Rig Veda 4.4.9 — Mandala 4, Sukta 4, Mantra 9
Sukta 4.4
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
इह त्वा भूर्या चरेदुप त्मन्दोषावस्तर्दीदिवांसमनु द्यून् । क्रीळन्तस्त्वा सुमनसः सपेमाभि द्युम्ना तस्थिवांसो जनानाम् ॥
Transliteration
ihá tvā bhū́ry ā́ cared úpa tmán doṣā́vastar dīdivā́ṃsam ánu dyū́n | krī́ḷantas tvā sumánasaḥ sapemā́bhí dyumnā́ tasthivā́ṃso jánānām ||
Translation
ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ಬಲವು ಚಲಿಸಲಿ; ಹೇ ದೀಪ್ತಿಮಾನ, ರಾತ್ರಿಗಳೂ ದಿನಗಳೂ ಅನುಸರಿಸಿ ಅದು ಆತ್ಮಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರಲಿ. ಸುಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ ನಾವು ಅನುಸರಿಸೋಣ—ಮಾನವರ ನಡುವೆ ದ್ಯುಮ್ನಗಳ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮಹಿಮೆಗಳ)ೊಳಗೆ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವವರಾಗಿ.
Word by Word
इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
भूर्याmany (things/acts)
भूर्या:
कर्म
TypeAdjective
Rootभूरि
चरेत्may (he) move/act
चरेत्:
कर्तृ (क्रियापद)
TypeVerb
Rootचर्
उपtowards, near
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
त्मन्the person/self (one’s own being)
त्मन्:
कर्म (उप + त्मन् = ‘to/unto the self/person’)
TypeNoun
Rootत्मन्
दोषाःnights
दोषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदोषा
अवस्तर्they spread/covered
अवस्तर्:
कर्तृ (क्रियापद)
TypeVerb
Rootअवस्तृ (अव + √स्तृ/स्तॄ ‘to spread/cover’)
दीदिवांसम्the shining one
दीदिवांसम्:
कर्म
TypeParticiple
Rootदीदिवांस् (√दीदिव्/√दीव् ‘to shine’ का परिपूर्ण/परिप्रत्यय-युक्त कृदन्त)
अनुafter, along
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
द्यून्days
द्यून्:
कर्म (अनु द्यून् = ‘along the days’)
TypeNoun
Rootद्यु/दिव्
क्रीळन्तःplaying, sporting
क्रीळन्तः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootक्रीळ्
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
सुमनसःwell-minded, benevolent
सुमनसः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसु-मनस्
सपेमwe/they have attained/come together (Vedic idiom)
सपेम:
कर्तृ (क्रियापद)
TypeVerb
Root√पा (पिबति) / वैदिक ‘सपेम’ (सह + पेम/पेमन्-सम्बद्ध क्रियापद-रूप; RV-प्रयोग)
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
द्यु॒म्नाwith splendors/glories
द्यु॒म्ना:
करण
TypeNoun
Rootद्यु॒म्न
तस्थिवांसःstanding, stationed
तस्थिवांसः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootतस्थिवांस् (√स्था ‘to stand’ का परिपूर्ण कृदन्त)
जनानाम्of the peoples
जनानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootजन
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.