Atharva Veda 4.20.2: Kanda 4, Anuvaka 2, Sukta 20, Mantra 2

Sukta 20

Sanskrit (Devanagari)

ति॒स्रो दिव॑स्ति॒स्रः पृ॑थि॒वीः षट् चे॒माः प्र॒दिशः॒ पृथ॑क्। त्वया॒हं सर्वा॑ भू॒तानि॒ पश्या॑नि देव्योषधे

IAST Transliteration

tísro dívas tísraḥ pṛthivī́ḥ ṣáṭ cemā́ḥ pradíśaḥ pṛ́thak | tváyāháṃ sárvā bhūtā́ni páśyāni devyòṣadhe

English Translation (Griffith/Whitney)

Three are the heavens, three the earths; and six, apart, are these directions. By thee may I behold all beings, O Goddess Plant.

Translation

ಮೂರು ದಿವಗಳು, ಮೂರು ಪೃಥ್ವಿಗಳು; ಮತ್ತು ಈ ಆರು ದಿಕ್ಕುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿವೆ. ಹೇ ದೇವಿ ಓಷಧೇ! ನಿನ್ನಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳನ್ನೂ/ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ಕಾಣುವಂತಾಗಲಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तिस्रः: three
• तिस्रः: विशेषण (कर्तृ/कर्म-सम्बन्धे) — ‘दिवः’ इत्यस्य
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)

• दिवः: heavens, skies
• दिवः: कर्तृ (गणना-वाक्ये विषयः)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक: दिव् ‘स्वर्ग/दिव’)

• तिस्रः: three
• तिस्रः: विशेषण — ‘पृथिवीः’ इत्यस्य
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)

• पृथिवीः: earths, worlds
• पृथिवीः: कर्तृ (गणना-वाक्ये विषयः)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• षट्: six
• षट्: विशेषण
• Type: Adjective (numeral)
• Root: षष्/षट् (संख्या-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय (conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• इमाः: these
• इमाः: कर्तृ (गणना-वाक्ये विषयः) — ‘प्रदिशः’ इत्यस्य निर्देशः
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रदिशः: directions, quarters
• प्रदिशः: कर्तृ (गणना-वाक्ये विषयः)
• Type: Noun
• Root: प्रदिश् (प्रातिपदिक: प्रदिश् ‘दिशा/प्रदेश’)

• पृथक्: separately, distinctly
• पृथक्: क्रियाविशेषण (manner) — ‘भिन्न-भिन्नरूपेण’
• Type: Indeclinable
• Root: पृथक् (अव्यय)

• त्वया: by you, through you
• त्वया: करण (instrument) — ‘त्वया’ = ‘by you/through you’
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सर्वा: all
• सर्वा: विशेषण — ‘भूतानि’ इत्यस्य
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• भूतानि: beings, creatures
• भूतानि: कर्म
• Type: Noun (kṛdanta used substantively)
• Root: भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √भू + क्त)

• पश्यानि: may I see
• पश्यानि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पश् (द्रष्टौ)

• देवि: O goddess
• देवि: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: देवी (प्रातिपदिक)

• ओषधे: O herb (healing plant)
• ओषधे: सम्बोधन (देव्योषधे इति संयुक्त-सम्बोधनः)
• Type: Noun (vocative)
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition

Devata: Devī Oṣadhi

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shanta