Rig Veda Sukta 64
Mandala 1Sukta 6415 Mantras

Sukta 64

Sukta 1.64

Rishi

Nodha Gautama (Nodhas, of the Gautama lineage)

Devata

Maruts (Rudra’s storm-host; powers of dynamic force)

Chandas

Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for Marut hymns)

ಈ ಮರುತ್‌ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಧಸ್ ಗೌತಮನು ಮಿಂಚು-ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಗಣಗಳಿಗೆ “ಸುಸಂಸ್ಕೃತ” ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಅವರ ಸಿಂಹಸಮಾನ ಗರ್ಜನೆ, ದೀಪ್ತಿಮಯ ರೂಪಗಳು, ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಏಕೀಕೃತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾನೆ. ಸೂಕ್ತವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಆಮಂತ್ರಣದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ನಂತರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಯುದ್ಧಮಯ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಋತ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಕ್ರಮ)ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಪ್ರೇರಿತ ಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಸ್ಥಿರವಾದ ವೀರಜನಕ ಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

वृष्णे शर्धाय सुमखाय वेधसे नोधः सुवृक्तिं प्र भरा मरुद्भ्यः । अपो न धीरो मनसा सुहस्त्यो गिरः समञ्जे विदथेष्वाभुवः ॥

ಓ ನೋಧಾಸನೇ! ವೃಷ್ಣನಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠರಾದ, ಸುಯಜ್ಞರಾದ, ವಿಧಾತೃಸ್ವರೂಪರಾದ ಮರುತರಿಗೆ ನೀನು ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತುತಿವಾಕ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ತರು. ಧೀರನು ನೀರನ್ನು ದಾರಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಕುಶಲ ಹಸ್ತಗಳಿಂದಲೂ ನಾನು ಪದಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ವಿಧಥಗಳಲ್ಲಿ—ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ—ಸಮರಸವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುತ್ತೇನೆ.

Mantra 2

ते जज्ञिरे दिव ऋष्वास उक्षणो रुद्रस्य मर्या असुरा अरेपसः । पावकासः शुचयः सूर्या इव सत्वानो न द्रप्सिनो घोरवर्पसः ॥

ಅವರು ದಿವದಿಂದ ಜನಿಸಿದರು—ಋಷ್ವರಾದ, ಉಕ್ಷನಂತೆ ಪ್ರಬಲರಾದ; ರುದ್ರನ ಯುವ ವೀರರು, ಅಸುರ-ಬಲದ ಸ್ವಾಮಿಗಳು, ಕಲಂಕವಿಲ್ಲದವರು. ಪಾವಕರೂ ಶುಚಿಗಳೂ, ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು; ಘನ ಸತ್ವವುಳ್ಳವರು, ಬಿಂದುಗಳಂತೆ ಮಿನುಗುವವರು, ಭೀಕರ ರೂಪಧಾರಿಗಳು.

Mantra 3

युवानो रुद्रा अजरा अभोग्घनो ववक्षुरध्रिगावः पर्वता इव । दृळ्हा चिद्विश्वा भुवनानि पार्थिवा प्र च्यावयन्ति दिव्यानि मज्मना ॥

ಅವರು ಯುವ ರುದ್ರರು—ಅಜರರು, ಅಶ್ರಾಂತರು, ಬಲದ ಭೋಗದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯರು; ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಸ್ಥಿರರು. ತಮ್ಮ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಅವರು ದೃಢವಾದ ಪಾರ್ಥಿವ ಭುವನಗಳನ್ನೂ ಕದಲಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಚಲನೆಗೆ ತಂದು ಹೊಸ ಕ್ರಮದತ್ತ ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

Mantra 4

चित्रैरञ्जिभिर्वपुषे व्यञ्जते वक्षस्सु रुक्माँ अधि येतिरे शुभे । अंसेष्वेषां नि मिमृक्षुॠष्टयः साकं जज्ञिरे स्वधया दिवो नरः ॥

ಚಿತ್ರವರ್ಣ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ರೂಪವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ವಕ್ಷಸ್ಥಳಗಳ ಮೇಲೆ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸುವರ್ಣ ಕಿರಣಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾಲಗಳು ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲಸಿವೆ; ಸ್ವಧಾ—ತಮ್ಮದೇ ಅಂತರಂಗ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ—ಆ ದಿವ್ಯದ ನರರು ಒಂದಾಗಿ, ಏಕಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.

Mantra 5

ईशानकृतो धुनयो रिशादसो वातान्विद्युतस्तविषीभिरक्रत । दुहन्त्यूधर्दिव्यानि धूतयो भूमिं पिन्वन्ति पयसा परिज्रयः ॥

ಈಶಾನಕೃತ—ಸ್ವಾಮಿಯಂತೆ ಸೃಜನಶೀಲ—ಆ ಗರ್ಜಿಸುವವರು, ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವವರು, ತಮ್ಮ ತವಿಷಿಯಿಂದ ಗಾಳಿಗಳನ್ನೂ ವಿದ್ಯುತ್‌ಗಳನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧೂತಯಃ—ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಗಳು—ದಿವ್ಯ ಉಧರಗಳನ್ನು ಹಾಲೆಳೆಯುತ್ತವೆ; ಪರಿಜ್ರಯಃ—ಸುತ್ತುವವರು—ಪಯಸದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಬ್ಬಿಸುತ್ತಾರೆ.

Mantra 6

पिन्वन्त्यपो मरुतः सुदानवः पयो घृतवद्विदथेष्वाभुवः । अत्यं न मिहे वि नयन्ति वाजिनमुत्सं दुहन्ति स्तनयन्तमक्षितम् ॥

ಸುದಾನವ ಮರುತರು ನೀರನ್ನು ಉಬ್ಬಿಸುತ್ತಾರೆ; ವಿಧಥಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಘೃತಸಮಾನ ಸಮೃದ್ಧ ಪಯಸೊಂದಿಗೆ ಉಪಸ್ಥಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮಂಜಿನಲ್ಲಿ ಓಡುವ ಅಶ್ವದಂತೆ ಅವರು ವಾಜಿನವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ; ಗರ್ಜಿಸುವ, ಅಕ್ಷಯ ಉತ್ಸವನ್ನು ಅವರು ಹಾಲೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.

Mantra 7

महिषासो मायिनश्चित्रभानवो गिरयो न स्वतवसो रघुष्यदः । मृगा इव हस्तिनः खादथा वना यदारुणीषु तविषीरयुग्ध्वम् ॥

ಮಹಿಷರಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠರು, ಮಾಯಾ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು, ಚಿತ್ರಭಾನುಗಳು (ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾಶದವರು), ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಸ್ವತಃಬಲದಿಂದ ಸ್ಥಿರರೂ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುವವರು—ಮೃಗಗಳಂತೆ, ಹಸ್ತಿಗಳಂತೆ, ನೀವು ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಯುತ್ತೀರಿ; ಅರುಣೀ (ಕೆಂಪು-ವರ್ಣದ) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ತವಿಷೀ (ಪ್ರಚಂಡ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು) ಯುಗ್ಧ್ವಮ್—ಜೋಡಿಸಿದಾಗ.

Mantra 8

सिंहा इव नानदति प्रचेतसः पिशा इव सुपिशो विश्ववेदसः । क्षपो जिन्वन्तः पृषतीभिॠष्टिभिः समित्सबाधः शवसाहिमन्यवः ॥

ಸಿಂಹಗಳಂತೆ ಅವರು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾರೆ—ಪ್ರಚೇತಸಃ (ವಿಸ್ತೃತ ಚೇತನೆಯವರು); ಪಿಶಾಗಳಂತೆ ಸುಪಿಶಃ (ಸುಂದರರೂಪ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ), ವಿಶ್ವವೇದಸಃ (ಸರ್ವಜ್ಞರು). ಪೃಷತೀಭಿಃ ಋಷ್ಟಿಭಿಃ (ಚುಕ್ಕೆದ ಭಾಲಗಳಿಂದ) ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಒಂದೇಗೂಡಿದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದು ಕೆಡವುತ್ತಾರೆ—ಶವಸಾಹಿ (ಬಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ), ಹಿಮನ್ಯವಃ (ಉಗ್ರ ಮನೋಬಲದವರು).

Mantra 9

रोदसी आ वदता गणश्रियो नृषाचः शूराः शवसाहिमन्यवः । आ वन्धुरेष्वमतिर्न दर्शता विद्युन्न तस्थौ मरुतो रथेषु वः ॥

‘ರೋದಸೀ (ದಿವ್ ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವೀ)!’—ಎಂದು ನೀವು ಘೋಷಿಸುತ್ತೀರಿ, ಹೇ ಗಣಶ್ರಿಯಃ (ಗಣದ ಶೋಭೆಯವರೇ), ನೃಷಾಚಃ (ಮಾನವ-ಸಹಚರ) ಶೂರಾಃ, ಶವಸಾಹಿ-ಹಿಮನ್ಯವಃ (ಬಲದಲ್ಲಿ ಸರ್ಪ-ಉಗ್ರ). ನಿಮ್ಮ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಮತಿ (ಅಪರಿಮಿತ ಶಕ್ತಿ) ದರ್ಶನೀಯವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ—ವಿದ್ಯುತ್‌ನಂತೆ; ಹೇ ಮರುತೋ, ಅದು ನಿಮ್ಮ ರಥ-ಬಂಧುರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಗೊಂಡಿದೆ.

Mantra 10

विश्ववेदसो रयिभिः समोकसः सम्मिश्लासस्तविषीभिर्विरप्शिनः । अस्तार इषुं दधिरे गभस्त्योरनन्तशुष्मा वृषखादयो नरः ॥

ವಿಶ್ವವೇದಸರಾದ, ರಯಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ)ಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಏಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಮಿಶ್ರಿತರಾದ, ತಮ್ಮ ತವಿಷಿ (ಶಕ್ತಿ)ಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ—ಆ ನರರು ತಮ್ಮ ಗಭಸ್ತ್ಯೋಃ (ಕೈಗಳಲ್ಲಿ) ಇಷು (ಬಾಣ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅನಂತ ಶೂಷ್ಮ (ಉದ್ವೇಗ-ಬಲ) ಹೊಂದಿದವರು, ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವವರು, ಅವರು ದೃಢ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.

Mantra 11

हिरण्ययेभिः पविभिः पयोवृध उज्जिघ्नन्त आपथ्यो न पर्वतान् । मखा अयासः स्वसृतो ध्रुवच्युतो दुध्रकृतो मरुतो भ्राजदृष्टयः ॥

ಹಿರಣ್ಯಮಯ ಪವಿಗಳು (ಧಾರೆಯ ಅಂಚುಗಳು)ಗಳಿಂದ, ಪಯಃ (ಜೀವನರಸ)ವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವರು, ಮರುತರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದು ಅಪಥ್ಯಃ (ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ) ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲದ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಚೀರಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಆನಂದಮಯ, ಅಯಾಸ (ಅಥಕವಿಲ್ಲದ) ಅವರು, ಸ್ವಸೃತ (ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ) ಮತ್ತು ಧ್ರುವಚ್ಯುತ (ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ಅಚಲ) ಆಗಿ, ದೃಢ ತೇಜಸ್ಸುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮಿಂಚುವ ಋಷ್ಟಿ (ಭಾಲ) ಹೊಂದಿದ ಮರುತರು ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Mantra 12

घृषुं पावकं वनिनं विचर्षणिं रुद्रस्य सूनुं हवसा गृणीमसि । रजस्तुरं तवसं मारुतं गणमृजीषिणं वृषणं सश्चत श्रिये ॥

ನಾವು ಹವಸಾ (ಆಹ್ವಾನ/ಸ್ತುತಿ)ಯಿಂದ ರುದ್ರನ ಸೂನು—ಘೃಷು (ಜ್ವಲಂತ), ಪಾವಕ (ಪರಿಶುದ್ಧ), ವನಿನ (ಆನಂದದಾಯಕ), ವಿಚರ್ಷಣಿ (ವಿಸ್ತೃತದರ್ಶಿ)—ಯನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತೇವೆ. ಓ ಮಾರುತ ಗಣ, ರಜಸ್ತುರ (ಮಧ್ಯಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಂತ), ತವಸ (ಪ್ರಬಲ), ಋಜೀಷಿಣ (ನೇರವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ), ವೃಷಣ (ವೃಷಭಸಮಾನ ಬಲಿಷ್ಠ)—ಶ್ರಿಯೇ (ಅಂತರ ತೇಜಸ್ಸು/ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಸಾಗು.

Mantra 13

प्र नू स मर्तः शवसा जनाँ अति तस्थौ व ऊती मरुतो यमावत । अर्वद्भिर्वाजं भरते धना नृभिरापृच्छ्यं क्रतुमा क्षेति पुष्यति ॥

ಈಗ ಆ ಮರಣಶೀಲನು ತನ್ನ ಶೌರ್ಯಬಲದಿಂದ ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ಮೀರಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ—ಹೇ ಮರುತರೆ, ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಊತಿ (ಸಹಾಯ)ದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀರಿ. ವೇಗವಾದ ಅಶ್ವಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ವಾಜ (ವಿಜಯ-ಬಲ/ಅನ್ನ) ಮತ್ತು ಧನವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತಾನೆ; ನರರ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಬಹುದಾದ ಕ್ರತು (ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ/ಯೋಜನಾ-ಶಕ್ತಿ)ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಯತಿ—ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಸಮೃದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Mantra 14

चर्कृत्यं मरुतः पृत्सु दुष्टरं द्युमन्तं शुष्मं मघवत्सु धत्तन । धनस्पृतमुक्थ्यं विश्वचर्षणिं तोकं पुष्येम तनयं शतं हिमाः ॥

ಹೇ ಮರುತರೆ, ದಾತೃಜನರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟರ—ಅಜೇಯ—ಆದ ದ್ಯುಮಂತ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ) ಶುಷ್ಮ (ಉತ್ಕಟ ಬಲ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ; ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರಿ. ವಿಶ್ವಚರ್ಷಣಿ—ಎಲ್ಲ ಜನರನ್ನು ಧರಿಸುವ—ಧನಸ್ಪೃತ (ಧನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸುವ) ಮತ್ತು ಉಕಥ್ಯ (ಸ್ತುತಿ-ಯೋಗ್ಯ)ವಾದ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ಪೋಷಿಸೋಣ; ನೂರು ಹಿಮಾ—ನೂರು ಚಳಿಗಾಲಗಳವರೆಗೆ—ನಮ್ಮ ತೋಕ (ಸಂತತಿ), ತನಯ (ಮಗು/ಬೀಜ)ವನ್ನು ಪೋಷಿಸೋಣ.

Mantra 15

नू ष्ठिरं मरुतो वीरवन्तमृतीषाहं रयिमस्मासु धत्त । सहस्रिणं शतिनं शूशुवांसं प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥

ಈಗ, ಹೇ ಮರುತರೆ, ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸ್ಥಿರ ರಯಿ (ಧನ/ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯನ್ನು ಧರಿಸಿರಿ—ವೀರವಂತ (ವೀರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ), ಋತೀಷಾಹ (ಋತದ ಮಾರ್ಗದ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುವ). ಸಹಸ್ರಿಣ (ಸಾವಿರಪಟ್ಟು), ಶತಿನ (ನೂರಪಟ್ಟು), ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾದ: ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲೇ ಧೀಯಾವಸು (ಪ್ರೇರಿತ ಬುದ್ಧಿಯ ಧನ) ವೇಗವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರಲಿ.

Frequently Asked Questions

The Maruts are Rudra’s storm-host—divine warriors of wind, thunder, and rain—praised for moving together, roaring loudly, and breaking obstacles.

It celebrates the Maruts’ dynamic, united power and asks them to remove resistance and grant steady prosperity, courage, and inspired strength aligned with ṛta (right order).

Dawn symbolizes quick renewal and fresh inspiration; the hymn prays that wealth and clarity of thought arrive swiftly with the early morning.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App