Rig Veda 6.4.2: Mandala 6, Sukta 4, Mantra 2

Sukta 6.4

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)

Devata: Agni (Jātavedas; dawn-associated)

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

स नो विभावा चक्षणिर्न वस्तोरग्निर्वन्दारु वेद्यश्चनो धात् । विश्वायुर्यो अमृतो मर्त्येषूषर्भुद्भूदतिथिर्जातवेदाः ॥

Recitation with translationRig Veda 6.4.2

Transliteration

sá no vibhā́vā cakṣáṇir na vástor agnír vandā́ru védyaś canó dhāt | viśvā́yur yó amṛ́to mártyeṣūṣár-bhūd bhūd átithir jā́tavedāḥ ||

Translation

ನಮ್ಮ ದೂರದೂರಿಗೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಅಗ್ನಿ—ಉಷಸ್ಸಿನ ವೇಳೆಯ ವಿವೇಕದ ದೃಷ್ಟಿಯಂತೆ—ನಮಗಾಗಿ ವಂದನೀಯವೂ ತಿಳಿಯಬಹುದಾದ (ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ. ಯಾರು ವಿಶ್ವಜೀವನ, ಮರಣಶೀಲರೊಳಗೂ ಅಮೃತ—ಉಷಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿದವನು—ಆ ಜಾತವೇದಸ್ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸಲಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one = Agni)
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• नः: for us / to us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विभावाः: the all-shining one
• विभावाः: Kartā
• Type: Noun (epithet)
• Root: वि-भा (धातु) → विभावन्/विभावस् (प्रातिपदिक)

• चक्षणिः: the seer / the one with sight
• चक्षणिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: चक्ष् (धातु) → चक्षणि (प्रातिपदिक)

• न: like / as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• वस्तोः: of the dwelling / of the house
• वस्तोः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वस्तु/वस्तु (प्रातिपदिक) ~ वस् (धातु) ‘वासे’ → वस्तो (RV form)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• वन्दारुः: the praiser / worshipper
• वन्दारुः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: वन्द् (धातु) → वन्दारु (प्रातिपदिक)

• वेद्यः: to be known / worthy to be recognized
• वेद्यः: Kartā
• Type: Adjective (gerundive)
• Root: विद् (धातु) → वेद्य (कृत्-प्रातिपदिक; -य)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• नः: for us / to us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धात्: may he place / bestow
• धात्: —
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) ‘धारणे/स्थापने’

• विश्वायुः: having all life / life for all
• विश्वायुः: Kartā
• Type: Adjective (compound)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) + आयु (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अमृतः: immortal
• अमृतः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अ-मृत (प्रातिपदिक)

• मर्त्येषु: among mortals
• मर्त्येषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)

• उषर्भुत्: dawn-born / arising at dawn
• उषर्भुत्: Kartā
• Type: Adjective/Noun (compound epithet)
• Root: उषस् (प्रातिपदिक) + √भू (धातु) → भूत् (कृत्)

• भूत्: became / has become
• भूत्: —
• Type: Verb
• Root: भू (धातु) ‘भवने’

• अतिथिः: guest
• अतिथिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अतिथि (प्रातिपदिक)

• जातवेदाः: Jātavedas (Agni, knower of all births)
• जातवेदाः: Kartā
• Type: Noun (epithet)
• Root: जात (√जन् क्त) + वेदस् (√विद्) → जातवेदस् (प्रातिपदिक)