Sukta 16
Sukta 5.16
Agni
ಈ ಚಿಕ್ಕ ವಸಿಷ್ಠ ಸ್ತೋತ್ರವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಸದಾ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಜ್ವಾಲೆಯಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಮನುಷ್ಯರು ಅವನನ್ನು ನಂಬಿಕೆಯ ಮಿತ್ರನೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯೂ ಆಗಿ “ಮುಂದೆ” ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮುದಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯು ಬಲವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಿ, ಸಂಘರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ವಾಱ್ಯ (ಅಭಿಲಷಿತ ಸಮೃದ್ಧಿ) ಯನ್ನು ತಂದು, ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ) ಯ ಸುರಕ್ಷಿತ ನೆಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
बृहद्वयो हि भानवेऽर्चा देवायाग्नये । यं मित्रं न प्रशस्तिभिर्मर्तासो दधिरे पुरः ॥
ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಭಾನುವಂತನಿಗೆ—ದೇವತ್ವಸ್ವರೂಪ ಅಗ್ನಿಗೆ—ವಿಶಾಲ ಬಲದ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಹಾಡಿರಿ. ಮನುಷ್ಯರು ಪ್ರಶಂಸಾಭರಿತ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಮಿತ್ರನಂತೆ ಮುಂಚೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ—ಯಾತ್ರೆಯ ನಾಯಕ, ಮಾರ್ಗದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ.
Mantra 2
स हि द्युभिर्जनानां होता दक्षस्य बाह्वोः । वि हव्यमग्निरानुषग्भगो न वारमृण्वति ॥
ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜನಗಳ ಹೋತೃ—ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಬಾಹುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ. ಅಗ್ನಿ ಹವ್ಯವನ್ನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಂಚುತ್ತಾನೆ; ಭಗನಂತೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಆವರಣ/ವೇಲಿಯನ್ನು ತೆರೆದು—ಆನಂದ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಪಾಲನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 3
अस्य स्तोमे मघोनः सख्ये वृद्धशोचिषः । विश्वा यस्मिन्तुविष्वणि समर्ये शुष्ममादधुः ॥
ಈ ಸ್ತೋಮದಲ್ಲಿ, ಮಘವನ್ (ಉದಾರ ದಾತ)ನ ಸಖ್ಯದಲ್ಲಿ, ವೃದ್ಧಶೋಚಿಷ್ (ವರ್ಧಮಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನ) ಶಕ್ತಿಗಳು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಆರ್ಯನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೆಲ್ಲ ಶೌರ್ಯ-ಬಲವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತವೆ—ಸಮರಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಶುಷ್ಮ (ಪರಾಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಅಂತರಂಗ ವೀರನು ಧರಿಸುವಂತೆ.
Mantra 4
अधा ह्यग्न एषां सुवीर्यस्य मंहना । तमिद्यह्वं न रोदसी परि श्रवो बभूवतुः ॥
ಆಮೇಲೆ ನಿಜವಾಗಿ, ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಅವರ ಸುವೀರ್ಯ (ಸತ್ಯ ವೀರ್ಯ)ದ ಉದಾರ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ, ಅದೇ ಯಹ್ವ (ವೇಗವಾಗಿ ಮೇಲೇಳುವ) ಜ್ವಾಲೆ ಸ್ವತಃ ಶ್ರವಸ್ (ಕೀರ್ತಿ)ವಾಗಿ ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ನಿಂತಿತು—ಕರ್ಮದ ಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಂತಹ ಯಶಸ್ಸು.
Mantra 5
नू न एहि वार्यमग्ने गृणान आ भर । ये वयं ये च सूरयः स्वस्ति धामहे सचोतैधि पृत्सु नो वृधे ॥
ಈಗ ಬಾ, ಹೇ ಅಗ್ನೇ; ಸ್ತುತಿಗೊಳ್ಳುವ ನೀನು ಇಷ್ಟವಾದ ವಾರ್ಯ (ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯನ್ನು ನಮಗೆ ತಂದುಕೊಡು. ನಾವು ಮತ್ತು ಆ ಸೂರಯಃ (ಪ್ರಕಾಶಿತ ನಾಯಕರು), ಸ್ವಸ್ತಿ (ವಿಶಾಲ ಕಲ್ಯಾಣ)ದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಧಾಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವರು—ನಮ್ಮೊಡನೆ ಇರು; ಪೃತ್ಸು (ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ) ನಮ್ಮ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗು.
Inside Sukta 16
How it unfolds
- Where it opens
A call to sing of Agni’s vast strength and radiance, placing him in front like a trusted Friend and guide.
- Development
Agni is praised as bountiful and ever-increasing; the hymn emphasizes how collective powers gather around his wide-resounding presence to create effective might.
- Climax
The prayer that Agni consolidate force (śuṣma) for the community—inner heroism and outer victory aligned through the fire’s leadership.
- Where it settles
A direct invitation for Agni to come, bring desirable abundance, stay with the worshippers, and increase their welfare and strength in conflicts.
The deity: Agni
- In the VedaAgni is the radiant, growing fire (vṛddhaśociṣ), invoked with praise as a divine Friend set at the head of the human journey; he is the receiver of offerings and the awakener of power in the Arya community.
- Cosmic functionMediator between humans and gods, carrier of oblations, kindler of sacrifice, and luminous force that clears paths, protects, and strengthens collective endeavor.
- Inner significanceThe awakened will and discerning flame of consciousness—aspiration that leads, purifies, unifies scattered energies, and turns praise into effective power (śuṣma) for right action.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha-gotra (Pañcama Maṇḍala family tradition) · Foremost seer-priest of the Vasiṣṭhas, celebrated for hymns of Agni and Varuṇa and for articulating the ideal of ṛta (cosmic order) in inspired prayer.
Famous verses
yam mitraṃ na… dadhire puraḥ
अस्य स्तोमे मघोनः सख्ये वृद्धशोचिषः । विश्वा यस्मिन्तुविष्वणि समर्ये शुष्ममादधुः ॥nū na ehi vāryam agne
Attributes of the deity
- Shining/bright (bhānavat)
- Friend and leader placed in front (mitram…puraḥ)
- Ever-growing flame (vṛddhaśociṣ)
- Bountiful giver (maghavan)
- Protector and helper in conflicts (pṛtsu)
- Carrier of offerings and establisher of well-being (svasti)
Also by this seer
- Large portions of Rig Veda Maṇḍala 7 (Vasiṣṭha Maṇḍala)
- Agni hymns across the family collection in Maṇḍala 5 (Vasiṣṭha tradition)
- Noted association in later tradition with royal priesthood (purohita) and the ethical-spiritual vision of ṛta
The rite, step by step
- Prepare the altar/āhavanīya and kindle or rekindle the sacred fire.
- Recite the opening praise, establishing Agni as ‘puraḥ’ (placed in front) and as mitra (friend/guide).
- Offer oblations while chanting the central verses, asking Agni to gather strength and support the community.
- Conclude with the direct invitation: ‘come to us’ and ‘bring vārya’ (desirable plenitude), requesting protection in struggles.
- Perform a closing silent reverence/namas and maintain the fire as a sign of ongoing guardianship.
Offerings
- Ghee (ājya)
- Samidhs (fuel sticks)
- Grain or simple food oblations (anna/puroḍāśa as applicable)
- Soma substitute offerings in later practice (where relevant)
Frequently Asked Questions
It presents Agni as a trusted Friend and leader placed at the forefront, and it asks him to unite the community’s strength, protect them in struggles, and grant well-being and abundance.
Because Agni leads the rite and the journey—like a guide at the head of a procession—showing the way, guarding the path, and making human prayer effective.
The hymn asks Agni to “come now” and bring vārya—desirable plenitude—while staying allied with the worshippers and increasing their strength in conflicts.
Ask anything about Sukta 16 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
