
ជំពូកនេះចាប់ផ្តើមដោយស្កន្ទៈមានព្រះវាចាទៅកាន់កុម្ភជៈ ដោយរាយនាមលិង្គជាច្រើននៅជុំវិញជ្យេṣ្ឋេស្វរ ក្នុងជ្យេṣ្ឋស្ថាន ហើយបញ្ជាក់ថា ពួកវាជារូបសក្ការៈបរិសុទ្ធ អាចប្រទានសិទ្ធិ និងសម្អាតបាប។ លិង្គខ្លះត្រូវបានលើកឡើងជាពិសេស៖ បារាសារេស្វរ ឲ្យបាន «ចំណេះដឹងបរិសុទ្ធ» ត្រឹមតែបានទស្សនា; ម៉ាណ្ឌវ្យេស្វរ បំបាត់ការភាន់ច្រឡំក្នុងបញ្ញា; ជាបាលីស្វរ ការពារកុំឲ្យធ្លាក់ក្នុងទុರ್ಗតិ; និងអាទិត្យដែលសុមន្តុបានស្ថាបនា ដែលការទស្សនាអាចបន្ធូរជំងឺគុṣ្ឋ (ជំងឺស្បែក)។ បន្ទាប់មកអត្ថប្រយោជន៍ទូទៅត្រូវបានបញ្ជាក់ថា ការចងចាំ ទស្សនា ប៉ះ សក្ការៈ ការគោរព និងការសរសើរលិង្គទាំងនេះ បង្ការ «កលុṣ» ឬស្នាមមិនបរិសុទ្ធផ្លូវធម៌-វិញ្ញាណ។ បន្ទាប់មានរឿងកំណើតទី១៖ ពេលព្រះសិវា/ទេវីលេងបាល់ (កណ្ឌុក) ក្បែរជ្យេṣ្ឋស្ថាន មានសត្រូវពីរចូលមកចង់ចាប់យកនាង តែព្រះដ៏សព្វជ្ញាបានដឹង ហើយបាល់នោះបានវាយបំផ្លាញពួកគេ បន្ទាប់មកបម្លែងជាលិង្គ «កណ្ឌុកេស្វរ» ដែលត្រូវពិពណ៌នាថា ជាអ្នកដកហូតទុក្ខវេទនា និងជាទីស្ថិតនៅជានិច្ចរបស់ទេវីសម្រាប់អ្នកសក្ការៈ។ រឿងទី២នៅដណ្ឌខាតាទីរថៈ៖ អ្នកអាក្រក់ម្នាក់គ្រោងបំផ្លាញកម្លាំងទេវតា ដោយសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ (ព្រោះវេដ-យជ្ញា ជាអាហារកម្លាំងទេវតា)។ គេបន្លំខ្លួនវាយប្រហារអស្កេតិក រហូតដល់យប់សិវរាត្រី អ្នកបូជាដ៏ស្មោះត្រង់ម្នាក់ត្រូវបានការពារ; ព្រះសិវាបង្ហាញរូបពាក់ព័ន្ធនឹងខ្លា ហើយកើតមានលិង្គ «វ្យាឃ្រេស្វរ»។ ផលបញ្ជាក់ថា ការចងចាំលិង្គនេះឲ្យឈ្នះពេលវិបត្តិ ការពារពីចោរ និងសត្វព្រៃ និងប្រទានភាពមិនភ័យ។ ចុងក្រោយបាននិយាយថា «ឧតជេស្វរ» ស្ថិតខាងលិចវ្យាឃ្រេស្វរ ក៏កើតឡើងដើម្បីការពារអ្នកសក្ការៈដែរ។
Verse 1
स्कंद उवाच । ज्येष्ठेश्वरस्य परितो यानि लिंगानि कुंभज । तानि पंचसहस्राणि मुनीनां सिद्धिदान्यलम्
ស្កន្ទៈមានព្រះវាចា៖ ឱ កុម្ភជ (អគស្ត្យ) លិង្គទាំងឡាយដែលស្ថិតនៅជុំវិញជ្យេឋេឝ្វរ មានចំនួនប្រាំពាន់—អាចប្រទានសិទ្ធិ (siddhi) ដល់មុនីទាំងឡាយបានយ៉ាងពេញលេញ។
Verse 2
पराशरेश्वरं लिंगं ज्येष्ठेशादुत्तरे महत् । तस्य दर्शनमात्रेण निर्मलं ज्ञानमाप्यते
នៅខាងជើងនៃជ្យេឋេឝ្វរ មានលិង្គដ៏មហិមា ឈ្មោះ បរាសរេឝ្វរ; ដោយតែបានទស្សនា (darśana) ប៉ុណ្ណោះ ក៏ទទួលបានចំណេះដឹងដ៏បរិសុទ្ធ ឥតមលិន។
Verse 3
तत्रैव सिद्धिदं लिंगं मांडव्येश्वरसंज्ञितम् । न तस्य दर्शनाज्जातु दुर्बुद्धिं प्राप्नुयान्नरः
នៅទីនោះផងដែរ មានលិង្គប្រទានសិទ្ធិ ឈ្មោះ ម៉ណ្ឌវ្យេឝ្វរ; ដោយការទស្សនាវា មនុស្សមិនធ្លាក់ចូលទៅក្នុងគំនិតអាក្រក់ ឬបញ្ញាវិលវល់ឡើយ។
Verse 4
लिंगं च शंकरेशाख्यं तत्रैव शुभदं सदा । भृगुनारायणस्तत्र भक्तानां सर्वसिद्धिदः
នៅទីនោះក៏មានលិង្គឈ្មោះ សង្ករេឝ ដែលប្រទានសុភមង្គលជានិច្ច។ នៅទីនោះផងដែរ ភ្រឹគុនារាយណៈ ប្រទានសិទ្ធិទាំងអស់ដល់អ្នកសក្ការៈ។
Verse 5
जाबालीश्वर संज्ञं च लिंगं तत्रातिसिद्धिदम् । तस्य संदर्शनाज्जातु न जंतुर्दुर्गतिं व्रजेत्
នៅទីនោះក៏មានលិង្គឈ្មោះ ជាបាលីឝ្វរ ដែលប្រទានសិទ្ធិយ៉ាងខ្លាំង; ដោយតែបានទស្សនាវាប៉ុណ្ណោះ សត្វលោកមិនទៅដល់ទុគ្គតិ (វាសនាអាក្រក់) ឡើយ។
Verse 6
सुमंतु मुनिना श्रेष्ठस्तत्रादित्यः प्रतिष्ठितः । तस्य संदर्शनादेव कुष्ठव्याधिः प्रशाम्यति
នៅទីនោះ ព្រះមុនីដ៏ប្រសើរ សុមន្តុ បានស្ថាបនា អាទិត្យ (ព្រះសូរ្យទេវ)។ ដោយគ្រាន់តែបានទស្សនាព្រះអង្គ ជំងឺឃ្លង់ក៏ស្ងប់ស្ងាត់ ហើយថយចុះ។
Verse 7
भैरेवी भीषणा नाम तत्र भीषणरूपिणी । क्षेत्रस्य भीषणं सर्वं नाशयेद्भावतोर्चिता
នៅទីនោះ មានព្រះនាង ភៃរេវី មាននាមថា ភីษណា មានរូបរាងគួរឱ្យភ័យខ្លាច។ ពេលបានបូជាដោយសទ្ធាដ៏ស្មោះត្រង់ ព្រះនាងបំផ្លាញភ័យ និងសេចក្តីរន្ធត់ទាំងអស់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងក្សេត្រពិសិដ្ឋ កាសី។
Verse 8
तत्रोपजंघने लिंगं कर्मबंधविमोक्षणम् । नृभिः संसेवितं भक्त्या षण्मासात्सिद्धिदं परम्
នៅទីនោះ នៅអុបជង្គន មានលិង្គមួយ ដែលដោះលែងពីចំណងកម្ម។ ប្រសិនបើមនុស្សបម្រើ និងបូជាដោយភក្តី នោះក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយខែ វាប្រទានសិទ្ធិដ៏ឧត្តម។
Verse 9
भारद्वाजेश्वरं लिंगं लिंगं माद्रीश्वरं वरम् । एकत्र संस्थिते द्वे तु द्रष्टव्ये सुकृतात्मना
លិង្គ ភារទ្វាជេស្វរ និងលិង្គ មាទ្រីស្វរ ដ៏ប្រសើរ—ទាំងពីរនេះស្ថិតនៅកន្លែងតែមួយ។ អ្នកមានព្រលឹងសម្បូរបុណ្យគួរទៅទស្សនាវា។
Verse 10
अरुणि स्थापितं लिंगं तत्रैव कलशोद्भव । तस्य लिंगस्य सेवातः सर्वामृद्धिमवाप्नुयात्
ឱ កលសោទ្ភវ (អគស្ត្យ)! នៅទីនោះផងដែរ មានលិង្គមួយដែល អរុណី បានស្ថាបនា។ ដោយបម្រើលិង្គនោះ មនុស្សទទួលបានសម្បត្តិ និងភាពរុងរឿងគ្រប់ប្រភេទ។
Verse 11
लिंगं वाजसनेयाख्यं तत्रास्त्यतिमनोहृरम् । तस्य संदर्शनात्पुंसां वाजपेयफलं भवेत्
នៅទីនោះមានលិង្គដ៏គួរឱ្យចិត្តរីករាយ ឈ្មោះ “វាជសនេយ”។ ដោយតែបានទស្សនាដោយភ្នែកប៉ុណ្ណោះ មនុស្សទាំងឡាយទទួលបានផលនៃយជ្ញ “វាជពេយ”។
Verse 12
कण्वेश्वरं शुभं लिंगं लिंगं कात्यायनेश्वरम् । वामदेवेश्वरं लिंगमौतथ्येश्वरमेव च
នៅទីនោះមានលិង្គដ៏មង្គល “កណ្វេឝ្វរ” លិង្គ “កាត្យាយនេឝ្វរ” លិង្គ “វាមទេវេឝ្វរ” ហើយក៏មានលិង្គ “ឱតថ្យេឝ្វរ” ផងដែរ។
Verse 13
हारीतेश्वरसंज्ञं च लिंगं वै गालवेश्वरम् । कुंभेर्लिंगं महापुण्यं तथा वै कौसुमेश्वरम्
នៅទីនោះក៏មានលិង្គឈ្មោះ “ហារីតេឝ្វរ” និងលិង្គ “ហ្គាលវេឝ្វរ” ផងដែរ។ មានលិង្គ “កុម្ភ” ដែលមានបុណ្យធំ និងលិង្គ “កៅសុមេឝ្វរ” ដូចគ្នា។
Verse 14
अग्निवर्णेश्वरं चैव नैध्रुवेश्वरमेव च । वत्सेश्वरं महालिंगं पर्णादेश्वरमेव च
នៅទីនោះមាន “អគ្និវណ្ណេឝ្វរ” និង “នៃធ្រុវេឝ្វរ” ផងដែរ។ មានមហាលិង្គឈ្មោះ “វត្សេឝ្វរ” ហើយក៏មាន “បរណាដេឝ្វរ” ដែរ។
Verse 15
सक्तुप्रस्थेश्वरं लिंगं कणादेशं तथैव च । अन्यत्तत्र महालिंगं मांडूकाय निरूपितम्
នៅទីនោះមានលិង្គ “សក្តុប្រស្ថេឝ្វរ” ហើយក៏មាន “កណាដេឝ” ដូចគ្នា។ ហើយនៅទីនោះមានមហាលិង្គមួយទៀត ដែលបានកំណត់សម្រាប់ “ម៉ាំឌូក”។
Verse 16
वाभ्रवेयेश्वरं लिंगं शिलावृत्तीश्वरं तथा । च्यवनेश्वर लिंगं च शालंकायनकेश्वरम्
នៅក្នុងដែនបរិសុទ្ធនោះ មានលិង្គព្រះសិវៈមាននាម វាភ្រាវេយេស្វរ សិលាវ្រឹត្តីេស្វរ ច្យវនេស្វរ និង សាលង្គាយនកេស្វរ។
Verse 17
कलिंदमेश्वरं लिंगं लिंगमक्रोधनेश्वरम् । लिंगं कपोतवृत्तीशं कंकेशं कुंतलेश्वरम
នៅទីនោះក៏មានលិង្គមាននាម កលិន្ទមេស្វរ អក្រធនេស្វរ កបោតវ្រឹត្តីេស្វរ កង្គេស និង គុន្តលេស្វរ ផងដែរ។
Verse 18
कंठेश्वरं कहोलेशं लिंगं तुंबुरुपूजितम् । मतगेशं मरुत्तेशं मगधेयेश्वरं तथा
ក៏មាន កន្ធេស្វរ កហោលេស និងលិង្គដែលទុម្ពុរុបានបូជា ហើយមានលិង្គមាននាម មតគេស មរុត្តេស និង មគធេយេស្វរ ផងដែរ។
Verse 19
जातूकर्णेश्वरं लिंगं जंबूकेश्वरमेव च । जारुधीशं जलेशं च जाल्मेशं जालकेश्वरम्
នៅទីនោះមានលិង្គដែលគេស្គាល់ថា ជាតូកರ್ಣេស្វរ និង ជំបូកេស្វរ ហើយក៏មាន ជារុធីស ជលេស ជាល្មេស និង ជាលកេស្វរ ផងដែរ។
Verse 20
एवमादीनि लिंगानि अयुतार्धानि कुंभज । स्मरणाद्दर्शनात्स्पर्शादर्चनान्नमनात्स्तुतेः
“ឱ កុម្ភជ (អគស្ត្យ)!” ដូច្នេះហើយ មានលិង្គជាច្រើនរាប់មិនអស់; ដោយការចងចាំ ការមើលឃើញ ការប៉ះ ការបូជា ការក្រាបថ្វាយបង្គំ និងការសរសើរ នឹងទទួលបានបុណ្យកុសលដ៏មង្គល។
Verse 21
न जातु जायते जंतोः कलुषस्य समुद्भवः । एतेषां शुभलिंगानां ज्येष्ठस्थानेति पावने
មិនដែលមានភាពកខ្វក់កើតឡើងក្នុងអ្នកដែលបានភ្ជាប់នឹងទាំងនេះឡើយ ព្រោះលិង្គដ៏មង្គលទាំងនេះស្ថិតនៅទីកន្លែងបរិសុទ្ធបំផុតឈ្មោះ «ជ្យេឋស្ថាន»។
Verse 22
स्कंद उवाच । एकदा तत्र यद्वृत्तं ज्येष्ठस्थाने महामुने । तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणुष्वाघविनाशनम्
ស្កន្ទបានមានព្រះវាចា៖ ឱ មហាមុនី! ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកអំពីអ្វីដែលបានកើតឡើងម្តងមួយនៅជ្យេឋស្ថាន; ចូរស្តាប់—រឿងនេះបំផ្លាញបាប។
Verse 23
स्वैरं विहरतस्तत्र ज्येष्ठस्थाने महेशितुः । कौतुकेनैव चिक्रीड शिवा कंदुकलीलया
នៅទីនោះ ក្នុងជ្យេឋស្ថាន ខណៈព្រះមហេស្វរៈដើរលេងដោយសេរី ព្រះសិវា ដោយក្តីកម្សាន្តចង់ដឹង បានចាប់ផ្តើមកម្សាន្តក្នុងលីឡាលេងបាល់។
Verse 24
उदंच न्न्यंचदंगानां लाघवं परितन्वती । निःश्वासामोदमुदित भ्रमराकुलितेक्षणा
នាងលើកនិងបន្ថយអវយវៈឡើងចុះ បង្ហាញភាពស្រាលស្រស់ដ៏ស្រស់ស្អាត; រីករាយដោយក្លិនក្រអូបនៃដង្ហើមខ្លួនឯង ភ្នែកនាងត្រូវហ៊ុំព័ទ្ធដោយឃ្មុំកំពុងហោះវង់។
Verse 25
भ्रश्यद्ध म्मिल्लसन्माल्य स्थपुटीकृत भूमिका । स्विद्यत्कपोलपत्राली स्रवदंबुकणोज्ज्वला
មួកសក់ និងកម្រងផ្ការបស់នាងកំពុងរអិលចុះ; ដីក៏ជ្រាបជ្រៅដោយជំហានទាត់ត្រា។ គ្រឿងអលង្ការលើថ្ពាល់ដូចស្លឹក រលោងដោយញើស ហើយភ្លឺចែងចាំងដោយចំណុចទឹកសើមដែលហូរចុះ។
Verse 26
स्फुटच्चोलांशुकपथनिर्यदंगप्रभावृता । उल्लसत्कंदुकास्फालातिशोणितकरांबुजा
ពន្លឺកាយរបស់នាងភ្លឺចេញតាមរន្ធរបស់អាវពាក់; ហើយដោយការវាយបាល់យ៉ាងខ្លាំង ដៃដូចផ្កាឈូករបស់នាងក៏រលោងពណ៌ក្រហមជ្រាល។
Verse 27
कंदुकानुग सदृष्टि नर्तित भ्रूचलतांचला । मृडानी किल खेलंती ददृशे जगदंबिका
ដោយភ្នែកតាមបាល់ ចិញ្ចើមរាំរែក និងចុងអាវពាក់រលករំញ័រ ម្រឹឌានី—ជគទំបិកា—ត្រូវបានឃើញថាកំពុងលេងពិតប្រាកដ។
Verse 28
अंतरिक्षचराभ्यां च दितिजाभ्यां मनोहरा । कटाक्षिताभ्यामिव वै समुपस्थितमृत्युना
អសុរ២នាក់កូនចៅទិតិ ដែលធ្វើដំណើរនៅមធ្យមអាកាស បានចូលមកជិតយ៉ាងគួរឱ្យចាប់ចិត្ត; ប៉ុន្តែគ្រាន់តែត្រូវនាងសម្លឹងមួយភ្លែត ក៏ដូចជាមរណៈផ្ទាល់បានមកដល់។
Verse 29
विदलोत्पल संज्ञाभ्यां दृप्ताभ्यां वरतो विधेः । तृणीकृतत्रिजगती पुरुषाभ्यां स्वदोर्बलात्
អ្នកទាំងពីរដែលអួតអាង នាមវិទល និងឧត្បល បានទទួលពរពីព្រះព្រហ្មា អ្នកបង្កើត; ហើយដោយកម្លាំងដៃរបស់ខ្លួន ពួកគេមើលត្រីលោកដូចស្មៅស្ងួតប៉ុណ្ណោះ។
Verse 30
देवीं परिजिहीर्षू तौ विषमेषु प्रपीडितौ । दिवोवतेरतुः क्षिप्रं मायां स्वीकृत्य शांबरीम्
ដោយមានបំណងចង់ចាប់ព្រះនាងទេវីទៅ ពួកគេទាំងពីរ ដែលត្រូវសង្កត់ដោយគម្រោងគ្រោះថ្នាក់របស់ខ្លួន បានចុះពីស្ថានសួគ៌យ៉ាងរហ័ស ហើយយកមាយាល្បិចលាក់របស់សម្បរ។
Verse 31
धृत्वा पारषदीं मूर्तिमायातावंबिकांतिकम् । तावत्यंतं सुदुर्वृत्तावतिचंचलमानसा
ដោយកាន់យករូបរាងជាបរិវារ (អ្នកបម្រើបរិសុទ្ធ) ពួកគេបានចូលទៅជិតអំបិកា—មនុស្សអាក្រក់ទាំងពីរនោះ មានចិត្តរំភើបរវើរវាយ និងមិនស្ថិតស្ថេរ។
Verse 32
सर्वज्ञेन परिज्ञातौ चांचल्याल्लोचनोद्भवात् । कटाक्षिताथ देवेन दुर्गादुर्गारिघातिनी
ព្រះអម្ចាស់សព្វជ្ញា បានស្គាល់ពួកគេភ្លាមៗ—ដោយសារចលនាមិនស្ថិតស្ថេរដែលកើតឡើងក្នុងភ្នែករបស់ពួកគេ; បន្ទាប់មក ព្រះទុរគា អ្នកសម្លាប់សត្រូវនៃបន្ទាយធម៌ បានបោះក្រឡេកមើលទៅលើពួកគេ។
Verse 33
विज्ञाय नेत्रसंज्ञां तु सर्वज्ञार्ध शरीरिणी । तेनैव कंदुकेनाथ युगपन्निजघान तौ
ដោយយល់ដឹងសញ្ញាដែលបញ្ជូនតាមភ្នែក ព្រះនាង—ជាពាក់កណ្តាលរូបកាយនៃព្រះសព្វជ្ញា—បានវាយបំផ្លាញពួកគេទាំងពីរភ្លាមៗ ដោយកន្ទុក (បាល់) នោះឯង។
Verse 34
महाबलौ महादेव्या कंदुकेन समाहतौ । परिभ्रम्य परिभ्रम्य तौ दुष्टौ विनिपेततुः
ពួកអាក្រក់ទាំងពីរ ដែលមានកម្លាំងខ្លាំង ត្រូវបានព្រះមហាទេវីវាយដោយបាល់ ហើយបានវិលជុំៗ ងាកងាយៗ រហូតចុងក្រោយក៏ដួលរលំចុះ។
Verse 35
वृंतादिव फले पक्वे तालादनिललोलिते । दंभोलिना परिहते शृंगेइव महागिरेः
ពួកគេដួលដូចផ្លែទុំដែលខ្យល់បក់លើដើមត្នោត ឲ្យរអិលចេញពីកន្ទុយ; ឬដូចកំពូលភ្នំធំមួយដែលត្រូវរន្ទះ (វជ្រៈ) វាយបាក់ធ្លាក់ចុះ។
Verse 36
तौ निपात्य महादैत्यावकार्यकरणोद्यतौ । ततः परिणतिं यातो लिंगरूपेण कंदुकः
ក្រោយពេលវាយបំផ្លាញអសុរាធំទាំងពីរ ដែលប៉ងធ្វើអធម៌ កន្ទុកា បានប្រែប្រួលយ៉ាងអស្ចារ្យ ហើយបានតាំងស្ថិតជារូបសិវលិង្គ។
Verse 37
कंदुकेश्वरसंज्ञं च तल्लिंगमभवत्तदा । ज्येष्ठेश्वर समीपे तु सर्वदुष्टनिवारणम्
នៅពេលនោះ លិង្គនោះត្រូវបានគេហៅថា «កន្ទុកេស្វរ»; ស្ថិតនៅជិត ជ្យេឋេស្វរ វាល្បីថាជាអ្នកបំបាត់អំពើអាក្រក់ទាំងអស់។
Verse 38
कंदुकेश समुत्पत्तिं यः श्रोष्यति मुदान्वितः । पूजयिष्यति यो भक्तस्तस्य दुःखभयं कुतः
អ្នកណាដែលស្តាប់ដោយសេចក្តីរីករាយអំពីការប្រាកដកំណើតរបស់កន្ទុកេស ហើយអ្នកណាដែលជាភក្តាបូជាព្រះអង្គ—ទុក្ខឬភ័យនឹងកើតមានដល់គាត់ដូចម្តេចបាន?
Verse 39
कंदुकेश्वर भक्तानां मानवानां निरेनसाम् । योगक्षेमं सदा कुर्याद्भवानी भयनाशिनी
សម្រាប់ភក្តានៃកន្ទុកេស្វរ ដែលជាមនុស្សបរិសុទ្ធឥតបាប ភវានី—អ្នកបំផ្លាញភ័យ—តែងធានា «យោគក្សេម» ជានិច្ច គឺទាំងការទទួលបាន និងការការពារ។
Verse 40
मृडानी तस्य लिंगस्य पूजां कुर्यात्सदैव हि । तत्रैव देव्या सान्निध्यं पार्वत्या भक्तसिद्धिदम्
ពិតប្រាកដណាស់ ម្រឹឌានី (បារវតី) តែងធ្វើបូជាលិង្គនោះជានិច្ច; ហើយនៅទីនោះផ្ទាល់ មានសាន្និធ្យរបស់ទេវីបារវតី ដែលប្រទានសិទ្ធិដល់ភក្តា។
Verse 41
कंदुकेशं महालिंगं काश्यां यैर्न समर्चितम् । कथं तेषां भवनीशौ स्यातां सर्वेप्सितप्रदौ
អ្នកណាដែលមិនបានអរចនាបូជាមហាលិង្គ កន្ទុគេឝ នៅកាសីដោយត្រឹមត្រូវ នោះព្រះភវានី និងព្រះឥសៈ នឹងធ្វើដូចម្តេចបាន ដើម្បីក្លាយជាអ្នកប្រទានពរទាំងអស់ដែលគេចង់បាន?
Verse 42
द्रष्टव्यं च प्रयत्नेन तल्लिंगं कंदुकेश्वरम् । सर्वोपसर्गसंघातविघातकरणं परम्
គួរតែខិតខំដោយព្យាយាម ដើម្បីទស្សនាលិង្គនោះ គឺកន្ទុគេឝ្វរៈ ព្រោះវាមានអานุភាពដ៏ឧត្តម ក្នុងការបំផ្លាញក្រុមកល្យាណវិបត្តិ និងឧបសគ្គទាំងអស់។
Verse 43
कंदुकेश्वर नामापि श्रुत्वा वृजिनसंततिः । क्षिप्रं क्षयमवाप्नोति तमः प्राप्योष्णगुं यथा
សូម្បីតែគ្រាន់តែបានស្តាប់នាម “កន្ទុគេឝ្វរៈ” ក៏ខ្សែសង្វាក់បាបដែលបន្តបន្ទាប់ នឹងរលាយបាត់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ដូចភាពងងឹតរលាយពេលជួបកម្តៅ និងពន្លឺ។
Verse 44
स्कंद उवाच । संशृणुष्व महाभाग ज्येष्ठेश्वर समीपतः । यद्वृत्तांतमभूद्विप्र परमाश्चर्यकृद्ध्रुवम्
ស្កន្ទៈបានមានព្រះវាចា៖ ឱ ព្រាហ្មណ៍អ្នកមានភាគ្យធំ សូមស្តាប់ដោយយកចិត្តទុកដាក់ នូវព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យ និងពិតជាគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល ដែលបានកើតឡើងជិតជ័យឝ្ឋេឝ្វរៈ។
Verse 45
दंडखाते महातीर्थे देवर्षिपितृतृप्तिदे । तप्यमानेषु विप्रेषु निष्कामं परमं तपः
នៅមហាទីរថៈឈ្មោះ ទណ្ឌខាតៈ ដែលផ្តល់សេចក្តីត្រេកអរ និងការពេញចិត្តដល់ទេវតា ទេវឫសី និងបិត្របុព្វជន ខណៈព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយកំពុងបំពេញតបៈ ក៏មានការប្រព្រឹត្តតបៈដ៏ឧត្តមបំផុត ដោយគ្មានបំណងប្រាថ្នា។
Verse 46
दैत्यो दुंदुभिनिर्ह्रादो दुष्टः प्रह्लादमातुलः । देवाः कथं सुजेयाः स्युरित्युपायमचिंतयत्
អសុរ ដុំទុភិនិរហ្រាទៈ អ្នកអាក្រក់ ដែលជាមាតុល (ពូខាងម្តាយ) របស់ប្រហ្លាទៈ បានគិតរកឧបាយថា «តើធ្វើដូចម្តេចដើម្បីឲ្យទេវតាត្រូវបានឈ្នះដោយងាយ?»
Verse 47
किं बलाश्च किमाहाराः किमाधारा हि देवताः । विचार्य बहुशो दैत्यस्तत्त्वं विज्ञाय निश्चितम्
«កម្លាំងរបស់ពួកគេជាអ្វី? អាហារបំប៉នជាអ្វី? ទេវតាពិតប្រាកដពឹងផ្អែកលើអ្វី?»—ដូច្នេះអសុរបានពិចារណាម្តងហើយម្តងទៀត ហើយពេលដឹងតត្តវៈហើយ ក៏សម្រេចចិត្តយ៉ាងមាំមួន។
Verse 48
अवश्यमग्रजन्मानो हेतवोत्र विचारतः । ब्राह्मणान्हंतुमसकृत्कृतवानुद्यमं ततः
ដោយពិចារណាដូច្នេះ គេបានសន្និដ្ឋានថា ព្រះព្រាហ្មណ៍ (អគ្រជន្មា—អ្នកកើតជាលំដាប់មុខ) ជាមូលហេតុសម្រេចនៅទីនេះ; ដូច្នេះគេបានខិតខំម្តងហើយម្តងទៀត ដើម្បីសម្លាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍។
Verse 49
यतः क्रतुभुजो देवाः क्रतवो वेदसंभवाः । ते वेदा ब्राह्मणाधीनास्ततो देवबलं द्विजाः
ព្រោះទេវតាជាអ្នកទទួលភាគពីយជ្ញៈ; យជ្ញៈកើតពីវេទៈ; ហើយវេទៈទាំងនោះពឹងផ្អែកលើព្រះព្រាហ្មណ៍។ ដូច្នេះ ឱ ទ្វិជៈ (អ្នកកើតពីរដង) កម្លាំងរបស់ទេវតាទាំងឡាយស្ថិតលើព្រះព្រាហ្មណ៍។
Verse 50
निश्चितं ब्राह्मणाधाराः सर्वे वेदाः सवासवाः । गीर्वाणा ब्राह्मणबला नात्र कार्या विचारणा
ជាក់ច្បាស់ណាស់៖ វេទៈទាំងអស់ ព្រមទាំងឥន្ទ្រ និងទេវតាទាំងឡាយ សុទ្ធតែពឹងលើព្រះព្រាហ្មណ៍។ ពួកគីរវាណៈ (ទេវសួគ៌) មានកម្លាំងដោយព្រះព្រាហ្មណ៍—មិនចាំបាច់ពិចារណាបន្ថែមទៀតទេ។
Verse 51
ब्राह्मणा यदि नष्टाः स्युर्वेदा नष्टास्ततः स्वयम् । आम्नायेषु प्रणष्टेषु विनष्टाः शततंतवः
បើព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយវិនាស នោះវេទទាំងឡាយក៏វិនាសដោយខ្លួនឯងបន្ទាប់មក។ ហើយពេលអាម្នាយៈ—ខ្សែបន្តបន្ទាប់នៃការបញ្ជូនបរិសុទ្ធ—ត្រូវបំផ្លាញ នោះសន្តតិប្រពៃណីជារយជាន់ក៏រលាយបាត់។
Verse 52
यज्ञेषु नाशं गच्छत्सु हृताहारास्ततः सुराः । निर्बलाः सुखजेयाः स्युर्जितेषु त्रिदशेष्वथ
ពេលយជ្ញៈទាំងឡាយធ្លាក់ចូលក្នុងការវិនាស ព្រះទេវតាត្រូវបានដកហូតអាហាររបស់ពួកគេ; ដូច្នេះទេវៈទាំងឡាយក៏ក្លាយជាខ្សោយ ហើយងាយត្រូវឈ្នះ។ ហើយពេលត្រីទសៈត្រូវបានផ្តួល នោះរបៀបរបបលោកក៏ត្រូវបង្វិលបំផ្លាញ។
Verse 53
अहमेव भविष्यामि मान्यस्त्रिजगतीपतिः । आहरिष्यामि देवानामक्षयाः सर्वसंपदः
“ខ្ញុំតែម្នាក់ឯងនឹងក្លាយជាព្រះអធិបតីដ៏គួរគោរពនៃត្រីលោក។ ខ្ញុំនឹងដណ្តើមយកពីទេវតាទាំងឡាយនូវទ្រព្យសម្បត្តិ និងសេចក្តីសម្បូរបែបអស់មិនចេះស្រាលទាំងអស់។”
Verse 54
निर्वेक्ष्यामि सुखान्येव राज्ये निहतकंटके । इति निश्चित्य दुर्बुद्धिः पुनश्चिंतितवान्मुने
“ខ្ញុំនឹងសោយតែសុខទាំងឡាយ ក្នុងរាជ្យដែលបានកាត់បន្លា (ឧបសគ្គ) ចោលហើយ।” ក្រោយពេលសម្រេចចិត្តដូច្នេះហើយ ឱ មុនី អ្នកមានគំនិតអាក្រក់នោះក៏គិតឡើងវិញ។
Verse 55
द्विजाः क्व संति भूयांसो ब्रह्मतेजोतिबृंहिताः । श्रुत्यध्ययन संपन्नास्तपोबल समन्विताः
“ពួកទ្វិជៈជាច្រើននោះនៅទីណា—អ្នកដែលរីកចម្រើនដោយពន្លឺព្រហ្ម (ព្រហ្មតេជៈ) សម្រេចក្នុងការសិក្សាស្រុតិ និងប្រកបដោយកម្លាំងតបៈ?”
Verse 56
भूयसां ब्राह्मणानां तु स्थानं वाराणसी भवेत् । तानादावुपसंहृत्य यामि तीर्थांतरं ततः
ក្រុងពារាណសីពិតជាលំនៅដ្ឋានដ៏សំខាន់នៃពួកព្រាហ្មណ៍ជាច្រើន។ ដំបូងឡើយ ខ្ញុំនឹងកម្ទេចពួកគេនៅទីនោះ ហើយបន្ទាប់មកខ្ញុំនឹងបន្តទៅកាន់ទីកន្លែងសក្ដិសិទ្ធិផ្សេងទៀត។
Verse 57
यत्रयत्र हि तीर्थेषु यत्रयत्राश्रमेषु च । संति सर्वेऽग्रजन्मानस्ते मयाद्याः समंततः
ទីណាដែលមានទីர்தសក្ដិសិទ្ធិ ទីណាដែលមានអាស្រម នៅទីនោះមានពួកព្រាហ្មណ៍ជាន់ខ្ពស់គង់នៅ ពួកគេត្រូវតែត្រូវបានខ្ញុំសម្លាប់នៅគ្រប់ទិសទី។
Verse 58
इति दुंदुभिनिर्ह्रादो मतिं कृत्वा कुलोचिताम् । प्राप्यापि काशीं दुर्वृत्तो मायावी न्यवधीद्द्विजान्
ដូច្នេះ ឌុនឌុភិនីរហ្រាទ បានសម្រេចចិត្តយ៉ាងសមស្របទៅនឹងពូជពង្ស (បិសាច) របស់ខ្លួន ហើយបានទៅដល់ក្រុងកាស៊ី។ ជនដ៏អាក្រក់ និងពោរពេញដោយល្បិចកលនោះ បានសម្លាប់ពួកព្រាហ្មណ៍។
Verse 60
यथा कोपि न वेत्त्येव तथाच्छन्नोऽभवत्पुनः । वने वनेचरो भूत्वा यादोरूपी जलाशये
ដើម្បីកុំឱ្យនរណាម្នាក់ដឹងខ្លួនទាល់តែសោះ គេបានលាក់ខ្លួនម្តងទៀត ដោយដើរត្រាច់ចរជាអ្នករស់នៅក្នុងព្រៃ និងក្លែងខ្លួនជាសត្វទឹកនៅក្នុងបឹង។
Verse 61
अदृश्यरूपी मायावी देवानामप्यगोचरः । दिवाध्यानपरस्तिष्ठेन्मुनिवन्मुनिमध्यगः
ជាអ្នកប្រើមាយាដែលមានរាងកាយមើលមិនឃើញ សូម្បីតែទេវතාවាក៏មើលមិនដឹង គេតែងតែឈរតាំងសមាធិនៅពេលថ្ងៃ ដូចជា ឥសីម្នាក់ដែលនៅកណ្តាលពួកឥសីទាំងឡាយ។
Verse 62
प्रवेशमुटजानां च निर्गमं च विलोकयन् । यामिन्यां व्याघ्ररूपेण ब्राह्मणान्भक्षयेद्बहून्
គាត់ឈរមើលការចូលទៅក្នុងកុដិធ្វើពីស្លឹក និងការចេញមកវិញ; នៅពេលរាត្រី គាត់បម្លែងជារូបខ្លា ហើយលេបបរិភោគព្រាហ្មណ៍ជាច្រើន។
Verse 63
निःशब्दमेव नयति नत्यजेदपि कीकसम् । इत्थं निपातिता विप्रास्तेन दुष्टेन भूरिशः
គាត់នាំពួកគេទៅដោយស្ងៀមស្ងាត់ឥតសូរ មិនទុកសូម្បីតែសពនៅក្រោយ។ ដូច្នេះ ព្រាហ្មណ៍ជាច្រើនត្រូវបានមនុស្សអាក្រក់នោះបំផ្លាញជាញឹកញាប់។
Verse 64
एकदा शिवरात्रौ तु भक्तस्त्वेको निजोटजे । सपर्यां देवदेवस्य कृत्वा ध्यानस्थितोभवत्
ម្តងមួយនៅថ្ងៃសិវរាត្រី អ្នកសក្ការៈម្នាក់នៅតែម្នាក់ឯងក្នុងកុដិរបស់ខ្លួន; បន្ទាប់ពីធ្វើសេវាបូជាចំពោះព្រះមហាទេវា ព្រះជាទេវានៃទេវទាំងឡាយ គាត់ក៏ចូលសមាធិដ៏មាំមួន។
Verse 65
स च दुंदुभिनिर्ह्राद दैत्येंद्रो बलदर्पितः । व्याघ्र रूपं समास्थाय तमादातुं मतिं दधे
ហើយទុំន្ទុភិនិរហ្រាទា មេដឹកនាំពួកទៃត្យៈ ដែលមោទនភាពដោយកម្លាំង បានស្ថិតក្នុងរូបខ្លា ហើយប្តេជ្ញាចិត្តចាប់យកអ្នកសក្ការៈនោះ។
Verse 66
तं भक्तं ध्यानमापन्नं दृढचित्तं शिवेक्षणे । कृतास्त्रमंत्रविन्यासं तं क्रांतुमशकन्न सः
ប៉ុន្តែអ្នកសក្ការៈនោះ—ជ្រាបជ្រួលក្នុងសមាធិ មានចិត្តមាំមួនក្នុងទស្សនៈព្រះសិវៈ និងត្រូវបានការពារដោយការរៀបចំមន្តសក្ការៈ និងពិធីការពារ—គាត់មិនអាចយកឈ្នះបានឡើយ។
Verse 67
अथ सर्वगतः शंभुर्ज्ञात्वा तस्याशयं हरः । दैत्यस्य दुष्टरूपस्य वधाय विदधे धियम्
បន្ទាប់មក ព្រះសម្ភូ (ហរៈ) អ្នកសព្វស្ថិត ស្គាល់ចិត្តគំនិតរបស់អសុរ (ដៃត្យ) នោះ ហើយបានរៀបចំគំនិតដើម្បីសម្លាប់ដៃត្យរូបអាក្រក់នោះ។
Verse 68
यावदादित्सति व्याघ्रस्तावदाविरभूद्धरः । जगद्रक्षामणिस्त्र्यक्षो भक्तरक्षण दक्षधीः
ពេលខ្លាខ្លាំងកំពុងត្រៀមវាយ ព្រះអ្នកទ្រទ្រង់ (ព្រះសិវៈ) ក៏បង្ហាញព្រះអង្គភ្លាមៗ—មានភ្នែកបី ជាមណីនៃការការពារពិភពលោក និងមានបញ្ញាដ៏មុតមាំក្នុងការពារភក្ត។
Verse 69
रुद्रमायांतमालोक्य तद्भक्तार्चित लिंगतः । दैत्यस्तेनैव रूपेण ववृधे भूधरोपमः
ពេលឃើញព្រះរុទ្រៈកំពុងចូលមកពីលិង្គដែលភក្តបានបូជា ដៃត្យនោះក៏ពង្រីកខ្លួនក្នុងរូបដដែល—ធំដូចភ្នំ—ដោយអំនួត និងសត្រូវចិត្ត។
Verse 70
सावज्ञमथसर्वज्ञं यावत्पश्यति दानवः । तावदायांतमादाय कक्षायंत्रे न्यपीडयत्
បន្ទាប់មក ទានវៈមើលព្រះអម្ចាស់សព្វជ្ញដោយការមើលងាយ; ពេលព្រះអង្គចូលមកជិត វាចាប់ព្រះអង្គហើយបង្ខិតបង្ខំត្រង់ចង្កេះ ដូចឧបករណ៍ច្របាច់ចង។
Verse 71
पंचास्यस्त्वथ पंचास्यं मुष्ट्या मूर्धन्यताडयत् । स च तेनैव रूपेण कक्षानिष्पेषणेन च
ពេលនោះ ព្រះអង្គមានប្រាំមុខ បានវាយក្បាលសត្រូវមានប្រាំមុខដោយកណ្តាប់ដៃ; ហើយដោយរូបដដែលនោះ ទាំងដោយការបង្ខិតបង្ខំត្រង់ចង្កេះផង បានបំបាក់ការវាយប្រហាររបស់ដៃត្យ។
Verse 72
अत्यार्तमरटद्व्याघ्रो रोदसी परिपूरयन् । तेन नादेन सहसा सं प्रवेपितमानसाः
ខ្លាឃ្មុំបានគំហុកដោយទុក្ខវេទនាខ្លាំង បំពេញមេឃនិងផែនដីដោយសំឡេងរបស់វា; ដោយនាទដ៏ភ្លាមរហ័សនោះ ចិត្តទាំងឡាយរន្ធត់ញ័រភ្លាមៗ។
Verse 73
तपोधनाः समाजग्मुर्निशि शब्दानुसारतः । तत्रेश्वरं समालोक्य कक्षीकृत मृगेश्वरम्
ព្រះមុនីអ្នកសម្បូរដោយតបៈ បានមកដល់នៅពេលរាត្រី តាមសំឡេងនោះ; នៅទីនោះ ពួកគេបានឃើញព្រះឥស្វរ កាន់រាជាសត្វព្រៃឲ្យជាប់នៅចំហៀងព្រះអង្គ។
Verse 74
तुष्टुवुः प्रणता सर्वे शर्वं जयजयाक्षरैः । परित्राता जगत्त्रातः प्रत्यूहाद्दारुणादितः
ពួកគេទាំងអស់បានក្រាបបង្គំ ហើយសរសើរព្រះសර්វៈដោយពាក្យ “ជ័យ! ជ័យ!” ព្រោះព្រះអង្គជាព្រះសង្គ្រោះ ជាអ្នកការពារពិភពលោក ដែលជួយឲ្យរួចផុតពីឧបសគ្គដ៏សាហាវ។
Verse 75
अनुग्रहं कुरुध्वेश तिष्ठात्रैव जगद्गुरो । अनेनैव हि रूपेण व्याघ्रेश इति नामतः
សូមព្រះអង្គប្រទានព្រះគុណ ឱ ព្រះអម្ចាស់; ឱ គ្រូនៃលោក សូមស្ថិតនៅទីនេះឯង—ក្នុងរូបនេះដដែល ហើយសូមឲ្យគេស្គាល់តាមព្រះនាម ‘វ្យាឃ្រេស’ (ម្ចាស់ខ្លា)។
Verse 76
कुरु रक्षां महादेव ज्येष्ठस्थानस्य सर्वदा । अन्येभ्योप्युपसर्गेभ्यो रक्ष नस्तीर्थवासिनः
ឱ មហាទេវ សូមប្រទានការការពារដល់ទីសក្ការៈដ៏បុរាណជាងគេនេះជានិច្ច; ហើយសូមការពារយើងខ្ញុំ អ្នកស្នាក់នៅទីរថៈនេះ ពីទុក្ខទោស និងឧបសគ្គផ្សេងៗទៀតផង។
Verse 77
इति श्रुत्वा वचस्तेषां देवश्चंद्रविभूषणः । तथेत्युक्त्वा पुनः प्राह शृणुध्वं द्विजपुंगवाः
ព្រះអម្ចាស់ដែលតុបតែងដោយព្រះចន្ទ បានស្តាប់ពាក្យរបស់ពួកគេ ហើយមានព្រះបន្ទូលថា «តថាស্তু—សូមឲ្យជាដូច្នោះ»។ បន្ទាប់មកទ្រង់មានព្រះបន្ទូលម្ដងទៀតថា «សូមស្តាប់ចុះ ឱ ទ្វិជៈដ៏ប្រសើរ!»
Verse 78
यो मामनेन रूपेण द्रक्ष्यति श्रद्धयात्र वै । तस्योपसर्गसंघातं घातयिष्याम्यसंशयम्
អ្នកណាម្នាក់នៅទីនេះ ដែលបានទស្សនាខ្ញុំក្នុងរូបនេះដោយសទ្ធា ខ្ញុំនឹងបំផ្លាញក្រុមអន្តរាយ និងទុក្ខបាបទាំងឡាយរបស់គាត់ ដោយមិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 79
एतल्लिंगं समभ्यर्च्य यो याति पथि मानवः । चौरव्याघ्रादिसंभूत भयं तस्य कुतो भवेत्
មនុស្សណាដែលអធិស្ឋានបូជាលិង្គនេះតាមវិធីត្រឹមត្រូវ ហើយធ្វើដំណើរតាមផ្លូវ តើភាពភ័យខ្លាចដែលកើតពីចោរ ខ្លា និងអ្វីៗដូច្នោះ នឹងមកដល់គាត់ដូចម្តេចបាន?
Verse 80
मच्चरित्रमिदं श्रुत्वा स्मृत्वा लिंगमिदं हृदि । संग्रामे प्रविशन्मर्त्यो जयमाप्नोति नान्यथा
ក្រោយបានស្តាប់ប្រវត្តិរបស់ខ្ញុំនេះ ហើយចងចាំលិង្គនេះនៅក្នុងបេះដូង មនុស្សស្លាប់បានដែលចូលសមរភូមិ នឹងទទួលបានជ័យជម្នះ—មិនមានវិធីផ្សេងទៀតឡើយ។
Verse 81
इत्युक्त्वा देवदेवशस्तस्मिंल्लिंगे लयं ययौ । सविस्मयास्ततो विप्राः प्रातर्याता यथागतम्
ក្រោយមានព្រះបន្ទូលដូច្នោះ ព្រះជាម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ បានលាយលំនឹងចូលទៅក្នុងលិង្គនោះឯង។ បន្ទាប់មក ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយដែលពេញដោយអស្ចារ្យ បានចេញដំណើរនៅពេលព្រលឹម ត្រឡប់ទៅដូចដែលបានមក។
Verse 82
स्कन्द उवाच । तदा प्रभृति कुंभोत्थ लिंगं व्याघ्रेश्वराभिधम् । ज्येष्ठेशादुत्तरेभागे दृष्टं स्पृष्टं भयापहम्
ស្កន្ទៈមានព្រះវាចា៖ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ឱ អគស្ត្យៈអ្នកកើតពីកុម្ភៈ លិង្គនោះត្រូវបានគេហៅថា «វ្យាឃ្រេស្វរ»។ នៅខាងជើងនៃ ជ្យេឋេសៈ គ្រាន់តែឃើញ ឬប៉ះ ក៏អាចបំបាត់ភ័យបាន។
Verse 83
व्याघ्रेश्वरस्य ये भक्तास्तेभ्यो बिभ्यति किंकराः । यामा अपि महाक्रूरा जयजीवेति वादिनः
អ្នកណាជាភក្តៈនៃ «វ្យាឃ្រេស្វរ» មុខពួកគេ សូម្បីតែអ្នកបម្រើរបស់យមក៏ញ័រខ្លាច។ សូម្បីតែទូតមរណៈដ៏សាហាវក៏ស្រែកថា «ជ័យ! ចូររស់នៅ!»
Verse 84
पराशरेश्वरादीनां लिंगानामिह संभवम् । श्रुत्वा नरो न लिप्येत महापातककर्दमैः
ដោយបានស្តាប់អំពីការប្រាកដឡើងនៅទីនេះនៃលិង្គដូចជា «បរាសរេស្វរ» និងផ្សេងៗទៀត មនុស្សមិនត្រូវបានប្រឡាក់ដោយភក់នៃមហាបាបទេ។
Verse 85
कंदुकेश समुत्पत्तिं व्याघ्रे शाविर्भवं तथा । समाकर्ण्य नरो जातु नोपसर्गैः प्रदूयते
ដោយបានស្តាប់អំពីកំណើតនៃ «កណ្ឌុកេស» និងដំណើរប្រាកដឡើងក្នុងខ្លា ដូចគ្នានោះ មនុស្សមិនដែលត្រូវគ្រោះអន្តរាយ និងវិបត្តិធ្វើឲ្យខូចខាតឡើយ។
Verse 86
उटजेश्वर लिंगं तु व्याघ्रेशात्पश्चिमे स्थितम् । भक्तरक्षार्थमुद्भूतं स्यात्समभ्यर्च्य निर्भयः
លិង្គមាននាម «ឧតជេស្វរ» ស្ថិតនៅខាងលិចនៃ «វ្យាឃ្រេស្វរ»។ វាប្រាកដឡើងដើម្បីការពារភក្តៈ; អ្នកដែលបូជាដោយសមរម្យ នឹងក្លាយជាអ្នកគ្មានភ័យ។