Sukta 3
Rishi: Atharvanic tradition
Devata: Aiśvarya/Śrī-like prosperity principle (implicit); the mantra is self-referential (ātmastuti)
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (prose-leaning Atharvanic style)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿ ಆತ್ಮಸ್ಥುತಿರೂಪದ ಆಥರ್ವಣ ಮಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ವಕ್ತನು ಧನಸಂಪತ್ತಿನ ‘ಶಿರೋಭಾಗ’ವನ್ನೂ, ಸಮವಯಸ್ಕರ ನಡುವೆ ಮುಂಚೂಣಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ತನ್ನದಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ, ತಾಜಾ ತೇವ/ಆರ್ದ್ರತೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣವಾಯುವಾದ ಮಾತರಿಶ್ವನ್‌ನ ಪ್ರವಾಹ—ಇಂತಹ ಜೀವಂತ ಪೋಷಕಗಳ ನಿರಂತರ ಹರಿವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಕ್ತನು ಮಹಾಕೋಸ್ಮಿಕ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯಾದ ‘ಸಮುದ್ರ’ದೊಂದಿಗೆ ತಾನು ಒಂದೆಂದು ಶೀತಲ-ಚಿಕಿತ್ಸಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು, ಹೃದಯವನ್ನೂ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantras
Mantra 1
मू॒र्धाहं र॑यी॒णां मू॒र्धा स॑मा॒नानां॑ भूयासम्
ನಾನು ಸಂಪತ್ತಿನ ಶಿರೋಮಣಿ ಆಗಲಿ; ನನ್ನ ಸಮಾನರ ನಡುವೆ ನಾನು ಶಿರಸ್ಥನಾಗಲಿ.
Mantra 2
रु॒जश्च॑ मा वे॒नश्च॒ मा हा॑सिष्टां मू॒र्धा च॑ मा॒ विध॑र्मा च॒ मा हा॑सिष्टाम्
ಹಾನಿಯೂ ಆಸೆಯೂ ನನ್ನನ್ನು ತೊರೆಯದಿರಲಿ; ಶಿರಸ್ಥಾನವೂ ವಿಧರ್ಮ (ಯೋಗ್ಯ ನಿಯಮ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ)ವೂ ನನ್ನನ್ನು ತೊರೆಯದಿರಲಿ.
Mantra 3
उ॒र्वश्च॑ मा चम॒सश्च॒ मा हा॑सिष्टां ध॒र्ता च॑ मा ध॒रुण॑श्च॒ मा हा॑सिष्टाम्
ವಿಶಾಲ ಸ್ಥಳವೂ ಚಮಸ (ಪಾತ್ರ)ವೂ ನನ್ನನ್ನು ತೊರೆಯದಿರಲಿ; ಧರ್ತಾ (ಆಧಾರಕ) ಮತ್ತು ಧರುಣ (ಆಧಾರ)ವೂ ನನ್ನನ್ನು ತೊರೆಯದಿರಲಿ.
Mantra 4
वि॒मो॒कश्च॑ मा॒र्द्रप॑विश्च॒ मा हा॑सिष्टामा॒र्द्रदा॑नुश्च मा मात॒रिश्वा॑ च॒ मा हा॑सिष्टाम्
ವಿಮೋಕ (ಮುಕ್ತಿ) ಮತ್ತು ಆರ್ಧ್ರಪವಿ (ತೇವದ ಅಂಚಿನ ಶಕ್ತಿ) ನನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸದಿರಲಿ; ಆರ್ಧ್ರದಾನು (ತೇವ ನೀಡುವ ಧಾರೆ) ಮತ್ತು ಮಾತರಿಶ್ವನ್ ಕೂಡ ನನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸದಿರಲಿ.
Mantra 5
बृह॒स्पति॑र्म आ॒त्मा नृ॒मणा॒ नाम॒ हृद्यः॑
ಬೃಹಸ್ಪತಿ ನನ್ನ ಆತ್ಮವೇ—ನರರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವನು, ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನು.
Mantra 6
अ॒सं॒ता॒पं मे॒ हृद॑यमु॒र्वी गव्यू॑तिः समु॒द्रो अ॑स्मि॒ विध॑र्मणा
ನನ್ನ ಹೃದಯ ಅಸಂತಾಪ—ಅದಗ್ಧ; ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ ನನ್ನ ಗವ್ಯೂತಿ (ಮೇಯುವ ವ್ಯಾಪ್ತಿ); ನಾನು ಸಮುದ್ರನು, ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಿತ ಧರ್ಮದಿಂದ.
Frequently Asked Questions
It aims to establish the reciter in prosperity and precedence—being the “head” among equals—while ensuring that supportive forces (release from constraints, refreshment, and vital wind) do not leave.
Mātariśvan represents vital movement (breath/wind and sustaining energy), while the “ārdra” (moist/refreshing) agencies symbolize life-sustaining coolness and continuity—together preventing decline and supporting flourishing.
While primarily paustika (prosperity/ascendancy), it also has a healing-shāntika turn: it cools and steadies the heart-mind and strengthens resilience through expansive self-identification (broad pasture, ocean).
Ask anything about Sukta 3 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.