Prakarana 32

Verse 642 (चौपाई)

जनक सुकृत मूरति बैदेही। दसरथ सुकृत रामु धरें देही।। इन्ह सम काँहु न सिव अवराधे। काहिं न इन्ह समान फल लाधे।। इन्ह सम कोउ न भयउ जग माहीं। है नहिं कतहूँ होनेउ नाहीं।। हम सब सकल सुकृत कै रासी। भए जग जनमि जनकपुर बासी।। जिन्ह जानकी राम छबि देखी। को सुकृती हम सरिस बिसेषी।। पुनि देखब रघुबीर बिआहू। लेब भली बिधि लोचन लाहू।। कहहिं परसपर कोकिलबयनीं। एहि बिआहँ बड़ लाभु सुनयनीं।। बड़ें भाग बिधि बात बनाई। नयन अतिथि होइहहिं दोउ भाई।।

ಜನಕನು ಪುಣ್ಯದ ಮೂರ್ತಿ, ವೈದೇಹಿಯೂ ಹಾಗೆ; ದಶರಥನು ಪುಣ್ಯದ ಮೂರ್ತಿ, ರಾಮನು ಆ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇವರ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಶಿವನಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ; ಬೇರೆಡೆ ಇಂತಹ ಫಲ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಇವರಂತಹವರು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿಲ್ಲ; ಈಗ ಇಲ್ಲ, ಮುಂದೆಂದೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಪುಣ್ಯದ ಮೊತ್ತ; ನಾವು ಜನಿಸಿ ಜನಕಪುರದ ನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಜಾನಕಿ ಮತ್ತು ರಾಮನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದವರು ನಮ್ಮಂತಹ ಭಾಗ್ಯವಂತರು ಯಾರು? ನಾವು ಮತ್ತೆ ರಘುವೀರನ ಮದುವೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ; ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ಕೋಗಿಲೆಯಂತಹ ಧ್ವನಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಈ ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಕಣ್ಣುಗಳವರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಲಾಭವಿದೆ. ವಿಧಿಯು ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ; ಕಣ್ಣುಗಳು ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರ ಅತಿಥಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 643 (दोहा/सोरठा)

बारहिं बार सनेह बस जनक बोलाउब सीय। लेन आइहहिं बंधु दोउ कोटि काम कमनीय।।310।।

ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಬಾರಿ ಜನಕರು ಸೀತೆಯನ್ನು ಕರೆಯುವರು; ಕೋಟಿ ಇಚ್ಛೆಗಳ ಸಂತೋಷವಾದ ಆಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಬರುವರು.

Verse 644 (चौपाई)

बिबिध भाँति होइहि पहुनाई। प्रिय न काहि अस सासुर माई।। तब तब राम लखनहि निहारी। होइहहिं सब पुर लोग सुखारी।। सखि जस राम लखनकर जोटा। तैसेइ भूप संग दुइ ढोटा।। स्याम गौर सब अंग सुहाए। ते सब कहहिं देखि जे आए।। कहा एक मैं आजु निहारे। जनु बिरंचि निज हाथ सँवारे।। भरतु रामही की अनुहारी। सहसा लखि न सकहिं नर नारी।। लखनु सत्रुसूदनु एकरूपा। नख सिख ते सब अंग अनूपा।। मन भावहिं मुख बरनि न जाहीं। उपमा कहुँ त्रिभुवन कोउ नाहीं।।

ಅವರನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಯಿತು; ಇಂತಹ ಪ್ರಿಯ ಅಳಿಯ ಮತ್ತು ಸೊಸೆ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡುತ್ತಾ ನಗರದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದರು. ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಂತೆ, ರಾಜರು ಆ ಇಬ್ಬರು ಯುವಕರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು. ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ, ಪ್ರತಿ ಅಂಗವೂ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು; ಬಂದು ನೋಡಿದ ಎಲ್ಲರೂ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಒಬ್ಬರು ಹೇಳಿದರು: "ಇಂದು ನಾನು ಏನನ್ನು ನೋಡಿದೆನೋ! ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ರಚಿಸಿದಂತೆ." ಭರತನು ರಾಮನ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿದ್ದನು; ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡು ಯಾರಿಗೂ ಹಠಾತ್ತನೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಶತ್ರುಘ್ನನೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ರೂಪದವನಾಗಿದ್ದನು; ಕಾಲಿನಿಂದ ತಲೆಯವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಅಂಗವೂ ಅದ್ವಿತೀಯವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಮನಸ್ಸನ್ನು ತೃಪ್ತಗೊಳಿಸುವರು, ಆದರೆ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗದು; ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯೇ ಇಲ್ಲ.

Verse 645 (छंद)

उपमा न कोउ कह दास तुलसी कतहुँ कबि कोबिद कहैं। बल बिनय बिद्या सील सोभा सिंधु इन्ह से एइ अहैं।। पुर नारि सकल पसारि अंचल बिधिहि बचन सुनावहीं।। ब्याहिअहुँ चारिउ भाइ एहिं पुर हम सुमंगल गावहीं।।

ದಾಸ ತುಲಸಿದಾಸರು ಹೇಳುವಂತೆ ಯಾವ ಕವಿ ಅಥವಾ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾರರು; ಬಲ, ವಿನಯ, ವಿದ್ಯೆ, ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯ ಸಾಗರವು ಈ ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ನಗರದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು ತಮ್ಮ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹರಡಿ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು: "ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸಹೋದರರಿಗೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿ; ನಾವು ಮಂಗಳ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವೆವು."

Verse 646 (दोहा/सोरठा)

कहहिं परस्पर नारि बारि बिलोचन पुलक तन। सखि सबु करब पुरारि पुन्य पयोनिधि भूप दोउ।।311।।

ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಿದರು, ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಸಂತೋಷದ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು, ಅವರ ದೇಹಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ನವಿರುತ್ತಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲಾ ಸ್ನೇಹಿತರು ಹೇಳಿದರು, "ನಾವು ನಗರವನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸುವೆವು; ಪುಣ್ಯದ ಸಾಗರ ಮತ್ತು ರಾಜ ಇಬ್ಬರೂ ಧನ್ಯರು."

Verse 647 (चौपाई)

एहि बिधि सकल मनोरथ करहीं। आनँद उमगि उमगि उर भरहीं।। जे नृप सीय स्वयंबर आए। देखि बंधु सब तिन्ह सुख पाए।। कहत राम जसु बिसद बिसाला। निज निज भवन गए महिपाला।। गए बीति कुछ दिन एहि भाँती। प्रमुदित पुरजन सकल बराती।। मंगल मूल लगन दिनु आवा। हिम रितु अगहनु मासु सुहावा।। ग्रह तिथि नखतु जोगु बर बारू। लगन सोधि बिधि कीन्ह बिचारू।। पठै दीन्हि नारद सन सोई। गनी जनक के गनकन्ह जोई।। सुनी सकल लोगन्ह यह बाता। कहहिं जोतिषी आहिं बिधाता।।

ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಮನೋಭಿಲಾಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅವರ ಹೃದಯಗಳು ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೊರಹರಿದವು. ಸೀತೆಯ ಸ್ವಯಂವರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಆ ರಾಜರು ಸಹೋದರರನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. ಅವರು ರಾಮನ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಿನಗಳು ಕಳೆದವು, ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭದವರು ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶುಭ ವಿವಾಹ ದಿನ ಬಂದಿತು, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಶುಕ್ಲ ಮಾಸದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ತಿಂಗಳು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಲಗ್ನವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದನು, ಗ್ರಹಗಳು, ಚಾಂದ್ರಮಾಸ ದಿನ, ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಶುಭ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದನು. ಜನಕನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮಾಡಿ ನಾರದರಿಗೆ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು, ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು, "ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ ಇಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ."

Verse 648 (दोहा/सोरठा)

धेनुधूरि बेला बिमल सकल सुमंगल मूल। बिप्रन्ह कहेउ बिदेह सन जानि सगुन अनुकुल।।312।।

ಗೋಧೂಳಿ ಸಮಯವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು, ಎಲ್ಲಾ ಶುಭತ್ವದ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು; ವಿದೇಹದ ರಾಜನು ಶಕುನಗಳು ಅನುಕೂಲವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 649 (चौपाई)

उपरोहितहि कहेउ नरनाहा। अब बिलंब कर कारनु काहा।। सतानंद तब सचिव बोलाए। मंगल सकल साजि सब ल्याए।। संख निसान पनव बहु बाजे। मंगल कलस सगुन सुभ साजे।। सुभग सुआसिनि गावहिं गीता। करहिं बेद धुनि बिप्र पुनीता।। लेन चले सादर एहि भाँती। गए जहाँ जनवास बराती।। कोसलपति कर देखि समाजू। अति लघु लाग तिन्हहि सुरराजू।। भयउ समउ अब धारिअ पाऊ। यह सुनि परा निसानहिं घाऊ।। गुरहि पूछि करि कुल बिधि राजा। चले संग मुनि साधु समाजा।।

ರಾಜನು ಪುರೋಹಿತರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, "ಈಗ ಏಕೆ ವಿಳಂಬ? ಕಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಕಾರಣವಿದೆ?" ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿ ಸತಾನಂದರನ್ನು ಕರೆದು ಎಲ್ಲಾ ಶುಭ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತರಿಸಿ ಜೋಡಿಸಿದನು. ಶಂಖ, ನಗಾರಿ, ತಬಲ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವಾದ್ಯಗಳು ಮೊಳಗಿದವು; ಶುಭ ಕಲಶಗಳು ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಶಕುನಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಂದರವಾದ ಸುಮಂಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವೈದಿಕ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿದರು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ಹೊರಟು, ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭದವರು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಕೋಸಲಾಧಿಪತಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿನ ಸಭೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನು ತಾನು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದನು. "ಈಗ ಹೊರಡುವ ಸಮಯವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದನು; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ನಗಾರಿಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಗುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮಾಡಿ ಕುಲ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ರಾಜನು ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧುಗಳ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 650 (दोहा/सोरठा)

भाग्य बिभव अवधेस कर देखि देव ब्रह्मादि। लगे सराहन सहस मुख जानि जनम निज बादि।।313।।

ಅಯೋಧ್ಯಾಧಿಪತಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿನ ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ಅವನ ಜನ್ಮವು ತಮ್ಮದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಸಾವಿರ ಬಾಯಿಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 651 (चौपाई)

सुरन्ह सुमंगल अवसरु जाना। बरषहिं सुमन बजाइ निसाना।। सिव ब्रह्मादिक बिबुध बरूथा। चढ़े बिमानन्हि नाना जूथा।। प्रेम पुलक तन हृदयँ उछाहू। चले बिलोकन राम बिआहू।। देखि जनकपुरु सुर अनुरागे। निज निज लोक सबहिं लघु लागे।। चितवहिं चकित बिचित्र बिताना। रचना सकल अलौकिक नाना।। नगर नारि नर रूप निधाना। सुघर सुधरम सुसील सुजाना।। तिन्हहि देखि सब सुर सुरनारीं। भए नखत जनु बिधु उजिआरीं।। बिधिहि भयह आचरजु बिसेषी। निज करनी कछु कतहुँ न देखी।।

ದೇವತೆಗಳು ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭವೆಂದು ತಿಳಿದರು; ಅವರು ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಿದರು. ಶಿವ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಮುನಿಗಳು ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಏರಿದರು. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನವಿರುತ್ತಿರುವ ದೇಹ, ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹೃದಯದೊಂದಿಗೆ, ರಾಮನ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೋಡಲು ಹೊರಟರು. ಜನಕಪುರವನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳು ಮೃದುವಾದರು; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಲೋಕವು ಚಿಕ್ಕದೆಂದು ತೋರಿತು. ಅವರು ವಿಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ವಿವಿಧ ಅಲೌಕಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದರು. ನಗರದ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸೌಂದರ್ಯದ ನಿಧಿಗಳಾಗಿದ್ದರು, ಸುಸಂಸ್ಕೃತರು, ಸದ್ಗುಣವಂತರು, ಸುಶೀಲರು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಗಳು. ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿಯರು ಮಸುಕಾದರು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಮಸುಕಾದಂತೆ. ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಸಹ ವಿಶೇಷ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು; ಎಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕೃತಿಯನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 652 (दोहा/सोरठा)

सिवँ समुझाए देव सब जनि आचरज भुलाहु। हृदयँ बिचारहु धीर धरि सिय रघुबीर बिआहु।।314।।

ಶಿವನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು, "ಆಶ್ಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗಬೇಡಿ. ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಚಿಂತಿಸಿ: ಇದು ಸೀತೆ ಮತ್ತು ರಘುಕುಲಾಧಿಪತಿಯ ವಿವಾಹವಾಗಿದೆ."

Verse 653 (चौपाई)

जिन्ह कर नामु लेत जग माहीं। सकल अमंगल मूल नसाहीं।। करतल होहिं पदारथ चारी। तेइ सिय रामु कहेउ कामारी।। एहि बिधि संभु सुरन्ह समुझावा। पुनि आगें बर बसह चलावा।। देवन्ह देखे दसरथु जाता। महामोद मन पुलकित गाता।। साधु समाज संग महिदेवा। जनु तनु धरें करहिं सुख सेवा।। सोहत साथ सुभग सुत चारी। जनु अपबरग सकल तनुधारी।। मरकत कनक बरन बर जोरी। देखि सुरन्ह भै प्रीति न थोरी।। पुनि रामहि बिलोकि हियँ हरषे। नृपहि सराहि सुमन तिन्ह बरषे।।

ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಅಶುಭಗಳ ಮೂಲವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳು ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಿಗುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಮದೇವನು ಸೀತೆ ಮತ್ತು ರಾಮನನ್ನು ತನ್ನವರೆಂದು ಕರೆದನು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ನಂತರ ವರಮಹಂತನ್ನು ಮುಂದೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು. ದೇವತೆಗಳು ದಶರಥನು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು; ಅವನ ಹೃದಯ ಮಹಾನ್ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿತು, ದೇಹ ಪುಳಕಿತವಾಯಿತು. ಸಾಧುಗಳ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ, ಭೂದೇವತೆಗಳು, ದೇಹಧಾರಿಗಳಂತೆ, ಅವನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವನ ನಾಲ್ಕು ಸುಂದರ ಪುತ್ರರು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು, ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳು ದೇಹಧಾರಿಗಳಾಗಿರುವಂತೆ. ಮರಕತ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನ, ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದವು; ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರೀತಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ರಾಮನನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡಿ ಅವರ ಹೃದಯಗಳು ಆನಂದಿಸಿದವು; ರಾಜನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸುರಿದರು.

Verse 654 (दोहा/सोरठा)

राम रूपु नख सिख सुभग बारहिं बार निहारि। पुलक गात लोचन सजल उमा समेत पुरारि।।315।।

ರಾಮನ ರೂಪ, ಉಗುರಿನಿಂದ ಕೂದಲಿನ ತುದಿಯವರೆಗೆ ಸುಂದರ, ಅವರು ಮತ್ತಮತ್ತೆ ನೋಡಿದರು; ಅವರ ದೇಹಗಳು ಪುಳಕಿತವಾದವು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದವು, ಉಮೆ ಮತ್ತು ಪುರಾರಿ ಇಬ್ಬರೂ.

Verse 655 (चौपाई)

केकि कंठ दुति स्यामल अंगा। तड़ित बिनिंदक बसन सुरंगा।। ब्याह बिभूषन बिबिध बनाए। मंगल सब सब भाँति सुहाए।। सरद बिमल बिधु बदनु सुहावन। नयन नवल राजीव लजावन।। सकल अलौकिक सुंदरताई। कहि न जाइ मनहीं मन भाई।। बंधु मनोहर सोहहिं संगा। जात नचावत चपल तुरंगा।। राजकुअँर बर बाजि देखावहिं। बंस प्रसंसक बिरिद सुनावहिं।। जेहि तुरंग पर रामु बिराजे। गति बिलोकि खगनायकु लाजे।। कहि न जाइ सब भाँति सुहावा। बाजि बेषु जनु काम बनावा।।

ನವಿಲುಗಳ ಕತ್ತುಗಳು ಅವನ ಕಪ್ಪು ಅಂಗಗಳ ಹೊಳೆಯುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದವು; ಅವನ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಮಿಂಚಿನ ಹೊಳೆಗಳಂತೆ, ಅನೇಕ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿದ್ದವು. ವಿವಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ವಿವಿಧ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಎಲ್ಲಾ ಮಂಗಳ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಅವನ ಮುಖ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಶರತ್ಕಾಲದ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು; ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು, ತಾಜಾ ಕಮಲಗಳಂತೆ, ಕಮಲವನ್ನು ಸಹ ಸಿಗ್ಗುಗೊಳಿಸಿದವು. ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಂದರ್ಯ ಅಲೌಕಿಕವಾಗಿತ್ತು; ಅದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದು, ಏಕೆಂದರೆ ಹೃದಯವೇ ಮೋಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಂದರ ಸಹೋದರರು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿದರು, ಅವರ ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಾ ರಾಜಕುಮಾರರು ತಮ್ಮ ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವಂಶದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ರಾಮನು ಏರಿದ ಕುದುರೆಯ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳ ರಾಜನು ಸಿಗ್ಗುಪಟ್ಟನು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಎಷ್ಟು ಸುಂದರನಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗದು; ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಜ್ಜುಗಳು ಕಾಮದೇವನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದವು.

Verse 656 (छंद)

जनु बाजि बेषु बनाइ मनसिजु राम हित अति सोहई। आपनें बय बल रूप गुन गति सकल भुवन बिमोहई।। जगमगत जीनु जराव जोति सुमोति मनि मानिक लगे। किंकिनि ललाम लगामु ललित बिलोकि सुर नर मुनि ठगे।।

ಕಾಮದೇವನು ರಾಮನ ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ ಕುದುರೆಯ ಸಜ್ಜುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಂತೆ, ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದವು. ಅವುಗಳ ಸ್ವಂತ ರೂಪ, ಬಲ, ಸೌಂದರ್ಯ, ಗುಣ ಮತ್ತು ಚಲನೆಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಮೋಹಿಸಿದವು. ಜೀನು ಹೊಳೆಯಿತು, ಲಗಾಮು ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯಿತು; ಮುತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳು ಅದರ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ನಾದಮಾಡುವ ಗೆಜ್ಜೆಗಳು, ಸುಂದರ ಲಗಾಮುಗಳು, ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧರಾದರು.

Verse 657 (दोहा/सोरठा)

प्रभु मनसहिं लयलीन मनु चलत बाजि छबि पाव। भूषित उड़गन तड़ित घनु जनु बर बरहि नचाव।।316।।

ಪ್ರಭುವಿನ ಮನಸ್ಸು ಸೀತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲೀನವಾಗಿತ್ತು; ಅವನು ಸವಾರಿ ಮಾಡುವಾಗ, ಅವನ ಕುದುರೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬವಾಗಿತ್ತು. ಆಕಾಶವು ಮಿಂಚಿನಂತಹ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಯನ್ನು ನರ್ತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದಂತೆ.

Verse 658 (चौपाई)

जेहिं बर बाजि रामु असवारा। तेहि सारदउ न बरनै पारा।। संकरु राम रूप अनुरागे। नयन पंचदस अति प्रिय लागे।। हरि हित सहित रामु जब जोहे। रमा समेत रमापति मोहे।। निरखि राम छबि बिधि हरषाने। आठइ नयन जानि पछिताने।। सुर सेनप उर बहुत उछाहू। बिधि ते डेवढ़ लोचन लाहू।। रामहि चितव सुरेस सुजाना। गौतम श्रापु परम हित माना।। देव सकल सुरपतिहि सिहाहीं। आजु पुरंदर सम कोउ नाहीं।। मुदित देवगन रामहि देखी। नृपसमाज दुहुँ हरषु बिसेषी।।

ರಾಮನು ಏರಿದ ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಸರಸ್ವತಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗದು. ಶಂಕರನು ರಾಮನ ರೂಪದ ಮೇಲೆ ಅನುರಕ್ತನಾದನು; ಅವನ ಐದು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ ಕಂಡನು. ರಾಮನು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹರಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯು ಮೋಹಿತನಾದನು. ರಾಮನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆನಂದಿಸಿದನು; ತನಗೆ ಕೇವಲ ಎಂಟು ಕಣ್ಣುಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಟ್ಟನು. ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಉಲ್ಲಾಸವಿತ್ತು; ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಅವರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಣ್ಣುಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನು ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ ಗೌತಮನ ಶಾಪವನ್ನು ಪರಮ ಹಿತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದನು. ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು; ಇಂದು ಇಂದ್ರನಂತಹವನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಆನಂದಿತ ದೇವತೆಗಳು ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿದರು; ಇಬ್ಬರು ರಾಜರ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿತ್ತು.

Verse 659 (छंद)

अति हरषु राजसमाज दुहु दिसि दुंदुभीं बाजहिं घनी। बरषहिं सुमन सुर हरषि कहि जय जयति जय रघुकुलमनी।। एहि भाँति जानि बरात आवत बाजने बहु बाजहीं। रानि सुआसिनि बोलि परिछनि हेतु मंगल साजहीं।।

ಇಬ್ಬರು ರಾಜರ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಆನಂದವಿತ್ತು; ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಡೋಲುಗಳು ಭಾರೀ ಸದ್ದು ಮಾಡಿದವು. ದೇವತೆಗಳು ಆನಂದಿಸಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸುರಿದರು, ಜಯ, ರಘುಕುಲದ ಮಣಿಗೆ ಜಯ ಎಂದು ಕೂಗಿದರು! ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರಮಹಂ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅನೇಕ ವಾದ್ಯಗಳು ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ರಾಣಿಯರು, ಮಂಗಳಕರ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ, ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ಕೂಗಿ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ಏರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

Verse 660 (दोहा/सोरठा)

सजि आरती अनेक बिधि मंगल सकल सँवारि। चलीं मुदित परिछनि करन गजगामिनि बर नारि।।317।।

ಅನೇಕ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆರತಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಂಗಳ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಅರಮನೆಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಆನಂದದಿಂದ ಮುಂದೆ ಹೋದರು, ಆ ಉತ್ತಮ ಮಹಿಳೆಯರು ಆನೆಗಳ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 661 (चौपाई)

बिधुबदनीं सब सब मृगलोचनि। सब निज तन छबि रति मदु मोचनि।। पहिरें बरन बरन बर चीरा। सकल बिभूषन सजें सरीरा।। सकल सुमंगल अंग बनाएँ। करहिं गान कलकंठि लजाएँ।। कंकन किंकिनि नूपुर बाजहिं। चालि बिलोकि काम गज लाजहिं।। बाजहिं बाजने बिबिध प्रकारा। नभ अरु नगर सुमंगलचारा।। सची सारदा रमा भवानी। जे सुरतिय सुचि सहज सयानी।। कपट नारि बर बेष बनाई। मिलीं सकल रनिवासहिं जाई।। करहिं गान कल मंगल बानीं। हरष बिबस सब काहुँ न जानी।।

ಎಲ್ಲರ ಮುಖಗಳು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳು ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ಇದ್ದವು; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ದೇಹವೂ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಪ್ರೇಮದ ಮದವನ್ನು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಅವರು ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವರ ದೇಹಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲಾ ಮಂಗಳ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಅವರ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದವು, ಮತ್ತು ಅವರು ಕೋಗಿಲೆಗಳನ್ನು ಸಿಗ್ಗುಗೊಳಿಸುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು. ಕಂಕಣಗಳು, ಕಿಂಕಿಣಿಗಳು ಮತ್ತು ನೂಪುರಗಳು ನಾದಮಾಡಿದವು; ಅವರ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಾಮದೇವನ ಆನೆಯೂ ಸಿಗ್ಗುಪಟ್ಟಿತು. ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ವಾದ್ಯಗಳು ನುಡಿಸಿದವು; ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ನಗರ ಮಂಗಳಕರ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದವು. ಸಚಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಭವಾನಿ, ಆ ಸುಂದರ ದೇವಿಯರು, ಪವಿತ್ರರು ಮತ್ತು ಸಹಜವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಸುಂದರ ಸ್ತ್ರೀಯರ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಅರಮನೆಯ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಮಧುರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳಕರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು; ಆನಂದದಿಂದ ಮೂರ್ಚಿತರಾಗಿ, ಅವರು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 662 (छंद)

को जान केहि आनंद बस सब ब्रह्मु बर परिछन चली। कल गान मधुर निसान बरषहिं सुमन सुर सोभा भली।। आनंदकंदु बिलोकि दूलहु सकल हियँ हरषित भई।। अंभोज अंबक अंबु उमगि सुअंग पुलकावलि छई।।

ಯಾರು ತಿಳಿಯಬಲ್ಲರು ಎಷ್ಟು ಆನಂದದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸುಂದರ ಅಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಹೊರಟರು. ಮಧುರ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಡೋಲುಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸುರಿದರು, ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು. ವರನನ್ನು, ಆನಂದದ ಮೂಲವನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲಾ ಹೃದಯಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದವು. ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳು, ನೀರು ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಮಿತಿಮೀರಿ ಹರಿದವು; ಸುಂದರ ರೋಮಾಂಚನವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣಿಸಿತು.

Verse 663 (दोहा/सोरठा)

जो सुख भा सिय मातु मन देखि राम बर बेषु। सो न सकहिं कहि कलप सत सहस सारदा सेषु।।318।।

ಸೀತೆಯ ತಾಯಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವರನ ವೇಷದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ ಉಂಟಾದ ಆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಶಾರದೆ ಮತ್ತು ಶೇಷನು ನೂರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೂ ಹೇಳಲಾಗದು.

Verse 664 (चौपाई)

नयन नीरु हटि मंगल जानी। परिछनि करहिं मुदित मन रानी।। बेद बिहित अरु कुल आचारू। कीन्ह भली बिधि सब ब्यवहारू।। पंच सबद धुनि मंगल गाना। पट पाँवड़े परहिं बिधि नाना।। करि आरती अरघु तिन्ह दीन्हा। राम गमनु मंडप तब कीन्हा।। दसरथु सहित समाज बिराजे। बिभव बिलोकि लोकपति लाजे।। समयँ समयँ सुर बरषहिं फूला। सांति पढ़हिं महिसुर अनुकूला।। नभ अरु नगर कोलाहल होई। आपनि पर कछु सुनइ न कोई।। एहि बिधि रामु मंडपहिं आए। अरघु देइ आसन बैठाए।।

ಕಣ್ಣೀರು ಮಂಗಳಕರವೆಂದು ತಿಳಿದು, ರಾಣಿಯರು ಸಂತೋಷದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ವೇದ ವಿಹಿತವಾದ ಮತ್ತು ಕುಲಾಚಾರದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಐದು ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಗೀತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದರು. ಆರತಿ ಮಾಡಿ ಅರ್ಘ್ಯ ನೀಡಿದರು; ನಂತರ ರಾಮನು ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ದಶರಥನು ಸಭೆಯೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದನು; ಆ ವೈಭವವನ್ನು ನೋಡಿ ಲೋಕಪತಿಗೆ ನಾಚಿಕೆಯಾಯಿತು. ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು; ಮುನಿಗಳು ಶಾಂತಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಠಿಸಿದರು. ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೋಲಾಹಲದಿಂದ ತುಂಬಿತು; ಯಾರೂ ತಮ್ಮದೇ ಅಥವಾ ಇತರರ ಮಾತು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಅರ್ಘ್ಯ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು.

Verse 665 (छंद)

बैठारि आसन आरती करि निरखि बरु सुखु पावहीं।। मनि बसन भूषन भूरि वारहिं नारि मंगल गावहीं।। ब्रह्मादि सुरबर बिप्र बेष बनाइ कौतुक देखहीं। अवलोकि रघुकुल कमल रबि छबि सुफल जीवन लेखहीं।।

ಅವರನ್ನು ಕುಳಿತು ಆರತಿ ಮಾಡಿ, ವರನನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷ ಪಡೆದರು. ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮಂಗಳ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಮಣಿ, ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಹೇರಳವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಆ ಕೌತುಕವನ್ನು ನೋಡಿದರು. ರಘುಕುಲದ ಕಮಲವಾದ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ, ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸಫಲವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು, ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭೆಯಂತೆ.

Verse 666 (दोहा/सोरठा)

नाऊ बारी भाट नट राम निछावरि पाइ। मुदित असीसहिं नाइ सिर हरषु न हृदयँ समाइ।।319।।

ನಾಯಿ, ಬಡಗಿ, ಭಟ ಮತ್ತು ನಟರು ರಾಮನಿಂದ ಉದಾರ ದಾನ ಪಡೆದು, ಸಂತೋಷದ ಆಶೀರ್ವಾದದೊಂದಿಗೆ ತಲೆ ಬಾಗಿದರು; ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆನಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.