Shloka 28

Kāmākṣā-māhātmya (Glory of Kāmākṣā) with Siddhanātha Account

Devanagari script

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे बृहदुपाख्याने उत्तरभागे वसुमोहिनीसंवादे सिद्धनाथचरित्रयुक्तं कामाक्षामाहात्म्यं । नामैकोनसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ६९ ॥

Transliteration

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe bṛhadupākhyāne uttarabhāge vasumohinīsaṃvāde siddhanāthacaritrayuktaṃ kāmākṣāmāhātmyaṃ | nāmaikonasaptatitamo'dhyāyaḥ || 69 ||

Translation

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಬೃಹನ್ನಾರದೀಯಪುರಾಣದ ಬೃಹದುಪಾಖ್ಯಾನದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಸು–ಮೋಹಿನೀ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧನಾಥಚರಿತ್ರಯುಕ್ತ ‘ಕಾಮಾಕ್ಷಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ ಎಂಬ ಅರವತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು ॥ ೬೯ ॥

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसमाप्तिसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)

• श्री-बृहन्नारदीय-पुराणे: in the Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa
• श्री-बृहन्नारदीय-पुराणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + बृहत् (प्रातिपदिक) + नारदीय (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (विशेषण-विशेष्यसम्बन्धः)

• बृहत्-उपाख्याने: in the great narrative section
• बृहत्-उपाख्याने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: बृहत् (प्रातिपदिक) + उपाख्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (बृहत् उपाख्यानम्)

• उत्तर-भागे: in the latter part
• उत्तर-भागे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (दिशा/विशेषण-सम्बन्धः)

• वसु-मोहिनी-संवादे: in the dialogue of Vasu and Mohinī
• वसु-मोहिनी-संवादे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक) + मोहिनी (प्रातिपदिक) + संवाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः: वसोः मोहिन्याः संवादः)

• सिद्धनाथ-चरित्र-युक्तम्: connected with the story of Siddhanātha
• सिद्धनाथ-चरित्र-युक्तम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सिद्धनाथ (प्रातिपदिक) + चरित्र (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त; √युज् (धातु) क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्; तत्पुरुषः (सिद्धनाथस्य चरित्रेण युक्तम्)

• कामाक्षा-माहात्म्यम्: the greatness (māhātmya) of Kāmākṣā
• कामाक्षा-माहात्म्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कामाक्षा (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः: कामाक्षायाः माहात्म्यम्)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (सम्बन्ध/नामनिर्देश)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; निपातः (designation marker)

• एकोन-सप्तति-तमः: sixty-ninth
• एकोन-सप्तति-तमः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकोन (प्रातिपदिक) + सप्तति (प्रातिपदिक) + तम (प्रातिपदिक/तद्धित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम्; तत्पुरुषः (एकोनसप्ततिः = 69)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

Speaker

Sūta (colophon/narratorial closure of the chapter)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Bṛhannāradīya Purāṇa
• Vasu
• Mohinī
• Siddhanātha
• Kāmākṣā

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

This is a colophon verse marking the completion of Adhyāya 69 and formally identifying the section as the Kāmākṣā-māhātmya with the Siddhanātha episode, situating the teaching within a recognized Purāṇic dialogue and sacred geography (tīrtha-mahātmya).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by naming the chapter as Kāmākṣā-māhātmya, it frames the preceding content as devotional glorification (stuti/mahātmya) of the Goddess, a classic Purāṇic method for cultivating śraddhā and bhakti through sacred narrative.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga instruction is taught in this closing colophon; its practical function is textual organization (adhyāya identification, dialogue context), supporting accurate recitation, citation, and archival referencing.