
ក្នុងអធ្យាយនេះ (តាមការបញ្ជូនរបស់នារទ) ព្រះហរិ/នារាយណ៍ បង្ហាញខ្លួនជាអ្នកតបស មានសញ្ញាអាសេតិក ដើម្បីប្រឈមមុខរាក្សស និងសង្គ្រោះស្ត្រីដែលកំពុងទុក្ខព្រួយ គឺ វ្រឹន្ទា/វ្រឹន្ទារិកា។ បន្ទាប់មក ពួកគេឆ្លងកាត់ព្រៃគ្រោះថ្នាក់ ហើយចូលទៅអាស្រាមអស្ចារ្យដែលពោរពេញដោយភាពសម្បូរបែបដ៏លើសលប់—បក្សីរាងកាយមាស ទន្លេដូចទឹកអម្រឹត និងដើមឈើហូរទឹកឃ្មុំ—បង្កើនអារម្មណ៍ទីរថៈដ៏អស្ចារ្យ។ ចំណុចសំខាន់កើតឡើងនៅក្នុង “ចិត្រសាលា” ដែលដោយមាយារបស់ព្រះ វ្រឹន្ទាត្រូវបាននាំឲ្យជួបរូបដែលស្រដៀងប្តីនាង ហើយមានការរួមស្នេហា។ បន្ទាប់មក ព្រះហរិបង្ហាញអត្តសញ្ញាណ និងប្រកាសថា ជាលន្ធរ បានស្លាប់ ព្រមទាំងបញ្ជាក់ថា ក្នុងសច្ចៈខ្ពស់ ព្រះសិវ និងព្រះហរិ មិនខុសគ្នា។ វ្រឹន្ទា ឆ្លើយតបដោយការរិះគន់ផ្លូវធម៌ ហើយដាក់បណ្តាសា៖ ដូចនាងត្រូវបានបោកបញ្ឆោតដោយមាយារបស់អ្នកតបស ព្រះហរិក៏នឹងជួបការបោកបញ្ឆោតដូចគ្នា។ ចុងក្រោយ វ្រឹន្ទា សម្រេចចិត្តធ្វើតបសយ៉ាងតឹងរឹង ដកខ្លួនដោយយោគៈ ធ្វើទុក្ខកាយ និងស្លាប់។ សពនាងត្រូវបានធ្វើពិធីតាមច្បាប់ ហើយអធ្យាយផ្តល់ការបកស្រាយប្រភព៖ កន្លែងដែលនាងលះបង់រាងកាយ ក្លាយជា វ្រឹន្ទាវន ជិតគោវರ್ಧនៈ ហើយការប្រែរូបនាងភ្ជាប់ទៅនឹងភាពបរិសុទ្ធនៃដែនដីនោះ។
Verse 1
। पञ्चदशोऽध्यायः । नारद उवाच । नारायणस्तदा देवो जटावल्कलधार्यथ । द्वितीयोऽनुचरस्तस्य ह्याययौ फलहस्तवान्
ជំពូកទីដប់ប្រាំ។ នារទៈបានមានពាក្យថា៖ នៅពេលនោះ ព្រះនារាយណៈ ជាទេវតា ពាក់សក់ជាចងជាតា និងស្លៀកសំបកឈើ; អ្នកបម្រើទីពីររបស់ព្រះអង្គក៏មកដល់ ដោយកាន់ផ្លែឈើនៅក្នុងដៃ។
Verse 2
तौ दृष्ट्वा स्मरदूती सा विललाप मृगेक्षणा । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः प्रोचतुस्तां च तावुभौ
ពេលនាងមើលឃើញព្រះទាំងពីរ នាងស្រីភ្នែកដូចក្តាន់ ដូចជាទូតនៃកាមទេវ បានផ្ទុះជាការយំសោក។ ព្រះទាំងពីរ បានឮពាក្យនាង ហើយបាននិយាយទៅកាន់នាង។
Verse 3
भयं मा गच्छ कल्याणि त्वामावां त्रातुमागतौ । वने घोरे प्रविष्टासि कथं दुष्टनिषेविते
កុំភ័យឡើយ នាងមានសិរីល្អ។ យើងទាំងពីរមកដើម្បីការពារអ្នក។ តើអ្នកចូលមកក្នុងព្រៃដ៏គួរភ័យនេះ ដែនដែលមនុស្សអាក្រក់ចូលចិត្ត ដោយរបៀបណា?
Verse 4
एवमाश्वास्य तां तन्वीं राक्षसं प्राह माधवः । मुंचेमामधमाचार मृद्वंगीं चारुहासिनीम्
ដូច្នេះ ព្រះមាធវៈបានលួងលោមនាងស្រីរាងស្តើង ហើយនិយាយទៅកាន់រាក្សសៈថា៖ «ចូរលែងនាងនេះ ចោលអាកប្បកិរិយាទាប! នាងមានអវយវៈទន់ភ្លន់ និងញញឹមស្រស់ស្អាត»។
Verse 5
रेरे मूर्ख दुराचार किं कर्तुं त्वं व्यवस्थितः । सर्वस्वं लोकनेत्राणामाहारं कर्तुमुद्यतः
«អេ មនុស្សល្ងង់មានអាកប្បកិរិយាអាក្រក់—អ្នកបានតាំងចិត្តធ្វើអ្វី? តើអ្នកកំពុងរៀបចំលេបសម្បត្តិដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ដែលជាអាហាររបស់ភ្នែកលោកទាំងមូលឬ?»
Verse 6
भव पुण्यप्रभावेयं हंस्येतां मंडनं भुवः । अद्यलोकं निरालोकं कंदर्पं दर्पवर्जितम्
«ដោយអานุភាពនៃបុណ្យកុសលរបស់នាង នាងជាគ្រឿងអលង្ការនៃផែនដីនេះ នឹងបំផ្លាញអ្នក—ថ្ងៃនេះនាងនឹងធ្វើឲ្យលោកគ្មានពន្លឺសុខ និងសូម្បីកាមទេវ (កន្ទර්ប) ក៏គ្មានមោទនភាពដែរ»
Verse 7
करिष्यस्यधुना त्वं च हत्वा वृंदारिकां वने । तस्मादिमां विमुंचाशु सुखप्रासाददेवताम्
«ឥឡូវនេះអ្នកក៏នឹងធ្វើអំពើសម្លាប់វೃន្ទារិកា នៅក្នុងព្រៃដែរ! ដូច្នេះ សូមលែងនាងឲ្យឆាប់—នាងដូចទេវតា ជាវិមាននៃសុភមង្គល និងសេចក្តីរីករាយ»
Verse 8
इति श्रुत्वा हरेर्वाक्यं राक्षसः कुपितोऽब्रवीत् । समर्थस्त्वं यदि तदा मोचयाद्यैव मत्करात्
«ពេលស្តាប់ព្រះហរិនិយាយដូច្នោះ រាក្សសក៏ខឹង ហើយនិយាយថា៖ ‘បើអ្នកមានសមត្ថភាពពិត តោះដោះលែងនាងឥឡូវនេះ ពីដៃខ្ញុំ!’»
Verse 9
इत्युक्तमात्रे वचने माधवेन क्रुधेक्षितः । पपात भस्मसाद्भूतस्त्यक्त्वा वृंदां सुदूरतः
«ពាក្យនោះទើបតែចេញ មាធវបានបោះភ្នែកខឹងមួយ; រាក្សសក៏ដួលរលំ ក្លាយជាផេះ ហើយវೃន្ទា ត្រូវបានដោះលែង—ត្រូវបានបោះឲ្យឆ្ងាយពីវាខ្លាំង»
Verse 10
अथोवाच प्रमुग्धा सा मायया जगदीशितुः । कस्त्वं कारुण्यजलधिर्येनाहमिह रक्षिता
បន្ទាប់មក នាងបានស្រឡាំងកាំងដោយអំណាចអស្ចារ្យនៃព្រះអម្ចាស់លោក ហើយនាងបាននិយាយថា៖ «អ្នកជានរណា—មហាសមុទ្រនៃករុណា—ដែលបានការពារខ្ញុំនៅទីនេះ?»
Verse 11
शारीरं मानसं दुःखं सतापं तपसां निधे । त्वया मधुरया वाचा हृतं राक्षसनाशनात्
«ឱ កំណប់នៃតបស្យា ទុក្ខទាំងកាយទាំងចិត្តរបស់ខ្ញុំ ព្រមទាំងការឈឺចាប់ដុតក្រហាយ ត្រូវបានដកចេញដោយពាក្យផ្អែមល្ហែមរបស់អ្នក និងដោយការបំផ្លាញរាក្សសា»
Verse 12
तवाश्रमे तपः सौम्य करिष्यामि तपोधन
«ឱ អ្នកសុភាពរាបសា នៅក្នុងអាស្រមរបស់អ្នក ខ្ញុំនឹងប្រតិបត្តិតបស្យា ឱ កំណប់នៃអំណាចតបស្យា»
Verse 13
तापस उवाच । भरद्वाजात्मजश्चाहं देवशर्मेति विश्रुतः । विहाय भोगानखिलान्वनं घोरमुपागतः
តាបសបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំជាកូនប្រុសរបស់ភរទ្វាជៈ មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះថា ទេវសර්មា។ បោះបង់សេចក្តីរីករាយទាំងអស់ ខ្ញុំបានមកដល់ព្រៃដ៏គួរភ័យនេះ»
Verse 14
अनेन बटुनासार्धं मम शिष्येण कामगाः । बहुशः संति चान्येऽपि मच्छिष्याः कामरूपिणः
«ជាមួយនឹងសិស្សវ័យក្មេងរបស់ខ្ញុំនេះ មានសត្វមានអំណាចធ្វើដំណើរតាមបំណង; ហើយមានសិស្សរបស់ខ្ញុំជាច្រើនទៀតផង ដែលអាចបម្លែងរូបរាងតាមចិត្តប្រាថ្នា»
Verse 15
त्वं चेन्ममाश्रमे स्थित्वा चिकीर्षसि तपः शुभे । एहि राज्ञ्यपरं यामो वनं दूरस्थितं यतः
«បើព្រះនាងរាជនីដ៏មង្គល ប្រាថ្នាស្នាក់នៅក្នុងអាស្រមរបស់ខ្ញុំ ហើយបំពេញតបៈ សូមមក—យើងទៅឆ្ងាយទៀត ទៅព្រៃដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយ»។
Verse 16
इत्युक्त्वा राजपत्नीं तां ययौ प्राचीं दिशं हरिः । वनं प्रेतपिशाचाढ्यं मंदगत्या नराधिप
ព្រះហរិបាននិយាយដូច្នោះទៅកាន់ភរិយារបស់ស្តេច ហើយបានដំណើរទៅទិសខាងកើត ដោយដើរយឺតៗ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃមនុស្ស ទៅកាន់ព្រៃដែលពេញទៅដោយព្រេត និងពិសាច។
Verse 17
वृंदारिकाश्रुपूर्णाक्षी तस्य पृष्ठानुगा ययौ । स्मरदूती च तत्पृष्ठे मां प्रतीक्षेति वादिनी
វ្រឹន្ទារិកា ភ្នែកពេញដោយទឹកភ្នែក បានដើរតាមពីក្រោយគាត់ជិតៗ។ ហើយស្មរទូតីក៏មកពីក្រោយ ដោយហៅថា «ចាំខ្ញុំផង!»។
Verse 18
अत्रांतरे दुराचारः कोपि पापाकृतिर्वने । जालं प्रसारयामास तद्यदा जीवपूरितम्
នៅពេលនោះ ក្នុងព្រៃមានមនុស្សអាក្រក់ម្នាក់ រូបរាងជាបាប បានពង្រីកសំណាញ់មួយ; ហើយពេលសំណាញ់នោះពេញដោយសត្វមានជីវិត—
Verse 19
ततः संकोचयामास तज्जालं पापनायकः । जालस्थांस्तु तदा जीवानुपाहृत्य मुमोच ह
បន្ទាប់មក មេដឹកនាំនៃបាបបានរឹតសំណាញ់នោះឲ្យតឹង។ ហើយយកសត្វដែលជាប់ក្នុងសំណាញ់នោះទៅ ហើយបានលែងសំណាញ់វិញ។
Verse 20
स च व्याधः स्त्रियौ दृष्ट्वा स्मरदूती जगाद ताम् । देवि मामत्तुमायाति करे गृह्णातु मां सखी
អ្នកប្រមាញ់នោះ ឃើញស្ត្រីទាំងពីរ ក៏និយាយទៅកាន់ ស្មរទូតី ថា៖ «ព្រះនាងអើយ គាត់កំពុងមកលេបខ្ញុំ សូមសហាយរបស់អ្នកយកខ្ញុំដាក់ក្នុងដៃ!»
Verse 21
वृंदा तयोक्तं श्रुत्वैनं विकृतास्यं व्यलोकयत् । वीक्ष्यतं भयवातेन निर्धूता सिंधुजप्रिया
វೃន្ទា ស្តាប់ពាក្យរបស់ពួកនាងហើយ ក៏មើលទៅលើគាត់ ឃើញមុខគាត់បែរខូចទ្រង់ទ្រាយដោយភ័យ។ ព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់របស់អ្នកកើតពីសិន្ធុ ត្រូវខ្យល់ភ័យបក់ឲ្យញ័រខ្លួន។
Verse 22
दुद्राव विकलं शुभ्रं स्मरदूत्या समं वने । विद्रवंती समं सख्या तापसाश्रममागता
ព្រះនាងភ័យស្លន់ស្លោ និងញ័រខ្លួន ព្រះកាយភ្លឺស្វាង បានរត់គេចតាមព្រៃ ជាមួយស្មរទូតី។ រត់ទៅជាមួយសហាយ នាងបានទៅដល់អាស្រមរបស់ព្រះតាបស។
Verse 23
सा तापसवने तस्मिन्ददर्शात्यंतमद्भुतम् । पक्षिणः कांचनीयांगान्नानाशब्दसमाकुलान्
នៅក្នុងព្រៃអាស្រមនៃព្រះតាបសនោះ នាងបានឃើញអ្វីមួយអស្ចារ្យយ៉ាងក្រៃលែង—បក្សីមានអវយវៈដូចមាស ហើយសំឡេងច្រើនប្រភេទច្រៀងកក្រើកពេញទី។
Verse 24
सापश्यद्धेमपद्माढ्यां वापीं तु स्वर्णभूमिकाम् । क्षीरं वहंति सरितः स्रवंति मधु भूरुहः
នាងបានឃើញស្រះទឹកមួយពោរពេញដោយផ្កាឈូកមាស ហើយច្រាំងស្រះដូចមាស។ នៅទីនោះ ទន្លេហូរជាទឹកដោះគោ ហើយដើមឈើស្រក់ទឹកឃ្មុំចេញដោយខ្លួនឯង។
Verse 25
शर्कराराशयस्तत्र मोदकानां च संचयाः । भक्ष्याणि स्वादुसर्वाणि बहून्याभरणानि च
នៅទីនោះមានគំនរស្ករច្រើន និងស្តុកមូដកៈផ្អែមៗ; មានអាហារឆ្ងាញ់គ្រប់ប្រភេទ និងគ្រឿងអលង្ការជាច្រើនផងដែរ។
Verse 26
बहुशस्त्राणि दिव्यानि नभसः संपतंति च । क्रीडंति हरयस्तृप्ता उत्पतंति पतंति च
អាវុធទេវីយ៍ជាច្រើនក៏ធ្លាក់ចុះពីមេឃផងដែរ។ សត្វសិង្ហដែលឆ្អែតសុខលេងកម្សាន្ត—លោតឡើង ហើយធ្លាក់ចុះវិញ។
Verse 27
मठेति सुंदरं वृंदा तं ददर्श तपस्विनम् । व्याघ्रचर्मासनगतं भासयंतं जगत्त्रयम्
វ្រ្ដន្ដា ហៅថា «ឱ អ្នកស្រស់ស្អាតនៃអាស្រម!» ហើយបានឃើញតាបសនោះ អង្គុយលើស្បែកខ្លា បញ្ចេញពន្លឺដូចជាបំភ្លឺលោកទាំងបី។
Verse 28
तमुवाच विभो पाहि पाहि पापर्द्धिकादथ । तपसा किं च धर्मेण मौनेन च जपेन च
នាងបាននិយាយទៅកាន់ព្រះអង្គថា៖ «ឱ ព្រះម្ចាស់ សូមការពារខ្ញុំ—សូមការពារខ្ញុំពីគ្រោះមហាបាបនេះ! តើតបស្យា ធម៌ ភាពស្ងៀម និងការជបមន្ត្រ មានប្រយោជន៍អ្វី បើមិនអាចផ្តល់ជម្រកដល់អ្នកភ័យខ្លាច?»
Verse 29
भीतत्राणात्परं नान्यत्पुण्यमस्ति तपोधन । एवमुक्तवती भीता सालसांगी तपस्विनम्
«ឱ ទ្រព្យសម្បត្តិនៃតបស្យា មិនមានបុណ្យណាខ្ពស់ជាងការសង្គ្រោះអ្នកភ័យខ្លាចទេ»។ នារីដែលភ័យខ្លាចនោះ បាននិយាយដូច្នេះ ហើយកៀកជិតតាបសនោះ។
Verse 30
तावत्प्राप्तः सदुष्टात्मा सर्वजीवप्रबंधकः । वृंदादेवी भयत्रस्ता हरिकंठे समाश्लिषत्
នៅពេលនោះឯង មនុស្សអាក្រក់ដាច់ខាត មកដល់—ជាអ្នកបង្កទុក្ខដល់សត្វមានជីវិតទាំងអស់។ ព្រះនាងវೃន្ទាទេវី ភ័យស្លន់ស្លោ បានឱបព្រះហរិនៅក។
Verse 31
सुखस्पर्शं भुजाभ्यां सा शोकवल्लीव लिंगिता । तवालिंगनभावेन पुनरेव भविष्यति
នាងបានឱបដោយដៃទាំងពីរ ដោយស្បর্শសុខសាន្ត ហើយកៀកជាប់ដូចវល្លិ៍នៃទុក្ខសោក។ ប៉ុន្តែដោយអานุភាពនៃការឱបរបស់ព្រះអង្គ នាងនឹងត្រឡប់ជាខ្លួនដើមវិញ។
Verse 32
शिरः सर्वांगसंपन्नं त्वद्भर्तुरधिकं गुणैः । अथ त्वं प्रमदे गच्छ पत्यर्थे चित्रशालिकाम्
«ក្បាលនេះពេញលេញដោយអង្គទាំងអស់ ហើយលើសប្តីរបស់អ្នកដោយគុណធម៌។ ដូច្នេះ នារីស្រស់ស្អាតអើយ ចូរទៅភ្លាមៗកាន់ចិត្រសាលា ដើម្បីប្តីរបស់អ្នក»។
Verse 33
सा चित्रशालामित्युक्ता विवेश मुनिना तदा । दिव्यपर्यंकमारूढा गृह्य कांतस्य तच्छिरः
ព្រះមុនីបានប្រាប់ដូច្នោះ នាងក៏ចូលទៅកាន់ចិត្រសាលា។ នាងឡើងលើគ្រែទេវីយ៍ ហើយយកក្បាលរបស់អ្នកស្រឡាញ់របស់នាងមកកាន់។
Verse 34
चकाराधरपानं सा मीलिताक्ष्यतिलोलुपा । यावत्तावदभूद्राजन्रूपं जालंधराकृति
នាងបិទភ្នែក ដោយក្តីប្រាថ្នាខ្លាំង បានផឹកទឹកឃ្មុំពីបបូរមាត់របស់គេ។ ក្នុងចន្លោះនោះឯង ព្រះរាជា អង្គមួយបានកើតឡើង មានរូបរាងដូចជាជាលន្ធរ។
Verse 35
तत्कांतसदृशाकारस्तद्वक्षस्तद्वदुन्नतिः । तद्वाक्यस्तन्मनोभावस्तदासीज्जगदीश्वरः
ព្រះអម្ចាស់នៃលោក បានបង្ហាញខ្លួនមានរូបរាងដូចជាគូស្នេហ៍របស់នាង—ទ្រូង កម្ពស់ សំឡេង និងចិត្តគំនិតស្រដៀងគ្នាទាំងអស់។
Verse 36
अथ संपूर्णकायं तं प्रियं वीक्ष्य जगाद सा । तव कुर्वे प्रियं स्वामिन्ब्रूहि त्वं स्वरणं च मे
នាងឃើញគូស្នេហ៍របស់នាងមានកាយពេញលេញហើយ ក៏និយាយថា៖ «ព្រះអម្ចាស់ជាទីស្រឡាញ់ ខ្ញុំនឹងធ្វើអ្វីដែលព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ—សូមប្រាប់ខ្ញុំផងថា តើអ្វីដែលខ្ញុំគួរចងចាំជាសេចក្តីសន្យានាំផ្លូវ»។
Verse 37
वृंदावचनमाकर्ण्य प्राह मायासमुद्रजः । शृणु देवि यथा युद्धं वृत्तं शंभोर्मया सह
ព្រះបុត្រនៃមាយា បានស្តាប់ពាក្យរបស់វ្រឹន្ទា ហើយមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ទេវី សូមស្តាប់—សង្គ្រាមរវាងខ្ញុំ និងព្រះសម្ភូ បានកើតឡើងដូចម្តេច»។
Verse 38
प्रिये रुद्रेण रौद्रेण छिन्नं चक्रेण मे शिरः । तावत्वत्सिद्धियोगाच्च त्वद्गतेन ममात्मना
«ឱ ស្រីជាទីស្រឡាញ់ ព្រះរុទ្រាដ៏កាចសាហាវ បានប្រើចក្រាដ៏គួរភ័យ កាត់ក្បាលខ្ញុំចេញ។ ទោះយ៉ាងណា ដោយអំណាចសិទ្ធិយោគរបស់អ្នក វិញ្ញាណខ្ញុំបានបន្តផ្តោតទៅលើអ្នក ហើយត្រូវបានថែរក្សា»។
Verse 39
छिन्नं तदत्र चानीतं जीवितं तेंगसंगतः । प्रिये त्वं मद्वियोगेन बाले जातासि दुःखिता
«ក្បាលដែលត្រូវកាត់នោះ ត្រូវបាននាំមកទីនេះ ហើយជីវិតបានភ្ជាប់ជាមួយកាយវិញ។ ឱ ក្មេងស្រីជាទីស្រឡាញ់ ដោយការបែកឆ្ងាយពីខ្ញុំ អ្នកបានក្លាយជាអ្នកពោរពេញដោយទុក្ខ»។
Verse 40
क्षंतव्यं विप्रियं मह्यं यत्त्वां त्यक्त्वा रणं गतः । इत्यादि वचनैस्तेन वृंदा संस्मारिता तदा
«សូមអភ័យទោសចំពោះអ្វីដែលមិនពេញចិត្តពីខ្ញុំ—ដែលខ្ញុំបានទុកអ្នក ហើយទៅសមរភូមិ»។ ដោយពាក្យបែបនេះ និងពាក្យផ្សេងទៀត ព្រះនាងវ្រឹន្ទា ត្រូវបានលួងលោម ហើយរំលឹកឲ្យចងចាំវិញនៅពេលនោះ។
Verse 41
तांबूलैश्च विनोदैश्च वस्त्रालंकरणैः शुभैः । अथ वृंदारिका देवी सर्वभोगसमन्विता
ដោយស្លឹកប៉ាន់ (តាំបូល) ការកម្សាន្ត និងសម្លៀកបំពាក់ជាមង្គល ព្រមទាំងគ្រឿងអលង្ការល្អៗ បន្ទាប់មក ព្រះនាងវ្រឹន្ទារិកា (វ្រឹន្ទា-ទេវី) ក៏បានពេញលេញដោយសុខស្រួល និងសេចក្តីរីករាយគ្រប់ប្រការ។
Verse 42
प्रियं गाढं समालिंग्य चुचुंब रतिलोलुपा । मोक्षादप्यधिकं सौख्यं वृंदा मोहनसंभवम्
ដោយក្តីស្នេហាខ្លាំង និងចិត្តលោភលន់ក្នុងរតី ព្រះនាងវ្រឹន្ទា បានឱបស្រឡាញ់ជាទីគាប់ចិត្តយ៉ាងតឹង ហើយថើបគាត់។ ពីសហភាពដ៏ធ្វើឲ្យច្រឡំចិត្តនោះ នាងបានទទួលសុខដ៏លើសសូម្បីតែម៉ោក្សៈ។
Verse 43
मेने नारायणो देवो लक्ष्मीप्रेमरसाधिकम् । वृंदां वियोगजं दुःखं विनोदयति माधवे
ព្រះនារាយណៈ ទ្រង់គិតថា៖ «ភាពផ្អែមល្ហែមនេះ លើសសូម្បីតែរសស្នេហា (ព្រេម-រស) របស់ព្រះលក្ខ្មី»។ ដូច្នេះ ក្នុងនាមម៉ាធវៈ ទ្រង់បានចាប់ផ្តើមបំបាត់ទុក្ខរបស់វ្រឹន្ទា ដែលកើតពីការបែកឆ្ងាយ។
Verse 44
तत्क्रीडाचारुविलसद्वापिका राजहंसके । तद्रूपभावात्कृष्णोऽसौ पद्मायां विगतस्पृहः
នៅស្រះទឹកដ៏ស្រស់ស្អាត ដែលការលេងរបស់ពួកគេភ្លឺរលោងយ៉ាងចម្រើន—ដូចជាទីស្នាក់របស់ហង្សរាជ—ព្រះក្រឹෂ್ಣៈ ដែលជ្រាបចូលក្នុងរូប និងអារម្មណ៍របស់នាង ក៏ក្លាយជាមិនអើពើចំពោះបដ្មា (ព្រះលក្ខ្មី)។
Verse 45
अभूद्वृंदावने तस्मिंस्तुलसीरूप धारिणी । वृंदांगस्वेदतो भूम्यां प्रादुर्भूताति पावनी
នៅក្នុងវ្រឹន្ទាវន នាងបានទទួលរូបជាតុលសី។ ពីញើសនៃអង្គវ្រឹន្ទា លើផែនដី បានបង្ហាញខ្លួនជាតុលសីដ៏បរិសុទ្ធខ្ពង់ខ្ពស់។
Verse 46
वृंदांग संगजं चेदमनुभूय सुंखं हरिः । दिनानि कतिचिन्मेने शिवकार्यं जगत्पतिः
ហរិ—ព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងមូល—បានសោយសុខដែលកើតពីការប៉ះពាល់អង្គវ្រឹន្ទា ហើយដូចជាបង្អង់ការងារដែលត្រូវធ្វើសម្រាប់ព្រះសិវៈ អស់ពេលជាច្រើនថ្ងៃ។
Verse 47
एकदा सुरतस्यांते सा स्वकंठे तपस्विनम् । वृंदा ददर्श संलग्नं द्विभुजं पुरुषोत्तमम्
ម្តងមួយ នៅចុងបញ្ចប់នៃការរួមស្នេហា វ្រឹន្ទា បានឃើញអ្នកតបសវិនម្នាក់ មានពីរដៃ ជាបុរសឧត្តម បិតភ្ជាប់នៅលើកនាង។
Verse 48
तं दृष्ट्वा प्राह सा कंठाद्विमुच्य भुजबंधनम् । कथं तापसरूपेण त्वं मां मोहितुमागतः
នាងឃើញហើយ ក៏ដោះចេញពីកនាងនូវការចងក្រងដោយដៃ ហើយនិយាយថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមកបំភាន់ខ្ញុំ ដោយពាក់រូបជាតបស?»
Verse 49
निशम्य वचनं तस्याः सांत्वयन्प्राह तां हरिः । शृणु वृंदारिके त्वं मां विद्धि लक्ष्मीमनोहरम्
ហរិបានឮពាក្យនាង ក៏លួងលោមហើយនិយាយថា៖ «ស្តាប់ចុះ ឱ វ្រឹន្ទារិកា; ចូរដឹងថាខ្ញុំគឺអ្នកដែលទាក់ទាញសូម្បីតែព្រះលក្ខ្មី»។
Verse 50
तव भर्ता हरं जेतुं गौरीमानयितुं गतः । अहं शिवः शिवश्चाहं पृथक्त्वे न व्यवस्थितौ
«ស្វាមីរបស់អ្នកបានចេញទៅដើម្បីឈ្នះហរៈ និងនាំគោរីត្រឡប់មកវិញ។ ខ្ញុំគឺព្រះសិវៈ ហើយព្រះសិវៈក៏ជាខ្ញុំដែរ; តាមសច្ចៈ យើងមិនបានស្ថិតជាពីរផ្សេងគ្នាទេ»។
Verse 51
जालंधरो हतः संख्ये भज मामधुनानघे । नारद उवाच । इति विष्णोर्वचः श्रुत्वा विषण्णवदनाभवत् । ततो वृंदारिका राजन्कुपिता प्रत्युवाच ह
«ជាលន្ធរ ត្រូវបានសម្លាប់ក្នុងសង្គ្រាមហើយ; ឥឡូវនេះ ឱ អ្នកគ្មានមន្ទិល សូមទទួលខ្ញុំ»។ នារៈទៈបាននិយាយថា៖ ពេលនាងឮពាក្យរបស់ព្រះវិෂ្ណុ នាងក្លាយជាមុខសោកសៅ។ បន្ទាប់មក ឱ ព្រះរាជា វ្រឹន្ទារិកា ខឹងក្រហាយ បានឆ្លើយតប។
Verse 52
रणे बद्धोऽसि येन त्वं जीवन्मुक्तः पितुर्गिरा । विविधैः सत्कृतो रत्नैर्युक्तं तस्य हृता वधूः
អ្នកដែលបានចងអ្នកនៅក្នុងសមរភូមិ—ទោះអ្នកត្រូវបានដោះលែងនៅរស់ដោយព្រះបិតារបស់អ្នកបញ្ជា—ក្រោយមកត្រូវបានគោរពដោយគ្រឿងអលង្ការជាច្រើនប្រភេទ; ប៉ុន្តែសូម្បីតែភរិយាដែលរៀបការរបស់គាត់ ក៏ត្រូវបានលួចយកទៅ។
Verse 53
पतिर्धर्मस्य यो नित्यं परदाररतः कथम् । ईश्वरोऽपि कृतं भुंक्ते कर्मेत्याहुर्मनीषिणः
អ្នកដែលជាស្វាមីនៃធម៌ជានិច្ច តើអាចក្លាយជាអ្នកប្រាថ្នាភរិយារបស់បុរសដទៃដូចម្តេច? បណ្ឌិតទាំងឡាយថា សូម្បីតែព្រះអម្ចាស់ ក៏ត្រូវទទួលផលនៃកម្មដែលបានធ្វើ—នេះហើយជាច្បាប់នៃកម្ម។
Verse 54
अहं मोहं यथानीता त्वया माया तपस्विना । तथा तव वधूं माया तपस्वीकोऽपि नेष्यति
ដូចដែលខ្ញុំត្រូវបានអ្នកនាំចូលទៅក្នុងមោហៈ—ដោយមាយា ទោះអ្នកពាក់រូបជាតាបស—ដូច្នេះដែរ មាយានឹងនាំយកភរិយារបស់អ្នកទៅ ទោះនាងជาสต្រីមានតបស្យាក៏ដោយ។
Verse 55
इति शप्तस्तथा विष्णुर्जगामादृश्यतां क्षणात् । सा चित्रशालापर्यंकः स च तेऽथप्लवंगमाः
ដូច្នេះ ព្រះវិṣṇu ដែលត្រូវសាបសន់ បានលង់បាត់ពីទស្សនៈក្នុងមួយភ្លែត។ ហើយសាលាដ៏វិចិត្រនោះជាមួយគ្រែព្រះសយន៍ និងអ្នកបម្រើទាំងនោះ ក៏អន្តរធានបាត់បង់បន្ទាប់មក។
Verse 56
नष्टं सर्वं हरौ याते वनं शून्यं विलोक्य सा । वृंदा प्राह सखीं प्राप्य जिह्मं तद्विष्णुना कृतम्
ព្រះហរិបានចាកទៅ ហើយអ្វីៗទាំងអស់ក៏វិនាសបាត់។ ឃើញព្រៃស្ងាត់ទទេ វ្រឹន្ទា បានជួបមិត្តស្រីហើយនិយាយថា៖ «កិច្ចការបោកបញ្ឆោតនេះ ព្រះវិṣṇu បានធ្វើ»។
Verse 57
त्यक्तं पुरं गतं राज्यं कांतः संदेहतां गतः । अहं वने विदित्वैतत्क्व यामि विधिनिर्मिता
ទីក្រុងត្រូវបានបោះបង់ រាជ្យក៏រលាយបាត់ ហើយស្វាមីជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំ ក៏ធ្លាក់ចូលក្នុងសង្ស័យនិងវិនាស។ ដឹងរឿងនេះនៅក្នុងព្រៃ ខ្ញុំដែលត្រូវវាសនាបង្កើត តើត្រូវទៅណា?
Verse 58
मनोरथानां विषयमभून्मे प्रियदर्शनम् । प्राह निःश्वस्य चैवोष्णं राज्ञी वृंदातिदुःखिता
ការមើលឃើញអ្នកជាទីស្រឡាញ់ ដែលមុននេះជាគោលដៅនៃបំណងចិត្តរបស់ខ្ញុំ ឥឡូវក្លាយជាអ្វីដែលធ្វើឲ្យឈឺចាប់។ ព្រះនាងវ្រឹន្ទា ទុក្ខលើសលប់ បាននិយាយទាំងដកដង្ហើមក្តៅៗ។
Verse 59
मम प्राप्तं हि मरणं त्वया हि स्मरदूतिके । इत्युक्ता सा तया प्राह मम त्वं प्राणरूपिणी
នាងនិយាយថា៖ «មរណភាពពិតជាមកដល់ខ្ញុំ ដោយសារអ្នក ឱ អ្នកនាំសារនៃកាមទេវ»។ ពេលត្រូវនិយាយដូច្នោះ នាងម្នាក់ទៀតឆ្លើយថា៖ «អ្នកគឺជាដង្ហើមជីវិតរបស់ខ្ញុំ»។
Verse 60
तस्यास्तथोक्तमाकर्ण्य इतिकर्त्तव्यतां ततः । वने निश्चित्य सा वृंदा गत्वा तत्र महत्सरः
លុះបានឮពាក្យទាំងនោះហើយ ព្រះនាងវ្ឫន្ទាក៏សម្រេចព្រះទ័យនូវកិច្ចដែលត្រូវធ្វើ។ ក្នុងព្រៃនោះ ព្រះនាងបានយាងទៅកាន់បឹងដ៏ធំមួយ។
Verse 61
विहाय दुःखमकरोद्गात्रक्षालनमंबुना । तीरे पद्मासनं बद्ध्वा कृत्वा निर्विषयं मनः
ដោយលះបង់នូវសេចក្ដីទុក្ខ ព្រះនាងបានលាងជម្រះព្រះកាយដោយទឹក។ នៅលើច្រាំង ព្រះនាងគង់ក្នុងទម្រង់បទុមាសនៈ ដោយធ្វើចិត្តឲ្យរួចផុតពីអារម្មណ៍ទាំងឡាយ។
Verse 62
शोषयामास देहं स्वं विष्णुसंगेन दूषितम् । तपश्चचारसात्युग्रं निराहारा सखीसमम्
ព្រះនាងបានធ្វើឲ្យព្រះកាយស្គមស្គាំង ដោយចាត់ទុកថាកាយនោះសៅហ្មងដោយសារការជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះវិស្ណុ។ ព្រះនាងបានបំពេញតបៈយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដោយមិនសោយអាហារឡើយ ជាមួយនឹងមិត្តរបស់ព្រះនាង។
Verse 63
गंधर्वलोकतो वृंदामथागत्याप्सरोगणः । प्राह याहीति कल्याणि स्वर्गं मा त्यज विग्रहम्
បន្ទាប់មក ក្រុមអប្សរាបានមកពីពិភពគន្ធព្វរកព្រះនាងវ្ឫន្ទា ហើយពោលថា៖ «សូមយាងមកចុះ នាងដ៏មានសិរីសួស្ដី សូមយាងទៅកាន់ឋានសួគ៌ កុំលះបង់រូបកាយឡើយ»។
Verse 64
गांधर्वं शस्त्रमेतत्त्रिभुवनविजयं श्रीपतिस्तोषमग्र्यं । नीतो येनेह वृंदे त्यजसि कथमिदं तद्वपुः प्राप्तकामम् । कांतं ते विद्धि शूलिप्रवरशरहतं पुण्यलाभस्य भूषास्वर्गस्य त्वं । भवाद्य द्रुतममरवनं चंडिभद्रे भज त्वम्
«មន្តគន្ធព្វនេះជាអ្នកឈ្នះត្រៃភព និងជាមធ្យោបាយដ៏ប្រសើរក្នុងការផ្គាប់ព្រះហឫទ័យព្រះស្រីបតិ។ ដោយសារមន្តនេះ នាងត្រូវបាននាំមកទីនេះ ឱនាងវ្ឫន្ទាអើយ តើនាងអាចលះបង់រាងកាយដែលសម្រេចបំណងនេះបានយ៉ាងដូចម្ដេច? ចូរដឹងថាស្វាមីរបស់នាងត្រូវបានសម្លាប់ដោយព្រះដ៏ទ្រង់ត្រីសូល៍។ នាងជាគ្រឿងលម្អនៃបុណ្យកុសល និងឋានសួគ៌។ ហេតុនេះ ឱនាងចណ្ឌិភទ្រាអើយ ចូរប្រញាប់ទៅកាន់ឧទ្យាននៃពួកអមរៈចុះ»។
Verse 65
श्रुत्वा शास्त्रं वधूनां जलधिजदयिता वाक्यमाह प्रहस्य । स्वर्गादाहृत्य मुक्तात्रिदशपति वधूश्चातिवीरेण पत्या । आदौ पात्रं सुखानामहममरजिता प्रेयसा तद्वियुक्तानिर्दुष्टा तद्य । तिष्ये प्रियममृतगतं प्राप्नुयां येन चैव
ពេលបានស្តាប់ពាក្យណែនាំរបស់នារីទេវស្រីទាំងនោះ ព្រះនាងដែលជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះអម្ចាស់កើតពីសមុទ្រ បានញញឹមហើយមានព្រះបន្ទូលថា៖ «សូម្បីតែភរិយានៃព្រះអម្ចាស់ទេវរាជ ដែលបាននាំចេញពីសួគ៌ ក៏ត្រូវបានសង្គ្រោះដោយស្វាមីវីរបុរសដ៏អស្ចារ្យ។ ខ្ញុំមុននេះជាភាជន៍នៃសុខសាន្ត មិនអមតៈណាអាចឈ្នះបានទេ; តែពេលបែកពីព្រះស្នេហា ខ្ញុំនៅសុទ្ធសាធមិនមានមន្ទិល។ ខ្ញុំនឹងស្ថិតដូច្នេះ ដើម្បីឲ្យបានជួបព្រះស្នេហាដែលបានទៅកាន់អមតភាព»។
Verse 66
इत्युक्त्वा ससखी वृंदा विससर्जाप्सरोगणान् । तत्प्रीतिपाशबद्धास्ता नित्यमायांति यांति च
ព្រះនាងវೃន្ទា ព្រមទាំងសហចារី បាននិយាយបែបនោះហើយ បញ្ជូនក្រុមអប្សរាទាំងឡាយឲ្យត្រឡប់ទៅ។ ពួកនាងត្រូវបានចងដោយខ្សែស្នេហាចំពោះព្រះនាង ដូច្នេះតែងតែមកហើយទៅជានិច្ច។
Verse 67
योगाभ्यासेन वृंदाथ दग्ध्वा ज्ञानाग्निना गुणान् । विषयेभ्यः समाहृत्य मनः प्राप ततः परम्
បន្ទាប់មក ព្រះនាងវೃន្ទា ដោយអនុវត្តយោគៈ បានដុតគុណៈទាំងឡាយដោយភ្លើងនៃចំណេះដឹង។ នាងដកចិត្តចេញពីវត្ថុអារម្មណ៍ ហើយបានឈានដល់ព្រះអធិឋានដ៏លើសលប់។
Verse 68
दृष्ट्वा वृंदारिकां तत्र महांतश्चाप्सरोगणाः । तुष्टुवुर्नभसस्तुष्टा ववृषुः पुष्पवृष्टिभिः
ពេលឃើញព្រះនាងវೃន្ទា នៅទីនោះ ក្រុមអប្សរាដ៏ឧត្តមទាំងឡាយ បានសរសើរព្រះនាង។ ពួកនាងរីករាយនៅលើមេឃ ហើយបាញ់ផ្កាធ្លាក់ចុះដូចភ្លៀងជាច្រើន។
Verse 69
शुष्ककाष्ठचयं कृत्वा तत्र वृंदाकलेवरम् । निधायाग्निं च प्रज्वाल्य स्मरदूती विवेश तम्
នាងបានប្រមូលឈើស្ងួតធ្វើជាគំនរ នៅទីនោះ ហើយដាក់សពព្រះនាងវೃន្ទា លើគំនរនោះ។ បន្ទាប់មកនាងបញ្ឆេះភ្លើងឲ្យឆេះឡើង ហើយទូតនៃស្មរៈ (កាមទេវ) បានចូលទៅក្នុងអណ្តាតភ្លើងនោះ។
Verse 70
दग्धं वृंदांगरजसां बिंबं तद्गोलकात्मकम् । कृत्वा तद्भस्मनः शेषं मंदाकिन्यां विचिक्षिपुः
ពីធូលីដែលឆេះពីអង្គធាតុរបស់ វ្រឹន្ទា ពួកគេបង្កើតជាគ្រាប់មូលដូចព្រះគោល; ហើយផេះដែលនៅសល់ គេបានបោះចូលទៅក្នុងទន្លេ មន្ទាគិនី។
Verse 71
यत्र वृंदा परित्यज्य देहं ब्रह्मपथं गता । आसीद्वृंदावनं तत्र गोवर्द्धनसमीपतः
កន្លែងដែល វ្រឹន្ទា បោះបង់រាងកាយ ហើយដើរតាមមាគ៌ាទៅកាន់ ព្រហ្មន៍—នៅទីនោះ ជិតភ្នំ គោវර්ធន បានកើតមាន វ្រឹន្ទាវន។
Verse 72
देव्योऽथ स्वर्गमेत्य त्रिदशपतिवधूसत्त्वसंपत्तिमाहुर्देवीभ्यस्तन्निशम्य प्रमुदितमनसो निर्जराद्याश्च सर्वे । शत्रोर्दैत्यस्य हित्वा प्रबलतरभयं भीमभेर्यो निजघ्नुः श्रुत्वा तत्रासनस्थः । परिजननिवहोवापशोभां शुभस्य
បន្ទាប់មក ព្រះនារីទេវតា ឡើងទៅសួគ៌ ហើយប្រាប់ដល់ព្រះនារីរបស់ឥន្ទ្រា អំពីសេចក្តីក្លាហាន និងជោគជ័យទាំងមូល។ ពេលបានឮ ដេវតាអមតៈទាំងអស់ក៏រីករាយក្នុងចិត្ត។ ពួកគេបោះចោលការភ័យខ្លាចខ្លាំងចំពោះអសុរសត្រូវ ហើយវាយស្គរសង្គ្រាមដ៏គួរឱ្យខ្លាច។ ពេលបានឮសំឡេងរំភើបនោះ គាត់—អង្គុយនៅទីនោះ—បានឃើញពន្លឺមង្គលនៃក្រុមបរិវារ និងស្រះទឹកភ្លឺរលោងនៅទីនោះ។