
Sukta 1.181
Aśvinau
Triṣṭubh (probable)
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ವೇಗಶೀಲರೂ ಪ್ರಿಯರೂ ಆದ ಸಹಾಯಕರಾದ ಅಶ್ವಿನೌಗಳನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ; ಅವರು ಆರಾಧಕರನ್ನು “ಎತ್ತಿ” ಕಷ್ಟದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಗತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಲೋಕಗಳೊಳಗೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸಂಚಾರ, ಜೀವದಾಯಕ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಮತ್ತು ಯಥಾವಿಧಿ ಯಜ್ಞಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡುವ ಯಜಮಾನನಿಗಾಗಿ ಅವರ ಅಚಲ ಯೌವನವನ್ನು ಇದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಅವರ ಕಾಲೋಚಿತ ಆಗಮನದಿಂದ ವಿಶಾಲ ಅವಕಾಶ (ವರಿವಸ್), ಸಂಕಟಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಜಯಕರ ಜಯ, ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದೊರಕುವ ದಾನ-ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 1
कदु प्रेष्टाविषां रयीणामध्वर्यन्ता यदुन्निनीथो अपाम् । अयं वां यज्ञो अकृत प्रशस्तिं वसुधिती अवितारा जनानाम् ॥
ನಮ್ಮ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಿಗೂ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳಿಗೂ ಅತಿಪ್ರಿಯರಾದ ಹೇ ಯುಗಲರೇ, ಅಧ್ವರ್ಯು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಎತ್ತುವಂತೆ, ನೀವು ಯಾವಾಗ ನಮ್ಮನ್ನು ಎತ್ತಿ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತುವಿರಿ? ನಮ್ಮ ಈ ಯಜ್ಞವು ನಿಮಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ—ಹೇ ವಸುಧಿತೀ, ಹೇ ಜನರ ಅವಿತಾರರೇ (ರಕ್ಷಕರೇ).
Mantra 2
आ वामश्वासः शुचयः पयस्पा वातरंहसो दिव्यासो अत्याः । मनोजुवो वृषणो वीतपृष्ठा एह स्वराजो अश्विना वहन्तु ॥
ಹೇ ಅಶ್ವಿನೌ, ನಿಮ್ಮ ಅಶ್ವಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲಿ—ಶುದ್ಧರಾದವರು, ಪಯಸ್ (ಪೋಷಕ ರಸ) ಕುಡಿಯುವವರು, ಗಾಳಿವೇಗದವರು, ದಿವ್ಯ ಓಟಗಾರರು; ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿ, ಯುಗಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತರಬೇತಿಯಾದ ಬೆನ್ನಿನವರಾಗಿ. ಹೇ ಸ್ವರಾಜ (ಸ್ವಯಂ-ಆಧಿಪತ್ಯ) ಅಶ್ವಿನೌ, ಅವರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೊತ್ತು ತರಲಿ.
Mantra 3
आ वां रथोऽवनिर्न प्रवत्वान्त्सृप्रवन्धुरः सुविताय गम्याः । वृष्णः स्थातारा मनसो जवीयानहम्पूर्वो यजतो धिष्ण्या यः ॥
ನಿಮ್ಮ ರಥವು ಬರಲಿ—ಇಳಿಜಾರಿನಿಂದ ಇಳಿಯುವ ದೃಢ ಆಧಾರದಂತೆ—ಸುಯೋಜಿತವಾಗಿ, ಸುವಿತ (ಶುಭ ಗತಿ/ಶುಭ ಪಥ) ಕಡೆಗೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುವಂತೆ. ಹೇ ವೃಷಣ (ಬಲಿಷ್ಠ) ಸ್ಥಾತಾರರೇ, ಮನಸ್ಸಿಗಿಂತಲೂ ವೇಗಿಗಳೇ, ನಾನು—ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುವವನು—ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ಧಿಷಣ್ಯ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಆಸನಸ್ಥ) ಶಕ್ತಿಗಳೇ, ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿರಿ.
Mantra 4
इहेह जाता समवावशीतामरेपसा तन्वा नामभिः स्वैः । जिष्णुर्वामन्यः सुमखस्य सूरिर्दिवो अन्यः सुभगः पुत्र ऊहे ॥
ಇಲ್ಲೇ, ಇಲ್ಲೇ—ಈ ಕರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಜನಿಸಿದವರೇ—ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ದೋಷರಹಿತ ತನು (ಸ್ವರೂಪ) ಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮದೇ ಸತ್ಯ ನಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರಿ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಸು-ಮಖ (ಉತ್ತಮ ಯಜ್ಞ)ದ ಜಯಶೀಲ ಸ್ವಾಮಿ; ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ದಿವನ ಸುಭಗ ಪುತ್ರ, ಅಗತ್ಯವಾದ ಊಹೆ (ವಿವೇಕ/ಪರಿಶೀಲನೆ) ಯನ್ನು ತರುವವನು.
Mantra 5
प्र वां निचेरुः ककुहो वशाँ अनु पिशङ्गरूपः सदनानि गम्याः । हरी अन्यस्य पीपयन्त वाजैर्मथ्रा रजांस्यश्विना वि घोषैः ॥
ಪ್ರ ವಾಂ ನಿಚೇರುಃ—ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ನಿಮ್ಮದೇ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತೀರಿ; ಕಕುಹೋ—ಎತ್ತರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಪಿಶಙ್ಗರೂಪಃ—ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ರೂಪದಿಂದ ಲೋಕಗಳ ಸದನಗಳನ್ನು ತಲುಪುವವರು. ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನ ಹರಿ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ಅಶ್ವಗಳು ವಾಜೈಃ—ಬಲ-ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ತುಂಬಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಅಶ್ವಿನರೇ, ನೀವು ಘೋಷೈಃ—ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯ ನಾದಗಳಿಂದ ರಜಾಂಸಿ—ಅಂತರಿಕ್ಷದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಥಿಸಿ, ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತೀರಿ.
Mantra 6
प्र वां शरद्वान्वृषभो न निष्षाट् पूर्वीरिषश्चरति मध्व इष्णन् । एवैरन्यस्य पीपयन्त वाजैर्वेषन्तीरूर्ध्वा नद्यो न आगुः ॥
ಪ್ರ ವಾಂ ಶರದ್ವಾನ್—ನಿಮ್ಮ ತೇಜಸ್ವಿ ಶಕ್ತಿ, ನಿಷ್ಷಾಟ್ ವೃಷಭೋ ನ—ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವೃಷಭದಂತೆ ಉಕ್ಕಿ ಹೊರಡುತ್ತದೆ; ಪೂರ್ವೀರಿಷಃ—ಪ್ರಾಚೀನ ಪ್ರೇರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಲಿಸಿ, ಮಧ್ವ ಇಷ್ಣನ್—ಮಧುರ ರಸವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೊರತೆಗೆದು ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಏವೈಃ—ವೇಗದ ಪ್ರವಾಹಗಳಿಂದ, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನು ವಾಜೈಃ—ಬಲ-ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಪೀಪಯಂತ—ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಊರ್ಧ್ವಾ ನದ್ಯೋ ನ—ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುವ ನದಿಗಳಂತೆ, ವೇಷಂತೀ—ಆಕಾಂಕ್ಷಿಸಿ ಕರೆದು, ಶಕ್ತಿಗಳು ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.
Mantra 7
असर्जि वां स्थविरा वेधसा गीर्बाळ्हे अश्विना त्रेधा क्षरन्ती । उपस्तुताववतं नाधमानं यामन्नयामञ्छृणुतं हवं मे ॥
ಅಸರ್ಜಿ ವಾಂ ಸ್ಥವಿರಾ—ಹೇ ಸ್ಥಿರ ಅಶ್ವಿನರೇ, ವೇಧಸಾ—ವಿಧಾತೃ ಕವಿಯಿಂದ ನಿಮಗಾಗಿ ಗೀಃ—ಬಲಿಷ್ಠ, ರೂಪಿಸುವ ವಾಣಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದೆ, ತ್ರೇಧಾ ಕ್ಷರಂತೀ—ಮೂರು ಧಾರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವಂತೆ. ಉಪಸ್ತುತೌ ಅವತಂ—ಸ್ತುತಿಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ, ನಾಧಮಾನಂ—ಶ್ರಮಿಸುವವನನ್ನು ಕಾಪಾಡಿರಿ; ಯಾಮನ್ ಅಯಾಮಂ—ಸುಲಭ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲೂ ದುರ್ಗಮ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲೂ, ಶೃಣುತಂ ಹವಂ ಮೇ—ನನ್ನ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
Mantra 8
उत स्या वां रुशतो वप्ससो गीस्त्रिबर्हिषि सदसि पिन्वते नॄन् । वृषा वां मेघो वृषणा पीपाय गोर्न सेके मनुषो दशस्यन् ॥
ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸ್ತುತಿ—ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ—ತ್ರಿಬರ್ಹಿಷಿ ಬರ್ಹಿಸ್ನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೇ ವೃಷಣರೇ (ಬಲಿಷ್ಠ ಅಶ್ವಿನರೇ), ನಿಮ್ಮ ವೃಷಾ ಮೇಘವು ನಿಮಗೆ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ—ಹಸು ಫಲವತ್ತಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಸಿಂಚನದಂತೆ—ನಶ್ವರ ಮನುಷ್ಯನು ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ದಶಸ್ಯಾ (ಸೇವೆ-ಸ್ತುತಿ) ಮಾಡುವಾಗ.
Mantra 9
युवां पूषेवाश्विना पुरंधिरग्निमुषां न जरते हविष्मान् । हुवे यद्वां वरिवस्या गृणानो विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
ಹೇ ಅಶ್ವಿನರೇ, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಪೂಷನ್ನಂತೆ ಪುರಂಧಿ (ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ತರುವ ಶಕ್ತಿ); ಮತ್ತು ಉಷಸ್ಸಿನಂತೆ ಹವಿಷ್ಮಾನ್ (ಹವಿಷ್ ಧಾರಕ)ನಿಗೆ ನೀವು ಜರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿಶಾಲಗೊಳಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹುವೆ ಮಾಡುವಾಗ—ನಾವು ಪ್ರೇರಕ ಏಷ (ಅನ್ವೇಷಣೆ) ಮತ್ತು ವಿಜಯೀ ವ್ರಜನ (ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಜಯ)ವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಜೀರದಾನು (ಶೀಘ್ರ ದಾನಿಸುವ) ದಾನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲೋಣ.
They are the divine twin horsemen, youthful and swift, famous for rescuing, healing, and bringing prosperity. The hymn calls them as protectors who arrive quickly and open safe paths.
The poet asks the twins to lift the worshippers out of difficulty, protect the people, and grant wealth and strength. A key theme is “widening the path” (varivas)—removing obstacles and creating room to succeed.
It fits dawn and early-morning worship, especially contexts linked with the Aśvins and the morning pressing in soma ritual. In simple home practice, it can be recited in the morning with ghee or milk offerings and a clear request for protection and guidance.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.