿಗೆ ಇಲ್ಲ.
Mantra 9
इन्द्राग्नी युवोरपि वसु दिव्यानि पार्थिवा । आ न इह प्र यच्छतं रयिं विश्वायुपोषसम् ॥
ಓ ಇಂದ್ರಾ-ಅಗ್ನೀ, ದಿವ್ಯವೂ ಪಾರ್ಥಿವವೂ ಆದ ವಸು (ಸಂಪತ್ತು) ನಿಮ್ಮದೇ. ಇಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ರಯಿ—ಸರ್ವಾಯುಷ್ಯವನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುವ ಪೂರ್ಣತೆ, ನಮ್ಮ ಸಮಸ್ತ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗುವ ಸಮೃದ್ಧಿ—ನೀಡಿರಿ.
Mantra 10
इन्द्राग्नी उक्थवाहसा स्तोमेभिर्हवनश्रुता । विश्वाभिर्गीर्भिरा गतमस्य सोमस्य पीतये ॥
ಓ ಇಂದ್ರಾ-ಅಗ್ನೀ, ಉಕ್ಥವಾಹಸಾ—ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿಯ ವಾಹಕರೇ, ಹವನಶ್ರುತಾ—ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಕೇಳುವವರೇ! ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಗೀರು (ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳು) ಜೊತೆಗೆ ಬನ್ನಿರಿ; ಈ ಸೋಮದ ಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿರಿ—ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಉನ್ನತಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಇರಿ.
Indrāgnī means Indra and Agni invoked together as one paired deity—Indra brings conquering strength, and Agni brings the sacrificial fire that carries offerings and awakens inspired speech.
It is primarily an invitation hymn for the Soma ritual: it praises Indra-Agni’s past victories and asks them to come, hear the call, and drink the pressed Soma while protecting and empowering the sacrificer.
Such imagery compresses a deeper idea: divine power is not limited by ordinary rules. In ritual context it suggests that Indra-Agni’s energy can break obstacles and reveal a hidden order behind what seems fixed or impossible.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.