ಇಂದ್ರ in the Ramcharitmanas

ಮತ್ತೆ ದುಷ್ಟರ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ, ಯಾರು ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ತಮಗೆ ಹಿತವು ಮಾಡುವವರಿಗೂ ವಿರೋಧವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಪರರ ಒಳಿತು ಅವರಿಗೆ ನಷ್ಟ, ಪರರ ಲಾಭ ಅವರಿಗೆ ಹಾನಿ; ಪರರ ನಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವೂ ಪರರ ಏಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದುಃಖವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಹರಿ ಹರರ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಅವರು ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಚಂದ್ರನಿಗೆ…

ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಒಂದು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಮಾಡಿ; ಈಶ್ವರನು ನಿಮಗೆ ಸಹಾಯಕನಾಗಿರ್ಪಾನು, ಅದು ನೆರವೇರುವುದು. ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಸತಿಯು, ಹಿಮಾಚಲನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆ ಶಂಭುವನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು; ಶಿವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ…

ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಹೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಅದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ನದಿಯಾದ ಗಂಗೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಆಶ್ರಮವು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವೂ ಸುಂದರವೂ ಆಗಿತ್ತು, ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದರ ಮನಸ್ಸು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿತು. ಪರ್ವತಗಳನ್ನು, ನದಿಯನ್ನು, ಕಾಡಿನ ವಿವಿಧ…

ಒಂದು ಮೂರ್ಖ ನಾಯಿ, ಮೃಗಗಳ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅದು ತನ್ನ ಬಾಯಲ್ಲಿರುವ ಒಣಗಿದ ಮೂಳೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಯಪಟ್ಟು ಓಡಿಹೋದಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಜಡಬುದ್ಧಿಯ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ನಾಚಿಕೆ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ.

ನಾರದನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೋಪ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ; ಅವನು ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿ ಕಾಮನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿದನು. ಮುನಿಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ತಲೆ ಬಾಗಿ ಆಜ್ಞೆ ಪಡೆದು, ಮದನನು ತನ್ನ ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟು ಹೋದನು. ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಇಂದ್ರನ ಸಭೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಮುನಿಯ ಮಹತ್ತಾದ ಸೌಶೀಲ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು…

ಅವರಿಗೆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಹೊರಟುಹೋದ; ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಮಯನಿಗೆ ಮಂಡೋದರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬ ಮಗಳು; ಆಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು. ಆ ಮಯ ಆಕೆಯನ್ನು ಕರೆತಂದು ರಾವಣನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು; ಅವನು ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಯಾಗುವನು…

ಅಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಕ್ಷಸ ವೀರರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸಿದರು. ಈಗ ಅಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರನು ಕಳುಹಿಸಿದ, ಯಕ್ಷಪತಿಯ ಕೋಟಿ ಕಾವಲುಗಾರರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ದಶಮುಖನಿಗೆ ಎಲ್ಲೋ ಈ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿಯಿತು; ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ, ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮುತ್ತಿಗೆ…

ವಸಿಷ್ಠರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ರಾಜ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು, ದೇವರ ಗುರುವಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಜೊತೆ ಪುರಂದರ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ. ಕುಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು, ವೇದಗಳು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಎಲ್ಲವೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ನೋಡಿ ರಾಜ ತೃಪ್ತನಾದನು. ರಾಮನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಗುರುವಿನ…

ರಾಮರು ಏರಿ ಕುಳಿತ ಸುಂದರವಾದ ಕುದುರೆಯ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಸರಸ್ವತಿಯೂ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಶಂಕರರು ರಾಮರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತರಾದರು, ಅವರ ಹದಿನೈದು ಕಣ್ಣುಗಳು ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವೆನಿಸಿದವು. ಹರಿ ರಾಮರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ರಮಾಪತಿ ಮೋಹಿಸಿದನು. ರಾಮರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು…

ಧೂಪದ ಹೊಗೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ಕತ್ತಲೆಯಾಗಿಸಿತು, ಸಾವನ್ ತಿಂಗಳು ತನ್ನ ದಟ್ಟ ಮೋಡಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಂತೆ. ದೇವತೆಗಳು ಸ್ವರ್ಗ ವೃಕ್ಷಗಳ ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು, ಕೊಕ್ಕರುಗಳ ಸಾಲು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಂತೆ. ಸುಂದರವಾದ ರತ್ನಮಯ ತೋರಣಗಳು, ಇಂದ್ರನ ಬಿಲ್ಲು ಅಲಂಕೃತವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದವು.…

ಪ್ರಭು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವನೆಂದು ತಿಳಿದು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಎದ್ದನು, ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿ ಮಂತ್ರಿಗೆ ನಿದ್ರಿಸಲು ಹೇಳಿದನು. ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಬಾಣ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ವೀರಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕಾವಲು ಕಾಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಗುಹ ನಂಬಿಕಸ್ಥ ಕಾವಲುಗಾರರನ್ನು ಕರೆದು, ಮಹಾ…

ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ತಲೆದಿಂಬುಗಳು, ಹಾಸುಗಳು, ಮೃದುವಾದ, ಕಳಂಕರಹಿತ, ಸುಂದರ, ಹಾಲಿನ ನೊರೆಯಂತೆ ಬಿಳಿಯವು. ಅಲ್ಲಿ ಸೀತೆ ಮತ್ತು ರಾಮ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದರು, ತಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ರತಿ ಮತ್ತು ಮನ್ಮಥನ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಅಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸೀತೆ ಮತ್ತು ರಾಮ ಈಗ ಹುಲ್ಲಿನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ…

ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಮನೆಯ ವೈಭವವನ್ನು ಸುಖಗಳನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಜರ ಮಣಿಮಕುಟಗಳು ಆತನ ಪಾದಪೀಠದ ಸುತ್ತ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಅಂತಹದು ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಮನೆ, ಸುಖದ ನಿಧಿ, ಆದರೆ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯನಿಲ್ಲದೆ ಅದು ನನ್ನ ಮನಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಒಂದಿಷ್ಟು ಸಹ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮಾವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಕೋಸಲ…

ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಲೆಗುಡಿಸಿದ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರು, ಇಂದ್ರ ಶಚಿ ಮತ್ತು ಜಯಂತನೊಂದಿಗೆ ಅಮರರ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಂತೆ.

ತಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವ ಆ ತಪಸ್ವಿ ಕರುಣೆಗೆ ಅರ್ಹನು. ನಿಂದಕನು, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವವನು, ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಗುರು, ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧಿಯಾದವನು ಕರುಣೆಗೆ ಅರ್ಹನು. ಪರರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವವನು, ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪೋಷಿಸುವವನು, ಅತ್ಯಂತ ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದವನು ಎಲ್ಲ…

ಸಮಂಜಸವಲ್ಲದ್ದು ಸಮಂಜಸವಾದ್ದು ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರು ಸುಖಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸುಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರೆಗಳಾಗಿ, ಅಮರರ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಇಂದ್ರನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕುಶ ಹುಲ್ಲಿನ ಸುಂದರವಾದ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಭರತನು ಅದನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ನಮಿಸಿದನು. ಪಾದಗಳ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಧೂಳನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ತಾಕಿಸಿಕೊಂಡನು; ಅವನ ಅಪಾರವಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದು. ಎರಡು ನಾಲ್ಕು ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿದನು, ಅವನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡನು…

ಗಂಡನನ್ನು ತನ್ನ ದೇವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ, ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಂಗಡರಲ್ಲಿ ರತ್ನವಾದ ಸೀತೆಯ ಹುಲ್ಲಿನ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ನನ್ನ ಹೃದಯವು ನೋವಿನಿಂದ ಸಿಡಿದು ಒಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ; ಅದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ವಜ್ರಾಯುಧಕ್ಕಿಂತ ಕಠಿಣವಾದದ್ದು.

ಭರತನು ಮುನಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಲೋಕಪತಿಗಳ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳು ಅವನಿಗೆ ಸಣ್ಣವೆಂದು ಕಂಡವು. ಸುಖಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಮರೆತರು. ಆಸನಗಳು, ಶಯನಗಳು, ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ವಿತಾನಗಳು, ಕಾಡುಗಳು, ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು…

ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಜೀವಿಗಳು, ಚೇತನ ಮತ್ತು ಅಚೇತನ, ಪ್ರಭು ಯಾರನ್ನು ನೋಡಿದನೋ ಅವರು, ಯಾರು ಪ್ರಭುವನ್ನು ನೋಡಿದರೋ ಅವರು ಇದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಪರಮ ಪದಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರಾದರು, ಭರತನ ದರ್ಶನ ಅವರ ಸಂಸಾರ ರೋಗವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿತು. ಇದು ಭರತನಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ರಾಮನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ…