Sukta 84
Rishi: Atharvanic tradition
Devata: Nirṛti (and implicitly Bhūmi as the receiving/covering power)
Chandas: Mixed/prose-like Atharvanic anuṣṭubh tendency (long pādas; AV style)
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಆಥರ್ವಣ ಮಂತ್ರವು “ನಿರೃತಿಯಿಂದ ಬಂಧನ-ವಿಮೋಚನೆ”ಗಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿತವಾದುದು. ದುರ್ಭಾಗ್ಯ, ರೋಗ ಅಥವಾ ಮರಣಸೂಚಕ ಶಕುನಗಳಿಗೆ ಬಾಧಿತನಾದವನನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವ ವಿಪತ್ತಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ, ಅವನ ಮೇಲಿರುವ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುವುದೇ ಇದರ ಆಶಯ. ನಿರೃತಿಯ ಭಯಾನಕ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಹವಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅವಳ ದ್ವಿರೂಪವನ್ನು—ಗ್ರಹಿಸಿ ಮುಚ್ಚುವ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಲಯಗೊಳಿಸುವ ನಿರೃತಿ—ಎಂದು ಹೆಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಬಿಡುವಂತೆ ಮಂತ್ರವು ಬಲವಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ರೋಗಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಕ್ಕೆ ಮರಳಿಸುತ್ತದೆ; ಅಥವಾ ಮರಣವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾದರೆ, ಅವನನ್ನು ಯಮ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮೇಲ್ಗಮನವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
निर्ऋतिमोचनम्। यस्या॑स्त आ॒सनि॑ घो॒रे जु॒होम्ये॒षां ब॒द्धाना॑मव॒सर्ज॑नाय॒ कम्। भूमि॒रिति॑ त्वाभि॒प्रम॑न्वते॒ जना॒ निरृ॑ति॒रिति॑ त्वा॒हं परि॑ वेद स॒र्वतः॑
ನಿರೃತಿ-ವಿಮೋಚನ. ನಿನ್ನ ಭಯಂಕರ ಆಸನದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೋಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ—ಬಂಧಿತರಾದ ಇವರನ್ನು ಬಿಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ. ‘ಭೂಮಿ’ ಎಂದು ಜನರು ನಿನ್ನನ್ನು ತಿಳಿದು ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ; ‘ನಿರೃತಿ’ ಎಂದು ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ.
Mantra 2
भूते॑ ह॒विष्म॑ती भवै॒ष ते॑ भा॒गो यो अ॒स्मासु॑ । मु॒ञ्चेमान॒मूनेन॑सः॒ स्वाहा॑
ಓ ಶಕ್ತಿ (ಭೂತೆ), ಹವಿಷ್ಯದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗು; ಇದು ನಿನ್ನ ಪಾಲು—ನಮ್ಮೊಳಗಿರುವದೇ. ಆ ದೂರದ ಅಪರಾಧ/ಪಾಪ (ಏನಸ್)ದಿಂದ ಇವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡು—ಸ್ವಾಹಾ!
Mantra 3
ए॒वो ष्व॑१स्मन्नि॑रृतेऽने॒हा त्वम॑य॒स्मया॒न् वि चृ॑ता बन्धपा॒शान्। य॒मो मह्यं॒ पुन॒रित् त्वां द॑दाति॒ तस्मै॑ य॒माय॒ नमो॑ अस्तु मृ॒त्यवे॑
ಹೀಗಾಗಿ, ಓ ನಿರೃತಿ, ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರ ಸರಿದುಹೋಗು; ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಂಧನ-ಪಾಶಗಳನ್ನು, ಕಟ್ಟುವ ಉರುಲುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸು. ಯಮನು ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ನನಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆ ಯಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Mantra 4
अ॒य॒स्मये॑ द्रुप॒दे बे॑धिष इ॒हाभिहि॑तो मृ॒त्युभि॒र्ये स॒हस्र॑म्। य॒मेन॒ त्वं पि॒तृभिः॑ संविदा॒न उ॑त्त॒मं नाक॒मधि॑ रोहये॒मम्
ಕಬ್ಬಿಣದಲ್ಲಿ, ಮರದ ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ನೀನು ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು ಬಿದ್ದಿರುವೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಪಟ್ಟು ಮರಣಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುವೆ. ಯಮನೊಂದಿಗೆ, ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಿದಾನನಾಗಿ, ಈ ಪುರುಷನನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿಸು.
Frequently Asked Questions
Nirṛti is the Atharvavedic power of misfortune and dissolution—what ‘binds’ a person into bad fate, illness, or death-pressure. The hymn compels her to depart and be absorbed/contained by Earth (Bhūmi).
Because the affliction is treated as a death-bond. The hymn both commands release and respectfully addresses Death’s jurisdiction so the patient can be ‘given back’—or, if not, be guided safely with Yama and the ancestors.
They are the strongest imagined fetters of calamity—deathlike constraints that feel unbreakable. Ritually they can be represented by a cord (and optionally an iron token) that is loosened or symbolically cut during recitation.
Ask anything about Sukta 84 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
