
Rishi: Anonymous/Brāhmaṇa-style prose unit within AV 15 (traditionally linked to Atharvanic redactors)
Devata: Knowledge (Veda) as efficacious power; implicitly Rudraic guardianship in the surrounding context
Chandas: Mixed/prose-like Atharvanic style (not a strict metrical ṛc)
AV 15.5 ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಶೈಲಿಯ ಅಥರ್ವಣಿಕ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಜ್ಞಾನವನ್ನು (ವೇದ—“ಯ ಏವಂ ವೇದ”) ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ರಕ್ಷಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಮವನ್ನೂ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ, ದೈವಿಕ ಧನುರ್ಧರ-ಸಹಾಯಕನೊಂದಿಗೆ—ಅನುಸಂಧಾನಿಸಿ, ತಿಳಿದವನ ಸುತ್ತ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ಗೋಸಂಪತ್ತಿಗೂ ಸಹಚರರಿಗೂ ಹಾನಿ ತಪ್ಪಿ, ಸಮುದಾಯದ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾಪಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
Mantra 1
३,६, ९,१२,१५,१८,२१ द्विपदा प्राजापत्याऽनुष्टुप्; ४ त्रिपदा स्वराट् प्राजापत्या पङ्क्तिः; तस्मै॒ प्राच्या॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद् भ॒वमि॑ष्वा॒सम॑नुष्ठा॒तार॑मकुर्वन्
ಅವನಿಗಾಗಿ, ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಅಂತರ್ಧೇಶದಿಂದ, ಅವರು ಭವನೆಂಬ ಇಷ್ವಾಸ (ಧನುರ್ಧರ/ಬಾಣಧಾರಿ)ಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾತಾ (ಸಹಾಯಕ)ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು.
Mantra 2
भ॒व ए॑नमिष्वा॒सः प्राच्या॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद॑नुष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑ श॒र्वो न भ॒वो नेशा॑नः
ಭವ ಎಂಬ ಇಷ್ವಾಸ (ಧನುರ್ಧರ) ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಅಂತರ್ಧೇಶದಿಂದ ಅವನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾತಾ ಆಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ; ಶರ್ವನೂ ಅಲ್ಲ, ಭವನೂ ಅಲ್ಲ, ಈಶಾನನೂ ಅಲ್ಲ—ಯಾರೂ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆಯರು.
Mantra 3
नास्य॑ प॒शून् न स॑मा॒नान् हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದವನು ತನ್ನ ಪಶುಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ, ತನ್ನ ಸಮಾನರಿಗೆಲ್ಲಾ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 4
तस्मै॒ दक्षि॑णाया दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाच्छ॒र्वमि॑ष्वा॒सम॑नुष्ठा॒तार॑मकुर्वन्
ಅವನಿಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಅವರು ಧನುರ್ಧರ ಶರ್ವನನ್ನು ಉಪಸ್ಥಿತ ಸೇವಕರಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದರು.
Mantra 5
श॒र्व ए॑नमिश्वा॒सो दक्षि॑णाया दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद॑नुष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑ श॒र्वो न भ॒वो नेशा॑नः
ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ, ಅಂತರ್ಧೇಶದಿಂದ, ಧನುರ್ಧಾರಿ ಶರ್ವನು ಅನುಷ್ಠಾತಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಶರ್ವನು ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಭವವೂ ಅಲ್ಲ, ಇಶಾನನೂ ಅಲ್ಲ.
Mantra 6
नास्य॑ प॒शून् न स॑मा॒नान् हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದವನು ತನ್ನ ಪಶುಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ, ತನ್ನ ಸಮಾನರಿಗೆಲ್ಲಾ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 7
तस्मै॑ प्र॒तीच्या॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शात् प॑शु॒पति॑मिष्वा॒सम॑नुष्ठा॒तार॑मकुर्वन्
ಅವನಿಗಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ, ಪಶುಪತಿ—ಇಷ್ವಾಸ (ಧನುರ್ಧರ)—ನನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾತಾ (ಸಹಾಯಕ-ಕರ್ತೃ) ಎಂದು ನಿಯೋಜಿಸಿದರು.
Mantra 8
प॒शु॒पति॑रेनमिष्वा॒सः प्र॒तीच्या॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद॑नुष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑ श॒र्वो न भ॒वो नेशा॑नः
ಪಶುಪತಿ—ಇಷ್ವಾಸ (ಧನುರ್ಧರ)—ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ, ಅನುಷ್ಠಾತಾ ಆಗಿ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಶರ್ವನು ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆಯದಿರಲಿ, ಭವನು ಕೂಡ ಅಲ್ಲ, ಈಶಾನನೂ ಅಲ್ಲ.
Mantra 9
नास्य॑ प॒शून् न स॑मा॒नान् हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದವನು ತನ್ನ ಪಶುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ತನ್ನ ಸಮಾನರಾದವರಿಗೂ (ಸಹಪಂಕ್ತಿಯವರಿಗೂ) ಹಿಂಸೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 10
तस्मा॒ उदी॑च्या दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद॒ग्रं दे॒वमि॑ष्वा॒सम॑नुष्ठा॒तार॑मकुर्वन्
ಅವನಿಗಾಗಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಅವರು ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ದಿವ್ಯ ಧನುರ್ಧರನನ್ನು ನೇಮಿಸಿದರು—ಅವನ ಅನುಷ್ಠಾತಾ, ಅನುಗಾಮಿ ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ನಿಂತಿರಲು.
Mantra 11
उ॒ग्र ए॑नं दे॒व इ॑ष्वा॒स उदी॑च्या दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद॑नुष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑ श॒र्वो न भ॒वो नेशा॑न
ಉಗ್ರನಾದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ದಿವ್ಯ ಧನುರ್ಧರನು ಅವನ ಬಳಿಯೇ ಅನುಷ್ಠಾತಾರೂಪವಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ; ಶರ್ವನೂ ಅಲ್ಲ, ಭವನೂ ಅಲ್ಲ, ಈಶಾನನೂ ಅಲ್ಲ—ಯಾರೂ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಲಾರರು.
Mantra 12
नास्य॑ प॒शून् न स॑मा॒नान् हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ಹೀಗೆ ತಿಳಿದಿರುವವನು ತನ್ನ ಪಶುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ತನ್ನ ಸಮಾನರಾದವರಿಗೂ (ಸಹಜನರಿಗೆ) ಕೇಡು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 13
तस्मै॑ ध्रु॒वाया॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद् रु॒द्रमि॑ष्वा॒सम॑नुष्ठा॒तार॑मकुर्वन्
ಅವನಿಗಾಗಿ ಧ್ರುವ ದಿಕ್ಕಿನ ಅಂತರ್ಧೇಶ (ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ)ದಿಂದ, ರುದ್ರನನ್ನೇ—ದಿವ್ಯ ಧನುರ್ಧರ (ಇಷ್ವಾಸ)—ರಕ್ಷಕರಾಗಿ, ಅವನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ನೇಮಿಸಿದರು.
Mantra 14
रु॒द्र ए॑नमिष्वा॒सो ध्रु॒वाया॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शादनु॑ष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑ श॒र्वो न भ॒वो नेशा॑नः
ಧ್ರುವ ದಿಕ್ಕಿನ ಅಂತರ್ಧೇಶ (ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ)ದಿಂದ, ಧನುರ್ಧರ ರುದ್ರನು ಅವನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತನಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಶರ್ವನೂ ಅಲ್ಲ, ಭವನೂ ಅಲ್ಲ, ಈಶಾನನೂ ಅಲ್ಲ—ಯಾರೂ ಅವನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರಲಾರರು.
Mantra 15
नास्य॑ प॒शून् न स॑मा॒नान् हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ತನ್ನ ಪಶುಗಳಿಗೆಲೂ ಸಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಹಚರರಿಗೂ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 16
तस्मा॑ ऊ॒र्ध्वाया॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शान्म॑हादे॒वमि॑ष्वा॒सम॑नुष्ठा॒तार॑मकुर्वन्
ಆದ್ದರಿಂದ ಊರ್ಧ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಅಂತರ್ಧೇಶ (ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ)ದಿಂದ ಅವರು ಮಹಾದೇವನನ್ನು—ಇಷ್ವಾಸ (ಧನುರ್ಧರ)ನನ್ನು—ಅನುಷ್ಠಾತಾ-ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು.
Mantra 17
म॒हा॒दे॒व ए॑नमिष्वा॒स ऊ॒र्ध्वाया॑ दि॒शो अ॑न्तर्दे॒शाद॑नुष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑ श॒र्वो न भ॒वो नेशा॑नः
ಊರ್ಧ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಅಂತರ್ಧೇಶ (ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ)ದಿಂದ ಮಹಾದೇವ—ಇಷ್ವಾಸ (ಧನುರ್ಧರ)—ಅವನ ಹಿಂದೆ ಅನುಷ್ಠಾತಾ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನಿಗೆ ಶರ್ವನೂ ಅಲ್ಲ, ಭವನೂ ಅಲ್ಲ, ಈಶಾನನೂ ಅಲ್ಲ—ಯಾರೂ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 18
नास्य॑ प॒शून् न स॑मा॒नान् हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದವನು ತನ್ನ ಪಶುಗಳಿಗೆಲೂ ಸಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಹಚರರಿಗೂ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 19
तस्मै॒ सर्वे॑भ्यो अन्तर्दे॒शेभ्य॒ ईशा॑नमिष्वा॒सम॑नुष्ठा॒तार॑मकुर्वन्
ಅವನಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಅಂತರ್ಧೇಶಗಳಿಂದ ಅವರು ಇಶಾನನನ್ನು—ಧನುರ್ಧಾರಿಯನ್ನು—ಅನುಷ್ಠಾತಾ-ರಕ್ಷಕ (ಸೇವಕ-ರಕ್ಷಕ)ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು.
Mantra 20
ईशा॑न एनमिष्वा॒सः सर्वे॑भ्यो अन्तर्दे॒शेभ्यो॑ऽनुष्ठा॒तानु॑ तिष्ठति॒ नैनं॑ श॒र्वो न भ॒वो नेशा॑नः
ಈಶಾನನು ಅವನ ಹಿಂದೆ ನಿಂತ ಅನುಚರನಾಗಿ, ಒಳನಾಡುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಎಲ್ಲ ಧನುರ್ಧರರ ವಿರುದ್ಧ ಅವನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ; ಅವನನ್ನು ಶರ್ವನು ಹೊಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಭವನು ಹೊಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಈಶಾನನೂ ಹೊಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 21
नास्य॑ प॒शून् न स॑मा॒नान् हि॑नस्ति॒ य ए॒वं वेद॑
ಯಾರು ಹೀಗೆ ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ತನ್ನ ಪಶುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ತನ್ನ ಸಮಾನರಾದ ಸಹಚರರಿಗೂ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
That correct knowledge (“who knows thus”) becomes protective in real life—especially safeguarding cattle/wealth and preventing harm within one’s circle of equals and associates.
The archer is a guardian-attendant appointed in a specific quarter, expressing protection as something spatially installed around the beneficiary, with the north highlighted as a strong station of defense.
Not explicitly. Its emphasis is on recital and understanding: the efficacy is tied to the formula of knowledge (“ya evaṃ veda”) and the conceptual placement of guardians in the directions.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.