Adhyaya 200

Verse 1

इस प्रकार श्रीमहाभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत नारायणास्त्रमोक्षपर्वमें धृष्टटुम्नवाक्यविषयक एक सौ सत्तानबेवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १९७ ॥। अपना छा | अत्-४-णकात अष्टनवर्त्याधेकशततमोब् ध्याय: सात्यकि और धृष्टद्युम्नका परस्पर क्रोधपूर्वक वाग्बाणोंसे लड़ना तथा भीमसेन

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು— ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ವೇದಗಳನ್ನು ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳೊಡನೆ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪರಂಪರಾನುಸಾರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಅವನೊಳಗೆ ಧನುರ್ವೇದವು ಸాక్షಾತ್ ಅವತರಿಸಿದಂತೆ, ಸದಾ ಸನ್ನದ್ಧವಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 2

यस्य प्रसादात्‌ कुर्वन्ति कर्माणि पुरुषर्षभा: । अमानुषाणि संग्रामे देवेरसुकराणि च

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು— ಯಾರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಆ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾನವಾತೀತವಾದ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ— ದೇವರುಗಳಿಗೂ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೋ ದುಷ್ಕರವಾದವುಗಳನ್ನು?

Verse 3

तस्समिन्नाक्रुश्यति द्रोणे समक्ष पापकर्मणा । नीचात्मना नृशंसेन क्षुद्रेण गुरुघातिना

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು— ದ್ರೋಣನು ಎದುರಿಗೇ ಇದ್ದಾಗ ಅವನನ್ನು ನಿಂದಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಆಗ ಪಾಪಕರ್ಮಿ, ನೀಚಾತ್ಮ, ಕ್ರೂರ, ಕ್ಷುದ್ರ ಮತ್ತು ಗುರುಹಂತಕನಾದ ಒಬ್ಬನು ಅವನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದನು.

Verse 4

नामर्ष तत्र कुर्वन्ति धिक क्षात्रं धिगमर्षिताम्‌ । धृतराष्ट्र बोले--संजय! जिन महात्माने विधिपूर्वक अंगोंसहित सम्पूर्ण वेदोंका अध्ययन किया था

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಅಲ್ಲಿ ಯಾರಲ್ಲಿಯೂ ಧರ್ಮೋಚಿತ ಕೋಪವೇ ಎದ್ದಿಲ್ಲ. ಅಂಥ ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ; ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮ ಕಂಡರೂ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಚಲಿಸದ ಅವರ ಅಮರ್ಷಶೀಲ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೂ ಧಿಕ್ಕಾರ. ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುಷ್ಕರವಾದ ಪರಾಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೀರರು ತೋರಲು ಕಾರಣನಾದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನನ್ನು, ಪಾಪಿ, ನೀಚ, ನೃಶಂಸ, ಕ್ಷುದ್ರ ಮತ್ತು ಗುರುದ್ರೋಹಿಯಾದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ನಿಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ—ಆದರೂ ಜನರು ಕೋಪ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ! ಅಂಥ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ; ಅವರ ನಿರ್ಜೀವ ಸಹನಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ!

Verse 5

संजय उवाच श्र॒त्वा द्रुपदपुत्रस्य ता वाच: क्रुरकर्मण:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಜಾನಾಥ! ಕ್ರೂರಕರ್ಮಿಯಾದ ದ್ರುಪದಪುತ್ರನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಮೌನರಾದರು. ಅರ್ಜುನನು ಮಾತ್ರ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟು ಇಷ್ಟೇ ಹೇಳಿದನು—“ಧಿಕ್ಕಾರ! ಧಿಕ್ಕಾರ!”

Verse 6

तूष्णीं बभूवू राजान: सर्व एव विशाम्पते | अर्जुनस्तु कटाक्षेण जिद्दां विप्रेक्ष्य पार्षतम्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಜಾನಾಥ! ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಮೌನರಾದರು. ಆದರೆ ಅರ್ಜುನನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ ಪೃಷತಪುತ್ರ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಕಡೆ ನೋಡಿದನು—ನಿಶ್ಚಯ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ.

Verse 7

युधिष्ठिरश्न भीमश्न यमौ कृष्णस्तथापरे

ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಭೀಮ, ಯಮಜರು (ನಕುಲ-ಸಹದೇವ), ಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಇತರರೂ ಸಹ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ (ಅಲ್ಲಿ) ಇದ್ದರು.

Verse 8

आसन सुव्रीडिता राजन्‌ सात्यकिस्त्वब्रवीदिदम्‌ । राजन! उस समय युधिष्ठिर, भीमसेन, नकुल, सहदेव, भगवान्‌ श्रीकृष्ण तथा अन्य लोग भी अत्यन्त लज्जित हो चुप ही बैठे रहे, परंतु सात्यकि इस प्रकार बोल उठे-- ।।

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನ್! ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಭೀಮಸೇನ, ನಕುಲ, ಸಹದೇವ, ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಇತರರೂ ಅತ್ಯಂತ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಸಾತ್ಯಕಿ ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಹೇಳಿದನು—“ಇಲ್ಲಿ ಈ ಪಾಪಪುರುಷನನ್ನು ಸಹಿಸುವವನು ಅಥವಾ ಅಂಗೀಕರಿಸುವವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.”

Verse 9

एते त्वां पाण्डवा: सर्वे कुत्सयन्ति विकुत्सया

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ಪಾಂಡವರಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಘೋರ ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ನಿಂದಿಸಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ।

Verse 10

एतत्‌ कृत्वा महत्‌ पाप॑ निन्दित: सर्वसाधुभि:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ಮಹಾಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿ ನೀನು ಎಲ್ಲ ಸಜ್ಜನರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂದಿತನಾಗಿದ್ದೀಯ. ಓ ಕ್ಷುದ್ರನೇ! ಗುರುವನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅಧರ್ಮದಿಂದ ನೀನು ಏಕೆ ಪತನಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ? ಈ ಪವಿತ್ರ ಸಜ್ಜನಸಭೆಗೆ ಬಂದು ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ನಿನಗೆ ಲಜ್ಜೆ ಹೇಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ? ನಿನ್ನ ನಾಲಿಗೆ ನೂರಾರು ತುಂಡಾಗಿಯೇ ಏಕೆ ಚಿದ್ರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ತಲೆ ಏಕೆ ಸಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ?

Verse 11

न लज्जसे कथं वक्तुं समितिं प्राप्प शोभनाम्‌ । कथं च शतधा जिद्ला न ते मूर्धा च दीर्यते

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ದೀಪ್ತಿಮಾನ ಸಭೆಗೆ ಬಂದು ನೀನು ಹೀಗೆ ಹೇಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೀಯ, ಲಜ್ಜೆ ಏಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ? ನಿನ್ನ ನಾಲಿಗೆ ಶತಧಾ ಏಕೆ ಚಿದ್ರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ತಲೆ ಏಕೆ ಬಿರುಕು ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ?

Verse 12

वाच्यस्त्वमसि पार्थश्न सर्वेैश्ञान्धकवृष्णिभि:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಪಾರ್ಥಘ್ನನೇ! ಎಲ್ಲ ಆಂಧಕರು ಮತ್ತು ವೃಷ್ಣಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆದು ಸಂಬೋಧಿಸುವರು।

Verse 13

अकार्य तादृशं कृत्वा पुनरेव गुरु क्षिपन्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತಹ ಅಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಗುರುಮೇಲೆ ಕಠೋರ ವಚನಗಳನ್ನು ಎಸೆದನು।

Verse 14

वध्यस्त्वं न त्वयार्थो5स्ति मुहूर्तमपि जीवता । “वैसा पापकर्म करके तू पुनः गुरुपर आक्षेप कर रहा है; अतः तू वध करनेके ही योग्य है। एक मुहूर्त भी तेरे जीवित रहनेका कोई प्रयोजन नहीं है ।।

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ನೀನು ವಧಯೋಗ್ಯನು; ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತವೂ ನೀನು ಜೀವಂತಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ಗುರುವಿನ ಮೇಲೆ ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ—ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಮರಣಕ್ಕೇ ಅರ್ಹನು.”

Verse 15

सप्तावरे तथा पूर्वे बान्धवास्ते निमज्जिता:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಬಂಧುಗಳು—ಏಳು ಮಂದಿ—ನಿಮಜ್ಜಿತರಾಗಿ ನಾಶಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.”

Verse 16

उक्तवांश्वापि यत्‌ पार्थे भीष्म प्रति नरर्षभम्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ಅವನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳು—ನರಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ—ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನತ್ತಲೇ ಇವು. ಯುದ್ಧಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ವಚನಗಳು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೋತಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ರಣಭೂಮಿಯ ಧರ್ಮಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವ ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ನಾಯಕರ ಸಂಕಲ್ಪ ಹಾಗೂ ನೈತಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಸಹ ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

Verse 17

तथान्तो विहितस्तेन स्वयमेव महात्मना | तूने जो कुन्तीकुमार अर्जुनपर नरश्रेष्ठ भीष्मके वधका दोष लगाया है, वह भी व्यर्थ ही है; क्योंकि महात्मा भीष्मने स्वयं ही उसी प्रकार अपनी मृत्युका विधान किया था ।।

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಅಂತಹ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ಭೀಷ್ಮನು ಸ್ವತಃ ತನ್ನಿಗೇ ವಿಧಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ—ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನೇ ಸಂಹಾರಕನು, ಪಾಪಕರರಲ್ಲಿ ಅತಿಪಾಪಿ.”

Verse 18

स चापि सृष्ट: पित्रा ते भीष्मस्यान्तकर: किल

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಮತ್ತು ಅವನೂ—ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ನಿನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, ಭೀಷ್ಮನ ಅಂತ್ಯಕಾರನಾಗಲು ನಿಯತ.”

Verse 19

शिखण्डी रक्षितस्तेन स च मृत्युर्महात्मन: । 'यह प्रसिद्ध है कि उसे भी तेरे पिताने भीष्मका अन्त करनेके लिये उत्पन्न किया था; उन्होंने महात्मा भीष्मकी मूर्तिमान्‌ मृत्युके रूपमें ही शिखण्डीको सुरक्षित रखा था ।।

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಅವನು ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಅವನೇ ಮಹಾತ್ಮ ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ಮೂರ್ತಿಮಂತ ಮರಣದಂತೆ ಇದ್ದನು.

Verse 20

त्वां प्राप्प सहसोदर्य धिक्कृतं सर्वसाधुभि: । “तू और तेरा भाई दोनों समस्त साधु पुरुषोंके धिककारके पात्र हैं। तुम दोनोंको पाकर सारे पांचाल धर्मभ्रष्ट, नीच, मित्रद्रोही तथा गुरुद्रोही बन गये हैं ।।

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ಸಹೋದರಿ! ನಿನ್ನನ್ನು ಪಡೆದ ಕಾರಣ ನೀನು ಸಮಸ್ತ ಸಜ್ಜನರ ಧಿಕ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ನೀನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಸಹೋದರ—ಇಬ್ಬರೂ ಸತ್ಪುರುಷರ ನಿಂದೆಗೆ ಯೋಗ್ಯರು. ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಸಂಗದಿಂದ ಪಾಂಚಾಲರೆಲ್ಲ ಧರ್ಮದಿಂದ ಪತಿತರಾಗಿ—ಕ್ಷುದ್ರರು, ಮಿತ್ರದ್ರೋಹಿಗಳು, ಗುರುದ್ರೋಹಿಗಳು—ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೆ ನೀನು ನನ್ನ ಸಮೀಪ ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರೆ…

Verse 21

शिरस्ते पोथयिष्यामि गदया वज्कल्पया । “यदि तू पुनः मेरे समीप ऐसी बात बोलेगा तो मैं अपनी इस वज्तुल्य गदासे तेरा सिर कुचल दूँगा ।। त्वां च ब्रह्म॒हणं दृष्टवा जन: सूर्यमवेक्षते

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ನೀನು ನನ್ನ ಸಮೀಪ ಮತ್ತೆ ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರೆ, ಈ ವಜ್ರಸಮಾನ ಗದೆಯಿಂದ ನಿನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಮತ್ತು ನಿನ್ನನ್ನು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪದಿಂದ ಕಲుషಿತನನ್ನು—ನೋಡಿ ಜನರು ಸೂರ್ಯನತ್ತ ನೋಡುವಂತೆ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 22

पाञज्चालक सुदुर्वत्त ममैव गुरुमग्रत:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಆ ದುರ್ವೃತ್ತ ಪಾಂಚಾಲಕನು ನನ್ನ ಪೂಜ್ಯ ಗುರುವನ್ನು ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ತಂದಿದ್ದಾನೆ.

Verse 23

तिष्ठ तिष्ठ सहस्वैंकं गदापातमिमं मम

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು! ನನ್ನ ಈ ಗದಾಘಾತದ ಒಂದೇ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಸಹಿಸು.

Verse 24

सात्वतेनैवमाक्षिप्त: पार्षत: परुषाक्षरम्‌

ಸಾತ್ವತನು ಹೀಗೆ ಕೆಣಕಿದಾಗ ಪಾರ್ಷತಪುತ್ರನು ಕಠೋರ ವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

Verse 25

संरब्धं सात्यकिं प्राह संक्रुद्ध: प्रहसन्निव । सात्वतवंशी सात्यकिके इस प्रकार कठोर वचन कहकर आक्षेप करनेपर धृष्टद्युम्न अत्यन्त कुपित हो उठे। फिर वे भी क्रोधमें भरे हुए सात्यकिसे हँसते हुए-से बोले ।।

ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದು, ವ್ಯಂಗ್ಯ ನಗೆಯಂತೆ ನಗುತ್ತಾ ಸಾತ್ಯಕಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಹೌದು, ಹೌದು—‘ಕೇಳುತ್ತದೆ, ಕೇಳುತ್ತದೆ’; ಮತ್ತು ‘ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು’ ಎಂದು—ಅದೇ ನೀನು ಮರುಮರು ಹೇಳುತ್ತೀಯೆ, ಓ ಮಾಧವ!”

Verse 26

क्षमा प्रशस्यते लोके न तु पापो$हति क्षमाम्‌

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಪಾಪಿ ಕ್ಷಮೆಗೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲ.

Verse 27

स त्वं क्षुद्रसममाचारो नीचात्मा पापनिश्चय:

ಆದರೆ ನೀನು ಕ್ಷುದ್ರಾಚಾರಿಯು, ನೀಚಮನಸ್ಸಿನವನು, ಪಾಪದಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಹೊಂದಿದವನು.

Verse 28

यः स भूरिश्रवाश्छिन्नभुज: प्रायगतस्त्वया

ಅದೇ ಭೂರಿಶ್ರವ—ಭುಜ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು—ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಯಃ ಮರಣಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 29

गाहमानो मया द्रोणो दिव्येनास्त्रेण संयुगे

ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—“ಸಮರದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ನಾನು ದ್ರೋಣನನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಒತ್ತಿಹಿಡಿದಿದ್ದೆನು.”

Verse 30

अयुध्यमानं यस्त्वाजी तथा प्रायगतं मुनिम्‌

ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—“ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಮಾಡದವನ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆಯುವವನು, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶದಿಂದ ಜೀವತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಕುಳಿತಿರುವ, ಮರಣದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮುನಿಯನ್ನೂ ಹೊಡೆಯುವವನು—ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಕಾರಣವನ್ನು ಅಧರ್ಮದ ಕಲಂಕದಿಂದ ಮಲಿನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ।”

Verse 31

छिन्नबाहुं परैर्हन्यात्‌ सात्यके स कथं वदेत्‌ । सात्यके! जो युद्धस्थलमें मुनिवृत्तिका आश्रय ले आमरण उपवासका निश्चय लेकर बैठ गया हो, जो अपने साथ युद्ध न कर रहा हो तथा जिसकी बाँह भी शत्रुओंद्वारा काट डाली गयी हो, ऐसे पुरुषको जो मार सकता है, वह दूसरेकी निन्‍दा कैसे कर सकता है? ।।

ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಸಾತ್ಯಕಿ! ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಕೈ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲವನು, ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಂದಿಸಬಲ್ಲನು? ಓ ಸಾತ್ಯಕಿ! ಸಮರಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮುನಿವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಆಮರಣ ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಯುದ್ಧಮಾಡದೆ ಇರುವವನು, ಮೇಲಾಗಿ ಶತ್ರುಗಳು ಅವನ ಭುಜವನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿರುವವನು—ಅಂತಹವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲವನು ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನು ಹೇಗೆ ದೂಷಿಸಬಲ್ಲನು? ನಿನ್ನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಆ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಯೋಧನು ತನ್ನ ಪಾದದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವನು।”

Verse 32

त्वया पुनरनार्येण पूर्व पार्थेन निर्जित:

ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—“ಆದರೆ ನೀನು—ಅನಾರ್ಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿ—ಹಿಂದೆ ಪಾರ್ಥನಿಂದ (ಅರ್ಜುನನಿಂದ) ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೆ.”

Verse 33

यत्र यत्र तु पाण्डूनां द्रोणो द्रावयते चमूम्‌

ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—“ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣನು ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವಿದೆ—ತಕ್ಷಣ ಹೋಗಿ ತಡೆಯಬೇಕು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।”

Verse 34

किरन्‌ शरसहस्राणि तत्र तत्र प्रयाम्पहम्‌ । द्रोणाचार्य जहाँ-जहाँ पाण्डव-सेनाको खदेड़ते थे, वहीं-वहीं मैं जा पहुँचता और सहस्रों बाणोंकी वर्षा करके उनके छक्के छुड़ा देता था ।।

ನಾನು ಸಾವಿರಾರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಚಿಮ್ಮುತ್ತಾ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಅಪಾಯ ತಲೆದೋರಿತೋ ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಧಾವಿಸಿ ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದೆ. ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಿಂಡುತ್ತಿದ್ದನೋ, ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಬಂದು ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನ ವೇಗವನ್ನು ತಡೆದು ಬಲವನ್ನು ಮಂಕುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೂ ನೀನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ ಸ್ವತಃ ಚಾಂಡಾಲನಂತೆಯೇ ನೀಚ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದೆಯೆ.

Verse 35

कर्ता त्वं कर्मणो हास्य नाहं वृष्णिकुलाधम

ಈ ಕರ್ಮದ ಕರ್ತನು ನೀನೇ—ನಾನು ಅಲ್ಲ, ಓ ವೃಷ್ಣಿಕುಲಾಧಮ!

Verse 36

जोषमास्स्व न मां भूयो वक्तुमर्हस्थत: परम्‌

ಮೌನವಾಗಿರು; ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನೀನು ನನ್ನೊಡನೆ ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಲು ಅರ್ಹನಲ್ಲ.

Verse 37

अथ वक्ष्यसि मां मौख्याद्‌ भूय: परुषमीदृशम्‌

ಮೂರ್ಖತನದಿಂದ ನೀನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನೊಡನೆ ಇಂತಹ ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವೆಯಾ?

Verse 38

गमयिष्यामि बाणैस्त्वां युधि वैवस्वतक्षयम्‌ । यदि मूर्खतावश तू पुनः मुझसे ऐसी कठोर बातें कहेगा, तो युद्धमें बाणोंद्वारा मैं अभी तुझे यमलोक भेज दूँगा ।। न चैवं मूर्ख धर्मेण केवलेनैव शक्‍्यते

ಮೂರ್ಖತನದ ವಶದಿಂದ ನೀನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನೊಡನೆ ಇಂತಹ ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದರೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ವೈವಸ್ವತ-ಕ್ಷಯ—ಯಮಲೋಕ—ಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಮೂರ್ಖ, ಹಠದ ‘ಧರ್ಮ’ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರೆ ಏನೂ ಸಾಧಿಸಲಾಗದು.

Verse 39

तेषामपि हाधर्मेण चेष्टितं शृूणु यादृशम्‌ । ओ मूर्ख! केवल धर्मसे ही युद्ध नहीं जीता जा सकता। उन कौरवोंकी भी जो अधर्मपूर्ण चेष्टाएँ हुई हैं, उन्हें सुन ले ।।

ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರೂ ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು. ಓ ಮೂಢನೇ! ಧರ್ಮ ಮಾತ್ರದಿಂದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಾಗದು. ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಕೌರವರ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನೂ ಕೇಳು.

Verse 40

प्रत्राजिता वनं सर्वे पाण्डवा: सह कृष्णया

ಕೃಷ್ಣಾ (ದ್ರೌಪದಿ)ಯೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಂಡವರನ್ನೂ ಓಡಿಸಿ ಕಾಡಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 41

सर्वस्वमपकृष्टं च तथाधर्मेण बालिश । ओ मूर्ख! समस्त पाण्डवोंको जो द्रौपदीके साथ वनमें भेज दिया गया और उनका सर्वस्व छीन लिया गया, वह भी अधर्मका ही कार्य था || ४० $ ।। अधर्मेणापकृष्टश्च मद्रराज: परेरित:

ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಬಾಲಿಶನೇ! ದ್ರೌಪದಿಯೊಡನೆ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಅವರ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಂಡುದು ಕೂಡ ಅಧರ್ಮವೇ. ಹಾಗೆಯೇ ಮದ್ರರಾಜನನ್ನೂ ಇತರರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅಧರ್ಮವಾಗಿ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಬಂದರು.

Verse 42

इतोडप्यधर्मेण हतो भीष्म: परपुरंजय:

ಹಾಗೆಯೇ ಶತ್ರುಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಭೀಷ್ಮನೂ ಅಧರ್ಮದ ಉಪಾಯದಿಂದ ಹತನಾದನು.

Verse 43

भूरिश्रवा हधर्मेण त्वया धर्मविदा हतः । इस पक्षसे भी अधर्मके द्वारा ही शत्रुनगरीपर विजय पानेवाले भीष्म मारे गये हैं और तू बड़ा धर्मज्ञ बनता है पर तूने भी अधर्मसे ही भूरिश्रवाका वध किया है ।।

ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ನೀನೇ ಭೂರಿಶ್ರವನನ್ನು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಹತಮಾಡಿದೆ. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರೂ ಶತ್ರುಗಳು ಮಾಡಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ನಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

Verse 44

रक्षमाणैर्जयं वीरैर्धर्मज्ैरपि सात्वत । सात्वत! इस प्रकार धर्मके जाननेवाले वीर पाण्डवों तथा शत्रुओंने भी युद्धके मैदानमें अपनी विजयको सुरक्षित रखनेके लिये समय-समयपर अधर्मपूर्ण बर्ताव किया है || ४३ ३ || दुर्ज्ञेयः स परो धर्मस्तथाधर्मश्न दुर्विद:

ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ಸಾತ್ವತ! ಜಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದ ವೀರರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಧರ್ಮಮಿಶ್ರಿತ ವರ್ತನೆಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಶತ್ರುಗಳೂ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಧರ್ಮಕಲಂಕಿತ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರಮಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ದುರ್ಜ್ಞೇಯ; ಅಧರ್ಮವನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದೂ ದುರವಿದ.

Verse 45

संजय उवाच एवमादीनि वाक्यानि क्रूराणि परुषाणि च

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಈ ರೀತಿಯ ಕ್ರೂರವೂ ಕಠೋರವೂ ಆದ ವಚನಗಳು ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

Verse 46

श्रुत्वा किमाहु: पाज्चाल्यं तन्‍्ममाचक्ष्य संजय । संजय! भूमण्डलके जो-जो धनुर्धर नरेश वहाँ उपस्थित थे

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು— ಸಂಜಯ! ಪಾಂಚಾಲ್ಯ (ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ)ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಧನುರ್ಧರ ರಾಜರೂ ಕುಂತೀಪುತ್ರರೂ ಅವನಿಗೆ ಏನು ಉತ್ತರಿಸಿದರು? ನನಗೆ ಹೇಳು. ಇದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಸಾತ್ಯಕಿ ಕಂಪಿಸಿದವನಂತೆ ಆಯಿತನು; ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಸಾತ್ಯಕಿ ಗದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು.

Verse 47

विनिः:श्वस्य यथा सर्प: प्रणिधाय रथे धनु: । ततो$भिपत्य पाज्चाल्यं संरम्भेणेदमब्रवीत्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಸರ್ಪದಂತೆ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆದನು; ಬಿಲ್ಲನ್ನು ರಥದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟನು. ಬಳಿಕ ಪಾಂಚಾಲ್ಯನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿ, ಆವೇಶದಿಂದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 48

नत्वां वक्ष्यामि परुषं हनिष्ये त्वां वधक्षमम्‌ । संजय कहते हैं--राजन्‌! इस प्रकार कितने ही क्रूर एवं कठोर वचन धृष्टद्युम्नने श्रीमान्‌ सात्यकिको सुनाये। उन्हें सुनकर वे क्रोधसे काँपने लगे। उनकी आँखें लाल हो गयीं तथा उन्होंने सर्पषके समान लंबी साँस खींचकर धनुषको तो रथपर रख दिया और हाथमें गदा उठा ली। फिर वे धृष्टद्युम्नके पास पहुँचकर बड़े रोषके साथ इस प्रकार बोले--“अब मैं तुझसे कठोर वचन नहीं कहूँगा। तू वधके ही योग्य है

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— “ಇನ್ನು ನಿನಗೆ ಕಠೋರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ನೀನು ವಧಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನು—ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವೆ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠನೂ ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸದ ಸಾತ್ಯಕಿ ಸಹಸಾ ಧಾವಿಸಿದನು. ಆಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಭೀಮಸೇನನು ತಕ್ಷಣ ರಥದಿಂದ ಜಿಗಿದು ಇಳಿದು, ಎರಡೂ ಭುಜಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಡೆದನು. ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಯಮಸಮಾನನಾದ ಸಾತ್ಯಕಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದಾಗ, ಭೀಮನು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅತಿರೇಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತಡೆದನು.

Verse 49

पाज्चाल्यायाभिसंक्रुद्धमन्तकायान्तकोपमम्‌ । चोदितो वासुदेवेन भीमसेनो महाबल:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ವಾಸುದೇವನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮಹಾಬಲ ಭೀಮಸೇನನು ಪಾಂಚಾಲಿಯ ಶತ್ರುವಿನ ಮೇಲೆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ಮರಣದಂತೆ—ಮರಣವನ್ನೇ ಸಂಹರಿಸುವವನಂತೆ—ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆದನು।

Verse 50

द्रवमाणं तथा क्रुद्धं सात्यकिं पाण्डवो बली

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಬಲಿಷ್ಠ ಪಾಂಡವನು ಸಮರಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನತ್ತ ಮನಸ್ಸು ನೆಟ್ಟನು।

Verse 51

स्थित्वा विष्टभ्य चरणौ भीमेन शिनिपुज्भव:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಪಾದಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನೆಟ್ಟು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತು, ಶಿನಿವಂಶಜನು (ಸಾತ್ಯಕಿ) ಭೀಮನ ಎದುರು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು।

Verse 52

अवरुह्य रथात्‌ तूर्ण प्रियमाणं बलीयसा

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ತಕ್ಷಣ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದನು; ಆದರೆ ತನ್ನಿಗಿಂತ ಬಲಿಷ್ಠನಾದವನಿಂದ ಅವನು ಮಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 53

अस्माकं पुरुषव्याप्र मित्रमन्यन्न विद्यते

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪುರುಷಸಿಂಹ! ಅಂಧಕ-ವೃಷ್ಣಿ-ಯಾದವರು ಮತ್ತು ಪಾಂಚಾಲರಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಿತ್ರ ನಮಗೆ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೂ ನಮ್ಮಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಿತ್ರ ಇಲ್ಲ।

Verse 54

परमन्धकवृष्णिभ्य: पज्चालेभ्यश्व मारिष । तथैवान्धकवृष्णीनां तथैव च विशेषत:

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಪೂಜ್ಯನೇ, ಪರಮ ಅಂಧಕ-ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಮೇಲೂ ಪಾಂಚಾಲರ ಮೇಲೂ ಮಹಾ ವೈರವಿತ್ತು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಂಧಕ-ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಪಕ್ಕದಿಂದಲೂ ವೈರವಿತ್ತು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾಗಿ.

Verse 55

पंचालानां च वार्ष्णेय समुद्रान्तां विचिन्चताम्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ, ಅವರು ಪಾಂಚಾಲರ ದೇಶವನ್ನು ಸಮುದ್ರಾಂತವರೆಗೆ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸಿದರು.

Verse 56

स भवानीदृशं मित्र मन्‍्यते च यथा भवान्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮಿತ್ರನೇ, ನೀನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಗಿರುವೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 57

स एवं सर्वधर्मज्ञ मित्रधर्ममनुस्मरन्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ಮಿತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ನಿಮಿತ್ತ ನಿನ್ನ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಶಾಂತವಾಗು. ಪರಸ್ಪರ ಕ್ಷಮೆ ಇರಲಿ—ನೀನು ಪಾರ್ಷತಪುತ್ರ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು; ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನೂ ನಿನ್ನ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಲಿ. ನಾವು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಕರಷ್ಟೇ; ಶಾಂತಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಇನ್ನೇನು ಇರಬಹುದು?

Verse 58

नियच्छ मन्युं पाञ्चाल्यात्‌ प्रशाम्य शिनिपुड्भव । पार्षतस्य क्षम त्वं वै क्षमतां पार्षतश्न ते

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಶಿನಿವಂಶಜನೇ, ಪಾಂಚಾಲಪುತ್ರನ ಮೇಲಿನ ನಿನ್ನ ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆದು ಶಾಂತವಾಗು. ನೀನು ಪಾರ್ಷತಪುತ್ರನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು; ಪಾರ್ಷತಪುತ್ರನೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಲಿ.

Verse 59

प्रशाम्यमाने शैनेये सहदेवेन मारिष

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಪೂಜ್ಯನೇ! ಸಹದೇವನು ಶೈನೇಯನ ಕೋಪವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ…

Verse 60

मुछ्च मुछ्च शिने: पौत्र॑ भीम युद्धमदान्वितम्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಭೀಮಾ, ಬಿಡು—ಬಿಡು—ಯುದ್ಧಕೌಶಲ್ಯದ ಗರ್ವಮದದಿಂದ ಮತ್ತನಾದ ಶಿನಿಯ ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು. ಓ ಕುಂತೀನಂದನ! ಈ ಸಮರದಲ್ಲೇ ನಾನು ಅವನ ಯುದ್ಧವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೂ ಕಸಿದು, ಅವನ ಜೀವವನ್ನೂ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವೆನು.”

Verse 61

आसादयतु मामेष धराधरमिवानिल: । यावदस्य शितैर्बाणै: संरम्भं विनयाम्यहम्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಗಾಳಿ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವಂತೆ ಇವನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಂದು ದಾಳಿ ಮಾಡಲಿ. ನಾನು ಶೀಘ್ರವೇ ನನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಉಗ್ರತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವೆನು; ಓ ಕುಂತೀನಂದನ, ಈ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ಅವನ ಯುದ್ಧವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೂ ಅವನ ಜೀವವನ್ನೂ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವೆನು.”

Verse 62

कि नु शक्‍्यं मया कर्तु कार्य यदिदमुद्यतम्‌

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಈಗ ಆರಂಭಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಕಾರ್ಯದ ಕುರಿತು ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲೆ? ನನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ತವ್ಯವೇನು?”

Verse 63

अथवा फाल्गुन: सर्वान्‌ वारयिष्यति संयुगे

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಅಥವಾ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಫಾಲ್ಗುನ (ಅರ್ಜುನ)ನೇ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತಡೆಯುವನು.” ಆಗ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ದೀರ್ಘ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟು ಅವನು ಇಷ್ಟೇ ಹೇಳಿದನು—“ಧಿಕ್ಕಾರ! ಧಿಕ್ಕಾರ!!”

Verse 64

अहमप्यस्य मूर्धानं पातयिष्यामि सायकै: । मन्यते छिन्नबाहुं मां भूरिश्रवसमाहवे

ನಾನೂ ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಕೆಡವಿಬಿಡುವೆನು. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭೂರಿಶ್ರವಸು ನನ್ನನ್ನು ಛಿನ್ನಬಾಹುವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 65

उत्सृजैनमहं चैनमेष वा मां हनिष्यति | “अथवा केवल अर्जुन युद्धके मैदानमें इन समस्त कौरवोंको रोकेंगे, तबतक मैं भी अपने बाणोंद्वारा इस सात्यकिका मस्तक काट गिराऊँगा। यह मुझे भी रणभूमिमें कटी हुई बाँहवाला भूरिश्रवा समझता है। तुम छोड़ दो इसे। या तो मैं इसे मार डालूँगा या यह मुझे” ।।

ಇವನನ್ನು ಬಿಡಿರಿ. ನಾನು ಇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವೆನು, ಇಲ್ಲವೇ ಇವನೇ ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವನು. ಅಥವಾ ಅರ್ಜುನನು ಒಬ್ಬನೇ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ತ ಕೌರವರನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸುವಾಗ, ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ನಾನು ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಕೆಡವಿಬಿಡುವೆನು. ಇವನು ನನ್ನನ್ನೂ ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿ ಛಿನ್ನಬಾಹು ಭೂರಿಶ್ರವಸನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವನನ್ನು ಬಿಡಿರಿ—ನಾನು ಇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವೆನು ಅಥವಾ ಇವನೇ ನನ್ನನ್ನು. ಪಾಞ್ಚಾಲರ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಾತ್ಯಕಿ ಸರ್ಪದಂತೆ ಹಿಸ್ಸೆನೆಂದನು.

Verse 66

तौ वृषाविव नर्दन्तौ बलिनौ बाहुशालिनौ

ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಬಲಿಷ್ಠರು, ಬಾಹುಬಲದಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ವೀರರು, ಎರಡು ಎತ್ತುಗಳಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಪರಸ್ಪರಕ್ಕೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೂಜ್ಯ ರಾಜನೇ! ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೂ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೂ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ಯೋಧರನ್ನು ತಡೆದರು.

Verse 67

त्वरया वासुदेवश्च धर्मराजश्न मारिष | यत्नेन महता वीरी वारयामासतुस्तत:

ಮಾರಿಷ! ವಾಸುದೇವನೂ ಧರ್ಮರಾಜನೂ ಆಗ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರನ್ನು ತಡೆದರು.

Verse 68

निवार्य परमेष्वासौ कोपसंरक्तलोचनौ । युयुत्सुनपरान्‌ संख्ये प्रतीयु: क्षत्रियर्षभा:

ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಪರಮ ಧನುರ್ಧರರನ್ನು ತಡೆದು, ಕ್ಷತ್ರಿಯಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಆ ವೀರರು ಯುದ್ಧಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಇತರ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಮರಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದರು.

Verse 86

भाषमाणमकल्याणं शीघ्र हन्यान्नराधमम्‌ । “क्या यहाँ कोई ऐसा पुरुष नहीं है, जो इस प्रकार अभद्रतापूर्ण वचन बोलनेवाले इस पापी नराधमको शीघ्र ही मार डाले

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ಪಾಪಿ ನರಾಧಮನು ಅಮಂಗಳಕರವಾದ, ಅಸಭ್ಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಯಾರಾದರೂ ಅವನನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹೊಡೆದು ಬೀಳಿಸಲಿ.

Verse 113

गुरुमाक्रोशत: क्षुद्र न चाधर्मेण पात्यसे । “यह महान्‌ पाप करके तू समस्त श्रेष्ठ पुरुषोंकी दृष्टिमें निन्दाका पात्र बन गया है। साधु पुरुषोंकी इस सुन्दर सभामें पहुँचकर ऐसी बातें करते हुए तुझे लज्जा कैसे नहीं आती है? तेरी जीभके सैकड़ों टुकड़े क्यों नहीं हो जाते और तेरा मस्तक क्यों नहीं फट जाता? ओ नीच! गुरुकी निन्‍्दा करते हुए तेरा इस पापसे पतन क्यों नहीं हो जाता?

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಕ್ಷುದ್ರನೇ! ನೀನು ನಿನ್ನ ಗುರುವನ್ನೇ ನಿಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ; ಆದರೂ ಆ ಅಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ನೀನು ತಕ್ಷಣವೇ ಏಕೆ ಪತನಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ? ಇಂತಹ ಮಹಾಪಾಪ ಮಾಡಿ ನೀನು ಎಲ್ಲ ಸಜ್ಜನರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂದ್ಯನಾಗಿದ್ದೀಯ. ಸಾಧುಜನರ ಈ ಸುಂದರ ಸಭೆಗೆ ಬಂದು ಇಂಥ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾ ನಿನಗೆ ಲಜ್ಜೆ ಏಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ? ನಿನ್ನ ನಾಲಿಗೆ ನೂರು ತುಂಡಾಗಿಯೇ ಏಕೆ ಚಿದ್ರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ತಲೆ ಏಕೆ ಸಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ? ಓ ನೀಚನೇ! ಗುರುವಿನ ನಿಂದೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ನಿನ್ನನ್ನು ಈ ಪಾಪವೇ ಏಕೆ ನಾಶಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ?

Verse 123

यत्‌ कर्म कलुषं कृत्वा शलाघसे जनसंसदि । 'तू पापकर्म करके जनसमाजमें जो इस तरह अपनी बड़ाई कर रहा है, इसके कारण तू कुन्तीके सभी पुत्रों तथा अन्धक और वृष्णिवंशके याददवोंद्वारा निन्दाके योग्य हो गया है

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಕಲುಷಿತವಾದ ಪಾಪಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ ಜನಸಮುದಾಯದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಅದನ್ನೇ ಹೊಗಳಿಕೊಂಡು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಕುಂತೀಪುತ್ರರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಅಂಧಕರು ಮತ್ತು ವೃಷ್ಣಿವಂಶದ ಯಾದವರಿಗೂ ನೀನು ನಿಂದನೀಯನಾಗಿದ್ದೀಯ.

Verse 143

निगृहा केशेषु वर्ध॑ गुरोर्धर्मात्मन: सतः । 'पुरुषाधम! तेरे सिवा दूसरा कौन श्रेष्ठ पुरुष धर्मात्मा सज्जन गुरुके केश पकड़कर उनके वधका विचार भी मनमें लायेगा

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಪುರುಷಾಧಮನೇ! ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ, ಸಜ್ಜನನಾದ, ವೃದ್ಧ ಗುರುವಿನ ಕೂದಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಮತ್ತಾವ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತಾಳುವನು?

Verse 156

यशसा च परित्यक्तास्त्वां प्राप्प कुलपांसनम्‌ | “तुझ-जैसे कुलांगारको पाकर तेरे सात पीढ़ी पहलेके और सात पीढ़ी आगे होनेवाले बन्धु-बान्धव नरकमें डूब गये तथा सदाके लिये सुयशसे वंचित हो गये

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಕುಲಪಾಂಸನನೇ! ನಿನ್ನಂತಹ ಕುಲಾಂಗಾರನನ್ನು ಪಡೆದ ಕಾರಣ ನಿನ್ನ ಬಂಧುಬಾಂಧವರು ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ನಿನ್ನಿಂದಾಗಿ ನಿನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಏಳು ತಲೆಮಾರುಗಳೂ ಮುಂದಿನ ಏಳು ತಲೆಮಾರುಗಳೂ ನರಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಂತೆ ದುರ್ಗತಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟು, ಶಾಶ್ವತ ಸುಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ವಂಚಿತರಾದರು.

Verse 173

नान्य: पाज्चाल्यपुत्रेभ्यो विद्यते भुवि पापकृत्‌ *वास्तवमें भीष्मका वध करनेवाला भी तेरा महान्‌ पापाचारी भाई ही है। इस पृथ्वीपर पांचालराजके पुत्रोंके सिवा दूसरा कोई ऐसा पाप करनेवाला नहीं है

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಚಾಲಿಯ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇಂತಹ ಘೋರ ಪಾಪಕೃತ್ಯ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪಾಪಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಭೀಷ್ಮವಧವನ್ನು ಮಾಡಿದವನು ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಆ ಮಹಾಪಾಪಿ ಸಹೋದರನೇ; ಪಾಂಚಾಲರಾಜನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಂಥ ಪಾಪ ಮಾಡುವವನು ಇಲ್ಲ.

Verse 198

इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि नारायणास्त्रमोक्षपर्वणि धृष्टद्युम्नसात्यकि- क्रोधेडष्टनवत्यधिकशततमो<5ध्याय:

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ದ್ರೋಣಪರ್ವದಲ್ಲಿ, ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರಮೋಕ್ಷಪರ್ವದೊಳಗೆ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಕ್ರೋಧವಿಷಯಕ ನೂರ ತೊಂಬತ್ತೆಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.

Verse 216

ब्रह्महत्या हि ते पापं प्रायश्षित्तार्थमात्मन: । तुझे ब्रह्महत्याका पाप लगा है। तुझ ब्रह्महत्यारेको देखकर लोग अपने प्रायश्ित्तके लिये सूर्यदेवका दर्शन करते हैं

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪ ಬಂದಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ-ಕಲಂಕದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಾರ್ಥವಾಗಿ ಸೂರ್ಯದೇವನ ದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 223

गुरो्गुरुं च भूयो5पि क्षिपन्नैव हि लज्जसे । दुराचारी पांचाल! तू मेरे आगे मेरे ही गुरु तथा मेरे गुरुके भी गुरुपर बारंबार आक्षेप कर रहा है, तो भी तुझे लज्जा नहीं आती

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ನನ್ನ ಗುರುನನ್ನೂ, ನನ್ನ ಗುರುಗುರುವನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಿಂದಿಸುತ್ತಿರುವೆ; ಆದರೂ ನಿನಗೆ ಲಜ್ಜೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ದುರುಾಚಾರಿ ಪಾಂಚಾಲಾ! ಇದು ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದ ಭಂಗ.

Verse 236

तव चापि सहिष्येड5हं गदापाताननेकश: । खड़ा रह, खड़ा रह', मेरी गदाकी यह एक ही चोट सह ले, फिर मैं तेरी गदाकी भी अनेक चोटें सहन करूँगा”

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನ ಗದೆಯ ಅನೇಕ ಹೊಡೆತಗಳನ್ನೂ ನಾನೂ ಸಹಿಸುವೆ. ‘ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು—ನನ್ನ ಗದೆಯ ಈ ಒಂದೇ ಪ್ರಹಾರವನ್ನು ಸಹಿಸು; ನಂತರ ನಿನ್ನ ಗದೆಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಹಾರಗಳನ್ನೂ ನಾನೇ ಸಹಿಸುವೆ.’

Verse 283

वार्यमाणेन हि हतस्तत: पापतरं नु किम्‌ | भूरिश्रवाकी बाँह काट डाली गयी थी। वे आमरण उपवासका नियम लेकर चुपचाप बैठे हुए थे। उस दशामें सबके मना करनेपर भी जो तूने उनका वध किया

ಎಲ್ಲರೂ ತಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನು ಹತನಾದನು—ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪಾಪವೇನು? ಭೂರಿಶ್ರವನ ಕೈ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಅವನು ಪ್ರಾಯೋಪವೇಶ (ಆಮರಣ ಉಪವಾಸ) ವ್ರತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದನು. ಅಂಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲರ ನಿಷೇಧವನ್ನೂ ಮೀರಿ ನೀನು ಅವನನ್ನು ವಧಿಸಿದೆಯಲ್ಲ—ಇದಕ್ಕಿಂತ ಘೋರ ಪಾಪಕರ್ಮ ಇನ್ನೇನು?

Verse 296

विसृष्टशस्त्रो निहतः कि तत्र क्रूर दुष्कृतम्‌ । ओ क्रूर! मैंने तो पहलेसे ही युद्धके मैदानमें दिव्यास्त्रद्वारा द्रोणाचार्यको मथ डाला था। फिर वे हथियार डालकर मारे गये, तो उसमें मैंने कौन-सा पाप कर डाला

ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟವನನ್ನು ಕೊಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರತೆ ಏನು, ದುಷ್ಕೃತ್ಯವೇನು? ಓ ಕ್ರೂರನೇ! ನಾನು ಮೊದಲೇ ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಮರ್ಧಿಸಿ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದ್ದೆ. ನಂತರ ಅವರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಿದಾಗ ಹತರಾದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಪಾಪವೇನು?

Verse 313

कि तदा न निहंस्येनं भूत्वा पुरुषसत्तम: । जिस समय पराक्रमी भूरिश्रवा तुझे लातसे मारकर धरतीपर घसीट रहे थे, तू बड़ा श्रेष्ठ पुरुष था, तो उसी समय उन्हें क्यों नहीं मार डाला?

ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಪುರುಷಸತ್ತಮನಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗಲೇ ಅವನನ್ನು ಏಕೆ ಸಂಹರಿಸಲಿಲ್ಲ? ಪರಾಕ್ರಮಿ ಭೂರಿಶ್ರವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ತಳ್ಳುತ್ತಾ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನೀನು ಅವನನ್ನು ಏಕೆ ಕೊಲ್ಲಲಿಲ್ಲ?

Verse 323

यदा तदा हतः शूर: सौमदत्ति: प्रतापवान्‌ | जब अर्जुनने पहले ही प्रतापी शूरवीर सोमदत्तकुमार भूरिश्रवाको परास्त कर दिया, उस समय तूने उनका वध किया। तू कितना नीच है?

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಾಪವಂತ ಶೂರ ಸೌಮದತ್ತಿ (ಭೂರಿಶ್ರವ) ಹತನಾದನು. ಅರ್ಜುನನು ಈಗಾಗಲೇ ಭೂರಿಶ್ರವನನ್ನು ಮಣಿಸಿದ್ದಾಗ, ನೀನು ಅವನನ್ನು ಕೊಂದೆ—ನೀನು ಎಷ್ಟು ನೀಚ!

Verse 343

वक्तुम्हसि वक्तव्य: कस्मात्‌ त्वं परुषाण्यथ । जब तू स्वयं ही चाण्डालके समान ऐसा पाप-कर्म करके निन्दाका पात्र बन गया है, तब दूसरेको कटु वचन सुनानेका कैसे अधिकारी हो सकता है?

ಇತರರಿಗೆ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ನಿನಗೆ ಯಾವ ಹಕ್ಕು? ನೀನೇ ಚಾಂಡಾಲನಂತೆ ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡಿ ನಿಂದೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದೀಯ; ಹಾಗಿರುವಾಗ ಯಾವ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ನೀನು ಯಾರ ಮೇಲಾದರೂ ಕಟುವಚನಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತೀಯ?

Verse 353

पापानां च त्वमावास: कर्मणां मा पुनर्वद । वृष्णिकूलकलंक! तू ही ऐसे-ऐसे पाप करनेवाला और पाप-कर्मोंका भण्डार है, मैं नहीं। अत: फिर ऐसी बातें मुँहले न निकालना

ನೀನೇ ಪಾಪಗಳ ನಿವಾಸ, ಪಾಪಕರ್ಮಗಳ ಭಂಡಾರ; ನನ್ನೊಡನೆ ಮತ್ತೆ ಆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾತಾಡಬೇಡ. ವೃಷ್ಣಿಕುಲದ ಕಲಂಕವೇ! ಅಂಥ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು ನೀನೇ, ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವವನು ನೀನೇ—ನಾನು ಅಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಅಂಥ ಮಾತುಗಳು ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಬರದಿರಲಿ।

Verse 366

अधरोत्तरमेतद्धि यन्मां त्वं वक्तुमहसि । चुपचाप बैठा रह; अब फिर ऐसी बातें तुझे नहीं कहनी चाहिये। तू मुझसे जो कुछ कहना चाहता है, वह तेरी बड़ी भारी नीचता है

ಇದು ಪರಮ ಅಯೋಗ್ಯ—ಎಲ್ಲ ಮಿತಿಗಳಿಗೂ ಕೆಳಗಿನದು—ನನ್ನೊಡನೆ ಇಂಥ ಮಾತು ಹೇಳಲು ನೀನು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡುವುದೇ. ಮೌನವಾಗಿ ಕೂತುಬಿಡು; ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಇಂಥ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು. ನನ್ನಿಗೆ ನೀನು ಹೇಳಲು ಯತ್ನಿಸುವುದೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಘೋರ ನೀಚತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 396

द्रौपदी च परिक्लिष्टा तथाधर्मेण सात्यके । सात्यके! सबसे पहले पाण्डुपुत्र युधिष्ठिरको अधर्मपूर्वक छला गया। फिर अधर्मसे ही द्रौपदीको अपमानित किया गया

ಸಾತ್ಯಕಿ! ದ್ರೌಪದಿಯೂ ಅದೇ ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಪೀಡಿತಳಾದಳು. ಸಾತ್ಯಕಿ! ಮೊದಲು ಪಾಂಡುಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಅಧರ್ಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮೋಸದಿಂದ ಸೋಲಿಸಲಾಯಿತು; ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಅಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 413

अधर्मेण तथा बाल: सौभद्रो विनिपातित: । शत्रुओंने अधर्मसे ही छलकर मद्रराज शल्यको अपने पक्षमें खींच लिया और सुभद्राके बालक पुत्र अभिमन्युको भी अधर्मसे ही मार डाला था

ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ಸುಭದ್ರೆಯ ಬಾಲಕ ಪುತ್ರ ಸೌಭದ್ರ ಅಭಿಮನ್ಯುವನ್ನೂ ಕುಸಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಶತ್ರುಗಳು ಅಧರ್ಮದ ಮೋಸದಿಂದ ಮದ್ರರಾಜ ಶಲ್ಯನನ್ನು ತಮ್ಮ ಪಾಳಯಕ್ಕೆ ಎಳೆದು, ನಂತರ ಅದೇ ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಆ ಬಾಲಕ ಅಭಿಮನ್ಯುವನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರು—ಈ ಅನ್ಯಾಯ ಅಸಹ್ಯ.

Verse 443

युध्यस्व कौरवै: सार्ध मा गा पितृनिवेशनम्‌ । उत्तम धर्मका स्वरूप जानना अत्यन्त कठिन है। अधर्म क्या है? इसे समझना भी सरल नहीं है। अब तू कौरवोंके साथ पूर्ववत्‌ युद्ध कर। मुझसे विवाद करके पितृलोकमें जानेकी तैयारी न कर

ಕೌರವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಯುದ್ಧಮಾಡು; ಪಿತೃನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಡ. ಉನ್ನತ ಧರ್ಮದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟ; ಅಧರ್ಮವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಕೌರವರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಹೋಗು; ನನ್ನೊಡನೆ ವಾದಿಸಿ ಪಿತೃಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ.

Verse 493

अवलप्लुत्य रथात्‌ तूर्ण बाहुभ्यां समवारयत्‌ | महाबली

ರಥದಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಜಿಗಿದು ಇಳಿದು ಭೀಮಸೇನನು ತನ್ನ ಎರಡೂ ಭುಜಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಡೆದನು. ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸದ, ಅತೀವ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ, ಯಮನಂತೆಯೇ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಸಾತ್ಯಕಿ ಅಚಾನಕ ಕಾಲಸ್ವರೂಪನಾದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದಾಗ, ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಭೀಮನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು.

Verse 506

प्रस्पन्दमानमादाय जगाम बलिन॑ बलात्‌ | क्रोधपूर्वक आगे बढ़ते और झपटते हुए बलवान्‌ सात्यकिको महाबली पाए्डुपुत्र भीमने थामकर साथ-साथ चलना आरम्भ किया

ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ಮುನ್ನೆಡೆದು ಜಿಗಿಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪಾಂಡುಪುತ್ರನಾದ ಮಹಾಬಲಿ ಭೀಮನು ಬಲಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಅವನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಅವನ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಸಾಗತೊಡಗಿದನು. ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಭೀಮನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಅವನ ಉಗ್ರ ವೇಗವನ್ನು ತಡೆದನು.

Verse 513

निगृहीतः पदे षष्ठे बलेन बलिनां वर: | फिर भीमने खड़े होकर अपने दोनों पैर जमा दिये और बलवानोंमें श्रेष्ठ शिनिप्रवर सात्यकिको छठे कदमपर बलपूर्वक काबूमें कर लिया

ಆಗ ಭೀಮನು ನಿಂತು ಎರಡೂ ಪಾದಗಳನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ನೆಟ್ಟು, ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶಿನಿವಂಶಪ್ರವರ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಆರನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೇ ಬಲಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದನು.

Verse 523

उवाच श्लक्ष्णया वाचा सहदेवो विशाम्पते । प्रजानाथ! इतनेहीमें सहदेव भी तुरंत ही रथसे उतर पड़े और महाबली भीमसेनके द्वारा पकड़े गये सात्यकिसे मधुर वाणीमें इस प्रकार बोले---

ಓ ಪ್ರಜಾನಾಥನೇ! ಸಹದೇವನು ಮೃದು ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸಹದೇವನು ತಕ್ಷಣವೇ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಭೀಮಸೇನನು ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಸಿಹಿಯಾದ, ಸಮಾಧಾನಕರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 543

कृष्णस्य च तथास्मत्तो मित्रमन्यन्न विद्यते । “माननीय पुरुषसिंह! अन्धक और वृष्णिवंशके यादवों तथा पांचालोंसे बढ़कर दूसरा कोई हमलोगोंका मित्र नहीं है। इसी प्रकार अन्धक और वृष्णिवंशके लोगोंका तथा विशेषत: श्रीकृष्णका हमलोगोंसे बढ़कर दूसरा कोई मित्र नहीं है

“ಕೃಷ್ಣನಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ನಮಗೂ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೊರತಾಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಿತ್ರನಿಲ್ಲ. ಪೂಜ್ಯ ಪುರುಷಸಿಂಹನೇ! ಅಂಧಕ–ವೃಷ್ಣಿವಂಶದ ಯಾದವರು ಮತ್ತು ಪಾಂಚಾಲರಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಿತ್ರ ನಮಗೆ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಂಧಕ–ವೃಷ್ಣಿಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ, ನಮ್ಮಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತಾರೂ ಇಲ್ಲ.”

Verse 556

नान्यदस्ति परं मित्र यथा पाण्डववृष्णय: । वार्ष्णेय! पांचाल लोग भी यदि समुद्रतककी सारी पृथ्वी खोज डालें, तो भी उन्हें दूसरा कोई वैसा मित्र नहीं मिलेगा, जैसे उनके लिये पाण्डव और वृष्णिवंशके लोग हैं

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ವೃಷ್ಣಿವಂಶೀಯರಂತಹ ಪರಮ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ. ಓ ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ! ಪಾಂಚಾಲರು ಸಮುದ್ರಸೀಮೆಯವರೆಗೆ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದರೂ, ಪಾಂಡವರು ಹಾಗೂ ವೃಷ್ಣಿಕುಲದ ವೀರರಂತಹ ಮಿತ್ರರು ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಸಿಗರು; ಇವರೇ ಅವರ ಪರಮ ಸಹಾಯಕರು.

Verse 563

भवन्तश्न यथास्माकं भवतां च तथा वयम्‌ | “आप भी हमारे ऐसे ही मित्र हैं, जैसा कि आप स्वयं भी मानते हैं। आपलोग जैसे हमारे मित्र हैं, वैसे ही हम भी आपके हैं

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನೀವು ನಮ್ಮ ಮಿತ್ರರು; ಹಾಗೆಯೇ ನಾವು ಕೂಡ ನಿಮ್ಮವರೇ. ನೀವು ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತೀರೋ, ನಾವು ಕೂಡ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.

Verse 583

वयं क्षमयितारश्न किमन्यत्र शमाद्‌ भवेत्‌ । “सब धर्मोंके ज्ञाता शिनिप्रवर! इस प्रकार मित्रधर्मका विचार करके आप धूृष्टद्युम्नकी ओरसे अपने क्रोधको रोकें और शान्त हो जाय

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಾವು ಕೇವಲ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಬೇಡುವವರಷ್ಟೇ; ಶಾಂತಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಇನ್ನೇನು? ಓ ಶಿನಿಪ್ರವರ, ಸರ್ವಧರ್ಮವಿದ್! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಿತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ಶಾಂತವಾಗಿರಿ. ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಲಿ; ನಾವು ಕೇವಲ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನೇ ಯಾಚಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 626

सुमहत्‌ पाण्डुपुत्राणामायान्त्येते हि कौरवा: । 'परंतु मैं इस समय क्या कर सकता हूँ। पाण्डवोंका यह दूसरा ही महान्‌ कार्य उपस्थित हो गया। ये कौरव बढ़े चले आ रहे हैं

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಈಗ ಪಾಂಡುಪುತ್ರರ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಮಹತ್ತಾದ ಕಾರ್ಯ ಎದುರಾಗಿದೆ; ನೋಡು, ಈ ಕೌರವರು ಅವರತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

Verse 656

भीमबाद्न्तरे सक्तो विस्फुरत्यनिशं बली । भीमसेनकी भुजाओंमें फँसे हुए बलवान्‌ सात्यकि धृष्टद्युम्नकी बातें सुनकर फुफकारते हुए सर्पके समान लंबी साँस खींचते हुए निरन्तर छूटनेकी चेष्टा कर रहे थे

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಭೀಮಸೇನನ ಭುಜಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಾತ್ಯಕಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸರ್ಪದಂತೆ ಫುಸಫುಸನೆ ಉಸಿರೆಳೆದು ದೀರ್ಘ ನಿಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಕ್ಷಣವೂ ನಿಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 936

कर्मणा तेन पापेन श्वपाकं ब्राह्मणा इव । 'धृष्टद्युम्न! जैसे ब्राह्मण चाण्डालकी निन्दा करते हैं, उसी प्रकार ये समस्त पाण्डव उस पाप कर्मके कारण अत्यन्त घृणा प्रकट करते हुए तेरी निन्‍दा कर रहे हैं

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನೇ! ಆ ಪಾಪಕರ್ಮದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಪಾಂಡವರು ತೀವ್ರ ಜುಗುಪ್ಸೆಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶ್ವಪಾಕನನ್ನು (ಅಂತ್ಯಜನನ್ನು) ದೂಷಿಸುವಂತೆ.

Verse 2536

सदानार्यो5शुभः साधु पुरुष क्षेप्तुमिच्छति । धृष्टद्युम्नने कहा--माधव! मैं तेरी यह बात सुनता हूँ

ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—ಮಾಧವ! ನಿನ್ನ ಈ ಮಾತನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ; ಆದರೂ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತೇನೆ. ದುಷ್ಟನೂ ಅನಾರ್ಯನೂ ಸದಾ ಸಜ್ಜನರ ಮೇಲೆ ಇಂಥ ಆಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹಾಕಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 2636

क्षमावन्तं हि पापात्मा जितो5यमिति मन्यते । यद्यपि लोकमें क्षमाभावकी प्रशंसा की जाती है

ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯವನು ಕ್ಷಮಾವಂತನನ್ನು ಕಂಡರೆ ‘ಇವನು ನನ್ನಿಂದ ಸೋತನು’ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಗುಣವೆಂದು ಹೊಗಳಿದರೂ, ದುಷ್ಟನು ನಿಜವಾಗಿ ಕ್ಷಮೆಗೆ ಪಾತ್ರನಲ್ಲ; ಕ್ಷಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತಕ್ಷಣ ಸಹನಶೀಲನನ್ನು ದುರ್ಬಲನಂತೆ ಎಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 2736

आकेशाग्रान्नखाग्राच्च वक्तव्यो वक्तुमिच्छसि । तू स्वयं ही दुराचारी, नीच और पापपूर्ण विचार रखनेवाला है। नखसे शिखातक पापमें डूबा होनेके कारण निन्दाके योग्य है, तथापि दूसरोंकी निन्‍्दा करना चाहता है

ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನ ಕೂದಲ ತುದಿಯಿಂದ ನಖದ ತುದಿವರೆಗೆ ನೀನು ನಿಂದೆಗೆ ಪಾತ್ರನು; ಆದರೂ ಇತರರನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯ. ನೀನೇ ದುರಾಚಾರಿ, ನೀಚಸ್ವಭಾವಿ, ಪಾಪಸಂಕಲ್ಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದವನು; ನಖದಿಂದ ಶಿಖೆಯವರೆಗೆ ಪಾಪದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರೂ ಪರನಿಂದೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದೀಯ.

Verse 5936

पाञ्चालराजस्य सुतः प्रहसन्निदमब्रवीत्‌ । माननीय नरेश! जब सहदेव सात्यकिको इस प्रकार शान्त कर रहे थे, उस समय पांचालराजके पुत्रने हँसकर इस प्रकार कहा--

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಪಾಂಚಾಲರಾಜನ ಪುತ್ರನು ನಗುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು. ಸಹದೇವ ಮತ್ತು ಸಾತ್ಯಕಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲೇ ಪಾಂಚಾಲಕುಮಾರನು ಸ್ಮಿತಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು.