ನಾರದ in the Ramayana

ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ತಪಸ್ವಿ, ವಾಗ್ವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನಾರದನನ್ನು ಮುನಿಪುಂಗವ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ವಿನಯದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಯಾರು ಗುಣವಂತನು, ಯಾರು ವೀರ್ಯವಂತನು? ಯಾರು ಧರ್ಮಜ್ಞನು, ಕೃತಜ್ಞನು, ಸತ್ಯವಚನನು ಮತ್ತು ದೃಢವ್ರತನಾಗಿದ್ದಾನೆ?

ಉತ್ತಮ ಚಾರಿತ್ರ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಯಾರು? ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾವಂತನು, ಸಮರ್ಥನು, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನನಾದವನು ಯಾರು?

ಯಾರು ಆತ್ಮವಂತನು? ಯಾರು ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದಾನೆ? ಯಾರು ದ್ಯುತಿಮಾನನಾಗಿ ಅನಸೂಯಕನು? ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಕೋಪ ಜಾಗೃತವಾದರೆ ದೇವತೆಗಳೂ ಭಯಪಡುವರು—ಅವನು ಯಾರು?

ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ನಿಜಕ್ಕೂ ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಬಹಳವಾಗಿದೆ. ಹೇ ಮಹರ್ಷೇ, ಇಂತಹ ಗುಣಗಳಿರುವ ಪುರುಷನನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನೀವು ಸಮರ್ಥರು.

ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ತ್ರಿಲೋಕಜ್ಞನಾದ ನಾರದನು ‘ಶ್ರೂಯತಾಂ’ ಎಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ಮಾತು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

ಮುನಿಯೇ, ನೀನು ಕೀರ್ತಿಸಿದ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ದುರ್ಲಭ. ಅವುಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಪುರುಷನನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳಿರಿ—ಆ ನರನ ಕುರಿತು.

ಶ್ರೀರಾಮನು ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತನು, ನೀತಿವಂತನು, ವಾಗ್ಮಿಯು, ಶ್ರೀಸಂಪನ್ನನು, ಶತ್ರುನಿಬರ್ಹಣನು. ವಿಶಾಲ ಭುಜಗಳ ಮಹಾಬಾಹು, ಶಂಖಸಮಾನ ಕಂಠವಂತನು, ದೃಢ ಮಹಾಹನುವಂತನು.

ವಿಶಾಲ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದವನು, ಮಹಾಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕಂಠ-ಭುಜಸಂಧಿಯುಳ್ಳವನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಮನಿಸುವವನು; ಆಜಾನುಬಾಹು, ಸುಶಿರಸ್ಸು, ಸುಲಲಾಟ ಮತ್ತು ಅತಿವಿಕ್ರಮಶಾಲಿ।

ಅತಿಯಾದ ಎತ್ತರವೂ ಅಲ್ಲ, ಅತಿಯಾದ ಕಡಿಮೆಯೂ ಅಲ್ಲ; ಸಮಪ್ರಮಾಣ ಅಂಗಗಳಿರುವ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ತೇಜಸ್ವಿ ವರ್ಣದ, ಪ್ರತಾಪವಂತ; ಪೀನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ, ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಂಪನ್ನ ಮತ್ತು ಶುಭಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು।

ಧರ್ಮಜ್ಞ, ಸತ್ಯಸಂಧ, ಪ್ರಜಾಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದವನು; ಯಶಸ್ವಿ, ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನ, ಶುಚಿ, ಯುಕ್ತ ಮಾರ್ಗದ ಉಪದೇಶಕ್ಕೆ ವಶನಾಗುವವನು, ಸಮಾಧಿವಂತನಾಗಿದ್ದನು।

ಪ್ರಜಾಪತಿಸಮಾನ ಶ್ರೀಮಂತ, ಧಾತೆಯಂತೆ ಧಾರಕನೂ ಶತ್ರುನಿಷೂದನನೂ; ಜೀವಲೋಕದ ರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ದೃಢ ಪರಿರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದನು।

ಅವನು ತನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವವನು, ತನ್ನ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು; ವೇದಗಳೂ ವೇದಾಂಗಗಳೂ ಸಾರತತ್ತ್ವವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದವನು, ಧನುರ್ವೇದ—ಧನುಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ—ದೃಢನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಪರಿಣತನಾಗಿದ್ದನು.

ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅರ್ಥತತ್ತ್ವವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದವನು, ಅಚಲ ಸ್ಮೃತಿಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾವಂತನು; ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯನಾದ ಸಜ್ಜನ, ಸೌಜನ್ಯಶೀಲ, ಮನೋಬಲದಲ್ಲಿ ಅಚಲ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು.

ನದಿಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ ಸಜ್ಜನರು ಅವನನ್ನು ಸದಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಆರ್ಯ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಭಾವಿಯು, ಮತ್ತು ಸದಾ ಮನೋಹರವೂ ಪ್ರಸನ್ನವೂ ಆದ ಮುಖವನ್ನೊಳಗೊಂಡವನು.

ಅವನು ಸರ್ವಗುಣಸಂಪನ್ನನಾಗಿ ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ಆನಂದವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವವನು; ಗಾಂಭೀರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಂತೆ, ಧೈರ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಮವಾನ್ ಪರ್ವತದಂತೆ ಇದ್ದನು.

ವೀರ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆ, ಪ್ರಿಯದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಂತೆ; ಕ್ರೋಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಯಂತೆ, ಕ್ಷಮೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಂತೆ. ದಾನದಲ್ಲಿ ಧನದ (ಕುಬೇರ)ನಂತೆ, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಧರ್ಮದಂತೆ ಇದ್ದನು.

ಈ ರೀತಿ ಗುಣಸಂಪನ್ನನಾದ, ಸತ್ಯಾಧಾರಿತ ಪರಾಕ್ರಮವಿರುವ, ಜ್ಯೇಷ್ಠನಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ದಶರಥನ ಪ್ರಿಯಪುತ್ರ ರಾಮನನ್ನು—ಪ್ರಜಾಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಪ್ರಜೆಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಬಯಸುವವನಾಗಿ—ಭೂಪತಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಯುವರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು.

ಸತ್ಯವಚನಕ್ಕೆ ಬದ್ಧನಾಗಿ ಧರ್ಮಪಾಶದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತನಾದ ರಾಜ ದಶರಥನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರ ರಾಮನನ್ನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.

ರಾಮನ ದಯಿತ ಭಾರ್ಯೆ ಸೀತೆಯು ಸದಾ ಪ್ರಾಣಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರಿಯಳೂ ಹಿತಚಿಂತಕಳೂ ಆಗಿ, ಜನಕನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಳು—ದೇವಮಾಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತಳಾದಂತೆಯೇ. ಸರ್ವ ಶುಭಲಕ್ಷಣಸಂಪನ್ನಳಾಗಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳೂ ದಶರಥಕುಲದ ವಧುವೂ ಆಗಿ, ರೋಹಿಣಿಯು ಶಶಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ರಾಮನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಳು.