ಏಕಾದಶಿ

ಶಿವನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಈ ಏಕಾದಶಿಯು ಮಹಾಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರಯೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿರುವಾಗ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

‘ವೈಶ್ವಾನರವ್ರತ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶಕ. ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ನಕ್ತಭೋಜನ ಮಾಡಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ವಿನಿವೇದಿಸುವವನು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಲಿ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಲಿ ಇದ್ದು, ಮೊದಲು ದಂತಧಾವನ ಮಾಡಿ, ಏಕಾದಶಿಯಂದು ನಿರಾಹಾರನಾಗಿ ಕೇಶವ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು।

ನಾನಾ ರತ್ನಗಳು ಹಾಗೂ ಪೂಜಾಸಾಮಗ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಪಂಚೋಪಚಾರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತವನ್ನೂ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಆಚರಿಸಿ.

ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು; ಉಪ್ಪನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ದಶಮಿ ತಿಥಿ ಬ್ರಹ್ಮನದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಏಕಾದಶಿ ಹಾಗೆಯೇ ರುದ್ರನದು. ದ್ವಾದಶಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರಿಯ; ತ್ರಯೋದಶಿ ಅಂತಕ (ಮೃತ್ಯು)ನದು.

ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ದಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ಅನ್ನದಾನದಲ್ಲಿಯೂ ರತರಾಗಿ, ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುವವರು—ಅವರೇ ನಿಜವಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು.

ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಪಂಚಾಮೃತದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವವನು ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಕುಲದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರೊಡನೆ ಆ ಫಲದಿಂದ ಧನ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ।

ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಶುದ್ಧ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾದ ಪವಿತ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಾರಾಯಣನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿ.

ಏಕಾದಶಿಯಂದು ನಿರಾಹಾರನಾಗಿ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಆರಾಧಿಸುವವನು, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಮಹಾಪಾಪಗಳಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗುರುವಾರ ಬರುವ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನು ದ್ವಾದಶೀ ತಿಥಿಯನ್ನು ‘ದಹಿಸುತ್ತದೆ’ (ದೋಷಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ), ಚಂದ್ರನು ಏಕಾದಶೀ ತಿಥಿಯನ್ನು ‘ದಹಿಸುತ್ತದೆ’.

ಅಧ್ಯಾಯ—ನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯದು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಏಕಾದಶಿಯಂದು, ಅಥವಾ ಆಷಾಢ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ ಅವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.