Anuvaka 1
ಬ್ರಹ್ಮ/ಆತ್ಮನಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಂಡ ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಜೀವನಯಾತ್ರೆ; ವಾಣಿ, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಋತ/ಧರ್ಮದ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಕ ದೇವತೆಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ. ಉಪವಿಷಯಗಳು: ವಾಕ್ ಬ್ರಹ್ಮ—ನಾಮಕರಣ, ಋತದ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಫಲಪ್ರದ ವಾಣಿ; ಆತ್ಮ ಯಜ್ಞದ ಭರವಸೆಯೂ ಹಾನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಥಿರ ಆಧಾರ (ಧಾರುಣ); ಆದಿ ಯಾಗದಿಂದ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮಾದರಿ; ಪ್ರಾಣ/ವಾಯು—ಹವಿಯನ್ನು ಹೊರುವವನು ಮತ್ತು ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುವವನು; ಅದಿತಿ–ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ—ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ.
Suktas in Anuvaka 1
Sukta 1
AV 7.1 ಒಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾ ಸೂಕ್ತ; ಇದರಲ್ಲಿ ವಾಕ್/ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಅನ್ನು ಋತವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ರೂಪಿಸುವ ಮತ್ತು ನಾಮಕರಣದ ಮೂಲಕ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿಸುವ ಆದಿಮೂಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಾಕ್ಶಕ್ತಿಯ ಉದಯವನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ‘ಬ್ರಹ್ಮನ್’ (ಮೂರನೇ, ನಾಲ್ಕನೇ) ಹಂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ‘ಧೇನು’ (ಹಸು) ಎಂಬ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪ್ರಕಟನೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದ ‘ಹಾಲು’ವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಮಂತ್ರವು ಇದೇ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ‘ಸಃ’ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಿ, ಅದನ್ನೇ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಪುತ್ರ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ವವೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ—ಹೀಗಾಗಿ ಯಜ್ಞೋಕ್ತಿಯನ್ನು (ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು) ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಐಕ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 2
ಈ ಏಕಮಂತ್ರ ಸೂಕ್ತವು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಲಿಟರ್ಗಿಕ “ಅಧಿಕಾರ/ಅನುಮೋದನೆ” ನೀಡುವಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; ಯಜ್ಞದ ನಿಜವಾದ ಭರವಸುದಾರನಾಗಿ ಆತ್ಮನನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಿಮ ಯಾಜ್ಞಿಕ ಪಿತೃ ಹಾಗೂ ದೇವಬಂಧು (ದೇವರ ಬಂಧು) ಆದ ಅಥರ್ವನ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಸ್ತುತಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ‘ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ’ (ಚಿಕೇತ) ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ತಕ್ಷಣವೂ ಸರಿಯಾದ ಘೋಷಣೆ/ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಇದು ಬೇಡುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ವಾಣಿ, ಒಳನೋಟ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಫಲಸಿದ್ಧಿ ಶಕ್ತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸು/ಆತ್ಮದ ಆಂತರಿಕ ಅರಿವು ಮತ್ತು ವಿಧಿಯ ಬಾಹ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಯಜ್ಞವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ನಡೆಸುವುದು) ಇವೆರಡನ್ನು ಜೋಡಿಸುವುದೇ ಇದರ ಶಕ್ತಿ; ಹೀಗಾಗಿ ಯಜ್ಞವು ಅಥರ್ವಣಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
Sukta 3
ಈ ಏಕಮಂತ್ರದ ರಕ್ಷೋಘ್ನ ಸ್ತೋತ್ರವು ಆತ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಆಧಾರ (ಧಾರುಣ) ಎಂದು ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ದೇಹಧಾರಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಸುರಕ್ಷಿತ “ನಿಲ್ಲುವ ನೆಲೆ” (ವಿಷ್ಠಾ/ಗಾತು) ಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮನ ಘೃಣಿ ಎಂಬ ಕಿರಣತೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ವೋ ಅಗ್ರ ಎಂಬ ಜೇನುಸಮಾನ ಪರಮ ಸಾರವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಮಂತ್ರವು ದೇಹರಹಿತ/ಅದೇಹ ಶತ್ರುಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ಸಾಧಕನ ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 4
ಈ ಏಕಮಂತ್ರದ ಸೂಕ್ತವು ಯಜ್ಞವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವವನಾಗಿಯೂ, ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುವ ಜೀವಶ್ವಾಸ-ಶಕ್ತಿಯಾಗಿಯೂ ವಾಯುವನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅರ್ಪಣೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನಾಗಿ (1, 2, 3, 10, 20, 30) ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ, ಯಜಮಾನನನ್ನು ತಡೆಯುವ ಯಾವ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿದ್ದರೂ ಅವನ್ನು “ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡು” ಎಂದು ವಾಯುವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅಂತರ್ನಿಹಿತ ತತ್ತ್ವ ಆತ್ಮನ್—ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಫಲಪ್ರದಗೊಳಿಸಿ ಬಂಧನಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯಮಾಡುವ ಒಳಗಿನ ಸ್ವ/ಶ್ವಾಸ.
Sukta 5
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಇಂದಿನ ಯಜ್ಞದ ನ್ಯಾಯತೆಯನ್ನು ಆದಿಮ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ: ದೇವರುಗಳೇ ಮೊದಲು “ಯಜ್ಞವನ್ನೇ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದರು”; ಹೀಗೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪುರಾತನ ಸಾಧ್ಯರು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇದು ಶುದ್ಧ ವಿಧಿವಿಧಾನದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮೋಕ್ಷಮುಖವಾದ ಏರಿಕೆಗೆ (ಅತ್ಯುನ್ನತ ವ್ಯೋಮ) ಹಾಗೂ ಯಶಸ್ಸಿನ ದೃಶ್ಯ ಚಿಹ್ನೆಗೆ—ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಶುಭ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ—ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ನಿಜವಾದ ಅರಿವಿಲ್ಲದ ಯಜ್ಞವು ದಾರಿತಪ್ಪಿ ಫಲರಹಿತವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 6
ಈ ನಾಲ್ಕು ಋಚೆಗಳ ಅಥರ್ವಣಿಕ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅದಿತಿಯನ್ನು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ದ್ಯೌಸ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆವರಿಸುವ, ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿಸುವ ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ರೂಪಕವು “ದೈವಿಕ ದೋಣಿ”—ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಪಾಪರಹಿತ, ಸೋರಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ದೋಣಿ—ಇದು ಅಪಾಯಗಳು, ವ್ಯಾಧಿಗಳು ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ದಾಟಿಸಿ ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕ್ಷೇಮ) ಯತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ದೋಷರಹಿತ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 7
ಈ ಏಕಮಂತ್ರದ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾದ ಆದಿತ್ಯ-ಸ್ತುತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆದಿತ್ಯರನ್ನು ಪರಮ, ಅಹಿಂಸಕ ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ವಿಧಿ/ಆಜ್ಞೆ (ಧಾಮನ್) ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಅತಳವಾದುದು, ಅಳವಡಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾದುದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ‘ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಗೌರವದಿಂದಲೂ ಯಾರೂ ಅವರನ್ನು ಮೀರಲಾರರು’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದು ಅಪೋತ್ರೋಪೈಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ: ಪಠಕನು ತನ್ನನ್ನು ಆದಿತ್ಯರ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಅಧಿಪತ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೀರಿದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Sukta 8
ಈ ಏಕಪದ್ಯದ ಅಥರ್ವವೇದೀಯ ಮಂತ್ರವು ಭೂಮಿಯ/ಪ್ರದೇಶದ ರಕ್ಷಣೆಯೂ ಶತ್ರುನಿಷ್ಕಾಸನೆಯೂ ಆದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ. ‘ಶುಭ’ದಿಂದ ‘ಉತ್ತಮ’ದತ್ತ ಸಾಧಕನನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ನಾಯಕನಾಗಿ, ವಿಘ್ನನಿವಾರಕನಾಗಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಆಯ್ದ ವರರೂಪದ ಭೂಭಾಗವನ್ನು (ಪೃಥಿವೀ-ವರ) ತನ್ನ ಪಾಲಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬಹುದೂರಕ್ಕೆ ಓಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಆ ನೆಲವು ಸರ್ವವೀರ—ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾನವರಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಸುರಕ್ಷಿತ, ವೀರಸಂಪನ್ನ—ಆಗಲಿ ಎಂದು ಕೋರುತ್ತದೆ.
Sukta 9
AV 7.9 ಪೂಷಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಪುನಃಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ತುತಿ. ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅರಿಯುವ ದೇವತೆ ಯಾತ್ರಿಕನ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ದಾರಿ ತೋರಲಿ, ಭಯವನ್ನೂ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ದೂರಮಾಡಲಿ, ಶುಭವಾಗಿ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪೂಷಣನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪುನರುದ್ಧಾರಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿ—ಕಳೆದುಹೋದವರು, ಪಶುಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು ಮರಳಿ ದೊರಕುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಯಾಣವೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರಂತರತೆಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Sukta 10
ಈ ಏಕಮಂತ್ರ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಅವಳ “ಸ್ತನ” (ಸ್ತನ) ಎಂಬ ಜೀವಂತ ರೂಪಕದ ಮೂಲಕ ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ—ಅದು ಅಕ್ಷಯ, ಸಿಹಿ, ಪೋಷಕವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹದ ಸಂಕೇತ—ಎಲ್ಲಾ ಇಷ್ಟಸಾಧ್ಯ ಧನಸಂಪತ್ತುಗಳು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲೆಂದು. ಇದು ಸಮೃದ್ಧಿ-ಪೋಷಣೆಯ ಮಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ: ಆನಂದ ನೀಡುವವಳು, ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಹುಡುಕುವವಳು, ಸುಲಭವಾಗಿ ಆವಾಹನೀಯಳು, ದಾನದಲ್ಲಿ ಉದಾರಳು ಎಂದು ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಪಠಕನು ತಕ್ಷಣವೇ ವೃದ್ಧಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಮೌಲ್ಯವಸ್ತುಗಳ ದಾನವನ್ನು ಕೋರುತ್ತಾನೆ.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.