Rig Veda 2.14.4 — Mandala 2, Sukta 14, Mantra 4
Sukta 2.14
Rishi: Gṛtsamada (Āṅgirasa)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अध्वर्यवो य उरणं जघान नव चख्वांसं नवतिं च बाहून् । यो अर्बुदमव नीचा बबाधे तमिन्द्रं सोमस्य भृथे हिनोत ॥
Transliteration
ádhvaryavo yá uraṇáṃ jaghā́na náva ca cakhvā́ṃsaṃ navatíṃ ca bāhū́n | yó árbudam áva nīcā́ babā́dhe tám índraṃ sómasya bhṛthé hinota ||
Translation
ಹೇ ಅಧ್ವರ್ಯವರೇ, ಉರಣನನ್ನು ಜಘಾನ ಮಾಡಿದವನು, ಒಂಬತ್ತು ಚಖ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ತೊಂಬತ್ತು ಬಾಹುಗಳನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿದವನು; ಅರ್ಬುದನನ್ನು ಕೆಳಗೆ, ಅತಿ ಕೆಳಗೆ ಒತ್ತಿಹಾಕಿದವನು—ಆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸೋಮದ ಭರಣ/ವಹನದಲ್ಲಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿರಿ.
Word by Word
अध्वर्यवःO Adhvaryu priests
अध्वर्यवः:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ (वाक्य-प्रवर्तक)
TypeNoun
Rootअध्वर्यु- (प्रातिपदिक) < अध्वर-
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उरणम्Uraṇa (a foe/demon; proper name)
उरणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootउरण- (प्रातिपदिक)
जघानslew
जघान:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
नवnine
नव:
विशेषण (परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootनव (संख्या)
चख्वांसम्Cakhvāṃsa (a foe; proper name)
चख्वांसम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootचख्वांस्- (कृदन्त-प्रातिपदिक; √चख्/√चक्ष् ‘to see/appear’ से परफेक्ट-भागवत् ‘-वांस्’)
नवतिम्ninety
नवतिम्:
विशेषण (परिमाण)
TypeNoun
Rootनवति- (संख्या-प्रातिपदिक)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
बाहून्arms (forearms); (here: ninety arms)
बाहून्:
कर्म
TypeNoun
Rootबाहु- (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अर्बुदम्Arbuda (a foe/demon; proper name)
अर्बुदम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्बुद- (प्रातिपदिक)
अवdown; away
अव:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
नीचाःdownwards; low
नीचाः:
क्रियाविशेषण
TypeAdjective
Rootनीच- (प्रातिपदिक)
बबाधेpressed down; smote; subdued
बबाधे:
क्रिया
TypeVerb
Rootबाध् (धातु)
तम्him
तम्:
कर्म (स्तुत्य-देवता-निर्देशः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (हिनोति-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (भृथे-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
भृथेin the bearing/bringing; at the offering (of Soma)
भृथे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootभृत- (प्रातिपदिक; √भृ ‘to bear/bring’ से)
हिindeed; for
हि:
सम्बन्ध-बोधक
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
हिनोतimpel (you all); set in motion
हिनोत:
क्रिया
TypeVerb
Rootहि (धातु; ‘to impel/set in motion’)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.