Prakarana 4
सोपान-प्रवेश: ‘श्रद्धा’ और ‘सत्संग’ के द्वारा रामकथा-मानस में अवगाहन। यह खंड साधक को बताता है कि कथा का अधिकार (adhikāra) कैसे बनता है—गुरु-कृपा, शुद्ध जिज्ञासा, और राम-प्रियता। यहाँ ‘मानस-सर’ रूपक से यह भी स्थिर होता है कि पाठ/श्रवण केवल साहित्य-रस नहीं, बल्कि कलिमल-शमन और विवेक-प्रबोधन की साधना है।
ಈ ಅಂಶವು ಬಾಲಕಾಂಡದ ಆರಂಭಿಕ ‘ಭೂಮಿಕಾ-ಸೋಪಾನ’ದ ಘನತೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದೆ: ತುಲಸಿ ಗುರು-ಶ್ರವಣದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಕಥಾ-ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿಕ ಸಂವಾದ-ಶೃಂಖಲೆಯಾಗಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ (ಶಿವನಿಂದ ಭರದ್ವಾಜರವರೆಗೆ). ಭಾವ-ರಸದಲ್ಲಿ ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತಗಳ ಸಂಯೋಗವಿದೆ—ಕಥೆಯ ಅನಂತತೆ (ರಾಮ ಅನಂತ, ಅನಂತ ಗುಣ) ಮತ್ತು ಶ್ರೋತೃ-ಯೋಗ್ಯತೆಯ ವಿವೇಕ. ‘ಮಾನಸ-ಸರ’ ರೂಪಕ ಇಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ: ಚೌಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪುರುಣ, ದೋಹಾ-ಸೋರಠಾಗಳನ್ನು ಕಮಲ, ಅರ್ಥವನ್ನು ಪರಾಗ, ಮತ್ತು ಸತ್ಸಂಗವನ್ನು ವಸಂತ-ಋತುವೆಂದು ಹೇಳಿ, ಈ ಗ್ರಂಥವೇ ‘ಸೋಪಾನ’ ಎಂದು ಓದುಗರಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ—ಜಲದಂತೆ ಮಲ-ಹಾರಿ, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಕುತರ್ಕ-ದಹನ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಶೀತಲ-ಆನಂದದಾಯಕ. ಸಿದ್ಧಾಂತತಃ ಈ ಖಂಡ ನಿರ್ಗುಣ-ಸಗುಣ ಸಮನ್ವಯದ ಭೂಮಿಯಾಗುತ್ತದೆ: ಶಿವ-ಪ್ರೇರಿತ ಕಥೆ, ಆದರೆ ಗುರಿ ರಘುನಾಥ-ಭಕ್ತಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಾಲಕಾಂಡದ ಈ ಭಾಗ ಸಾಧಕನನ್ನು ‘ಶ್ರವಣ-ಮಾರ್ಗ’ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಲೀಲಾ-ವರ್ಣನೆಗೆ ಪಾತ್ರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Verses
ಚೌಪಾಯಿ 30.1-4
जागबलिक जो कथा सुहाई।भरद्वाज मुनिबरहि सुनाई।।
कहिहउँ सोइ संबाद बखानी।सुनहुँ सकल सज्जन सुखु मानी।।
संभु कीन्ह यह चरित सुहावा।बहुरि कृपा करि उमहि सुनावा।।
सोइ सिव कागभुसुंडिहि दीन्हा।राम भगत अधिकारी चीन्हा।।
तेहि सन जागबलिक पुनि पावा।तिन्ह पुनि भरद्वाज प्रति गावा।।
ते श्रोता बकता समसीला।सवँदरसी जानहिं हरिलीला।।
जानहिं तीनि काल निज ग्याना।करतल गत आमलक समाना।।
औरउ जे हरिभगत सुजाना।कहहिं सुनहिं समुझहिं बिधि नाना।।
jāgabalika jo kathā suhāī |bharadvāja munibarahi sunāī ||
kahihauṁ soi saṁbāda bakhānī |sunahuṁ sakala sajjana sukhu mānī ||
saṁbhu kīnha yaha carita suhāvā |bahuri kṛpā kari umahi sunāvā ||
soi siva kāga-bhusuṁḍihi dīnhā |rāma-bhagata adhikārī cīnhā ||
tenhi sana jāgabalika puni pāvā |tinh puni bharadvāja prati gāvā ||
te śrotā bakatā sama-sīlā |savaṁda-rasī jānahim hari-līlā ||
jānahim tīni kāla nija gyānā |karatala-gata āmalaka samānā ||
aurau je hari-bhagata sujānā |kahahim sunahim samujhahim bidhi nānā ||
ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರು ಭರದ್ವಾಜ ಮುನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಸುಂದರವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು, ಆ ಸಂವಾದವನ್ನೇ ನಾನು ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳುವೆ. ಕೇಳಿರಿ, ಸಜ್ಜನರೇ, ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ. ಶಂಭು ಈ ಸುಂದರವಾದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಕೃಪೆ ತೋರಿ ಉಮಾಳಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಆ ಶಿವನೇ ಅದನ್ನು ಕಾಗ್ಭುಷುಂಡಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು, ರಾಮಭಕ್ತ, ಅರ್ಹನು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ. ಅವರಿಂದ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದರು, ಅವರು ಮತ್ತೆ ಭರದ್ವಾಜರಿಗೆ ಹಾಡಿದರು. ಅವರು ಕೇಳುವವರು ಮತ್ತು ಹೇಳುವವರು ಒಂದೇ ಸ್ವಭಾವದವರು, ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡುವವರು, ಹರಿಯ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು. ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೂರು ಕಾಲಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವರು, ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿಯಂತೆ. ಇತರ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಹರಿಭಕ್ತರೂ ಸಹ ಅದನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ, ಕೇಳಿ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವರು.
ದೋಹಾ 30(क)-(ख)
मै पुनि निज गुर सन सुनी कथा सो सूकरखेत।समुझी नहि तसि बालपन तब अति रहेउँ अचेत।।30(क)।।
श्रोता बकता ग्याननिधि कथा राम कै गूढ़।किमि समुझौं मै जीव जड़ कलि मल ग्रसित बिमूढ़।।30(ख)।।
maiṁ puni nija gur sana sunī kathā so sūkara-kheta |samujhī nahi tasi bālapana taba ati raheũṁ acet ||30(k)||
śrotā bakatā gyāna-nidhi kathā rāma kai gūṛha |kimi samujhauṁ maiṁ jīva jaṛa kali mala grasita bimūṛha ||30(kh)||
ನಾನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಗುರುವಿನ ಬಳಿ ಸುಕರಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದೆನು, ಆದರೆ ಆಗ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಅಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿದ್ದೆನು. ಕೇಳುವವನು, ಹೇಳುವವನು ಇಬ್ಬರೂ ಜ್ಞಾನ ನಿಧಿಗಳು, ರಾಮನ ಕಥೆ ಆಳವಾದದ್ದು, ರಹಸ್ಯಮಯವಾದದ್ದು. ಕಲಿಯುಗದ ಮಾಲಿನ್ಯಗಳಿಂದ ನುಂಗಲ್ಪಟ್ಟ, ಮೊದ್ದಾದ, ಮೂರ್ಖನಾದ ಜೀವಿ ನಾನು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿ?
ಚೌಪಾಯಿ 31.1-7
तदपि कही गुर बारहिं बारा।समुझि परी कछु मति अनुसारा।।
भाषाबद्ध करबि मैं सोई।मोरें मन प्रबोध जेहिं होई।।
जस कछु बुधि बिबेक बल मेरें।तस कहिहउँ हियँ हरि के प्रेरें।।
निज संदेह मोह भ्रम हरनी।करउँ कथा भव सरिता तरनी।।
बुध बिश्राम सकल जन रंजनि।रामकथा कलि कलुष बिभंजनि।।
रामकथा कलि पंनग भरनी।पुनि बिबेक पावक कहुँ अरनी।।
रामकथा कलि कामद गाई।सुजन सजीवनि मूरि सुहाई।।
सोइ बसुधातल सुधा तरंगिनि।भय भंजनि भ्रम भेक भुअंगिनि।।
असुर सेन सम नरक निकंदिनि।साधु बिबुध कुल हित गिरिनंदिनि।।
संत समाज पयोधि रमा सी।बिस्व भार भर अचल छमा सी।।
जम गन मुहँ मसि जग जमुना सी।जीवन मुकुति हेतु जनु कासी।।
रामहि प्रिय पावनि तुलसी सी।तुलसिदास हित हियँ हुलसी सी।।
सिवप्रय मेकल सैल सुता सी।सकल सिद्धि सुख संपति रासी।।
सदगुन सुरगन अंब अदिति सी।रघुबर भगति प्रेम परमिति सी।।
tadapi kahī gur bārahiṃ bāra |samujhi parī kachu mati anusārā ||
bhāṣā-baddha karabi maiṃ soī |moreṃ mana prabodha jehiṃ hoī ||
jasa kachu budhi bibeka bala mereṃ |tasa kahihauṃ hiyaṃ hari ke prerēṃ ||
nija saṃdeha moha bhrama haranī |karauṃ kathā bhava saritā taranī ||
budha bisrāma sakala jana raṃjanī |rāmakathā kali kaluṣa bibhaṃjanī ||
rāmakathā kali paṃnaga bharanī |puni bibeka pāvaka kahuṃ aranī ||
rāmakathā kali kāmada gāī |sujana sajīvanī mūri suhāī ||
soi basudhātala sudhā taraṃginī |bhaya bhaṃjanī bhrama bheka bhuaṃginī ||
asura sena sama naraka nikaṃdinī |sādhu bibudha kula hita girinaṃdinī ||
saṃta samāja payodhi ramā sī |bisva bhāra bhara acala chamā sī ||
jama gana muhaṃ masi jaga jamunā sī |jīvana mukuti hetu janu kāsī ||
rāmahi priya pāvani tulasī sī |tulasīdāsa hita hiyaṃ hulasī sī ||
sivapraya mekala saila sutā sī |sakala siddhi sukha saṃpati rāsī ||
sadaguna suragana aṃba aditi sī |raghubara bhagati prema paramiti sī ||
ತದಪಿ ಗುರುಗಳು ಹನ್ನೆರಡು ಬಾರಿ ಹೇಳಿದರು, ಮತ್ತು ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಾನು ಅದನ್ನು ಕೊಂಚವಾದರೂ ಅರಿತೆನು. ಆ ಕಥೆಯನ್ನೇ ನಾನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವೆನು, ಅದರಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗಲಿ. ನನಗಿರುವ ಬುದ್ಧಿ, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಬಲವನ್ನು ಪ್ರಕರಿಸಿ, ಹರಿಯು ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಿಸುವಂತೆ ನಾನು ಅದನ್ನು ಹೇಳುವೆನು. ನನ್ನ ಸಂದೇಹ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ, ಸಂಸಾರ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು ದೋಣಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು. ರಾಮಕಥೆಯು ಬುದ್ಧಿವಂತರಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಸ್ಥಾನವೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಡುವದೂ ಆಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗದ ಕಲುಷವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು. ರಾಮಕಥೆಯು ಕಲಿಯುಗದ ಸರ್ಪಕ್ಕೆ ನೆರಿಲೆ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ವಿವೇಕದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸೀಗೆಕಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಮಕಥೆಯು ಕಲಿಯುಗದ ಕಾಮಧೇನುವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಸುಂದರವಾದ ಜೀವಸಂಜೀವಿನಿ ಮೂಲಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹರಿಯುವ ಅಮೃತ ನದಿಯಾಗಿದೆ; ಭಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು, ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆಯೆಂಬ ಕಪ್ಪೆಗೆ ಹಾವಾಗಿದೆ. ಪರ್ವತಪುತ್ರಿಯು ರಾಕ್ಷಸರ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದಂತೆ ಅದು ನರಕವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು, ಮತ್ತು ಅವಳಂತೆ ಸಾಧುಗಳ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ವಂಶದ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡುವದು. ಅದು ಸಾಧುಸಂತರ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂತಿದೆ, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವ ಅಚಲ ಭೂಮಿಯಂತಿದೆ. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಮುನೆಯಂತೆ ಅದು ಯಮನ ದೂತರ ಮುಖವನ್ನು ಕಪ್ಪುಮಾಡುವದು, ಮತ್ತು ಕಾಶಿಯಂತೆ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಅದು ತುಳಸಿಯು ಶುದ್ಧಮಾಡುವಂತೆ ರಾಮನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ತುಳಸೀದಾಸನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹೊಮ್ಮುವ ಆನಂದದಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಅದು ಮೇಕಲ ಪರ್ವತದ ಪುತ್ರಿಯಾದ ನರ್ಮದೆಯು ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧಿ, ಸುಖ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಭಂಡಾರವಾಗಿದೆ. ದೇವತೆಗಳ ತಾಯಿಯಾದ ಅದಿತಿಯಂತೆ ಅದು ಸದ್ಗುಣಗಳ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ತಾಯಿಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ರಘುವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದ ಪರಮೋಚ್ಚ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ.
ದೋಹಾ 31
राम कथा मंदाकिनी चित्रकूट चित चारु।तुलसी सुभग सनेह बन सिय रघुबीर बिहारु।।31।।
rāma kathā mandākinī citrakūṭa cita cāru |tulasī subhaga saneha bana siya raghubīra bihāru ||31||
ರಾಮನ ಕಥೆ ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿ, ಸುಂದರವಾದ ಮನಸ್ಸು ಚಿತ್ರಕೂಟ. ತುಲಸೀದಾಸರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಶುಭವಾದ ಪ್ರೀತಿಯೇ ಆ ಕಾಡು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯು ರಘುವಂಶದ ವೀರನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಚೌಪಾಯಿ 32.1-7
राम चरित चिंतामनि चारू।संत सुमति तिय सुभग सिंगारू।।
जग मंगल गुन ग्राम राम के।दानि मुकुति धन धरम धाम के।।
सदगुर ग्यान बिराग जोग के।बिबुध बैद भव भीम रोग के।।
जननि जनक सिय राम प्रेम के।बीज सकल ब्रत धरम नेम के।।
समन पाप संताप सोक के।प्रिय पालक परलोक लोक के।।
सचिव सुभट भूपति बिचार के।कुंभज लोभ उदधि अपार के।।
काम कोह कलिमल करिगन के।केहरि सावक जन मन बन के।।
अतिथि पूज्य प्रियतम पुरारि के।कामद घन दारिद दवारि के।।
मंत्र महामनि बिषय ब्याल के।मेटत कठिन कुअंक भाल के।।
हरन मोह तम दिनकर कर से।सेवक सालि पाल जलधर से।।
अभिमत दानि देवतरु बर से।सेवत सुलभ सुखद हरि हर से।।
सुकबि सरद नभ मन उडगन से।रामभगत जन जीवन धन से।।
सकल सुकृत फल भूरि भोग से।जग हित निरुपधि साधु लोग से।।
सेवक मन मानस मराल से।पावक गंग तंरग माल से।।
rāma carita cintāmani cārū |santa sumati tiya subhaga siṅgārū ||
jaga maṅgala guna grāma rāma ke |dāni mukuti dhana dharama dhāma ke ||
sadagura gyāna birāga joga ke |bibudha baida bhava bhīma roga ke ||
janani janaka siya rāma prema ke |bīja sakala brata dharama nema ke ||
samana pāpa santāpa soka ke |priya pālaka paraloka loka ke ||
saciva subhaṭa bhūpati bicāra ke |kumbhaja lobha udadhi apāra ke ||
kāma koha kalimala karigana ke |kehari sāvaka jana mana bana ke ||
atithi pūjya priyatama purāri ke |kāmada ghana dārida davāri ke ||
mantra mahāmani biṣaya byāla ke |meṭata kaṭhina kuaṅka bhāla ke ||
harana moha tama dinakara kara se |sevaka sāli pāla jaladhara se ||
abhimata dāni devataru bara se |sevata sulabha sukhada hari hara se ||
sukabi sarada nabha mana uḍagana se |rāmabhagata jana jīvana dhana se ||
sakala sukṛta phala bhūri bhoga se |jaga hita nirupadhi sādhu loga se ||
sevaka mana mānasa marāla se |pāvaka gaṅga taṁraga māla se ||
ರಾಮನ ಚರಿತ್ರಗಳು ಸುಂದರವಾದ ಚಿಂತಾಮಣಿ ರತ್ನ, ಮತ್ತು ಸಂತರ ಒಳ್ಳೆಯ ಬುದ್ಧಿಯೆಂಬ ಸ್ತ್ರೀಯ ಸುಂದರ ಆಭರಣ. ರಾಮನ ಗುಣಗಳ ಸಮೂಹ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮಂಗಳಕರ; ಅವು ಮುಕ್ತಿ, ಸಂಪತ್ತು, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಧಾಮವನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವು ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಸದ್ಗುರುಗಳು, ಮತ್ತು ಭವದ ಭೀಕರ ರೋಗಕ್ಕೆ ದೇವತೆಗಳ ವೈದ್ಯರು. ಅವು ಸೀತಾ ರಾಮರ ಪ್ರೇಮದ ತಾಯಿ ತಂದೆಯರು, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ವ್ರತ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಬೀಜ. ಅವು ಪಾಪ, ಕ್ಲೇಶ ಮತ್ತು ಶೋಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಈ ಲೋಕ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದ ಪ್ರಿಯ ರಕ್ಷಕರು. ಅವು ವಿಚಾರ ರಾಜನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಿ ಯೋಧರು, ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಲೋಭದ ಸಾಗರವನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ಅಗಸ್ತ್ಯ. ಅವು ಭಕ್ತರ ಮನದ ಕಾಡಿನ ಸಿಂಹಾವತಾರ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗದ ಮಲಿನತೆಗಳೆಂಬ ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು. ಅವು ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ ಶಿವನಿಗೆ ಆದರಿತ ಅತಿಥಿಯಂತೆ ಪ್ರಿಯ, ಮತ್ತು ದಾರಿದ್ರ್ಯದ ಕಾಡ್ಗಿಲೆಯನ್ನು ನಂದಿಸುವ ಕಾಮದ ಮೋಡಗಳು. ಅವು ವಿಷಯಭೋಗಗಳೆಂಬ ಹಾವಿನ ವಿರುದ್ಧ ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಹಾಮಣಿ, ಮತ್ತು ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕಠಿನ ದುರಾದೃಷ್ಟದ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಅಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಮೋಹದ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ, ಮತ್ತು ಸೇವಕರ ಸಾಲಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮೋಡಗಳಂತೆ. ಅವು ಅಭೀಷ್ಟ ದಾನಮಾಡುವ ದೇವತರ ವೃಕ್ಷದಂತೆ, ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೇವಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಸುಖದಾಯಕ ಹರಿ ಹರರಂತೆ. ಅವು ಸುಕವಿಯ ಮನದ ಶರದೃತು ಆಕಾಶದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ, ಮತ್ತು ರಾಮನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಜೀವನದ ಸಂಪತ್ತಿನಂತೆ. ಅವು ಎಲ್ಲ ಸುಕೃತಗಳ ಫಲವಾದ ಸಮೃದ್ಧ ಭೋಗದಂತೆ, ಮತ್ತು ನಿರೂಪಧವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವ ಸಾಧುಗಳಂತೆ. ಅವು ಸೇವಕನ ಮನದ ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ಹಂಸಗಳಂತೆ, ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ತರಂಗಗಳ ಪವಿತ್ರ ಮಾಲೆಯಂತೆ.
ದೋಹಾ 32(क)-(ख)
कुपथ कुतरक कुचालि कलि कपट दंभ पाषंड।दहन राम गुन ग्राम जिमि इंधन अनल प्रचंड।।32(क)।।
रामचरित राकेस कर सरिस सुखद सब काहु।सज्जन कुमुद चकोर चित हित बिसेषि बड़ लाहु।।32(ख)।।
kupatha kutaraka kucāli kali kapaṭa daṁbha pāṣaṇḍa |dahana rāma guna grāma jimi indhana anala pracaṇḍa ||32(ka)||
rāmacarita rākesa kara sarisa sukhada saba kāhu |sajjana kumuda cakora cita hita bisēṣi baṛa lāhu ||32(kha)||
ಕೆಟ್ಟ ದಾರಿಗಳು, ಸುಳ್ಳು ವಾದಗಳು, ದುಷ್ಟ ನಡತೆ, ಕಲಿಯುಗದ ದುರ್ಗುಣಗಳು, ವಂಚನೆ, ಸೊಕ್ಕು, ಕಪಟ - ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ರಾಮನ ಗುಣಗಳ ಸಮೂಹ ಸುಟ್ಟು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ, ಉರಿಯುವ ಪ್ರಚಂಡ ಅಗ್ನಿ ಇಂಧನವನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ. ರಾಮನ ಚರಿತ್ರೆಯು ಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಖ ನೀಡುವಂತದ್ದು; ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯವರಿಗೆ, ಅವರು ಕುಮುದ ಹೂವು ಮತ್ತು ಚಕೋರ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ, ಇದು ವಿಶೇಷ ಒಳಿತು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಲಾಭ ತರುತ್ತದೆ.
ಚೌಪಾಯಿ 33.1-4
कीन्हि प्रस्न जेहि भाँति भवानी।जेहि बिधि संकर कहा बखानी।।
सो सब हेतु कहब मैं गाई।कथाप्रबंध बिचित्र बनाई।।
जेहि यह कथा सुनी नहिं होई।जनि आचरजु करैं सुनि सोई।।
कथा अलौकिक सुनहिं जे ग्यानी।नहिं आचरजु करहिं अस जानी।।
रामकथा कै मिति जग नाहीं।असि प्रतीति तिन्ह के मन माहीं।।
नाना भाँति राम अवतारा।रामायन सत कोटि अपारा।।
कलपभेद हरिचरित सुहाए।भाँति अनेक मुनीसन्ह गाए।।
करिअ न संसय अस उर आनी।सुनिअ कथा सारद रति मानी।।
kīnhi prasna jehi bhā̃ti bhavānī |jehi bidhi saṅkara kahā bakhānī ||
so saba hetu kahaba maĩ gāī |kathāprabandha bicitra banāī ||
jehi yaha kathā sunī nahĩ hoī |jani ācaraju karaĩ suni soī ||
kathā alaukika sunahĩ je gyānī |nahĩ ācaraju karahĩ asa jānī ||
rāmakathā kai miti jaga nāhī̃ |asi pratīti tinh ke mana māhī̃ ||
nānā bhā̃ti rāma avatārā |rāmāyana sata koṭi apārā ||
kalpabheda haricarita suhāe |bhā̃ti aneka munīsanha gāe ||
kari'a na saṃsaya asa ura ānī |suni'a kathā sārad rati mānī ||
ಭವಾನಿ ಯಾವ ರೀತಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಳೋ, ಶಂಕರ ಯಾವ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದನೋ, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನು ಕಾರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಹಾಡುವೆ, ಅದ್ಭುತವಾದ ಕಥಾ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ರಚಿಸಿ. ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಕೇಳದವನು, ಕೇಳಿದಾಗ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡಬಾರದು. ಅಲೌಕಿಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುವ ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಮಕಥೆಗೆ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ; ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ರಾಮ ನಾನಾ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದನು, ರಾಮಾಯಣಗಳು ನೂರು ಕೋಟಿ ಅಪಾರವಾಗಿವೆ. ಕಲ್ಪಭೇದದಿಂದ ಹರಿಯ ಸುಂದರ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು, ಮುನೀಶ್ವರರು ಅನೇಕ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟು, ಸಂಶಯಪಡಬೇಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಆನಂದದಿಂದಲೂ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ.
ದೋಹಾ 33
राम अनंत अनंत गुन अमित कथा बिस्तार।सुनि आचरजु न मानिहहिं जिन्ह कें बिमल बिचार।।33।।
rāma ananta ananta guna amita kathā bistāra |suni ācaraju na mānihahiṃ jinh keṃ bimala bicāra ||33||
ರಾಮನು ಅನಂತ, ಆತನ ಗುಣಗಳು ಅನಂತ, ಆತನ ಕಥೆಗಳ ವಿಸ್ತಾರ ಅಪರಿಮಿತ. ಯಾರ ಆಲೋಚನೆಗಳು ನಿರ್ಮಲವಾಗಿವೆಯೋ, ಅವರು ಕೇಳಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡಲಾರರು.
ಚೌಪಾಯಿ 34.1-4
एहि बिधि सब संसय करि दूरी।सिर धरि गुर पद पंकज धूरी।।
पुनि सबही बिनवउँ कर जोरी।करत कथा जेहिं लाग न खोरी।।
सादर सिवहि नाइ अब माथा।बरनउँ बिसद राम गुन गाथा।।
संबत सोरह सै एकतीसा।करउँ कथा हरि पद धरि सीसा।।
नौमी भौम बार मधु मासा।अवधपुरीं यह चरित प्रकासा।।
जेहि दिन राम जनम श्रुति गावहिं।तीरथ सकल तहाँ चलि आवहिं।।
असुर नाग खग नर मुनि देवा।आइ करहिं रघुनायक सेवा।।
जन्म महोत्सव रचहिं सुजाना।करहिं राम कल कीरति गाना।।
ehi bidhi saba saṁsaya kari dūrī |sira dhari guru pada paṅkaja dhūrī ||
puni sabahī binavaüṁ kara jorī |karata kathā jehiṁ lāga na khorī ||
sādara sivahi nāi aba māthā |barnaüṁ bisada rāma guna gāthā ||
saṁbata soraha sai ekatīsā |karaüṁ kathā hari pada dhari sīsā ||
naumī bhauma bāra madhu māsā |avadhapurīṁ yaha carita prakāsā ||
jehi dina rāma janama śruti gāvahiṁ |tīratha sakala tahāṁ cali āvahiṁ ||
asura nāga khaga nara muni devā |āi karahiṁ raghunāyaka sevā ||
janma mahotsava racahiṁ sujānā |karahiṁ rāma kala kīrati gānā ||
ಈ ರೀತಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ, ನನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಗುರುವಿನ ಪಾದ ಕಮಲಗಳ ಧೂಳಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿ, ನಂತರ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ, ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೋಷ ಅಂಟದಿರಲಿ. ಈಗ ಶಿವನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಲೆ ಬಾಗಿ, ರಾಮನ ಗುಣಗಳ ಶುದ್ಧ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಶಕ ಸಂವತ್ಸರ ಹದಿನಾರು ನೂರು ಮೂವತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಹರಿಯ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಮಾಧವ ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ಮಂಗಳವಾರ, ನವಮಿ ದಿನದಂದು, ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಈ ಚರಿತ್ರೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು. ವೇದಗಳು ರಾಮ ಜನಿಸಿದ ದಿನವನ್ನು ಹಾಡುವ ಆ ದಿನ, ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ರಾಕ್ಷಸರು, ನಾಗರು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು, ಮುನಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಬಂದು ರಘುನಾಯಕನಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆತನ ಜನ್ಮ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ರಾಮನ ಮಧುರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.
ದೋಹಾ 34
मज्जहि सज्जन बृंद बहु पावन सरजू नीर।जपहिं राम धरि ध्यान उर सुंदर स्याम सरीर।।34।।
majjahi sajjana bṛnda bahu pāvana sarajū nīra |japahiṃ rāma dhari dhyāna ura sundara syāma sarīra ||34||
ಅನೇಕ ಸಜ್ಜನರ ಗುಂಪು ಪವಿತ್ರ ಸರಯೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಸುಂದರವಾದ ಶ್ಯಾಮ ಶರೀರವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ರಾಮನ ನಾಮವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಚೌಪಾಯಿ 35.1-7
दरस परस मज्जन अरु पाना।हरइ पाप कह बेद पुराना।।
नदी पुनीत अमित महिमा अति।कहि न सकइ सारद बिमलमति।।
राम धामदा पुरी सुहावनि।लोक समस्त बिदित अति पावनि।।
चारि खानि जग जीव अपारा।अवध तजे तनु नहि संसारा।।
सब बिधि पुरी मनोहर जानी।सकल सिद्धिप्रद मंगल खानी।।
बिमल कथा कर कीन्ह अरंभा।सुनत नसाहिं काम मद दंभा।।
रामचरितमानस एहि नामा।सुनत श्रवन पाइअ बिश्रामा।।
मन करि विषय अनल बन जरई।होइ सुखी जौ एहिं सर परई।।
रामचरितमानस मुनि भावन।बिरचेउ संभु सुहावन पावन।।
त्रिबिध दोष दुख दारिद दावन।कलि कुचालि कुलि कलुष नसावन।।
रचि महेस निज मानस राखा।पाइ सुसमउ सिवा सन भाषा।।
तातें रामचरितमानस बर।धरेउ नाम हियँ हेरि हरषि हर।।
कहउँ कथा सोइ सुखद सुहाई।सादर सुनहु सुजन मन लाई।।
darasa parasa majjana aru pānā |harai pāpa kaha beda purānā ||
nadī punīta amita mahimā ati |kahi na sakai sārad bimalamati ||
rāma dhāmadā purī suhāvani |loka samasta bidita ati pāvani ||
cāri khāni jaga jīva apārā |avadha taje tanu nahiṁ saṁsārā ||
saba bidhi purī manohara jānī |sakala siddhiprada maṅgala khānī ||
bimala kathā kara kīnha araṁbhā |sunata nasāhiṁ kāma mada daṁbhā ||
rāmacaritamānasa ehi nāmā |sunata śravaṇa pāia biśrāmā ||
mana kari viṣaya anala bana jarī |hoi sukhī jau ehiṁ sara parī ||
rāmacaritamānasa muni bhāvana |biraceu saṁbhu suhāvana pāvana ||
tribidha doṣa dukha dārida dāvana |kali kucāli kuli kaluṣa nasāvana ||
raci mahesa nija mānasa rākhā |pāi susamau sivā sana bhāṣā ||
tāteṁ rāmacaritamānasa bara |dhareu nāma hiyaṁ heri haraṣi hara ||
kahauṁ kathā soi sukhada suhāī |sādara sunahu sujana mana lāī ||
ವೇದ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ಅದನ್ನು ನೋಡುವುದು, ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದು ಪಾಪವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ನದಿಯ ಮಹಿಮೆ ಅಪಾರ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತರವಾದ್ದು; ನಿರ್ಮಲ ಬುದ್ಧಿಯ ಶಾರದೆಯೂ ಸಹ ಅದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಮನ ಧಾಮವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವ ಸುಂದರವಾದ ಪುರಿಯು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ಜನ್ಮಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಜೀವಿಗಳು ಅಪಾರ; ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರು ಸಂಸಾರಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ವಿಧದಿಂದಲೂ ಮನೋಹರವಾದ, ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವ, ಮಂಗಳದ ಖನಿಯಾದ ಪುರಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಕಾಮ, ಮದ ಮತ್ತು ದಂಭಗಳು ನಾಶವಾಗುವಂತಹ ಈ ನಿರ್ಮಲ ಕಥೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದೆನು. ಇದಕ್ಕೆ ರಾಮಚರಿತಮಾನಸ ಎಂಬ ಹೆಸರು; ಕಿವಿಗಳು ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಕೇಳುವುದರಿಂದಲೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸು ವಿಷಯಭೋಗಗಳ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಸುಡುತ್ತಿರುವ ಆನೆಯಂತಿದೆ; ಈ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಧುಮುಕಿದರೆ ಸುಖಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಈ ರಾಮಚರಿತಮಾನಸವನ್ನು ಸುಂದರವೂ ಪವಿತ್ರವೂ ಆದ ಶಂಭುವು ರಚಿಸಿದನು. ಮೂರು ಬಗೆಯ ದೋಷ, ದುಃಖ ಮತ್ತು ದಾರಿದ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ, ಕಲಿಯುಗದ ದುಶ್ಚಾಳ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಕಲುಷಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು. ಮಹೇಶನು ಅದನ್ನು ರಚಿಸಿ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡನು, ಮತ್ತು ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಶಿವನ ಪತ್ನಿ ಉಮೆಗೆ ಹೇಳಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹರನು ತನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ರಾಮಚರಿತಮಾನಸ ಎಂಬ ಉತ್ತಮ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟನು. ಆ ಸುಂದರವೂ ಸುಖವನ್ನು ಕೊಡುವ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಈಗ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಸಜ್ಜನರೇ, ಮನಸ್ಸು ಲಗಾವಿ ಗೌರವದಿಂದ ಕೇಳಿ.
ದೋಹಾ 35
जस मानस जेहि बिधि भयउ जग प्रचार जेहि हेतु।अब सोइ कहउँ प्रसंग सब सुमिरि उमा बृषकेतु।।35।।
jasa mānasa jehi bidhi bhayu jaga pracāra jehi hetu |aba soi kahauṁ prasaṅga saba sumiri umā bṛṣaketu ||35||
ಈ ಮಾನಸವು ಹೇಗೆ ಆಯಿತು, ಹೇಗೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಚಾರವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಈಗ ಉಮಾ ಮತ್ತು ವೃಷಕೇತುವಾದ ಶಿವನನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಚೌಪಾಯಿ 36.1-5
संभु प्रसाद सुमति हियँ हुलसी।रामचरितमानस कबि तुलसी।।
करइ मनोहर मति अनुहारी।सुजन सुचित सुनि लेहु सुधारी।।
सुमति भूमि थल हृदय अगाधू।बेद पुरान उदधि घन साधू।।
बरषहिं राम सुजस बर बारी।मधुर मनोहर मंगलकारी।।
लीला सगुन जो कहहिं बखानी।सोइ स्वच्छता करइ मल हानी।।
प्रेम भगति जो बरनि न जाई।सोइ मधुरता सुसीतलताई।।
सो जल सुकृत सालि हित होई।राम भगत जन जीवन सोई।।
मेधा महि गत सो जल पावन।सकिलि श्रवन मग चलेउ सुहावन।।
भरेउ सुमानस सुथल थिराना।सुखद सीत रुचि चारु चिराना।।
Śambhu prasāda sumati hiyaṁ hulasī.Rāmacaritamānasa kabi Tulasī..
Karai manohara mati anuhārī.Sujana sucita suni lehu sudhārī..
Sumati bhūmi thala hṛdaya agādhū.Beda purāna udadhi ghana sādhū..
Baraṣahiṁ Rāma sujasa bara bārī.Madhura manohara maṅgalakārī..
Līlā saguṇa jo kahahiṁ bakhānī.Soi svacchatā karai mala-hānī..
Prema bhagati jo barani na jāī.Soi madhuratā su-sītalatāī..
So jala sukṛta sāli hita hoī.Rāma bhagata jana jīvana soī..
Medhā mahi-gata so jala pāvana.Sakili śravaṇa maga caleu suhāvana..
Bhareu su-mānasa su-thala thirānā.Sukhada sīta ruci cāru cirānā..
ಶಂಭುವಿನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಕವಿ ತುಳಸಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸುಮತಿ ಅರಳಿತು, ಅವನು ರಾಮಚರಿತ್ಮಾನಸವನ್ನು ಸೇರಿದನು. ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅದನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಸಜ್ಜನರು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿ. ಸುಮತಿ ಭೂಮಿ, ಹೃದಯ ಅದರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಕೆರೆ; ವೇದಗಳು ಪುರಾಣಗಳು ಸಮುದ್ರ, ಸಾಧುಗಳು ಮೋಡಗಳು. ಅವು ರಾಮನ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೀರ್ತಿಯ ಉತ್ತಮ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತವೆ, ಸಿಹಿಯಾದ, ಸುಂದರವಾದ, ಮಂಗಳಕರವಾದ. ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಅವು ಹೇಳಿ ವಿವರಿಸುವುದು, ಅದೇ ಆ ನೀರಿನ ಶುದ್ಧತೆ, ಅದು ಮಲಿನತೆಯನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ವರ್ಣಿಸಲಾಗದ ಪ್ರೇಮ ಭಕ್ತಿಯೇ ಆ ನೀರಿನ ಸಿಹಿ, ಆ ಸಂತೋಷದಾಯಕ ತಂಪು. ಆ ನೀರು ಸುಕೃತದ ಭತ್ತಕ್ಕೆ ಹಿತಕರ, ಅದೇ ರಾಮ ಭಕ್ತರ ಜೀವ. ಆ ಪವಿತ್ರ ನೀರು ಮೇಧೆಯ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ಕಿವಿಗಳ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಹರಿಯಿತು. ಹೃದಯದ ಸುಂದರ ಸರೋವರವನ್ನು ತುಂಬಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿತು, ಸುಖ ನೀಡುವ, ತಂಪಾದ, ಅಂದವಾದ, ಚಿರಕಾಲದ.
ದೋಹಾ 36
सुठि सुंदर संबाद बर बिरचे बुद्धि बिचारि।तेइ एहि पावन सुभग सर घाट मनोहर चारि।।36।।
suṭhi sundara saṃbāda bara birace buddhi bicāri |tei ehi pāvana subhaga sara ghāṭa manohara cāri ||36||
ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಉತ್ತಮ ಸಂವಾದಗಳು, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಆಲೋಚಿಸಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಈ ಪವಿತ್ರವಾದ ಶುಭವಾದ ಸರೋವರದ ನಾಲ್ಕು ಮನೋಹರವಾದ ಸುಂದರವಾದ ಪಡವಿಗಳು.
ಚೌಪಾಯಿ 37.1-8
सप्त प्रबन्ध सुभग सोपाना।ग्यान नयन निरखत मन माना।।
रघुपति महिमा अगुन अबाधा।बरनब सोइ बर बारि अगाधा।।
राम सीय जस सलिल सुधासम।उपमा बीचि बिलास मनोरम।।
पुरइनि सघन चारु चौपाई।जुगुति मंजु मनि सीप सुहाई।।
छंद सोरठा सुंदर दोहा।सोइ बहुरंग कमल कुल सोहा।।
अरथ अनूप सुमाव सुभासा।सोइ पराग मकरंद सुबासा।।
सुकृत पुंज मंजुल अलि माला।ग्यान बिराग बिचार मराला।।
धुनि अवरेब कबित गुन जाती।मीन मनोहर ते बहुभाँती।।
अरथ धरम कामादिक चारी।कहब ग्यान बिग्यान बिचारी।।
नव रस जप तप जोग बिरागा।ते सब जलचर चारु तड़ागा।।
सुकृती साधु नाम गुन गाना।ते बिचित्र जल बिहग समाना।।
संतसभा चहुँ दिसि अवँराई।श्रद्धा रितु बसंत सम गाई।।
भगति निरुपन बिबिध बिधाना।छमा दया दम लता बिताना।।
सम जम नियम फूल फल ग्याना।हरि पत रति रस बेद बखाना।।
औरउ कथा अनेक प्रसंगा।तेइ सुक पिक बहुबरन बिहंगा।।
sapta prabandha subhaga sopānā |gyāna nayana nirakhata mana mānā ||
raghupati mahimā aguna abādhā |baranaba soi bara bāri agādhā ||
rāma sīya jasa salila sudhāsama |upamā bīci bilāsa manorama ||
puraini saghana cāru caupāī |juguti mañju mani sīpa suhāī ||
chanda soraṭhā sundara dohā |soi bahuraṅga kamala kula sohā ||
aratha anūpa sumāva subhāsā |soi parāga makaranda subāsā ||
sukṛta puñja mañjula ali mālā |gyāna birāga bicāra marālā ||
dhuni avareba kabita guna jātī |mīna manohara te bahubhā̃tī ||
aratha dharama kāmādika cārī |kahaba gyāna bigyāna bicārī ||
nava rasa japa tapa joga birāgā |te saba jalacara cāru taṛāgā ||
sukṛtī sādhu nāma guna gānā |te bicitra jala bihaga samānā ||
santasabhā cahũ disi avãrāī |śraddhā ritu basanta sama gāī ||
bhagati nirupana bibidha bidhānā |chamā dayā dama latā bitānā ||
sama jama niyama phūla phala gyānā |hari pata rati rasa beda bakhānā ||
aurau kathā aneka prasaṅgā |tei suka pika bahubarana bihaṅgā ||
ಏಳು ಕಾಂಡಗಳು ಸುಂದರವಾದ ಮೆಟ್ಟುಗಳು; ಜ್ಞಾನದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೋಡಿ ಮನಸ್ಸು ಆನಂದಿಸುತ್ತದೆ. ರಘುಪತಿಯ ಮಹಿಮೆ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಅತೀತ, ಅಪರಿಮಿತ; ಅದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದು ಆ ಸರೋವರದ ಉತ್ತಮವಾದ ಅಗಾಧ ನೀರು. ರಾಮ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯರ ಕೀರ್ತಿ ಅಮೃತದಂತಹ ನೀರು, ಮತ್ತು ಉಪಮೆಗಳು ಅದರ ಅಲೆಗಳ ಮನೋಹರ ಆಟ. ಸುಂದರವಾದ ಚೌಪಾಯಿಗಳು ಅದರ ದಟ್ಟವಾದ ಕಮಲದ ಎಲೆಗಳ ಹಾಸು, ಮತ್ತು ಕುಶಲವಾದ ಭಾವ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಮಿನುಗುವ ಸುಂದರ ಶಂಖಚಿಪ್ಪುಗಳು. ಛಂದಸ್ಸುಗಳು, ಸೊರಠಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ದೋಹೆಗಳು ಅದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವ ಬಹುವರ್ಣದ ಕಮಲದ ಗುಂಪುಗಳು. ಅನೂಪವಾದ ಅರ್ಥ, ಸುಂದರ ಭಾವ ಮತ್ತು ಸುಭಾಷಿತ ಭಾಷೆ ಆ ಕಮಲಗಳ ಪರಾಗ, ಮಕರಂದ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ. ಒಳ್ಳೆಯ ಕೃತ್ಯಗಳ ಸಂಚಯ ಸುಂದರವಾದ ಜೇನುಹುಳುಗಳ ಗುಂಪು, ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಚಾರ ಅದರ ಹಂಸಗಳು. ಧ್ವನಿ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಕಾವ್ಯದ ಗುಣ ಮತ್ತು ಜಾತಿಗಳು ಅದರ ಬಗೆಬಗೆಯ ಮನೋಹರ ಮೀನುಗಳು. ಅರ್ಥ, ಧರ್ಮ, ಕಾಮ ಮುಂತಾದ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರವಚನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಗಳು, ಒಂಬತ್ತು ರಸಗಳು, ಜಪ, ತಪ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯ: ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸರೋವರದ ಸುಂದರವಾದ ಜಲಚರಗಳು. ಸದ್ಗುಣಿಗಳ, ಸಾಧುಗಳ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ನಾಮದ ಸ್ತುತಿಗಾನಗಳು ಅದರ ಬಹುವರ್ಣದ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಂತಿವೆ. ಸಾಧುಸಭೆಗಳು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಾವಿನ ತೋಪುಗಳು, ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆ ವಸಂತ ಋತುವಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯ ನಿರೂಪಣೆ, ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆ, ದಯೆ, ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ ಅದರ ಬಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಂಟಪಗಳು. ಶಾಂತಿ, ನಿಗ್ರಹ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ರತಗಳು ಅವುಗಳ ಹೂವುಗಳು, ಜ್ಞಾನ ಅವುಗಳ ಫಲ; ಹರಿಯ ಪಾದಕಮಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮ ಆ ಫಲದ ರಸ, ವೇದಗಳು ಘೋಷಿಸುವಂತೆ. ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇತರ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಗಿಳಿಗಳು, ಕೋಗಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಹುವರ್ಣದ ಪಕ್ಷಿಗಳು.
ದೋಹಾ 37
पुलक बाटिका बाग बन सुख सुबिहंग बिहारु।माली सुमन सनेह जल सींचत लोचन चारु।।37।।
pulaka bāṭikā bāga bana sukha su-bihaṅga bihāru |mālī sumana saneha jala sīñcata locana cāru ||37||
ದೇಹದ ಚಿಮ್ಮುವೇ ಹೂವಿನ ತೋಟ, ಬಗೆತೋಟ, ಕಾಡು; ಸಂತೋಷವೇ ಸುಂದರ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಆಟ. ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸೇ ಮಾಲಿ; ಸುಂದರ ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರೀತಿಯ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನೀರಿಸುತ್ತದೆ.
ಚೌಪಾಯಿ 38.1-5
जे गावहिं यह चरित सँभारे।तेइ एहि ताल चतुर रखवारे।।
सदा सुनहिं सादर नर नारी।तेइ सुरबर मानस अधिकारी।।
अति खल जे बिषई बग कागा।एहिं सर निकट न जाहिं अभागा।।
संबुक भेक सेवार समाना।इहाँ न बिषय कथा रस नाना।।
तेहि कारन आवत हियँ हारे।कामी काक बलाक बिचारे।।
आवत एहिं सर अति कठिनाई।राम कृपा बिनु आइ न जाई।।
कठिन कुसंग कुपंथ कराला।तिन्ह के बचन बाघ हरि ब्याला।।
गृह कारज नाना जंजाला।ते अति दुर्गम सैल बिसाला।।
बन बहु बिषम मोह मद माना।नदीं कुतर्क भयंकर नाना।।
je gāvahiṃ yaha carita saṁbhāre |tei ehi tāla catura rakhavāre ||
sadā sunahiṃ sādara nara nārī |tei surabara mānasa adhikārī ||
ati khala je biṣaī baga kāgā |ehiṃ sara nikaṭa na jāhiṃ abhāgā ||
saṃbuka bheka sevāra samānā |ihāṁ na biṣaya kathā rasa nānā ||
tehi kārana āvata hiyaṁ hāre |kāmī kāka balāka bicāre ||
āvata ehiṃ sara ati kaṭhināī |rāma kṛpā binu āi na jāī ||
kaṭhina kusaṅga kupantha karālā |tinh ke bacana bāgha hari byālā ||
gṛha kāraja nānā jañjālā |te ati durgama saila bisālā ||
bana bahu biṣama moha mada mānā |nadīṃ kutarka bhayaṅkara nānā ||
ಈ ಚರಿತವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಹಾಡುವವರೇ ಈ ಸರೋವರದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಕಾವಲುಗಾರರು. ಯಾವಾಗಲೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುವ ಪುರುಷರು, ಸ್ತ್ರೀಯರೇ ಈ ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು. ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಟರು, ಕಾಮಿಗಳಾದ ಕೊಕ್ಕರು, ಕಾಗೆಗಳಂತಹವರು, ಅದೃಷ್ಟವಂತರಾಗಿ ಈ ಸರೋವರದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಏಮೆಗಳು, ಕಪ್ಪೆಗಳು, ಪಾಚಿ ಇಲ್ಲ; ಅವು ವಿವಿಧ ಕಾಮ ಕಥೆಗಳಿಗೆ, ಅವುಗಳ ರಸಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದವು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಾಮಿಗಳಾದ ಕಾಗೆಗಳು, ಕೊಕ್ಕರು ಬರುವಾಗ ಹೃದಯ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸರೋವರವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟ; ರಾಮನ ಕೃಪೆ ಇಲ್ಲದೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲಾಗದು. ಕೆಟ್ಟ ಸಂಗಾತಿ ಕಠಿಣವಾದ, ಭಯಂಕರವಾದ ತಪ್ಪು ದಾರಿ; ದುಷ್ಟರ ಮಾತುಗಳು ಅದರ ಹುಲಿಗಳು, ಸಿಂಹಗಳು, ಹಾವುಗಳು. ಮನೆ ಕೆಲಸಗಳ ಅನೇಕ ತೊಡಕುಗಳು ಅದರ ಬೃಹತ್, ದಾಟಲಾಗದ ಪರ್ವತಗಳು. ಮೋಹ, ಮದ, ಮಾನ ಅದರ ಅನೇಕ ದಟ್ಟ, ಕಷ್ಟಕರ ಕಾಡುಗಳು; ಕುತರ್ಕ ಅದರ ಭಯಂಕರ ನದಿ, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ.
ದೋಹಾ 38
जे श्रद्धा संबल रहित नहि संतन्ह कर साथ।तिन्ह कहुँ मानस अगम अति जिन्हहि न प्रिय रघुनाथ।।38।।
je śraddhā sambala rahita nahiṁ santanha kara sātha |tinha kahuṁ mānasa agama ati jinhahi na priya raghunātha ||38||
ಯಾತ್ರೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಸಂಬಲವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ, ಸಂತರ ಸಂಗವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ, ರಘುನಾಥನು ಪ್ರಿಯವಾಗದವರಿಗೆ ಈ ಮಾನಸ ಸರೋವರವು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾಗಿದೆ.
ಚೌಪಾಯಿ 39.1-7
जौं करि कष्ट जाइ पुनि कोई।जातहिं नींद जुड़ाई होई।।
जड़ता जाड़ बिषम उर लागा।गएहुँ न मज्जन पाव अभागा।।
करि न जाइ सर मज्जन पाना।फिरि आवइ समेत अभिमाना।।
जौं बहोरि कोउ पूछन आवा।सर निंदा करि ताहि बुझावा।।
सकल बिघ्न ब्यापहि नहिं तेही।राम सुकृपाँ बिलोकहिं जेही।।
सोइ सादर सर मज्जनु करई।महा घोर त्रयताप न जरई।।
ते नर यह सर तजहिं न काऊ।जिन्ह के राम चरन भल भाऊ।।
जो नहाइ चह एहिं सर भाई।सो सतसंग करउ मन लाई।।
अस मानस मानस चख चाही।भइ कबि बुद्धि बिमल अवगाही।।
भयउ हृदयँ आनंद उछाहू।उमगेउ प्रेम प्रमोद प्रबाहू।।
चली सुभग कबिता सरिता सो।राम बिमल जस जल भरिता सो।।
सरजू नाम सुमंगल मूला।लोक बेद मत मंजुल कूला।।
नदी पुनीत सुमानस नंदिनि।कलिमल तृन तरु मूल निकंदिनि।।
jauṁ kari kasṭa jāi puni koī |jātahiṁ nīṁda juṛāī hoī ||
jaṛatā jāṛa biṣama ura lāgā |gaehuṁ na majjana pāva abhāgā ||
kari na jāi sara majjanu pānā |phiri āvai sameta abhimānā ||
jauṁ bahori kou pūchana āvā |sara niṁdā kari tāhi bujhāvā ||
sakala bighna byāpahi nahiṁ tehī |rāma su-kṛpā̃ bilokahiṁ jehī ||
soi sādara sara majjanu karaī |mahā ghora traya-tāpa na jaraī ||
tē nara yaha sara tajahiṁ na kāū |jinha ke rāma carana bhala bhāū ||
jo nahāi caha ehiṁ sara bhāī |so sat-saṅga karau mana lāī ||
asa mānasa mānasa cakha cāhī |bhai kavi buddhi bimala avagāhī ||
bhayau hṛdayaṁ ānaṁda ucchāhū |umageu prema pramoda prabāhū ||
calī subhaga kabitā saritā so |rāma bimala jasa jala bharitā so ||
sarajū nāma sumaṅgala mūlā |loka beda mata maṁjula kūlā ||
nadī punīta su-mānasa naṁdinī |kali-mala tṛna taru mūla nikaṁdinī ||
ಮತ್ತು ಒಬ್ಬನು ಮಹಾ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೂ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಅವನಿಗೆ ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಶೀತಜ್ವರ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರೂರವಾದ ಮರವು ಮತ್ತು ಮೂಢತೆಯ ಶೀತ ಅವನ ಹೃದಯವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ; ಅದೃಷ್ಟವಂತನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದರೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ನೀರು ಕುಡಿಯಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅಭಿಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೆ ಒಬ್ಬನು ಬಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಸರೋವರವನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಯಾವನನ್ನು ಕೃಪಾಳು ರಾಮನು ನೋಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನನ್ನು ಯಾವುದೇ ವಿಘ್ನವು ಬಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಮಾತ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಭಯಂಕರ ಮೂರ್ವಿಧ ತಾಪಗಳಿಂದ ಸುಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರ ಹೃದಯ ರಾಮನ ಪಾದಗಳ ಕಡೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇರುತ್ತದೆಯೋ, ಆ ಜನ ಈ ಸರೋವರವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸಹೋದರ, ಈ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವವನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಲುಕಿಸಿ ಸತ್ಸಂಗ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಂತಹ ಮಾನಸ ಸರೋವರವನ್ನು ಮನದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೋಡಿ, ಕವಿಯ ಬುದ್ಧಿ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತು. ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆನಂದ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹ ತುಂಬಿತು, ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಪ್ರವಾಹ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯಿತು. ಅದರಿಂದ ಸುಂದರವಾದ ಕಾವ್ಯ ನದಿ ಹರಿಯಿತು, ರಾಮನ ನಿರ್ಮಲ ಕೀರ್ತಿಯ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು. ಅದರ ಹೆಸರು ಸರಯೂ, ಸಕಲ ಮಂಗಳಗಳ ಮೂಲ, ಲೋಕ ಮತ್ತು ವೇದಗಳ ಮತಗಳ ಸುಂದರ ದಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪವಿತ್ರ ನದಿ, ಸುಂದರ ಮಾನಸದ ಪುತ್ರಿ, ಕಲಿಯ ಮಲಿನತೆಗಳ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶಗೊಳಿಸುವವಳು.
ದೋಹಾ 39
श्रोता त्रिबिध समाज पुर ग्राम नगर दुहुँ कूल।संतसभा अनुपम अवध सकल सुमंगल मूल।।39।।
śrotā tribidha samāja pura grāma nagara duhum̐ kūla |sant-sabhā anupama avadha sakala su-maṅgala mūla ||39||
ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಕೇಳುಗರು ನದಿಯ ಎರಡೂ ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳು, ನಗರಗಳು; ಸಂತರ ಸಭೆಯು ಅದ್ವಿತೀಯವಾದ ಅಯೋಧ್ಯೆ, ಎಲ್ಲ ಮಂಗಳಗಳ ಮೂಲ.
Frequently Asked Questions
परम्परानुसार यह भूमिका-खण्ड ‘अधिकार-निर्माण’ करता है: श्रद्धा-सत्संग सहित श्रवण से कलि-कलुष, कुतर्क, काम-मद-दंभ का शमन; मन में विवेक-जागरण; और रामनाम/रामध्यान में रुचि स्थिर होती है—‘श्रवन पाइअ बिश्रामा’ का फल।
सामान्य सत्संग-परम्परा में ‘राम’ नाम-संकीर्तन/नामा-स्मरण (जैसे ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’) या ‘राम नाम’ का जप-सम्पुट जोड़ा जाता है; विशेषतः ‘रामचरितमानस’ की भूमिका में ‘राम-नाम’ को ही सार्वभौम सम्पुट माना जाता है।
Ask anything about Prakarana 4 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Awadhi recitation where available, and more.
