Rig Veda 2.19.6 — Mandala 2, Sukta 19, Mantra 6
Sukta 2.19
Rishi: Gṛtsamada
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
स रन्धयत्सदिवः सारथये शुष्णमशुषं कुयवं कुत्साय । दिवोदासाय नवतिं च नवेन्द्रः पुरो व्यैरच्छम्बरस्य ॥
Transliteration
sá randhayat sa-dívaḥ sā́rathaye śúṣṇam aśúṣaṃ kúyavaṃ kútsāya | divódāsāya navatíṃ ca návéndraḥ puró vyàirac chámbarasya ||
Translation
ಅವನು (ಇಂದ್ರನು) ದಿವ್ಯ ಸಾರಥಿಯಾದ ಕುತ್ಸನಿಗಾಗಿ, ಒಣಗಿಸುವ ಶುಷ್ಣನನ್ನೂ ಕುಯವನನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಿದನು. ದಿವೋದಾಸನಿಗಾಗಿ ಇಂದ್ರನು ಶಂಬರನ ತೊಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತು ದೃಢ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು (ಪುರಃ) ಒಡೆದು ತೆರೆದನು.
Word by Word
सःhe (Indra)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
रन्धयत्subdued, brought under control
रन्धयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootरन्ध् (रन्धयति) धातु
सदिवःaccompanied by heaven / with the sky
सदिवः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootस-दिव् (उपसर्ग/पूर्वपद ‘स’ + दिव्/दिवस् ‘द्यौः/स्वर्ग’)
सारथयेto the charioteer
सारथये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसारथि (प्रातिपदिक)
शुष्णम्Śuṣṇa
शुष्णम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootशुष्ण (प्रातिपदिक; दैत्यनाम)
अशुषम्un-drying, not withering (i.e., vigorous)
अशुषम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-शुष (प्रातिपदिक; ‘अ’ नञ् + शुष ‘सूखापन/बल’)
कुयवम्Kuyava
कुयवम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootकुयव (प्रातिपदिक; दस्यु/असुरनाम)
कुत्सायfor Kutsa
कुत्साय:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper)
Rootकुत्स (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)
दिवोदासायfor Divodāsa
दिवोदासाय:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper)
Rootदिवोदास (प्रातिपदिक; राजनाम)
नवतिम्ninety
नवतिम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeNumeral
Rootनवति (संख्याप्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
नवnine
नव:
कर्म (विशेषणम्)
TypeNumeral
Rootनव (संख्याप्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पुरःfortresses, strongholds
पुरः:
कर्म
TypeNoun
Rootपुर्/पुरा (प्रातिपदिक ‘पुर्’)
विapart, asunder
वि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग)
ऐरच्छत्broke through, pierced
ऐरच्छत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootऋच्छ्/अर्च्छ् (ऋच्छति/अर्च्छति) धातु
शम्बरस्यof Śambara
शम्बरस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun (proper)
Rootशम्बर (प्रातिपदिक; दस्युनाम)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.