Adhyaya 8

Verse 1

। लोमश उवाच । तस्करोऽपि पुरा ब्रह्मन्सर्वधर्मबाहिष्कृतः । ब्रह्मघ्नोऽसौ सुरापश्च सुवर्णस्य च तस्करः

លោមសៈបាននិយាយថា៖ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ កាលពីបុរាណ មានចោរម្នាក់ ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីធម៌ទាំងអស់។ គាត់ជាអ្នកសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ ជាអ្នកផឹកស្រា ហើយជាចោរលួចមាសផងដែរ។

Verse 2

लंपटोहि महापाप उत्तमस्त्रीषु सर्वदा । द्यूतकारी सदा मंदः कितवैः सह संगतः

គាត់ជាមនុស្សល្មោភកាម និងមានបាបធំ ធ្លាប់តែតាមប្រមាញ់ស្ត្រីល្អរបស់អ្នកដទៃជានិច្ច។ គាត់លេងល្បែងស៊ីសងជានិច្ច មានបញ្ញាខ្សោយ ហើយស្និទ្ធស្នាលជាមួយអ្នកបោកប្រាស់។

Verse 3

एकदा क्रीडता तेन हारितं द्यूतमद्भुतम् । कितवैर्मर्द्यमानो हि तदा नोवाच किञ्चन

ម្តងមួយ ខណៈគាត់កំពុងលេង គាត់បានចាញ់យ៉ាងខ្លាំងក្នុងល្បែងស៊ីសងដ៏អស្ចារ្យ។ ទោះត្រូវអ្នកលេងស៊ីសងវាយធ្វើទុក្ខ ក៏នៅពេលនោះគាត់មិនបាននិយាយអ្វីឡើយ។

Verse 4

पीडितोऽप्यभवत्तूष्णीं तैरुक्तः पापकृत्तमः । द्यूते त्वया च तद्द्रव्यं हारितं किं प्रयच्छसि

ទោះត្រូវទារុណកម្មក៏ដោយ គាត់នៅតែស្ងៀមស្ងាត់។ បន្ទាប់មកបុរសទាំងនោះបាននិយាយទៅកាន់អ្នកធ្វើបាបដ៏អាក្រក់បំផុតថា៖ «ក្នុងល្បែងស៊ីសង អ្នកបានចាញ់ទ្រព្យនោះហើយ—តើអ្នកនឹងបង់អ្វី?»

Verse 5

नो वा तत्कथ्यतां शीघ्रं याथातथ्येन दुर्मते । यद्धारितं प्रयच्छामि रात्रावित्यब्रवीच्च सः

«បើមិនដូច្នោះទេ ចូរប្រាប់ឲ្យលឿន និងត្រឹមត្រូវ តាមពិតប្រាកដ ឯអ្នកល្ងង់!» គាត់ឆ្លើយថា៖ «អ្វីដែលខ្ញុំបានចាញ់ ខ្ញុំនឹងសងនៅពេលយប់»។

Verse 6

तैर्मुक्तस्तेन वाक्येन गतास्ते कितवादयः । तदा निशीथसमये गतोऽसौ शिवमंदिरम्

ដោយពាក្យនោះ ពួកគេបានលែងគាត់ ហើយអ្នកលេងស៊ីសងជាដើមក៏ចាកចេញទៅ។ បន្ទាប់មក នៅពេលអធ្រាត្រ គាត់បានទៅកាន់ព្រះវិហាររបស់ព្រះសិវៈ។

Verse 7

शिरोधिरुह्य शम्भोश्च घण्टामादातुमुद्यतः । तावत्कैलासशिखरे शंभुः प्रोवाच किंकरान्

គាត់បានឡើងទៅលើក្បាលលិង្គរបស់ព្រះសម្ភូ ហើយមានបំណងយកកណ្ដឹង។ នៅពេលនោះឯង លើកំពូលភ្នំកៃលាស ព្រះសម្ភូបានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់អ្នកបម្រើរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 8

अनेन यत्कृतं चाद्य सर्वेषामधिकं भुवि । सर्वेषामेव भक्तानां वरिष्ठोऽयं च मत्प्रियः

អ្វីដែលបុគ្គលនេះបានធ្វើនៅថ្ងៃនេះ លើសលប់អ្នកទាំងអស់លើផែនដី។ ពិតប្រាកដណាស់ ក្នុងចំណោមអ្នកបូជាទាំងអស់ គាត់ជាអ្នកល្អបំផុត ហើយជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះអង្គ។

Verse 9

इति प्रोक्त्वान यामास वीरभद्रादिभिर्गणैः । ते सर्वे त्वरिता जग्मुः कैलासाच्छिववल्लभात्

ព្រះសិវៈមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះហើយ បានបញ្ជូនក្រុមគណៈដែលមានវីរភទ្រាជាមេដឹកនាំ។ ពួកគេទាំងអស់បានចេញដំណើរយ៉ាងរហ័សពីកៃលាសា ទីលំនៅជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះសិវៈ។

Verse 10

सर्वैर्डमरुनादेन नादितं भुवनत्रयम् । तान्दृष्ट्वा सहसोत्तीर्य तस्करोसौ दुरात्मवान् । लिंगस्य मस्तकात्सद्यः पलायनपरोऽभवत्

ដោយសំឡេងដមរុរបស់ពួកគេ ពិភពបីបានកងរំពង។ ឃើញពួកគេហើយ ចោរអាក្រក់នោះបានលោតចុះភ្លាមពីក្បាលលិង្គ ហើយប្តេជ្ញាចិត្តតែរត់គេច។

Verse 11

पलायमानं तं दृष्ट्वा वीरभद्रः समाह्वयत्

ឃើញគាត់កំពុងរត់គេច វីរភទ្រាបានហៅទៅរកគាត់។

Verse 12

कस्माद्विभेपि रे मन्द देवदेवो महेस्वरः । प्रसन्नस्तव जातोद्य उदारचरितो ह्यसौ

«ហេតុអ្វីបានជាអ្នកភ័យដូច្នេះ អ្នកល្ងង់អើយ? មហេស្វរៈ ព្រះនៃព្រះទាំងឡាយ បានពេញព្រះហឫទ័យចំពោះអ្នកនៅថ្ងៃនេះ ព្រោះព្រះអង្គមានចរិតដ៏ឧត្តមពិតប្រាកដ»។

Verse 13

इत्युक्त्वा तं विमाने च कृत्वा कैलासमाययौ । पार्षदो हि कृतस्तेन तस्करो हि महात्मना

ព្រះអម្ចាស់មានព្រះហឫទ័យធំ បានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ ហើយដាក់គាត់ឡើងលើយានទិព្វ រួចត្រឡប់ទៅកៃលាសា។ ចោរនោះត្រូវបានព្រះអង្គតែងតាំងជាបារិសទ (pārṣada) ជាអ្នកបម្រើជិតស្និទ្ធ។

Verse 14

तस्माद्भाव्या शिवे भक्तिः सर्वेषामपि देहिनाम् । पशवोऽपि हि पूज्याः स्युः किं पुनर्मानवाभुवि

ដូច្នេះ សត្វមានកាយទាំងអស់គួរតែបង្កើតភក្តីភាពចំពោះព្រះសិវៈ។ បើសូម្បីតែសត្វក៏អាចក្លាយជាអ្នកគួរគោរពបាន ដោយសារភ្ជាប់ជាមួយព្រះសិវៈ នោះមនុស្សលើផែនដីវិញ តើមិនគួរលើសលប់ជាងទេឬ?

Verse 15

ये तार्किकास्तर्कपरास्तथ मीमांसकाश्च ये । अन्योन्यवादिनश्चान्ये चान्ये वात्मवितर्ककाः

អ្នកមានតក្កវិជ្ជា ដែលលះបង់ខ្លួនក្នុងការអះអាងតក្កៈ និងអ្នកមីមាំសកៈ (Mīmāṃsaka) ទាំងឡាយ; អ្នកខ្លះទៀតជាអ្នកជជែកប្រកែកគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយអ្នកខ្លះទៀតក៏ជាអ្នកស្មានគិតអំពីអាត្មា—

Verse 16

एकवाक्यं न कुर्वंति शिवार्चनबहिष्कृताः । तर्को हि क्रियते यैश्च तेसर्वे किं शिवं विना

អ្នកដែលបដិសេធការអារចនាព្រះសិវៈ មិនអាចធ្វើឲ្យពាក្យសម្របសម្រួលជាឯកសំឡេងបានឡើយ។ អ្នកណាដែលតែបន្តតក្កវិវាទ—ពួកគេទាំងអស់នោះ តើមានអ្វីទៅ បើគ្មានព្រះសិវៈ?

Verse 17

तथा किं बहुनोक्तेन सर्वेऽपि स्थिरजंगमाः । प्राणिनोऽपि हि जायंते केवलं लिंगधारिणः

ហើយតើត្រូវនិយាយច្រើនទៅធ្វើអ្វី? សត្វទាំងអស់ ទាំងអចល និងចល—សូម្បីតែសត្វមានជីវិត—កើតមកតែជាអ្នកកាន់លិង្គ (liṅga) ប៉ុណ្ណោះ គឺសញ្ញានៃភេទ និងអត្តសញ្ញាណបង្កើត។

Verse 18

पिण्डीयुक्तं यता लिंगं स्थापितं च यथाऽभवत् । तथा नरा लिंगयुक्ताः पिण्डीभूतास्तता स्त्रियः

ដូចដែលលិង្គត្រូវបានបញ្ចប់ស្ថាបនាជាមួយបិណ្ឌី/បីឋិកា ដូច្នោះដែរ បុរសមានលិង្គជាសញ្ញា ហើយស្ត្រីក៏មានបិណ្ឌីជាគ្រឹះគាំទ្រដូចគ្នា។

Verse 19

शिवशक्तियुतं सर्वं जगदेतच्चराचरम् । तं शिवं मौढ्यतस्त्यक्त्वा मूढाश्चान्यं भजंति ये

លោកទាំងមូលនេះ—ចលនានិងអចលន—ពោរពេញដោយព្រះសិវៈរួមជាមួយសក្តិ។ អ្នកណាដែលដោយមោឃៈបោះបង់ព្រះសិវៈនោះ ហើយទៅបូជាអ្នកដទៃ គឺជាមនុស្សវង្វេងពិតប្រាកដ។

Verse 20

धर्ममात्यंतिकं तुच्छं नश्वरं क्षणभंगुरम् । यो विष्णुः स शिवो ज्ञेयो यः शिवो विष्णुरेव सः

ធម៌លោកិយដែលគ្រាន់តែហៅថា «អត្យន្តិក» នោះ តូចតាច វិនាស និងបែកបាក់ក្នុងខណៈ។ ចូរដឹងថា អ្នកដែលជាព្រះវិស្ណុ គឺព្រះសិវៈ ហើយអ្នកដែលជាព្រះសិវៈ ក៏ជាព្រះវិស្ណុដែរ។

Verse 21

पीठिका विष्णुरूपं स्याल्लिंगरूपी महेश्वरः । तस्माल्लिंगार्चनं श्रेष्ठं सर्वेषामपि वै द्विजाः

បីឋិកា (pīṭhikā) មានរូបជាព្រះវិស្ណុ ហើយព្រះមហេស្វរៈមានរូបជាលិង្គ។ ដូច្នេះ ការបូជាលិង្គគឺល្អឥតខ្ចោះសម្រាប់មនុស្សទាំងអស់—ពិតប្រាកដណាស់ ឱ ទ្វិជៈ។

Verse 22

ब्रह्मा मणिमयं लिंगं पूजयत्यनिशं शुभम् । इन्द्रो रत्नमयं लिंगं चन्द्रो मुक्तामयं तथा

ព្រះព្រហ្មាបូជាលិង្គធ្វើពីមណីជានិច្ច ជាលិង្គមង្គល។ ព្រះឥន្ទ្របូជាលិង្គធ្វើពីរត្នៈ ហើយព្រះចន្ទ្រក៏បូជាលិង្គធ្វើពីមុត្ដា (គុជ) ដូចគ្នា។

Verse 23

भानुस्ताम्रमयं लिंगं पूजयत्यनिशं शुभम् । रौक्मं लिंगं कुबेरश्च पाशी चारक्तमेव च

ព្រះភានុ (ព្រះអាទិត្យ) គោរពបូជាលិង្គសិវៈធ្វើពីទង់ដែង ដ៏មង្គល ជានិច្ច។ ព្រះកុបេរ បូជាលិង្គមាស ហើយព្រះបាសី (វរុណ) ក៏បូជាលិង្គពណ៌ក្រហមដែរ។

Verse 24

यमो नीलमयं लिंगं राजतं नैरृतस्तथा । काश्मीरं पवनो लिंगमर्चयत्यनिशं विभोः

ព្រះយម បូជាលិង្គពណ៌ខៀវ; ព្រះនៃរឋត (Nairṛta) ក៏បូជាលិង្គប្រាក់ដែរ។ ហើយព្រះបវន (ខ្យល់) បូជាលិង្គពណ៌កាស្មីរ (លឿងក្រហមដូចសាហ្វ្រ៉ុង) របស់ព្រះអម្ចាស់ ជានិច្ច។

Verse 25

एवं ते लिंगिताः सर्वे लोकपालाः सवासवाः । तथा सर्वेऽपि पाताले गंधर्वाः किंनरैः सह

ដូច្នេះ អ្នកការពារពិភពលោកទាំងអស់ ជាមួយវាសុទាំងឡាយ ត្រូវបានសម្គាល់ដោយភក្តីភាពចំពោះលិង្គ។ ហើយដូចគ្នានេះ នៅបាតាល កន្ធರ್ವទាំងអស់ ជាមួយកិន្នរ ក៏មានភក្តីភាពដូចគ្នា។

Verse 26

दैत्यानां वैष्णवाः केचित्प्रह्लादप्रमुखा द्विजाः । तथाहि राक्षसानां च विभीषणपुरोगमाः

ក្នុងចំណោមដៃត្យ មានខ្លះជាវៃષ્ણវៈ អ្នកស្មោះត្រង់ចំពោះព្រះវិṣṇu—ព្រះប្រាហ្លាទ ជាមេដឹកនាំ, ឱ ព្រះទ្វិជៈ។ ដូចគ្នានេះ ក្នុងចំណោមរាក្សស ក៏មានអ្នកភក្តី ដឹកនាំដោយព្រះវិភីṣណ។

Verse 27

बलिश्च नमुचिश्चैव हिरण्यकशिपुस्तथा । वृषपर्वा वृषश्चैव संह्रादो बाण एव च

បាលី និង នមុចិ ព្រមទាំង ហិរṇ្យកសិពុ; វೃṣបರ್ವា និង វૃṣ ផងដែរ; សំហ្រាទ និង បាណ—ទាំងនេះជាវីរបុរសល្បីល្បាញ ដែលបានរំលឹកនៅទីនេះ។

Verse 28

एते चान्ये च बहवः शिष्याः शुक्रस्य धीमतः । एवं शिवार्चनरताः सर्वे ते दैत्यदानवाः

ទាំងនេះ និងអ្នកដទៃទៀតជាច្រើន គឺជាសិស្សរបស់សុក្ររាជឥសីដ៏ប្រាជ្ញា។ ដូច្នេះ ដៃត្យ និងដានវទាំងអស់នោះ សុទ្ធតែឧស្សាហ៍ក្នុងការបូជាព្រះសិវៈជានិច្ច។

Verse 29

राक्षसा एव ते सर्वे शिवपूजान्विताः सदा । हेतिः प्रहेतिः संयातिर्विघसः प्रघसस्तथा

ពិតប្រាកដណាស់ ពួកគេទាំងអស់គឺជារាក្សសា ដែលតែងតែប្រកបដោយការបូជាព្រះសិវៈជានិច្ច—ហេតិ, ប្រហេតិ, សំយាតិ, វិឃស, និងប្រឃសផងដែរ។

Verse 30

विद्युज्जिह्वस्तीक्ष्णदंष्ट्रो धूम्राक्षो भीमविक्रमः । माली चैव सुमाली च माल्यवानतिभीषमः

វិទ្យុជ្ជិហ្វា, ទីក្សណដំស្ត្រ, ធូម្រាក្ស ដ៏មានអំណាចគួរឱ្យភ័យខ្លាច; ហើយម៉ាលី, សុម៉ាលី, និងម៉ាល្យវាន—គួរឱ្យស្ញប់ស្ញែងយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 31

विद्युत्कैशस्तडिज्जिह्वो रावणश्च महाबलः । कुंभकर्णो दुराधर्षो वेगदर्शी प्रतापवान्

វិទ្យុត្កៃស, តឌិជ្ជិហ្វា, និងរាវណ ដ៏មានកម្លាំងមហិមា; ហើយកុಂಭកರ್ಣ អស្ចារ្យមិនងាយឈ្នះ; វេគទರ್ಶី ដ៏មានពន្លឺ និងព្រះតេជៈ។

Verse 32

एते हि राक्षसाः श्रेष्ठा शिवार्चनरताः सदा । लिंगमभ्यर्च्य च सदा सिद्धिं प्राप्ताः पुरा तु ते

ព្រោះពួកនេះជារាក្សសាដ៏ប្រសើរបំផុត ដែលតែងតែស្រឡាញ់ការបូជាព្រះសិវៈជានិច្ច។ ដោយបានបូជាលិង្គជាបន្តបន្ទាប់ ពួកគេបានទទួលសិទ្ធិ និងសមិទ្ធិផលវិញ្ញាណកាលពីបុរាណ។

Verse 33

रावणेन तपस्तप्तं सर्वेषामपि दुःखहम् । तपोधिपो महादेवस्तुतोष च तदा भृशम्

តបស្យាដ៏ខ្លាំងដែល រាវណៈ បានអនុវត្ត គឺធ្វើឲ្យសត្វទាំងអស់ទុក្ខវេទនា។ ទោះយ៉ាងណា ព្រះមហាទេវៈ អធិបតីនៃអំណាចតបស្យា ក៏ពេញព្រះហឫទ័យយ៉ាងខ្លាំងនៅពេលនោះ។

Verse 34

वरान्प्रायच्छत तदा सर्वेषामपि दुर्लभान् । ज्ञानं विज्ञानसहितं लब्धं तेन सदाशिवात्

បន្ទាប់មក (ព្រះមហាទេវៈ) ប្រទានពរ ដែលសូម្បីអ្នកណាក៏ពិបាកទទួលបាន។ ពី ព្រះសដាសិវៈ រាវណៈ បានទទួល ចំណេះដឹង និងវិជ្ជាជាក់ស្តែង (វិញ្ញាន) រួមគ្នា។

Verse 35

अजेयत्वं च संग्रामे द्वैगुण्यं शिरसामपि । पंचवक्त्रो महा देवो दशवक्त्रोऽथ रावणः

ហើយ (រាវណៈ) បានទទួល អសមត្ថភាពឲ្យអ្នកណាឈ្នះក្នុងសង្គ្រាម និងសូម្បីតែ ក្បាលកើនទ្វេដង។ ព្រះមហាទេវៈ មានមុខប្រាំ; ហើយរាវណៈ ក៏ក្លាយជាមានមុខដប់។

Verse 36

देवानृषीन्पितॄंश्चैव निर्जित्य तपसा विभुः । महेशस्य प्रसादाच्च सर्वेषामधिकोऽभवत्

ដោយអំណាចតបស្យា មហាបុរសនោះ បានឈ្នះសូម្បី ពួកទេវតា ពួកឥសី និងពួកបិត្រ។ ដោយព្រះគុណរបស់ ព្រះមហេសៈ គាត់ក៏ក្លាយជាលើសលប់លើគ្រប់គ្នា។

Verse 37

राजा त्रिकूटाधिपतिर्महेशेन कृतो महान् । सर्वेषां राक्षसानां च परमासनमास्तितः

ស្តេចនោះ ជាអធិបតីត្រីកូដៈ ត្រូវបាន ព្រះមហេសៈ ធ្វើឲ្យអស្ចារ្យយ៉ាងខ្លាំង។ ហើយគាត់បានអង្គុយលើបល្ល័ង្កកំពូល ក្នុងចំណោមរាក្សសទាំងអស់។

Verse 38

तपस्विनां परीक्षायै यदृषीणां विहिंसनम् । कृतं तेन तदा विप्रा रावणेन तपस्विना

ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ការបង្ករបួសដល់ឥសីដែលគាត់បានធ្វើនៅពេលនោះ គឺដោយរាវណៈអ្នកតបស្យា ធ្វើឡើងដើម្បីសាកល្បងតបស្យារបស់អ្នកបរិសុទ្ធ។

Verse 39

अजेयो हि महाञ्जातो रावणो लोकरावणः । सृष्ट्यंतरं कृतं येन प्रसादाच्छंकरस्य च

ពិតប្រាកដណាស់ រាវណៈ «ភ័យរន្ធត់នៃលោកទាំងឡាយ» កើតមកមានអំណាចធំ និងមិនអាចឈ្នះបាន; ដោយព្រះគុណសង្ករៈ គាត់សូម្បីតែធ្វើឲ្យលំដាប់លោកមានការប្រែប្រួល។

Verse 40

लोकपाला जितास्तेन प्रतापेन तपस्विना । ब्रह्मापि विजितो येन तपसा परमेण हि

ដោយពន្លឺកិត្តិយស និងអំណាចរបស់អ្នកតបស្យានោះ ព្រះអធិការពិភពលោក (លោកបាល) ត្រូវបានឈ្នះ; ពិតប្រាកដណាស់ សូម្បីតែព្រះព្រហ្មា ក៏ត្រូវបានលើកលែងដោយតបស្យាខ្ពស់បំផុតរបស់គាត់។

Verse 41

अमृतांशुकरो भूत्वा जितो येन शशी द्विजाः । दाहकत्वाज्जितो वह्निरीशः कैलासतोलनात्

ឱ ពួកទ្វិជៈ សូម្បីតែព្រះចន្ទ ដែលក្លាយជាអ្នកបញ្ចេញកាំរស្មីដូចអម្រឹត ក៏ត្រូវបានគាត់បង្ក្រាប; ភ្លើងត្រូវបានបង្ក្រាបក្នុងអំណាចដុត; ហើយព្រះអម្ចាស់ត្រូវបានប្រឈមដោយការលើកភ្នំកៃលាស។

Verse 42

ऐश्वर्येण जितश्चेन्द्रो विष्णुः सर्वगतस्तथा । लिंगार्चनप्रसादेन त्रैलोक्यं च वशीकृतम्

ដោយអធិរាជ្យដ៏ខ្លាំងក្លា ឥន្ទ្រៈត្រូវបានឈ្នះ ហើយវិស្ណុ អ្នកសព្វទីកន្លែង ក៏ដូចគ្នា; ហើយដោយព្រះគុណពីការបូជាលិង្គ ត្រីលោកត្រូវបានធ្វើឲ្យស្ថិតក្រោមអំណាច។

Verse 43

तदा सर्वे सुरगणा ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । मेरुपृष्ठं समासाद्य सुमंत्रं चक्रिरे तदा

បន្ទាប់មក ពួកទេវគណទាំងអស់ ដោយព្រះព្រហ្មា និងព្រះវិṣṇុ ជាអ្នកដឹកនាំ បានឡើងដល់ខ្នងកំពូលភ្នំមេរុ ហើយនៅទីនោះបានប្រតិបត្តិពិធីមន្តដ៏សក្ការៈ និងមង្គល។

Verse 44

पीडिताः स्मो रावणेन तपसा दुष्करेण वै । गोकर्णाख्ये गिरौ देवाः श्रूयतां परमाद्भुतम्

«យើងត្រូវបានរាវណៈបង្កទុក្ខ ដោយតបស្យាដ៏លំបាកពិតប្រាកដរបស់គាត់។ ឱ ទេវាទាំងឡាយ នៅលើភ្នំដែលហៅថា គោកರ್ಣ—សូមស្តាប់អ្វីដ៏អស្ចារ្យបំផុត»។

Verse 45

साक्षाल्लिंगार्चनं येन कृतमस्ति महात्मना । ज्ञानज्ञेयं ज्ञानगम्यं यद्यत्परममद्भुतम् । तत्कृतं रावणेनैव सर्वेषां दुरतिक्रमम्

មហાત્મានោះបានធ្វើការបូជាលិង្គដោយផ្ទាល់។ អ្វីៗណាដែលជាចំណេះដឹង អ្វីៗណាដែលគួរដឹង អ្វីៗណាដែលឈានដល់ដោយចំណេះដឹង—អ្វីៗដ៏អស្ចារ្យបំផុតទាំងនោះ រាវណៈតែម្នាក់ឯងបានសម្រេច ដល់ថ្នាក់អ្នកដទៃទាំងអស់មិនអាចឆ្លងកាត់បាន។

Verse 46

वैराग्यं परमास्थाय औदार्यं च ततोऽधिकम् । तेनैव ममता त्यक्ता रावणेन महात्मना

ដោយឈរជាប់ក្នុងវៃរាគ្យដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ និងក្នុងឧទារភាពដែលលើសពីនោះទៀត មហાત્મារាវណៈបានបោះបង់មមតា—ចិត្តកាន់កាប់ជាម្ចាស់។

Verse 47

संवत्सरसहस्राच्च स्वशिरो हि महाभुजः । कृत्त्वा करेण लिंगस्य पूजनार्थं समर्पयत्

ក្រោយពេលកន្លងទៅមួយពាន់ឆ្នាំ មហាបាហុរូបនោះ បានកាត់ក្បាលរបស់ខ្លួនដោយដៃរបស់ខ្លួន ហើយបានបូជាថ្វាយ ដើម្បីជាការបូជាលិង្គ។

Verse 48

रावणस्य कबंधं च तदग्रे च समीपतः । योगधारणया युक्तं परमेण समाधिना

នៅទីនោះ នៅជិតខាងមុខ មានតួកាយគ្មានក្បាលរបស់រាវណៈ ឈរមាំមួន ដោយការកាន់ចិត្តតាមយោគៈ ហើយជ្រាបចូលក្នុងសមាធិដ៏អតិបរមា។

Verse 49

लिंगे लयं समाधाय कयापि कलया स्थितम् । अन्यच्छिरोविवृश्च्यैवं तेनापि शिवपूजनम् । कृतं नैवान्यमुनिना तथा चैवापरेणहि

ដោយដាក់ចិត្តឲ្យលាយចូលក្នុងលិង្គ ព្រះអង្គបានឈរតាំងមាំដោយអំណាចមួយ។ បន្ទាប់មក កាត់ក្បាលមួយទៀតដូចគ្នា ហើយបានបូជាព្រះសិវៈម្តងទៀត—អំពើដែលមិនមានមុនីណាផ្សេង ឬអ្នកណាផ្សេងទៀតធ្លាប់ធ្វើឡើយ។

Verse 50

एवं शिरांस्येव बहूनि तेन समर्पितान्येव शिवार्चनार्थे । भूत्वा कबंधो हि पुनः पुनश्च शिवोऽसौ वरदो बभूव

ដូច្នេះ គាត់បានថ្វាយក្បាលជាច្រើន ដើម្បីបូជាព្រះសិវៈ; ហើយទោះបីក្លាយជាគ្មានក្បាលម្តងហើយម្តងទៀត ក៏ព្រះសិវៈនោះបានក្លាយជាព្រះប្រទានពរ​ដល់គាត់។

Verse 51

मया विनासुरस्तत्र पिंडीभूतेन वै पुरा । वरान्वरय पौलस्त्य यथेष्टं तान्ददाम्यहम्

កាលពីមុន នៅទីនោះ ពេលខ្ញុំបង្ហាញខ្លួនជារូបសង្ខេបមាំមួន មិនមានអសុរាណាអាចឈរប្រឆាំងខ្ញុំបានឡើយ។ ចូរជ្រើសពររបស់អ្នក ឱ បោលស្ត្យៈ; តាមដែលអ្នកប្រាថ្នា ខ្ញុំនឹងប្រទានឲ្យ។

Verse 52

रावणेन तदा चोक्तः शिवः परममंगलः । यदि प्रसन्नो भगवन्देयो मे वर उत्तमः

ពេលនោះ រាវណៈបានទូលទៅកាន់ព្រះសិវៈ ដ៏មង្គលអតិបរមា៖ «បើព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ ឱ ព្រះម្ចាស់ សូមប្រទានពរដ៏ឧត្តមបំផុតដល់ខ្ញុំ»។

Verse 53

न कामयेऽन्यं च वरमाश्रये त्वत्पदांबुजम् । यथा तथा प्रदातव्यं यद्यस्ति च कृपा मयि

ខ្ញុំមិនប្រាថ្នាពរ​ដទៃទៀតឡើយ; ខ្ញុំសូមជ្រកកោននៅក្រោមព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ។ តាមរបៀបណាដែលព្រះអង្គឃើញសមគួរ សូមប្រទានព្រះអនុគ្រោះ ប្រសិនបើព្រះអង្គមានមេត្តាចំពោះខ្ញុំ។

Verse 54

तदा सदाशिवेनोक्तो रावणो लोकरावणः । मत्प्रसादाच्च सर्वं त्वं प्राप्स्यसे मनसेप्सितम्

ពេលនោះ សដាសិវៈបានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់រាវណៈ អ្នកធ្វើឲ្យលោកទាំងឡាយភ័យខ្លាចថា៖ «ដោយព្រះអនុគ្រោះរបស់យើង អ្នកនឹងទទួលបានអ្វីៗទាំងអស់ដែលចិត្តអ្នកប្រាថ្នា»។

Verse 55

एवं प्राप्तं शिवात्सर्वं रावणेन सुरेश्वराः । तस्मात्सर्वैर्भवद्भिश्च तपसा परमेण हि

ដូច្នេះហើយ ឱ​ព្រះអម្ចាស់ទេវតាទាំងឡាយ រាវណៈបានទទួលអ្វីៗទាំងអស់ពីព្រះសិវៈ។ ដូច្នេះ អ្នកទាំងអស់គ្នាក៏ត្រូវអនុវត្តតបស្យា​ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់យ៉ាងពិតប្រាកដដែរ។

Verse 56

विजेतव्यो रावणोयमिति मे मनसि स्थितम् । ्च्युतस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्माद्या देवतागणाः

«រាវណៈនេះត្រូវតែត្រូវបានយកឈ្នះ»—ដូច្នេះបានតាំងចិត្តនៅក្នុងចិត្តខ្ញុំ។ ពេលបានឮព្រះបន្ទូលរបស់ ច្យុតៈ ប្រាហ្មា និងក្រុមទេវតាទាំងឡាយបានប្រជុំគ្នាពិគ្រោះយោបល់។

Verse 57

चिंतामापेदिरे सर्वे चिरं ते विषयान्विताः । ब्रह्मापि चेंद्रियग्रस्तः सुता रमितुमुद्यतः

ពួកគេទាំងអស់ ដែលបានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងវត្ថុអារម្មណ៍យូរមកហើយ បានធ្លាក់ចូលក្នុងក្តីកង្វល់យ៉ាងយូរ។ សូម្បីតែប្រាហ្មា ដែលត្រូវអារម្មណ៍គ្រប់គ្រង ក៏បានប៉ងប្រាថ្នាលេងល្បែងស្នេហាជាមួយកូនស្រីរបស់ខ្លួន។

Verse 58

इंद्रो हि जारभावाच्च चंद्रो हि गुरुतल्पगः । यमः कदर्यभावाच्च चंचलत्वात्सदागतिः

ឥន្ទ្រៈ ដោយចិត្តជាអ្នកលួងលោម; ព្រះចន្ទ ដូចអ្នករំលោភគ្រែគ្រូ; យមៈ ដោយសភាពកំណាញ់—ដោយភាពមិនថេរនេះ ពួកគេតែងងាយធ្លាក់ចុះ។

Verse 59

पावकः सर्वभक्षित्वात्तथान्ये देवतागणाः । अशक्ता रावणं जेतुं तपसा च विजृंभितम्

ពាវកៈ (អគ្គិ) ព្រោះស៊ីគ្រប់យ៉ាង ហើយក្រុមទេវតាផ្សេងៗក៏ដូចគ្នា មិនអាចឈ្នះរាវណៈ ដែលបានរីកធំមានអំណាចដោយតបស្យា។

Verse 60

शैलादो हि महातेजा गणश्रेष्ठः पुरातनः । बुद्धि मान्नीतिनिपुणो महाबलपराक्रमी

សៃលាទៈ មានពន្លឺធំធេង ជាបុរាណ និងជាអ្នកលើកំពូលក្នុងចំណោមគណៈទាំងឡាយ មានប្រាជ្ញា ជំនាញនយោបាយ និងមានកម្លាំងនិងវីរភាពដ៏មហិមា។

Verse 61

शिवप्रियो रुद्ररूपी महात्मा ह्युवाच सर्वानथ चेंद्रमुख्यान् । कस्माद्यूयं संभ्रमादागताश्च एतत्सर्वं कथ्यतां विस्तरेण

មហાત્મា នោះ ជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះសិវៈ និងមានរូបរាងរុទ្រៈ បាននិយាយទៅកាន់ពួកគេទាំងអស់ ជាពិសេសឥន្ទ្រៈជាដើមថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមកដោយប្រញាប់ និងរំភើបដូច្នេះ? ចូរប្រាប់អ្វីៗទាំងអស់ដោយលម្អិត»។

Verse 62

नंदिना च तदा सर्वे पृष्टाः प्रोचुस्त्वरान्विताः

បន្ទាប់មក ពេលនន្ទីសួរ ពួកគេទាំងអស់បានឆ្លើយភ្លាមៗ ដោយពោរពេញដោយភាពប្រញាប់ប្រញាល់។

Verse 63

देवा ऊचुः । रावणेन वयं सर्वे निर्जिता मुनिभिः सह । प्रसादयितुमायाताः शिवं लोकेश्वरेश्वरम्

ព្រះទេវាទាំងឡាយមានព្រះបន្ទូលថា៖ «យើងទាំងអស់គ្នា ព្រមទាំងព្រះឥសី បានត្រូវរាវណាច្បាំងឈ្នះ។ យើងបានមកសូមព្រះគុណពីព្រះសិវៈ ព្រះអម្ចាស់នៃអម្ចាស់ទាំងឡាយក្នុងលោកទាំងបី»។

Verse 64

प्रहस्य भगवान्नंदी ब्रह्माणं वै ह्युवाच ह । क्व यूयं क्व शिवः शंभुस्तपसा परमेण हि । द्रष्टव्यो हृदि मध्यस्थः सोऽद्य द्रष्टुं न पार्यते

ព្រះនន្ទីដ៏ព្រះគុណញញឹម ហើយមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ព្រះព្រហ្មថា៖ «អ្នកនៅទីណា ហើយព្រះសិវៈ–សម្ភូ នៅទីណា! ព្រះអង្គត្រូវបានឃើញដោយតបស្យាដ៏អធិក; ព្រះអង្គស្ថិតនៅកណ្ដាលបេះដូង។ តែថ្ងៃនេះ អ្នកមិនអាចឃើញព្រះអង្គបានទេ»។

Verse 65

यावद्भावा ह्यनेकाश्च इंद्रियार्थास्तथैव च । यावच्च ममताभावस्तावदीशो हि दुर्लभः

ដរាបណាចិត្តមានអារម្មណ៍ជាច្រើនទិស និងវត្ថុអារម្មណ៍នៃឥន្ទ្រីយ៍នៅតែទាក់ទាញ ហើយដរាបណាអារម្មណ៍ «របស់ខ្ញុំ» នៅតែមាន—ដរាបនោះ ព្រះអម្ចាស់ពិតជាលំបាកឲ្យឈានដល់។

Verse 66

जितेंद्रियाणां शांतानां तन्निष्ठानां महात्मनाम् । सुलभो लिंगरूपी स्याद्भवतां हि सुदुर्लभः

សម្រាប់មហាត្មាដែលបានឈ្នះឥន្ទ្រីយ៍ ស្ងប់ស្ងាត់ និងមាំមួនក្នុងព្រះតត្ត្វៈនោះ ព្រះអម្ចាស់ដែលបង្ហាញជារូបលិង្គ អាចឈានដល់បានងាយ; តែសម្រាប់អ្នកទាំងឡាយ ព្រះអង្គពិតជាលំបាកយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 67

तदा ब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च विपश्चितः । प्रणम्य नंदिनं प्राहुः कस्मात्त्वं वानराननः । तत्सर्वं कथयान्यं च रावणस्य तपोबलम्

ពេលនោះ ព្រះព្រហ្ម និងទេវាទាំងឡាយផ្សេងទៀត ព្រមទាំងឥសីដ៏ប្រាជ្ញា បានកោតគោរពបង្គំទៅកាន់នន្ទិន ហើយនិយាយថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមានមុខដូចស្វា? សូមប្រាប់យើងអំពីរឿងទាំងនោះទាំងអស់ ហើយសូមពន្យល់ផងអំពីអំណាចនៃតបស្យារបស់រាវណា»។

Verse 68

नंदीश्वर उवाच । कुबेरोऽधिकृतस्तेन शंकरेण महात्मना । धनानामादिपत्ये च तं द्रष्टुं रावणोऽत्र वै

នន្ទីឥશ્વរ បានមានព្រះវាចា៖ «ព្រះសង្ករ មហាត្មា បានតែងតាំង គុបេរ ឲ្យកាន់អធិបតីភាពលើទ្រព្យសម្បត្តិ។ ហើយនៅទីនេះ ពិតប្រាកដ រាវណា បានមកដើម្បីជួបគាត់»។

Verse 69

आगच्छत्त्वरया युक्तः समारुह्य स्ववाहनम् । मां दृष्ट्वा चाब्रवीत्क्रुद्धः कुबेरो ह्यत्र आगतः

ដោយប្រញាប់ប្រញាល់ គាត់បានមក ដោយឡើងលើយានជំនិះរបស់ខ្លួន។ ពេលឃើញខ្ញុំ គាត់បាននិយាយដោយកំហឹងថា៖ «គុបេរ បានមកទីនេះហើយ!»

Verse 70

त्वया दृष्टोऽथ वात्रासौ कथ्यतामविलंबितम् । किं कार्यं धनदेनाद्य इति पृष्टो मया हि सः

«អ្នកបានឃើញគាត់នៅទីនេះឬទេ? ចូរប្រាប់ភ្លាមៗ កុំឲ្យយឺត!» ដូច្នេះគាត់បាននិយាយ។ ហើយខ្ញុំបានសួរគាត់ថា៖ «ថ្ងៃនេះ អ្នកមានកិច្ចការអ្វីជាមួយ ធនដ (គុបេរ)?»

Verse 71

तदोवाच महातेजा रावणो लोकरावणः । मय्यश्रद्धान्वितो भूत्वा विषयात्मा सुदुर्मदः

បន្ទាប់មក រាវណា មហាតេជៈ—អ្នកធ្វើឲ្យលោកទាំងឡាយភ័យខ្លាច—បាននិយាយ ដោយគ្មានសទ្ធាចំពោះខ្ញុំ មានចិត្តជាប់លាប់ក្នុងអារម្មណ៍ និងអួតអាងយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 72

शिक्षापयितुमारब्धो मैवं कार्यमिति प्रभो । यथाहं च श्रिया युक्त आढ्योऽहं बलवानहम् । तथा त्वं भव रे मूढ मा मूढत्वमुपार्जय

គាត់ចាប់ផ្តើម “បង្រៀន” ខ្ញុំ ហើយនិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់ កុំធ្វើបែបនេះឡើយ។ ដូចខ្ញុំមានសិរីសោភា មានទ្រព្យសម្បត្តិ និងមានកម្លាំង ដូច្នោះ អ្នកក៏គួរតែមានដែរ ឯងមនុស្សល្ងង់! កុំបន្ថែមភាពល្ងង់ឡើយ!»

Verse 73

अहं मूढः कृतस्तेन कुबेरेण महात्मना । मया निराकृतो रोषात्तपस्तेपे स गुह्यकः

ខ្ញុំត្រូវបានគុបេរៈ មហាត្មា ធ្វើឲ្យក្លាយជាមនុស្សល្ងង់។ ព្រោះខ្ញុំបដិសេធដោយកំហឹង ព្រះអម្ចាស់នៃគុហ្យកៈនោះបានធ្វើតបស្យា។

Verse 74

कुबेरः स हि नंदिन्किमागतस्तव मंदिरम् । दीयतां च कुबेरोद्य नात्र कार्या विचारणा

នន្ទិន អ្វីបានជាគុបេរៈនោះមកដល់វិហាររបស់អ្នក? ចូរប្រគល់គាត់ឲ្យថ្ងៃនេះ—នៅទីនេះមិនចាំបាច់ពិចារណាទេ។

Verse 75

रावणस्य वचः श्रुत्वा ह्यवोचं त्वरितोऽप्यहम् । लिंगकोसि महाभाग त्वमहं च तथाविधः

ពេលស្តាប់ពាក្យរបស់រាវណៈ ខ្ញុំក៏ឆ្លើយភ្លាមៗថា៖ «ឱ មហាភាគ អ្នកជាលិង្គកៈ ហើយខ្ញុំក៏មានសភាពដូចគ្នា»។

Verse 76

उभयोः समनां ज्ञात्वा वृथा जल्पसि दुर्मते । यथोक्तः स त्ववादीन्मां वदनार्थे बलोद्धतः

ដឹងថាយើងទាំងពីរស្មើគ្នា តែអ្នកនៅតែជជែកឥតប្រយោជន៍ ឱអ្នកមានចិត្តអាក្រក់។ ដូច្នេះហើយ គាត់ដែលអួតកម្លាំង បាននិយាយមកខ្ញុំ ដើម្បីតែជជែកប៉ុណ្ណោះ។

Verse 77

यथा भवद्भिः पृष्टोऽहं वदनार्थे महात्मभिः । पुरावृत्तं मया प्रोक्तं शिवार्चनविधेः फलम् । शिवेन दत्तं सालूप्यं न गृहीतं मया तदा

ដូចដែលមហាត្មាទាំងឡាយបានសួរឲ្យខ្ញុំនិយាយ ខ្ញុំបានប្រាប់រឿងបុរាណមួយ—ផលនៃវិធីបូជាព្រះសិវៈយ៉ាងត្រឹមត្រូវ។ ទោះព្រះសិវៈប្រទានសាលូព្យៈ (បានរូបទ្រង់ និងស្និទ្ធជិត) ក៏ខ្ញុំមិនទទួលនៅពេលនោះទេ។

Verse 78

याचितं च मया शंभोर्वदनं वानरस्य च । शिवेन कृपया दत्तं मम कारुण्यशालिना

ខ្ញុំបានអង្វរ​ព្រះសម្ភូ (Śambhu) សូមប្រទានមុខស្វា​មួយ; ដោយព្រះករុណា ព្រះសិវៈ—ពោរពេញដោយមេត្តា—បានប្រទានវា​ដល់ខ្ញុំ។

Verse 79

निराभिमानिनो ये च निर्दभा निष्परिग्रहाः । शंभोः प्रियास्ते विज्ञेया ह्यन्ये शिववबहिष्कृताः

អ្នកណាដែលគ្មានអំនួត គ្មានល្បិចកល និងមិនជាប់ចិត្តលើទ្រព្យសម្បត្តិ—ចូរដឹងថា ពួកគេជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះសម្ភូ; អ្នកដទៃវិញ ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីព្រះគុណរបស់ព្រះសិវៈ។

Verse 80

तथावदन्मया सार्द्धं रावणस्तपसो बलात् । मया च याचितान्येव दश वक्त्राणि धीमता

ខណៈដែលខ្ញុំកំពុងនិយាយដូច្នេះ រាវណៈ ដោយអំណាចនៃតបស្យា (ការប្រតិបត្តិធម៌តឹងរឹង) របស់គាត់ បានមកដល់; ហើយបុរសប្រាជ្ញានោះ បានសុំខ្ញុំឲ្យមានមុខដប់។

Verse 81

उपहासकरं वाक्यं पौलस्त्यस्य तदा सुराः । मया तदा हि शप्तोऽसौ रावणो लोकरावणः

ឱ ព្រះទេវតាទាំងឡាយ! ពេលនោះ ដោយពាក្យសម្តីចំអករបស់ប៉ូលស្ត្យ (រាវណៈ) ខ្ញុំបានដាក់បណ្តាសាលើគាត់នៅពេលនោះ—រាវណៈ អ្នករំខាន/អ្នកស្រែករំភើបពិភពលោក។

Verse 82

ईदृशान्येव वक्त्राणि येषां वै संभवंति हि । तैः समेतो यदा कोऽपि नरवर्यो महातपाः । मां पुरस्कृत्य सहसा हनिष्यति न संशयः

«អ្នកណាដែលមានមុខបែបនេះ—ពេលណាមានបុរសឧត្តម មហាតបស្យា មកប្រឈមមុខនឹងគាត់ ដោយដាក់ខ្ញុំឲ្យនៅមុខ គាត់នឹងសម្លាប់គាត់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយគ្មានសង្ស័យឡើយ»។

Verse 83

एवं शप्तो मया ब्रह्मन्रावणो लोकरावणः । अर्चितं केवलं लिंगं विना तेन महात्मना

ដូច្នេះ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ រាវណៈ អ្នកបង្កទុក្ខដល់លោកទាំងឡាយ ត្រូវបានខ្ញុំដាក់បណ្តាសា។ ទោះយ៉ាងណា មហាបុរសនោះបានបូជាតែ​លិង្គ​ប៉ុណ្ណោះ ដោយគ្មាន​ពិឋិកា/អាសនៈ​ដែលគួរត្រូវមាន។

Verse 84

पीठिकारूपसंस्थेन विना तेन सुरोत्तमाः । विष्णुना हि महाभागास्तस्मात्सर्वं विधास्यति

ឱ ព្រះទេវតាអធិឋានខ្ពង់ខ្ពស់ ព្រោះការបូជានោះបានធ្វើដោយគ្មានការតាំងលិង្គក្នុងរូប​ពិឋិកា ដូច្នេះ ព្រះវិṣṇុ—ឱ អ្នកមានភាគល្អ—នឹងរៀបចំអ្វីៗទាំងអស់ឲ្យត្រឹមត្រូវ។

Verse 85

देवदेवो महादेवो विष्णुरूपी महेश्वरः । सर्वे यूयं प्रार्थयंतु विष्णुं सर्वगुहाशयम्

មហាទេវ ព្រះទេវតានៃទេវតាទាំងឡាយ មហេឝ្វរៈដែលបង្ហាញខ្លួនជារូបព្រះវិṣṇុ—សូមអ្នកទាំងអស់គ្នាអធិស្ឋានដល់ព្រះវិṣṇុ អ្នកស្ថិតនៅក្នុងរន្ធសម្ងាត់ទាំងអស់ (ក្នុងបេះដូងទាំងឡាយ)។

Verse 86

अहं हि सर्वदेवानां पुरोवर्ती भवाम्यतः । ते सर्वे नंदिनो वाक्यं श्रुत्वा मुदितमानसाः । वैकुंठमागता गीर्भिर्विष्णुं स्तोतुं प्रचक्रिरे

«ដូច្នេះ ខ្ញុំនឹងទៅមុខមុនទេវតាទាំងអស់»។ ពេលបានឮពាក្យរបស់នន្ទិន ទាំងអស់មានចិត្តរីករាយ បានទៅដល់វៃគុណ្ឋ ហើយចាប់ផ្តើមសរសើរព្រះវិṣṇុដោយពាក្យសក្ការៈ។

Verse 87

देवा ऊचुः । नमो भगवते तुभ्यं देवदेव जगत्पते । त्वदाधारमिदं सर्वं जगदेतच्चराचरम्

ទេវតាទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ «សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះអម្ចាស់ដ៏ព្រះគុណរបស់ព្រះអង្គ ឱ ព្រះទេវតានៃទេវតា ព្រះម្ចាស់នៃសកលលោក។ សកលលោកនេះទាំងចលនានិងអចលន ស្ថិតលើព្រះអង្គជាគ្រឹះគាំទ្រ»។

Verse 88

एतल्लिंगं त्वया विष्णो धृतं वै पिण्डिरूपिणा । महाविष्णुस्वरूपेण घातितौ मधुकैटभौ

ឱ ព្រះវិṣṇុ! លិង្គនេះ ពិតជាត្រូវបានព្រះអង្គទ្រទ្រង់ក្នុងរូបរាងជាដុំរឹងមានសារពាង្គកាយ; ហើយក្នុងស្វរូបជាមហាវិṣṇុ ព្រះអង្គបានសម្លាប់ មធុ និង កៃṭភ។

Verse 89

तथा कमठरूपेण धृतो वै मंदराचलः । वराहरूपमास्थाय हिरण्याक्षो हतस्त्वया

ដូច្នេះដែរ ក្នុងរូបកមಠ (អវតារកន្ទុយ) ព្រះអង្គបានទ្រទ្រង់ភ្នំមន្ទរាចល; ហើយទទួលយករូបវរាហ (ជ្រូកព្រៃ) ព្រះអង្គបានសម្លាប់ ហិរṇ្យាក្ស។

Verse 90

हिरण्यकशिपुर्दैत्यो हतो नृहरिरूपिणा । त्वया चैव बलिर्बद्धो दैत्यो वामनरूपिणा

ហិរṇ្យកಶិពុ ដៃត្យ ត្រូវបានព្រះអង្គសម្លាប់ក្នុងរូបនૃហរិ (មនុស្ស-សិង្ហ); ហើយ បលិ ដៃត្យ ត្រូវបានព្រះអង្គចងក្រងក្នុងរូបវាមន (មនុស្សតឿ)។

Verse 91

भृगूणामन्वये भूत्वा कृतवीर्यात्मजो हतः । इतोप्यस्मान्महाविष्णो तथैव परिपालय

កើតក្នុងវង្សភೃગુ ព្រះអង្គបានសម្លាប់កូនប្រុសនៃក្រឹតវីរ្យ (ការតវីរ្យអរជុន)។ សូម្បីឥឡូវនេះ ឱ មហាវិṣṇុ សូមការពារយើង ដូចគ្នានោះផង។

Verse 92

रावमस्य भयादस्मात्त्रातुं भूयोर्हसि त्वरम्

ពីការភ័យខ្លាចចំពោះ រាវណ នេះ សូមព្រះអង្គមេត្តាសង្គ្រោះយើង ម្តងទៀតដោយឆាប់រហ័ស។

Verse 93

एवं संप्रार्थितो देवैर्भगवान्भूतभावनः । उवाच च सुरान्सर्वान्वासुदेवो जगन्मयः

ដូច្នេះ ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានអង្វរយ៉ាងគោរព ព្រះបរមភគវាន អ្នកបំប៉នសត្វលោកទាំងអស់—វាសុទេវៈ អ្នកពេញលេញទាំងសកល—បានមានព្រះវាចាទៅកាន់ទេវទាំងអស់។

Verse 94

हे देवाः श्रूयतां वाक्यं प्रस्तावसदृशं महत् । शैलादिं च पुरस्कृत्य सर्वे यूयं त्वरान्विताः । अवतारान्प्रकुर्वन्तु वानरीं तनुमाश्रिताः

«ឱ ទេវតាទាំងឡាយ ចូរស្តាប់ព្រះវាចាដ៏ធំ សមស្របនឹងកាលៈទេសៈនេះ។ ដោយដាក់ឲ្យ “សៃល” និងអ្នកដទៃជាមេដឹកនាំ អ្នកទាំងអស់គ្នាចូរប្រញាប់ប្រញាល់ បង្កើតអវតារទាំងឡាយ ដោយយករាងកាយជាវានរ»។

Verse 95

अहं हि मानुषो भूत्वा ह्यज्ञानेन समावृतः । संभविष्याम्ययोध्यायं गृहे दशरथस्य च । ब्रह्मविद्यासहायोस्मि भवतां कार्यसिद्धये

«ខ្ញុំផ្ទាល់ នឹងក្លាយជាមនុស្ស ហើយត្រូវគ្របដណ្ដប់ដោយអវិជ្ជា (ក្នុងលីឡាទេវៈ)។ ខ្ញុំនឹងកើតនៅអយោធ្យា ក្នុងគេហដ្ឋានរបស់ទសរថ។ មានព្រះវិទ្យាព្រហ្មជាជំនួយ ខ្ញុំនឹងបំពេញគោលបំណងរបស់អ្នកទាំងឡាយឲ្យសម្រេច»។

Verse 96

जनकस्य गृहे साक्षाद्ब्रह्मविद्या जनिष्यति । भक्तो हि रावणः साक्षाच्छिवध्यानपरायणः

«នៅក្នុងគេហដ្ឋានរបស់ជនកៈ ព្រហ្មវិទ្យា នឹងកើតឡើងដោយផ្ទាល់ជារូបកាយ។ ព្រោះរាវណៈ ជាអ្នកសក្ការៈពិតប្រាកដ ឧស្សាហ៍ឧទ្ទិសខ្លួនក្នុងសមាធិលើព្រះសិវៈ»។

Verse 97

तपसा महता युक्तो ब्रह्मविद्यां यदेच्छति । तदा सुसाध्यो भवति पुरुषो धर्मनिर्जितः

អ្នកណាម្នាក់ ដែលប្រកបដោយតបស្យាដ៏ធំ ហើយប្រាថ្នាចង់បានចំណេះដឹងអំពីព្រហ្មន៍ នោះមនុស្សនោះក្លាយជាអ្នកអាចសម្រេចបានយ៉ាងពិតប្រាកដ—ជាអ្នកដែលធម៌បានគ្រប់គ្រង និងដឹកនាំ។

Verse 98

एवं संभाष्य भगवान्विष्णुः परममङ्गलः । वाली चेन्द्रांशसंभूतः सुग्रीवों शुमतः सुतः

ព្រះវិṣṇុ ដ៏ប្រសើរបំផុត និងជាមង្គលខ្ពង់ខ្ពស់ បានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ ហើយបានកំណត់ថា វាលី កើតពីភាគនៃព្រះចន្ទ និង សុគ្រីវ ជាបុត្ររបស់ សុមតា។

Verse 99

तथा ब्रह्मांशसंभूतो जाम्बवान्नृक्षकुञ्जरः । शिलादतनयो नंदी शिवस्यानुचरः प्रियः

ដូចគ្នានោះដែរ ជាំបវាន អធិរាជដ៏ខ្លាំងក្លា ក្នុងចំណោមខ្លាឃ្មុំ កើតពីភាគនៃព្រះព្រហ្មា; ហើយ នន្ទី បុត្ររបស់ សិលាទតា ជាអ្នកបម្រើជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះសិវៈ ក៏បានបង្ហាញខ្លួនផងដែរ។

Verse 100

यो वै चैकादशो रुद्रो हनूमान्स महाकपिः । अवतीर्णः सहायार्थं विष्णोरमिततेजसः

ហនុមាន មហាកពិ នោះពិតជារុទ្រាទីដប់មួយ; គាត់បានចុះមកលើផែនដី ដើម្បីជួយព្រះវិṣṇុ អ្នកមានតេជៈមិនអាចវាស់បាន។

Verse 101

मैंदादयोऽथ कपयस्ते सर्वे सुरसत्तमाः । एवं सर्वे सुरगणा अवतेरुर्यथा तथम्

ដូច្នេះដែរ ម៉ៃន្ទា និងស្វាផ្សេងៗទៀត ពួកគេទាំងអស់ជាព្រះទេវតាដ៏ប្រសើរ; ហេតុនេះក្រុមទេវតាទាំងមូលបានចុះមក ដូចដែលបានកំណត់សម្រាប់ម្នាក់ៗ។

Verse 102

तथैव विष्णुरुत्पन्नः कौशल्यानंदवर्द्धनः । विश्वस्य रमणाच्चैव राम इत्युच्यते बुधैः

ដូចគ្នានោះដែរ ព្រះវិṣṇុ បានប្រសូតជាអ្នកបង្កើនសេចក្តីអំណររបស់ កៅសល្យា; ហើយដោយសារតែព្រះអង្គធ្វើឲ្យលោកទាំងមូលរីករាយ បណ្ឌិតទាំងឡាយហៅព្រះអង្គថា «រាម»។

Verse 103

शेषोपि भक्त्या विष्णोश्च तपसाऽवातरद्भुवि

សេសៈផងដែរ ដោយសេចក្តីភក្តីចំពោះព្រះវិṣṇu និងដោយតបស្យា បានចុះមកកាន់ផែនដី។

Verse 104

दोर्दण्डावपि विष्णोश्च अवतीर्णौ प्रतापिनौ । शत्रुघ्नभरताख्यौ च विख्यातौ भुवनत्रये

ហើយដៃទាំងពីរដ៏មហិទ្ធិរបស់ព្រះវិṣṇu ក៏បានចុះមក—មានអំណាច និងល្បីល្បាញក្នុងលោកទាំងបី—ជាបរត និងសត្រុឃ្ន។

Verse 105

मिथिलाधिपतेः कन्या या उक्ता ब्रह्मवादिभिः । सा ब्रह्मविद्यावतरत्सुराणां कार्य्यसिद्धये । सीता जाता लांगलस्य इयं भूमिविकर्षणात्

កូនស្រីនៃអធិរាជមិថិលា ដែលអ្នកដឹងព្រះព្រហ្មបានប្រកាសថា នាងជាអវតារនៃវិទ្យាព្រហ្ម ដើម្បីបំពេញកិច្ចការរបស់ទេវតា។ នាងកើតជាសីតា កើតចេញពីនង្គ័ល ពេលកាប់រុញដី។

Verse 106

तस्मात्सीतेति विख्याता विद्या सान्वीक्षिकी तदा । मिथिलायां समुत्पन्ना मैथितीत्यभिधीयते

ហេតុនេះ វិទ្យាអាន្វីក្សិកី ដែលផ្អែកលើការស៊ើបអង្កេត បានល្បីថា «សីតា»; ហើយព្រោះកើតឡើងនៅមិថិលា នាងក៏ត្រូវហៅថា «ម៉ៃធីទី» ផងដែរ។

Verse 107

जनकस्य कुले जाता विश्रुता जनकात्मजा । ख्याता वेदवती पूर्वं ब्रह्मविद्याघनाशिनी

នាងកើតក្នុងវង្សកុលរបស់ព្រះជនក ជាកូនស្រីព្រះជនកដ៏ល្បីល្បាញ។ កាលពីមុន នាងមាននាមថា វេទវតី អ្នកបំផ្លាញភាពងងឹតក្រាស់នៃអវិជ្ជា ដោយវិទ្យាព្រហ្ម។

Verse 108

सा दत्ता जनकेनैव विष्णवे परमात्मने

នាងត្រូវបានព្រះបិតា ជនកៈ ប្រគល់ជាផ្លូវការ ដល់ព្រះវិṣṇu ព្រះអាត្មាអធិបតី។

Verse 109

तयाथ विद्यया सार्द्धं देवदेवो जगत्पतिः । उग्रे तपसि लीनोऽसौ विष्णुः परमदुष्करम्

បន្ទាប់មក ព្រះវិṣṇu ព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ និងជាម្ចាស់លោក បានរួមជាមួយនាង និងវិជ្ជាបរិសុទ្ធនោះ ចូលលង់ក្នុងតបៈដ៏សាហាវ ដែលអនុវត្តបានយ៉ាងលំបាកបំផុត។

Verse 110

रावणं जेतुकामो वै रामो राजीवलोचनः । अरण्यवासमकरोद्देवानां कार्यसिद्धये

ព្រះរាម ភ្នែកដូចផ្កាឈូក ប្រាថ្នាចង់ឈ្នះរាវណៈ បានចូលរស់នៅព្រៃ ដើម្បីបំពេញភារកិច្ចរបស់ទេវទាំងឡាយឲ្យសម្រេច។

Verse 111

शेषावतारोऽपि महांस्तपः परमदुष्करम् । तताप परया शक्त्या देवानां कार्यसिद्धये

សូម្បីតែអវតារដ៏មហិមារបស់សេសៈ ក៏បានធ្វើតបៈដ៏លំបាកបំផុត ដោយអំណាចដ៏ឧត្តម ដើម្បីឲ្យការងាររបស់ទេវទាំងឡាយសម្រេច។

Verse 112

शत्रुघ्नो भरतश्चैव तेपतुः परमं तपः

សត្រុឃ្ន និងភរត ក៏បានធ្វើតបៈដ៏ឧត្តមដែរ។

Verse 113

ततोऽसौ तपसा युक्तः सार्द्धं तैर्देवतागणैः । सगणं रावणं रामः षड्भिर्मासैरजीहनत् । विष्णुना घातितः शस्त्रैः शिवसारूप्यमाप्तवान्

បន្ទាប់មក ព្រះរាម ដែលបានរឹងមាំដោយតបស្យា ហើយមានក្រុមទេវតាជាច្រើនអមដំណើរ បានសម្លាប់រាវណា​ជាមួយកងទ័ពរបស់គេក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយខែ។ ត្រូវអាវុធរបស់ព្រះវិṣṇu វាយប្រហារ គេបានទទួលសារូប្យៈដូចព្រះសិវៈ។

Verse 114

सगमः स पुनः सद्यो बंधुभिः सह सुव्रताः

គេបានចេញដំណើរទៅម្តងទៀតភ្លាមៗ ជាមួយសាច់ញាតិរបស់គេ—អ្នកមានវ្រតល្អ និងមានវិន័យក្នុងការប្រព្រឹត្ត។

Verse 115

शिवप्रसादात्सकलं द्वैताद्वैतमवाप ह । द्वैताद्वैतविवेकार्थमृपयोप्यत्र मोहिताः । तत्सर्वं प्राप्नुवंतीह शिवार्चनरता नराः

ដោយព្រះគុណព្រះសិវៈ មនុស្សម្នាក់អាចទទួលបានទស្សនៈទាំងមូលនៃទ្វៃត និងអទ្វៃត។ ដើម្បីបែងចែកយល់ដឹងអំពីទ្វៃត និងអទ្វៃត សូម្បីតែឥសីក៏ត្រូវច្របូកច្របល់នៅទីនេះ។ ប៉ុន្តែអ្វីៗទាំងនោះ មនុស្សដែលឧស្សាហ៍ក្នុងការគោរពបូជាព្រះសិវៈ នៅទីនេះក៏អាចទទួលបាន។

Verse 116

येऽर्चयंति शिवं नित्यं लिंगरूपिणमेव च । स्त्रियो वाप्यथ वा शूद्राः श्वपचा ह्यंत्यवासिनः । तं शिवं प्राप्नुवंत्येव सर्वदुःखोपनाशनम्

អ្នកណាដែលបូជាព្រះសិវៈជានិច្ច—ព្រះសិវៈដែលស្ថិតក្នុងរូបលិង្គ—មិនថាស្ត្រី ឬសូទ្រៈ ឬសូម្បីតែអ្នកចម្អិនសាច់ឆ្កែ និងអ្នករស់នៅតាមជាយ—ពួកគេពិតជាទទួលបានព្រះសិវៈនោះ ដែលបំផ្លាញទុក្ខទាំងអស់។

Verse 117

पशवोऽपि परं याताः किं पुनर्मानुषादयः

សូម្បីតែសត្វក៏បានឈានដល់ស្ថានភាពអធិឧត្តម; តើមនុស្ស និងអ្នកដទៃទៀតមិនកាន់តែអាចទេឬ?

Verse 118

ये द्विजा ब्रह्मचर्येण तपः परममास्थिताः । वर्षैरनेकैर्यज्ञानां तेऽपि स्वर्गपरा भवन्

ពួកទ្វិជៈ ដែលដោយព្រហ្មចរិយៈ បានប្រកាន់តបៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ និងអស់ឆ្នាំជាច្រើនបានធ្វើយញ្ញៈ—សូម្បីពួកគេក៏បានទទួលផលត្រឹមសួគ៌ប៉ុណ្ណោះ។

Verse 119

ज्योतिष्टोमो वाजपेयो ह्यतिरात्रादयो ह्यमी । यज्ञाः स्वर्गं प्रयच्छंति सत्त्रीणां नात्र संशयः

យញ្ញៈដូចជា ជ្យោតិṣṭោម, វាជពេយ និង អតិរាត្រា ជាដើម ពិតជាប្រទានសួគ៌ដល់អ្នកធ្វើយញ្ញៈ—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 120

तत्र स्वर्गसुखं भुक्त्वा पुण्यक्षयकरं महत् । पुण्यक्षयेऽपि यज्वानो मर्त्यलोकं पतंति वै

នៅទីនោះ ពួកគេបានសោយសុខសួគ៌ ដែលបំផ្លាញបុណ្យសន្សំយ៉ាងខ្លាំង; ពេលបុណ្យអស់ ទោះជាអ្នកធ្វើយញ្ញៈក៏ប្រាកដជាធ្លាក់ត្រឡប់មកលោកមនុស្សវិញ។

Verse 121

पतितानां च संसारे दैवाद्बुद्धिः प्रजायते । गुणत्रयमयी विप्रास्तासुतास्त्विह योनिषु

ចំពោះអ្នកដែលធ្លាក់ចូលក្នុងសំសារៈ ដោយព្រះបំណង ការយល់ដឹងថ្មីមួយកើតឡើង។ ហើយឱ ព្រាហ្មណៈ កូនចៅរបស់ពួកគេនៅទីនេះ ក្នុងគភ៌នានា ត្រូវបានបង្កើតតាមគុណៈបី។

Verse 122

यथा सत्त्वं संभवति सत्त्वयुक्तभवं नराः । राजसाश्च तथा ज्ञेयास्ता मसाश्चैव ते द्विजाः

ដូចដែល សត្តវៈ កើតឡើង សត្វលោកក៏កើតមកមានសត្តវៈដូច្នោះ; ដូចគ្នានេះ គេគួរយល់ថា មានរាជសៈ និង តាមសៈផងដែរ—ដូច្នេះហើយ ឱ ទ្វិជៈ។

Verse 123

एवं संसारचक्रेऽस्मिन्भ्रमिता बहवो जनाः । यदृच्छया दैवगत्या शिवं संसेवते नरः

ដូច្នេះ ក្នុងកង់សំសារ នេះ មនុស្សជាច្រើនបានវង្វេងវង្វាន់។ ប៉ុន្តែដោយសំណាងល្អ—តាមដំណើរព្រះដ៏ទេវ—មនុស្សម្នាក់បានមកបម្រើព្រះសិវៈ។

Verse 124

शिवध्यानपराणां च नराणां यतचेतसाम् । मायानिरसनं सद्यो भविष्यति न चान्यथा

សម្រាប់មនុស្សដែលឧទ្ទិសខ្លួនក្នុងសមាធិលើព្រះសិវៈ ហើយមានចិត្តបានបង្រៀនឲ្យស្ងប់ស្ងាត់ ការបំបាត់ម៉ាយា នឹងកើតឡើងភ្លាមៗ—មិនអាចផ្សេងទៀតបានឡើយ។

Verse 125

मायानिरसनात्सद्यो नश्यत्येव गुणत्रयम् । यदा गुणत्रयातीतो भवतीति स मुक्तिभाक्

ពេលម៉ាយាត្រូវបានបំបាត់ ភ្លាមៗនោះ ត្រីគុណទាំងបីក៏រលាយបាត់។ នៅពេលមនុស្សម្នាក់ក្លាយជាអ្នកលើសពីត្រីគុណ—នោះហើយជាអ្នកមានភាគក្នុងមុខ្តិ។

Verse 126

तस्माल्लिङ्गार्चनं भाव्यं सर्वेषामपि देहिनाम् । लिङ्गरूपी शिवो भूत्वा त्रायते संचराचरम्

ដូច្នេះ ការបូជាលិង្គ គួរត្រូវអនុវត្តដោយសត្វមានរាងកាយទាំងអស់។ ព្រះសិវៈ ស្ថិតមានក្នុងរូបលិង្គ ហើយការពារ និងសង្គ្រោះអស់ទាំងអ្វីដែលចល័ត និងអចល័ត។

Verse 127

पुरा भवद्भिः पृष्टोऽहं लिङ्गरूपी कथं शिवः । तत्सर्वं कथितं विप्रा याथातथ्येन संप्रति

កាលពីមុន អ្នកទាំងឡាយបានសួរខ្ញុំថា «ព្រះសិវៈស្ថិតមានក្នុងរូបលិង្គ ដូចម្តេច?» ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំបានពន្យល់អស់ទាំងអ្វីនោះ ដោយត្រឹមត្រូវតាមសេចក្តីពិត។

Verse 128

कथं गरं भक्षितवाञ्छिवो लोकमहेश्वरः । तत्सर्वं श्रूयतां विप्रा यतावत्कथयामि वः

តើព្រះសិវៈ មហេស្វរៈនៃលោកទាំងអស់ បានស៊ីពុលមរណៈនោះដូចម្តេច? ឱ ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ចូរស្តាប់—ខ្ញុំនឹងប្រាប់រឿងទាំងមូលតាមលំដាប់។