Rig Veda 1.47.1: Mandala 1, Sukta 47, Mantra 1

Sukta 1.47

Rishi: Kaṇva

Devata: Aśvinau

Chandas: Jagati (probable for RV 1.47.1 due to longer line; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

अयं वां मधुमत्तमः सुतः सोम ऋतावृधा । तमश्विना पिबतं तिरोअह्न्यं धत्तं रत्नानि दाशुषे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.47.1

Transliteration

ayáṃ vāṃ mádhumattamaḥ sutáḥ sóma ṛtāvṛdhā | tám aśvinā pibatam tiró-ahnyaṃ dhattáṃ rátnāni dāśúṣe ||

Translation

ಋತವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವರೇ (ಅಶ್ವಿನೌ), ಇದು ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾದ ಸೋಮ—ಸುತ, ಒತ್ತಿ ಹೊರತಂದದ್ದು. ಹೇ ಅಶ್ವಿನೌ, ದಿನವನ್ನು ಮೀರಿ ಸಾಗುವ (ತಿರೋಅಹ್ನ್ಯ) ಆ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿರಿ; ಮತ್ತು ದಾನಿಗನ (ದಾಶುಷೇ) ಒಳಗೆ ರತ್ನಗಳನ್ನು—ಸಿದ್ಧಿ-ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು—ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयम्: this (here)
• अयम्: Kartā (वाक्ये विषय-निर्देशः) / deictic subject
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: for you two / of you two
• वाम्: Sampradāna (लाभार्थे) / beneficiary
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मधुमत्तमः: most honey-sweet / most delightful
• मधुमत्तमः: Kartā (सुतः सोमः) का विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: मधुमत् (प्रातिपदिक) + तमप् (सुपरलेटिव) → मधुमत्तम

• सुतः: pressed (prepared)
• सुतः: Kartā (सोमः) / subject
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: √सु (सुनोति ‘to press’) → सुत (कृदन्त, भूतकृत्/कर्मणि)

• सोमः: Soma
• सोमः: Kartā (पिबतं इत्यस्य पान-हेतुः/विषयः) / the offered drink
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• ऋतावृधा: growing by ṛta / strengthening the cosmic order
• ऋतावृधा: Kartā (सोमः) का विशेषणम्
• Type: Adjective (epithet)
• Root: ऋत (प्रातिपदिक) + √वृध् (to grow/increase) → वृध (कृदन्त) ; समासः: ऋत-आ-वृध (बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्रायः) → ‘ऋतेन/ऋतस्य वृधः’

• तम्: that / it
• तम्: Karma (पिबतं—‘drink it’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अश्विना: O Aśvins
• अश्विना: Sambodhana (आह्वान) / addressed agents
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक; देवता-द्विवचन)

• पिबतम्: drink (you two)!
• पिबतम्: (क्रिया) — addressed Kartā (अश्विनौ)
• Type: Verb
• Root: √पा (पिबति ‘to drink’)

• तिरोअह्न्यम्: kept through the day / lasting all day (day-long)
• तिरोअह्न्यम्: Karma (पेय-वस्तु) का विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: तिरस् (अव्यय/उपसर्गार्थ) + अह्न्य (अहन् ‘day’ से व्युत्पन्न विशेषण) → समासः: तिरो-अह्न्य

• धत्तम्: place / bestow (you two)!
• धत्तम्: (क्रिया) — addressed Kartā (अश्विनौ)
• Type: Verb
• Root: √धा (to place/put)

• रत्नानि: treasures
• रत्नानि: Karma (धत्तम्—‘bestow treasures’)
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक)

• दाशुषे: to the giver / to the worshipper (patron)
• दाशुषे: Sampradāna (recipient)
• Type: Noun (agent noun)
• Root: √दाश् (to give/offer; ‘to worship by gifts’) → दाशु (कृदन्त/प्रातिपदिक ‘giver, worshipper’)