Sukta 56
Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages; specific r̥ṣi not stated in the provided excerpt)
Devata: Sarpa/Ahi (serpent-kinds) addressed through propitiation; gods invoked as restrainers
Chandas: Predominantly Anuṣṭubh (with Atharvanic cadence)
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರಕ್ಷಾ-ಸೂಕ್ತವು ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸರ್ಪವರ್ಗಗಳಿಗೆ ‘ನಮೋ’ ಎಂದು ಶಾಂತಿಕರ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಕಚ್ಚುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಬಲಿಷ್ಠ ‘ಬಂಧನೆ/ಮುಚ್ಚುವ’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಹಿ ಹೊರಗೆ ಜಿಗಿದು ಬಾರದಂತೆ ದೇವರುಗಳು ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ; ನಂತರ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಸರ್ಪದ ದಂತಗಳು, ದವಡೆಗಳು, ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಯಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ವಿಷವನ್ನೂ ಅಪಾಯವನ್ನೂ ನಿಷ್ಪ್ರಭಗೊಳಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
सर्पेभ्यो रक्षणम्। मा नो॑ देवा॒ अहि॑र्वधी॒त् सतो॑कान्त्स॒हपु॑रुषान्। सम्य॑तं॒ न वि ष्प॑रद् व्यात्तं॒ न सं य॑म॒न्नमो॑ देवज॒नेभ्यः॑।।१।। नमो॑ऽस्त्वसि॒ताय॒ नम॒स्तिर॑श्चिराजये । स्व॒जाय॑ ब॒भ्रवे॒ नमो॒ नमो॑ देवज॒नेभ्यः॑
ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ. ದೇವರೇ, ಅಹಿ (ಸರ್ಪ) ನಮ್ಮನ್ನು—ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ, ಸಮಸ್ತ ಜನರೊಡನೆ—ಹಾನಿಗೊಳಿಸದಿರಲಿ. ಕಟ್ಟಿಹಿಡಿದವನಂತೆ ಅವನು ಹೊರಗೆ ಚಿಮ್ಮಿ ಓಡದಿರಲಿ; ಬಾಯಿ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡವನಂತೆ ಅವನ ದವಡೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಡಲಿ. ದೇವಜನರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅಸಿತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ತಿರಶ್ಚಿರಾಜನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಸ್ವಜಾತನಿಗೆ, ಬಭ್ರುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ದೇವಜನರಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.
Mantra 2
सं ते॑ हन्मि द॒ता द॒तः समु॑ ते॒ हन्वा॒ हनू॑ । सं ते॑ जि॒ह्वया॑ जि॒ह्वां सम्वा॒स्नाह॑ आ॒स्यऽम्
ನಿನ್ನ ಹಲ್ಲನ್ನು ಹಲ್ಲಿನಿಂದಲೇ ನಾನು ಹೊಡೆಯುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನ ದವಡೆಯನ್ನು ದವಡೆಯಿಂದಲೇ ನಾನು ಮುಚ್ಚುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ನಾಲಿಗೆಯಿಂದಲೇ ನಾನು ಕಟ್ಟುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಮೂಗು-ಉಸಿರಿನಿಂದ (ಆಸ್ನಾ) ನಾನು ಮುಚ್ಚುತ್ತೇನೆ.
Frequently Asked Questions
It is used for protection from serpents—preventing attack and neutralizing the bite by ritually restraining the serpent and ‘closing’ its mouth-organs through mantra.
In Atharvanic practice, respectful address and correct naming pacify dangerous classes of beings; the namo-formula functions as propitiation and as a sealing act of restraint.
Its primary intent is preventive and apotropaic (rakṣā) and includes stambhana (disabling the bite). In lived practice it may be recited in emergencies, but it is not a full medical protocol by itself.
Ask anything about Sukta 56 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.