ಮಂಡೋದರಿ in the Ramcharitmanas

ಅವರಿಗೆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಹೊರಟುಹೋದ; ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಮಯನಿಗೆ ಮಂಡೋದರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬ ಮಗಳು; ಆಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು. ಆ ಮಯ ಆಕೆಯನ್ನು ಕರೆತಂದು ರಾವಣನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು; ಅವನು ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಯಾಗುವನು…

ಮರದ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ನಿಂತನು, "ಸಹೋದರನೇ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?" ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾವಣ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು, ಅನೇಕ ಅಲಂಕೃತ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ. ದುಷ್ಟನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು, ಶಾಮ, ದಾನ, ಭಯ, ಭೇದಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು. ರಾವಣ ಹೇಳಿದನು, "ಕೇಳು, ಸುಂದರಮುಖಿ…

ಸೀತೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಒರೆಯಾದ ಖಡ್ಗದಿಂದ ನಿನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಸುಂದರ ಮುಖಿ, ತಕ್ಷಣ ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳು; ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವೆ. ದಶಕಂಠಾ, ನನ್ನ ಒಡೆಯನ ಭುಜಗಳು ನೀಲಿ ಕಮಲದ ಹಾರದಂತೆ ಸುಂದರವಾದವು…

ಅಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರು ಭಯದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಕಪಿಯು ಲಂಕೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹೋದ ಕಾಲದಿಂದ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸಿದರು; ರಾಕ್ಷಸ ಕುಲಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಯಾರ ದೂತನ ಬಲವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗದೋ, ಅವನೇ ಈ ಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಯಾವ ಒಳಿತು ಆಗುವುದು? ಪುರಜನರ ಮಾತುಗಳನ್ನು…

ರಾಮನ ಬಾಣಗಳು ಸರ್ಪಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆಯೂ, ರಾಕ್ಷಸರ ಗುಂಪು ಕಪ್ಪೆಗಳಂತೆಯೂ ಇವೆ. ಬಾಣಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ನುಂಗುವವರೆಗೆ, ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿ ನಿಮ್ಮ ಹಠವನ್ನು ಬಿಡಿ.

ಜಗತ್ತಿಡೀ ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಆ ದುಷ್ಟ ರಾವಣ, ತನ್ನ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಆಕೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಗುತ್ತಾನೆ. "ಹೆಂಗಸರ ಸ್ವಭಾವ ಭಯಭೀತವಾಗಿರುವುದು ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ; ಶುಭ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಸಹ ಆಕೆಯ ಮನಸು ಭಯದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ." "ಕೋತಿಗಳ ಸೈನ್ಯ ಬಂದರೆ, ಆ ಬಡವರು ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ…

ತನ್ನ ಕಳವಳವನ್ನು ಯೋಚಿಸಿ, ಅವನು ನಗುತ್ತಾ, ಭಯ ಮತ್ತು ಕಳವಳದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತನ್ನ ಅರಮನೆಗೆ ಹೋದನು. ಪ್ರಭು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ, ಆಟವಾಗಿಯೇ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಮಂಡೋದರಿ ಕೇಳಿದಳು. ತನ್ನ ಗಂಡನ ಕೈಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಕೋಣೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ…

ಜಾನಕಿಯನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಆತನ ಕಮಲ ಪಾದಗಳಿಗೆ ತಲೆ ಬಾಗಿ; ನಂತರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮಗನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ರಘುನಾಥನನ್ನು ಭಜಿಸು.

ನಾಥ, ದೀನರ ಮೇಲೆ ದಯೆ ತೋರುವ ರಘುವಿನ ಒಡೆಯ ರಾಮ; ಎದುರಿಗೆ ಬಂದು ಶರಣಾಗತನಾದವನನ್ನು ಹುಲಿಯೂ ತಿನ್ನದು. ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀನು ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದೀ; ದೇವರು, ಅಸುರರು, ಚರಾಚರಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಗೆದ್ದಿದ್ದೀ. ಸಂತರು ಈ ನೀತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ದಶಾನನ; ನಾಲ್ಕನೇ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಾಜ…

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೇಹ ನಡುಕುತ್ತಾ, ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, 'ನನ್ನ ಸ್ವಾಮಿ, ರಘುನಾಥನಾದ ಶ್ರೀ ರಾಮನನ್ನು ಭಜಿಸಿ, ಆಗ ನನ್ನ ವಿವಾಹ ಸ್ಥಿತಿ ಅಚಲವಾಗಿರಲಿ' ಎಂದಳು.

ಆಗ ರಾವಣ ಮಾಯನ ಮಗಳಾದ ಮಂದೋದರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿದನು; ದುಷ್ಟನು ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ಹೇಳಲಾರಂಭಿಸಿದನು. ಕೇಳು, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ, ನೀನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹೆದರಿದೆ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಮಾನನಾದ ಯೋಧ ಯಾರು? ವರುಣ, ಕುಬೇರ, ಗಾಳಿ, ಯಮ, ಮೃತ್ಯು - ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಪಾಲಕರನ್ನು ಭುಜಬಲದಿಂದ ಗೆದ್ದಿದ್ದೇನೆ. ದೇವತೆಗಳು…

ನೋಡು, ವಿಭೀಷಣನೇ, ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ: ಮೋಡಗಳು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಸೇರಿ ನಿಂತಿವೆ, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಮಿಂಚು ಆಡುತಿದೆ. ಆ ಭಯಂಕರ ಮೋಡ ಇಂಪಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮಳೆ ಸುರಿಯುವುದೋ, ಅಥವಾ ಗಡುಸಾದ ಆಲಿಕಲ್ಲು ಬೀಳುವುದೋ? ವಿಭೀಷಣನು ಹೇಳಿದನು, ಕೇಳಿ, ಕೃಪಾಳುವಾದ ಪ್ರಭೂ. ಅದು ಮಿಂಚಲ್ಲ, ಮೋಡಗಳ ಹಾರವೂ…

ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸಲಿಲ್ಲ, ಗಾಳಿಯೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೀಸಲಿಲ್ಲ, ಕಣ್ಣುಗಳು ಯಾವುದೇ ಅಸ್ತ್ರಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದರು; ಭಯಂಕರವಾದ, ಭಾರೀ ಅಪಶಕುನ ಸಂಭವಿಸಿತು. ದಶಮುಖ ಸಭೆ ಭಯಗೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಾ, ತಂತ್ರದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದನು. "ನನ್ನ ತಲೆಗಳು…

ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಂಬಿ: ರಘು ವಂಶದ ರತ್ನನಾದ ಆತನೇ ವಿಶ್ವರೂಪ, ಆತನ ಪ್ರತಿ ಅಂಗದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಅವನ ಪಾದಗಳು ಪಾತಾಳ, ಅವನ ತಲೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ನಿವಾಸ, ಇತರ ಲೋಕಗಳು ಅವನ ಅಂಗಾಂಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡುತ್ತವೆ. ಅವನ ಹುಬ್ಬುಗಳ ಆಟ ಭಯಂಕರ ಕಾಲ; ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಸೂರ್ಯ, ಅವನ ಕೂದಲು ಮೋಡಗಳ ಹಾರ. ಅವನ ನಾಸಿಕ ರಂಧ್ರಗಳು ಅಶ್ವಿನಿ ಅವಳಿಗಳು, ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳ ಅಸಂಖ್ಯ ಮಿನುಗುವಿಕೆಗಳು ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು…

ಶಿವ ಅವನ ಅಹಂಕಾರ, ಬ್ರಹ್ಮ ಅವನ ಬುದ್ಧಿ, ಚಂದ್ರ ಅವನ ಮನಸ್ಸು, ಮಹಾ ತತ್ತ್ವ ಅವನ ಚಿತ್ತ. ಮಾನವ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಭಗವಾನ್, ಚರಾಚರವೆಲ್ಲದರ ರೂಪವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿ, ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಪತಿ ಕೇಳು: ಪ್ರಭುವಿನೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ವೈರವನ್ನು ಬಿಡು, ರಘುವೀರ ರಾಮನ ಪಾದಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ…

ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕಿವಿಯಿಂದ ಕೇಳಿ ಅವನು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು: ಆಹಾ, ಮೋಹದ ಮಹಿಮೆ ಎಷ್ಟು ಬಲಶಾಲಿ! ಹೆಂಗಸರ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ದೋಷಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಅವಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಸತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಧೈರ್ಯ, ಸುಳ್ಳು, ಚಂಚಲತನ, ಮಾಯೆ, ಭಯ, ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ…

ಶತ್ರುವಿನ ಬಲವನ್ನು ಒಡೆದು, ಬಲದ ರಾಶಿಯಾದ ವಾಲಿಯ ಮಗ ಅಂಗದ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು; ದೇಹವು ನವಿರೇಱಿತು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದವು, ರಾಮನ ಕಮಲ ಪಾದಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ಸಂಜೆಯಾಯಿತೆಂದು ತಿಳಿದು ದಶಕಂಠ ದುಃಖದಿಂದ ತನ್ನ ಭವನಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಮಂಡೋದರಿ ಮತ್ತೆ ರಾವಣನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಅರಿವು…

ಪತಿಯೇ, ಮನದಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸಿ ಈ ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಬಿಡು. ರಘುಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದು ನಿನಗೆ ಒಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಮನ ತಮ್ಮ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರೇಖೆ ಎಳೆದನು, ಅದನ್ನೂ ನೀನು ದಾಟಲಾಗಲಿಲ್ಲ - ಇಂಥದು ನಿನ್ನ ಪುರುಷತ್ವ! ಪ್ರಿಯನೇ, ಯಾರ ದೂತ ಇಂಥ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನೋ ಅವನನ್ನು ನೀನು…

ವೀರಾಧನನ್ನು, ಖರನನ್ನು, ದೂಷಣನನ್ನು ಕೊಂದು, ಕಬಂಧನನ್ನು ಆಟವೆಂಬಂತೆ ಸಂಹರಿಸಿ, ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ವಾಲಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದವನಾದ ಆ ರಾಮನನ್ನು ಅಱಿಯು, ದಶಕಂಠನೇ.