Sukta 4
Rishi: Traditionally associated with Prajāpati/Skambha-type speculation in AV 15 (exact r̥ṣi assignment varies by anukramaṇī; needs full hymn apparatus).
Devata: Kāla (Time/Year) and directional guardians personified as Vairūpa and Vairāja.
Chandas: Mixed/prose-like Atharvanic style; not a strict Ṛgvedic meter in these cataloguing lines.
AV 15.4 ಒಂದು ಕಾಲಗಣನೆ–ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ರಕ್ಷಣಾಸೂಕ್ತ. ಇದು ವರ್ಷವನ್ನು (ಕಾಲವನ್ನು) ತಿಂಗಳುಗಳು, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕರ್ಮ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಜಾಲವಾಗಿ “ಸ್ಥಾಪಿಸಿ”, ಫಲಾಪೇಕ್ಷಿಯು ಕಾಲ–ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಋತುಮಾಸಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠ ವೈದಿಕ ಲಿತರ್ಗಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಉದಾ., ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ರಥಂತರ; ವೈರೂಪ ಮತ್ತು ವೈರಾಜ) ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಸೂಕ್ತವು ಅಶುಭ–ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಅಪೋತ್ರೋಪೈಕ ಆವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಔಷಧಿಯಿಂದಲ್ಲ, ಸರಿಯಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ/ವಿದ್ಯೆಯ ಮೂಲಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
तस्मै॒ प्राच्या॑ दि॒शः
ತಸ್ಮೈ ಪ್ರಾಚ್ಯಾ ದಿಶಃ—ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕು ಅವನಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.
Mantra 2
वा॒स॒न्तौ मासौ॑ गो॒प्तारा॒वकु॑र्वन् बृ॒हच्च॑ रथंत॒रं चा॑नुष्ठा॒तारौ॑
ವಸಂತದ ಎರಡು ಮಾಸಗಳನ್ನು ಅವರು ಅವನ ರಕ್ಷಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು; ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಹಾಗೂ ರಥಂತರ—ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಅವನ ವಿಧಿ-ಯಜ್ಞಕರ್ಮದ ಅನುಷ್ಠಾತೃಗಳನ್ನಾಗಿ (ಕರ್ಮನಿರ್ವಹಕರನ್ನಾಗಿ) ಮಾಡಿದರು.
Mantra 3
वा॒स॒न्तावे॑नं॒ मासौ॒ प्राच्या॑ दि॒शो गो॑पायतो बृ॒हच्च॑ रथंत॒रं चानु॑ तिष्ठतो॒ य ए॒वं वेद॑
ವಸಂತದ ಎರಡು ಮಾಸಗಳು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಹಾಗೂ ರಥಂತರ ಅವನ ಹಿಂದೆ ನಿಂತು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ—ಇಂತೆಂದು ತಿಳಿದವನು.
Mantra 4
तस्मै॒ दक्षि॑णाया दि॒शः
ಅವನಿಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
Mantra 5
ग्रैष्मौ॒ मासौ॑ गो॒प्तारा॒वकु॑र्वन् यज्ञाय॒ज्ञियं॑ च वामदेव्यं चा॑नुष्ठा॒तारौ॑
ಗ್ರೀಷ್ಮದ ಎರಡು ಮಾಸಗಳನ್ನು ಅವರು ರಕ್ಷಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು; ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯ ಮತ್ತು ವಾಮದೇವ್ಯ—ವಿಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಎರಡು (ಸ್ತೋತ್ರಗಳು).
Mantra 6
ग्रैष्मा॑वेनं॒ मासौ॒ दक्षि॑णाया दि॒शो गो॑पायतो यज्ञाय॒ज्ञियं॑ च वामदे॒व्यं चानु॑ तिष्ठतो॒ य ए॒वं वेद॑
ಬೇಸಿಗೆಯ ಎರಡು ಮಾಸಗಳು ಅವನನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ‘ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞಿಯ’ ಹಾಗೂ ‘ವಾಮದೇವ್ಯ’ ಸ್ತುತಿಗಳು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅವನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ—ಇಂತೆ ತಿಳಿದವನು.
Mantra 7
तस्मै॑ प्र॒तीच्या॑ दि॒शः
ಅವನಿಗಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
Mantra 8
वार्षि॑कौ॒ मासौ॑ गो॒प्तारा॒वकु॑र्वन् वैरू॒पं च॑ वैरा॒जं चा॑नुष्ठा॒तारौ॑
ವರ್ಷಾಕಾಲದ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು ವೈರೂಪ ಮತ್ತು ವೈರಾಜರನ್ನು ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದವು—ವಿಧಿಯ ಅನುಷ್ಠಾತೃಗಳು (ಕರ್ಮನಿರ್ವಹಕರು) ಎಂದು.
Mantra 9
वार्षि॑कावेनं॒ मासौ॑ प्र॒तीच्या॑ दि॒शो गो॑पायतो वैरू॒पं च॑ वैरा॒जं चानु॑ तिष्ठतो॒ य ए॒वं वेद॑
ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಂದ ವರ್ಷಾಕಾಲದ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು ಈ ಪುರುಷನನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ—ವೈರೂಪ ಮತ್ತು ವೈರಾಜ ಅವನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಸರಣೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ—ಯಾರು ಹೀಗೆ ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾನೋ.
Mantra 10
तस्मा॒ उदी॑च्या दि॒शः
ಅವನಿಗಾಗಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಅನುಕೂಲಕರವೂ ರಕ್ಷಕವೂ ಆಗುತ್ತವೆ.
Mantra 11
शा॒र॒दौ मासौ॑ गो॒प्तारा॒वकु॑र्वंछ्यै॒तं च॑ नौध॒सं चा॑नुष्ठा॒तारौ॑
ಶರದೃತುವಿನ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡವು—ಶ್ಯೈತ ಮತ್ತು ನೌಧಸ; ವಿಧಿಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕರ್ತರಾಗಿ ಆ ಇಬ್ಬರೂ.
Mantra 12
शा॒र॒दावे॑नं॒ मासा॒वुदी॑च्या दि॒शो गो॑पायतः श्यै॒तं च॑ नौध॒सं चानु॑ तिष्ठतो॒ य ए॒वं वेद॑
ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಂದ ಶರದೃತುವಿನ ಆ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು ಈ ಪುರುಷನನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ—ಶ್ಯೈತ ಮತ್ತು ನೌಧಸ ಅವನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಕರಂತೆ ನಿಂತಿರುತ್ತವೆ—ಇಂತೆಂದು ಯಾರು ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾನೋ.
Mantra 13
तस्मै॑ ध्रु॒वाया॑ दि॒शः
ಅವನಿಗೆ ಧ್ರುವ (ಸ್ಥಿರ) ಪ್ರದೇಶದ ದಿಕ್ಕುಗಳು (ಚತುರ್ಧಿಕ್ಕುಗಳು) ಸೇರಿವೆ.
Mantra 14
है॒म॒नौ मासौ॑ गो॒प्तारा॒वकु॑र्व॒न् भूमिं॑ चा॒ग्निं चा॑नुष्ठा॒तारौ॑
ಹೈಮನ ಎಂಬ ಆ ಎರಡು ಮಾಸಗಳನ್ನು ಅವರು ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು—ಭೂಮಿಯೂ ಅಗ್ನಿಯೂ (ಅಗ್ನಿದೇವ) ಅನುಷ್ಠಾತೃಗಳು/ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಕರು ಎಂದು.
Mantra 15
है॒म॒नावे॑नं॒ मासौ॑ ध्रु॒वाया॑ दि॒शो गो॑पायतो॒ भूमि॑श्चा॒ग्निश्चानु॑ तिष्ठतो॒ य ए॒वं वेद॑
ಹೈಮಾನ ಎಂಬ ಆ ಎರಡು ಮಾಸಗಳು—ಅವು ಅವನಿಗಾಗಿ ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಸೇವಕರಂತೆ, ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ—ಇಂತೆ ತಿಳಿದವನಿಗೆ.
Mantra 16
तस्मा॑ ऊ॒र्ध्वाया॑ दि॒शः
ಅವನಿಗೆ ಊರ್ಧ್ವ ಪ್ರದೇಶದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಸೇರಿವೆ.
Mantra 17
शै॒शि॒रौ मासौ॑ गो॒प्तारा॒वकु॑र्व॒न् दिवं॑ चादि॒त्यं चा॑नुष्ठा॒तारौ॑
ಶೈಶಿರ ಎಂಬ ಆ ಎರಡು ಮಾಸಗಳನ್ನು ಅವರು ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು—ದಿವ (ಸ್ವರ್ಗ) ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯ (ಸೂರ್ಯ)ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಅನುಷ್ಠಾತೃಗಳಾಗಿ.
Mantra 18
शै॒शि॒रावे॑नं॒ मासा॑वू॒र्ध्वाया॑ दि॒शो गो॑पायतो॒ द्यौश्चा॑दि॒त्यश्चानु॑ तिष्ठतो॒ य ए॒वं वेद॑
ಶೈಶಿರ (ಚಳಿಗಾಲದ) ಮಾಸಗಳು ಅವನನ್ನು ಮೇಲಿನ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ; ದ್ಯೌ (ಆಕಾಶ) ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯನೂ ಅವನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಕರಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ—ಇಂತೆ ತಿಳಿದವನು.
Frequently Asked Questions
It creates protection by aligning a person with the ordered Year (Kāla): months are appointed as guardians and the quarters (directions) are ritually secured, forming a complete protective grid.
They are personified guardian-executors assigned to specific months/seasonal segments, functioning like Kāla’s appointed officers who carry out protection.
Not necessarily. The hymn’s ‘materials’ are primarily time (months/season) and space (quarters). Simple direction-marking (water, cord, kuśa) can be used, but the core act is the structured recitation and installation.
Ask anything about Sukta 4 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.