ವಸು–ಮೋಹಿನೀ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ಪಾಪನಾಶಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೋಹಿನೀ ಕಾಮಾಕ್ಷಾ ಪೂಜೆಯ ಫಲವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ವಸು ಪೂರ್ವ ಸಮುದ್ರತೀರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಮಾಕ್ಷೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ ವ್ರತಸಮಾನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—ನಿಯಮಿತ ಆಹಾರ, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಪೂಜೆ, ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ವಾಸ; ಇದರಿಂದ ದರ್ಶನ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಿ ಭಯಂಕರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗುತ್ತಾಳೆ; ಅಚಲ ಧೈರ್ಯವೇ ಸಿದ್ಧಿಯ ಮಾನದಂಡ, ಭಯ–ಚಂಚಲತೆ ಅಡ್ಡಿ. ನಂತರ ಪಾರ್ವತೀಪುತ್ರ ಸಿದ್ಧನಾಥನ ವೃತ್ತಾಂತ—ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಪ್ತನಾಗಿದ್ದು, ಕಲಿಯ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತದ ನಂತರ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಜನರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿ ಕಲಿಯ ತ್ರಿವಿಧ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುವನು. ಸಿದ್ಧೇಶನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಮಾಕ್ಷೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸ್ವಪ್ನದರ್ಶನ, ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಲೋಕಭ್ರಮಣಾದಿ ವರಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಮುಂದಾಗಿ ಮತ್ಸ್ಯನಾಥ ಕಥೆ—ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮಗು ಮೀನು ನುಂಗಿ, ಶಿವನ ಪರತತ್ತ್ವೋಪದೇಶದಿಂದ (ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರಸಂಬಂಧಿತ) ಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಉಮೆಯಿಂದ ‘ಸಿದ್ಧರ ನಾಥ’ ಎಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಶ್ರವಣದಿಂದ ಶುದ್ಧಿ, ಇಷ್ಟಫಲ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶಂಸೆ ಇದೆ।
Verse 1
अथ सिद्धनाथचरित्रसहितं कामाक्षा माहात्म्यं प्रारभ्यते । मोहिन्युवाच । श्रुतं कामोदकाख्यानं पापघ्नं पुण्यदं नृणाम् । सांप्रतं श्रोतुमिच्छामि कामाक्षायाः फलं द्विज ॥ १ ॥
ಇದೀಗ ಸಿದ್ಧನಾಥಚರಿತ್ರಸಹಿತ ಕಾಮಾಕ್ಷಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೋಹಿನೀ ಹೇಳಿದರು—ಪಾಪಹರವಾಗಿಯೂ ನರರಿಗೆ ಪುಣ್ಯಪ್ರದವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ‘ಕಾಮೋದಕ’ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ, ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಕಾಮಾಕ್ಷೆಯ ಫಲವನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 2
वसुरुवाच । कामाक्षा परमा देवी पूर्वस्यां दिशि संस्थिता । सागरानूपतटगा कलौ सिद्धिप्रदा नृणाम् ॥ २ ॥
ವಸು ಹೇಳಿದರು—ಕಾಮಾಕ್ಷಾ ಪರಮ ದೇವಿ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಸಾಗರತೀರ ಹಾಗೂ ಅನೂಪತಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ನರರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ.
Verse 3
यस्तत्र गत्वा कामाक्षां संपूज्य नियताशनः । तिष्ठेदेकां निशां भद्रे स पश्येत्तां दृढासनः ॥ ३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಕಾಮಾಕ್ಷೀ ದೇವಿಯನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ನಿಯತ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಓ ಭದ್ರೇ, ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ದೃಢ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ತಂಗುವವನು ಅವಳ ಸాక్షಾತ್ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 4
सा देवी भीमरूपेण याति संदर्शनं नृणाम् । तां दृष्ट्वा न चलेद्यो वै स सिद्धिं वांछितां लभेत् ॥ ४ ॥
ಆ ದೇವಿ ಭೀಕರ ರೂಪದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರ ಮುಂದೆ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಯಾರು ಚಲಿಸದೆ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬಯಸಿದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 5
यस्तु दृष्ट्वा सुरेशानीं कामाक्षां भीमरूपिणीम् । आसनाच्चलितः सद्यः स विक्षिप्तो भवेद्ध्रुवम् ॥ ५ ॥
ಸುರೇಶಾನಿಯಾದ ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಅವಳ ಭೀಕರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ತಕ್ಷಣ ಆಸನದಿಂದ ಎದ್ದವನು, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 6
तत्रास्ते पार्वतीपुत्रः सिद्धनाथो वरानने । उग्रे तपसि लोकैः स प्रेक्ष्यते न कदाचन ॥ ६ ॥
ಓ ವರಾನನೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತೀಪುತ್ರ ಸಿದ್ಧನಾಥನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 7
कृतत्रेताद्वापरेषु प्रत्यक्षं दृश्यतेऽखिलैः । कलावंतर्हितस्तिष्ठेद्यावत्पादः कलेर्व्रजेत् ॥ ७ ॥
ಕೃತ, ತ್ರೇತಾ ಮತ್ತು ದ್ವಾಪರ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಅಂತರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ—ಕಲಿಯ ಅಂತಿಮ ಪಾದವು ಕಳೆಯುವವರೆಗೆ।
Verse 8
कलेः पादे गते चैकस्मिन्घोरे च धरातले । स वै प्रत्यक्षतां प्राप्य साधयेदखिलं जनम् ॥ ८ ॥
ಕಲಿಯ ಒಂದು ಪಾದ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಭೂಮಿ ಘೋರವಾಗುವಾಗ, ಅವನು ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಸಮಸ್ತ ಜನರನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಾನೆ.
Verse 9
मोहिनाद्यैरुपायैस्तु म्लेच्छप्रायाञ्जनांस्तदा । कृत्वा वशे महाभागे गमयेत्त्रिपदं कलेः ॥ ९ ॥
ಆಗ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಮೋಹ ಮೊದಲಾದ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಮ್ಲೇಚ್ಛಪ್ರಾಯ ಜನರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಕಲಿಯ ತ್ರಿಪದ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ನಡಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 10
यस्तत्र गत्वा सिद्धेशं भक्तिभावसमन्वितः । चिंतयेद्वर्षमात्रं तु कामाक्षां नित्यदार्चयन् ॥ १० ॥
ಯಾರು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಸಿದ್ಧೇಶನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ನಿತ್ಯ ಒಂದು ವರ್ಷ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಆ ಸಾಧನೆಯ ನಿಶ್ಚಿತ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 11
स लभेद्दर्शनं स्वप्ने दर्शनांते समाहितः । सूचितां तेन सिद्धिं स लब्ध्वा सिद्धो भवेद्भुवि ॥ ११ ॥
ಅವನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ದರ್ಶನಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಅದರಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 12
विचरेत्सर्वलोकानां कामनाः पूरयञ्शुभे । त्रिलोक्यां यानि वस्तूनि तानि संकर्षयेद्वरात् ॥ १२ ॥
ಹೇ ಶುಭೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಅವರ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾನೆ; ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಯಾವ ವಸ್ತುವನ್ನಾದರೂ ವರಬಲದಿಂದ ತನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸಬಲ್ಲನು.
Verse 13
स मत्स्यनाथः किल तत्र संस्थो विज्ञानपारंगम एव भद्रे । चचार लोकाभिमतं वितन्वंस्तपोऽतिघोरं न च याति दृष्टिम् ॥ १३ ॥
ಹೇ ಭದ್ರೇ! ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯನಾಥನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಉನ್ನತ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾಗಿದ್ದನು. ಲೋಕರ ಅಭೀಷ್ಟವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾ ಅತಿಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ।
Verse 14
युगान्यनेकानि पुरा भ्रमित्वा लोकान्समग्रानहतेष्टगत्या । तपस्थितोऽद्यास्ति महानुभावो न कालवेगेन शुभेऽभिभूतः ॥ १४ ॥
ಹೇ ಶುಭೇ! ಆ ಮಹಾನುಭಾವನು ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅಹತವಾದ, ಇಷ್ಟಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಇಂದು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಕಾಲದ ವೇಗವೂ ಅವನನ್ನು ಮಣಿಸಲಾರದು, ಶುಭದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದಾನೆ।
Verse 15
गंडांतजातस्तु पुराभवेऽभूद्द्विजस्य कस्यापि सुतः सुभद्रे । स जातमात्रः किल पुष्कराख्ये द्वीपेऽस्य पित्रा ह्युदधौ विसृष्टः ॥ १५ ॥
ಹೇ ಸುಭದ್ರೇ! ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಂಡಾಂತ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಜನ್ಮವಾದ ತಕ್ಷಣವೇ, ಪುಷ್ಕರವೆಂಬ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಅವನ ತಂದೆ ಅವನನ್ನು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಎಸೆದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।
Verse 16
प्रक्षिप्तमात्रं किल तत्र बालं मत्स्योऽग्रसीत्कोऽपि विधेर्नियोगात् । तत्र स्थितोऽनेकयुगानि सोऽभूत्कालस्य गत्या ह्यजरामरांगः ॥ १६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನೀರಿಗೆ ಎಸೆದ ತಕ್ಷಣವೇ, ವಿಧಿಯ ನಿಯೋಗದಿಂದ, ಯಾವುದೋ ಮೀನು ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ನುಂಗಿತು. ಅದರೊಳಗೆ ಅನೇಕ ಯುಗಗಳು ಇದ್ದು, ಕಾಲಗತಿಯ ಮೂಲಕ ಅವನು ಜರಾ-ಮರಣರಹಿತ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದನು।
Verse 17
ततः कदाचित्प्रियया प्रदिष्टो महेश्वरः सार्द्धमगप्रसूत्या । तत्त्वोपदेशाय जगाम भद्रे स लोकलोकाच लमप्रमेयः ॥ १७ ॥
ನಂತರ ಒಮ್ಮೆ, ಪ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ, ಮಹೇಶ್ವರನು ಪರ್ವತಪುತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ—ಹೇ ಭದ್ರೇ—ತತ್ತ್ವೋಪದೇಶ ನೀಡಲು ಹೊರಟನು; ಆ ಅಪ್ರಮೇಯ ಪ್ರಭು ಲೋಕಾಲೋಕ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿದನು।
Verse 18
तत्सौम्यश्रृंगे मणिभिः प्रदीप्ते स्थित्वा क्षणार्द्धं हरिमग्नचेताः । देवीमुमां संप्रतिबोध्य शक्त्या तालत्रयेणाप्यभिभूय सत्त्वान् ॥ १८ ॥
ಮಣಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆ ಸೌಮ್ಯ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಅರ್ಧಕ್ಷಣ ನಿಂತು, ಹರಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನಚಿತ್ತನಾದನು. ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವಿ ಉಮೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ, ಮೂರು ತಾಳಮಟ್ಟದವರೆಗಿನ ಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನೂ ಅಭಿಭವಿಸಿ ಜಯಶಾಲಿಯಾದನು.
Verse 19
उवाच तत्त्वं सुरहस्यभूतं यद्द्वादशार्णार्थनिजस्वरूपम् । ततस्तु सा शैलसुता महेशं मारांतक यावदभिप्रणम्य ॥ १९ ॥
ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ರಹಸ್ಯವಾದ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಿದನು—ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು. ನಂತರ ಶೈಲಸುತೆ ಪಾರ್ವತಿ ಮಾರಾಂತಕ ಮಹೇಶನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಮುಂದುವರೆದು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದಳು.
Verse 20
अज्ञाय तत्त्वं समवस्थिताऽभूत्तावत्स मत्स्यस्तु महार्णवस्थः । द्रुतं समुत्प्लुत्य जगाम श्रृंगं यो विप्रबालो ह्युदरे स्थितोऽस्य स तत्त्वसिद्धोऽखिलबंधमुक्तः ॥ २० ॥
ತತ್ತ್ವ ತಿಳಿದ ಕೂಡಲೆ ಅವನು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾದನು. ಆಗ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದ ಆ ಮೀನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹಾರಿ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು. ಅದರ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ವಿಪ್ರಬಾಲಕನು ತತ್ತ್ವಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಬಂಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು.
Verse 21
निर्गम्य मत्स्योदरतः शुभास्ये नमः प्रचक्रे भवयोः पुरस्तात् । विज्ञाततत्त्वोऽपि महेश्वरस्तं पप्रच्छ तद्गर्भगतेर्निदानम् ॥ २१ ॥
ಶುಭಮುಖನಾದ ಅವನು ಮೀನಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಇಬ್ಬರು ಭವಗಳ ಮುಂದೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದ ಮಹೇಶ್ವರನೂ ಅವನು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ (ಮೀನಿನೊಳಗೆ) ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
Verse 22
स वर्णयामास यथार्थमेव तयोः पुरः सर्वमपि प्रवृत्तम् । आकर्ण्य तद्वृत्तमनुप्रसन्ना सोमा महेशानुमतिं च कृत्वा ॥ २२ ॥
ಅವನು ಅವರಿಬ್ಬರ ಮುಂದೆ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು. ಆ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸೋಮಾ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನಳಾದಳು; ಮಹೇಶನ ಅನುಮತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಳು.
Verse 23
तं कल्पयामास सुतं शुभांगे सोत्संग आस्थाप्य चुचुंब वक्त्रम् । सुतो ममायं किल मत्स्यनाथो विज्ञाततत्त्वोऽखिलसिद्धनाथः ॥ २३ ॥
ಆ ಶುಭಾಂಗಿಯು ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಮಗನೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಅವನ ಮುಖವನ್ನು ಮುದ್ದಿಟ್ಟಳು. ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ಇವನೇ ನನ್ನ ಪುತ್ರ—ಮತ್ಸ್ಯನಾಥ; ತತ್ತ್ವಜ್ಞ, ಸಮಸ್ತ ಸಿದ್ಧರ ನಾಥ.”
Verse 24
निजेच्छया संप्रति यातु लोकान्कीर्तिं वितन्वन्सुखमावयोश्च । ततः प्रभृत्येष सुतोंऽबिकाया लोकान्समग्रान्प्रविहृत्य कामम् ॥ २४ ॥
ಈಗ ಅವನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿ; ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹರಡಲಿ; ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸುಖವನ್ನು ತರುವನು. ಆಮೇಲೆ ಅಂಬಿಕೆಯ ಈ ಪುತ್ರನು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟದಂತೆ ವಿಹರಿಸಿದನು.
Verse 25
तत्सिद्धपीठं समवाप्य तत्र तपस्युपादिष्ट इवास्थितोऽस्ति । तं सिद्धनाथं मनसा विचिंत्य नरो भवेत्सिद्धसमस्तकामः ॥ २५ ॥
ಆ ಸಿದ್ಧಪೀಠವನ್ನು ಪಡೆದು ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದವನಂತೆ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸಿದ್ಧನಾಥನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 26
संप्राप्य विद्यां निजवाक्यवाहे निमज्जयेत्पंडितवर्गजातम् । एतां कथां तस्य जगत्पवित्रां श्रृणोति यः कर्णपथप्रयाताम् ॥ २६ ॥
ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ತನ್ನ ವಾಕ್ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರ ಸಮೂಹವನ್ನೇ ಮುಳುಗಿಸಬೇಕು. ಕಿವಿಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಈ ಜಗತ್ಪಾವನ ಕಥೆಯನ್ನು ಯಾರು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಕೂಡ ಪವಿತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 27
स चाभिकामं समवाप्य भूमौ स्वर्गं प्रयात्येव सुरार्चितांघ्रिः । एतन्मया ते कथितं सुनेत्रे श्रीसिद्धनाथस्य चरित्रयुक्तम् । कामाक्षमाहात्म्यमघघ्नमाद्यं भूयोऽपि किं ते प्रवदामि भद्रे ॥ २७ ॥
ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿಸುವ ಪಾದಗಳಿರುವ ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಓ ಸುನೇತ್ರೆ, ಶ್ರೀಸಿದ್ಧನಾಥನ ಚರಿತ್ರೆಯೊಡನೆ ಪಾಪಹರವಾದ ಆದ್ಯ ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆ; ಓ ಭದ್ರೇ, ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?
Verse 28
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे बृहदुपाख्याने उत्तरभागे वसुमोहिनीसंवादे सिद्धनाथचरित्रयुक्तं कामाक्षामाहात्म्यं । नामैकोनसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ६९ ॥
ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಬೃಹನ್ನಾರದೀಯಪುರಾಣದ ಬೃಹದುಪಾಖ್ಯಾನದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಸು–ಮೋಹಿನೀ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧನಾಥಚರಿತ್ರಯುಕ್ತ ‘ಕಾಮಾಕ್ಷಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ ಎಂಬ ಅರವತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು ॥ ೬೯ ॥
The chapter frames darśana as a test of inner stability: the ugra (awe-inspiring) manifestation reveals the devotee’s steadiness (dhairya). Remaining unwavered signifies fitness for siddhi, while immediate agitation and rising in fear indicate mental unsteadiness that blocks the intended spiritual accomplishment.
The text specifies going to the tirtha, duly worshipping Kāmākṣā with regulated food (niyata-āhāra), and staying for a single night with steadfastness for direct vision; it also describes an advanced regimen of continual worship for a full year alongside contemplation of Siddheśa (Siddhanātha), culminating in dream-vision and confirmed success.
It links the site’s siddha-power to an authoritative puranic backstory: Matsyanātha’s extraordinary survival and liberation follow Śiva’s transmission of secret truth (connected to the twelve-syllabled mantra), and Umā’s adoption of him as ‘lord of siddhas’ validates the tirtha as a Siddhapīṭha where contemplation of Siddhanātha yields desired aims.