Rig Veda 1.116.22 — Mandala 1, Sukta 116, Mantra 22
Sukta 1.116
Rishi: Dīrghatamas Āucathya
Devata: Aśvinau (Nāsatyā)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
शरस्य चिदार्चत्कस्यावतादा नीचादुच्चा चक्रथुः पातवे वाः । शयवे चिन्नासत्या शचीभिर्जसुरये स्तर्यं पिप्यथुर्गाम् ॥
Transliteration
śarásya cid ārcátkasyā́vatād ā́ nīcā́d uccā́ cakrathuḥ pátave vā́ḥ | śayáve cin nāsatyā śácībhiḥ jásuraye staryáṁ pipyathur gā́m ||
Translation
ಹೇ ನಾಸತ್ಯರೇ, ಶರನಿಗಾಗಿಯೂ ನೀವು ಕೆಳಗಿನಿಂದ ನೀರನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ಕುಡಿಯಲು ಮಾಡಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಶಯನಿಗಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಶಚಿಗಳು (ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಶಕ್ತಿಗಳು) ಮೂಲಕ, ಜಸುರನಿಗಾಗಿ ಬಂಜೆ ಹಸುವನ್ನು ಹಾಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ—ಅಭಾವವನ್ನು ಪೋಷಣೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದಿರಿ.
Word by Word
शरस्यof the reed/arrow (Śara)
शरस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
चित्even, indeed
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय/निपात) अथवा चिद्
आर्चत्praised, sang
आर्चत्:
Kartā (with implied subject) / क्रिया
TypeVerb
Rootअर्च् (पूजायाम्/स्तुतौ)
कस्यof whom?
कस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवतादof the protector/saviour
अवताद:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअव + ता/तृ (तरणे/रक्षणे) → अवतार/अवता (रक्षक) (प्रातिपदिक)
अदाthen
अदा:
—
TypeIndeclinable
Rootअद (अव्यय; ‘तदा/अथ’)
नीचात्from below
नीचात्:
Apādāna
TypeAdjective (used adverbially) / Noun
Rootनीच (प्रातिपदिक)
उच्चाon high, upward
उच्चा:
Adhikaraṇa (manner/position)
TypeAdjective (used adverbially)
Rootउच्च (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
चक्रथुःyou two have made/done
चक्रथुः:
Kartā (युवाम् = अश्विनौ) / क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (करणे)
पातवेfor drinking
पातवे:
Sampradāna (purpose/for drinking)
TypeVerbal noun (purpose)
Rootपा (पाने) → पातु (कृदन्त) / पातृ?; here infinitive-like dative of verbal noun
वाःfor you / of you
वाः:
Sampradāna/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) → वः (वेदिक रूप)
शयवेto Śayu (a man)
शयवे:
Sampradāna
TypeNoun (proper name)
Rootशयु/शय (प्रातिपदिक; नाम)
चित्even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय/निपात)
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity epithet)
Rootनासत्य (प्रातिपदिक; अश्विनोः नाम)
शचीभिःwith powers/skills
शचीभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशची (प्रातिपदिक)
जसुरयेto Jasuri
जसुरये:
Sampradāna
TypeNoun (proper name)
Rootजसुरि/जसुर (प्रातिपदिक; नाम)
स्तर्यम्barren/unyielding
स्तर्यम्:
Karma (as qualifier of object)
TypeAdjective
Rootस्तर्य (प्रातिपदिक; ‘बाँझ/दुग्धहीन’ अथवा ‘स्तर-सम्बद्ध’)
पिप्यथुःyou two filled/satisfied, made to swell
पिप्यथुः:
Kartā (अश्विनौ) / क्रिया
TypeVerb
Rootप्यै/पि (प्रीणने/पूरणे) → पिप्य (intensive/perfect stem)
गाम्the cow
गाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.