Rig Veda 5.73.6: Mandala 5, Sukta 73, Mantra 6
Sukta 5.73
Rishi: Atri (mentioned within the verse; composer attribution for the sukta may be Atri lineage, but not asserted here)
Devata: Aśvins (Nāsatyā)
Samhita Patha (Devanagari)
युवोरत्रिश्चिकेतति नरा सुम्नेन चेतसा । घर्मं यद्वामरेपसं नासत्यास्ना भुरण्यति ॥
Transliteration
yuvór átriś ciketati nárā sumnéna cétasā | gharmáṃ yád vām arepásaṃ nā́satyā āsnā́ bhuraṇyáti ||
Translation
ಹೇ ನರ-ವೀರರೇ ನಾಸತ್ಯರೇ, ಸುಮ್ನ (ಕೃಪೆ) ಮತ್ತು ಚೇತಸಾ (ಜಾಗೃತ ಮನಸ್ಸು)ಗಳಿಂದ ಅತ್ರಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ದೋಷರಹಿತ ಘರ್ಮ—ನಿಮ್ಮ ಉಷ್ಣ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಅರ್ಪಣ—ಧರಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದು ತ್ವರಿತ ಸಿದ್ಧಿಯ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.
Word by Word
युवोःof you two / in you two
युवोः:
सम्बन्ध (genitival relation) / अधिकरण (if loc.)
TypePronoun
Rootयुव (युष्मद्-द्विवचन-षष्ठी/सप्तमी) सर्वनाम-प्रातिपदिक
अत्रिःAtri (the seer)
अत्रिः:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootअत्रि (ऋषि-नाम) प्रातिपदिक
चिकेततिperceives / understands
चिकेतति:
क्रिया
TypeVerb
Root√चित् (चेतति/चिकेतति) ‘to perceive, notice, understand’
नराO two men (i.e., O Aśvins)
नरा:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootनर प्रातिपदिक
सुम्नेनby (your) favor / grace
सुम्नेन:
करण
TypeNoun
Rootसुम्न प्रातिपदिक
चेतसाwith mind / with understanding
चेतसा:
करण
TypeNoun
Rootचेतस् प्रातिपदिक
घर्मम्the hot drink (gharma)
घर्मम्:
कर्म
TypeNoun
Rootघर्म प्रातिपदिक
यत्which / that (when)
यत्:
कर्म-सम्बन्ध / सम्बन्ध
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सम्बन्ध-प्रातिपदिक) सर्वनाम
वाम्of you two
वाम्:
सम्बन्ध (genitival)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (द्विवचन-षष्ठी/द्वितीया) सर्वनाम
अरेपसम्spotless / faultless
अरेपसम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-रेपस् (रेपस् ‘stain, defect’ < √रिप्/√लिप् semantic ‘to smear’; privative a-) प्रातिपदिक
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootनासत्य (अश्विनौ) प्रातिपदिक
अस्नाwith a stone/bone (as an implement)
अस्ना:
करण
TypeNoun (used adverbially)
Rootअस्ना (Vedic instr. of अस्थि/अस्थन् ‘bone’ or ‘stone’; also used adverbially ‘with a stone/bone’)
भुरण्यतिmoves swiftly / bestirs (itself)
भुरण्यति:
क्रिया
TypeVerb
Root√भुरण्/√भुर् (Vedic) ‘to move swiftly, to bustle, to be eager/active’
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.