Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

Devanagari script

सुमंतु मुनिना श्रेष्ठस्तत्रादित्यः प्रतिष्ठितः । तस्य संदर्शनादेव कुष्ठव्याधिः प्रशाम्यति

Transliteration

sumaṃtu muninā śreṣṭhastatrādityaḥ pratiṣṭhitaḥ | tasya saṃdarśanādeva kuṣṭhavyādhiḥ praśāmyati

Translation

នៅទីនោះ ព្រះមុនីដ៏ប្រសើរ សុមន្តុ បានស្ថាបនា អាទិត្យ (ព្រះសូរ្យទេវ)។ ដោយគ្រាន់តែបានទស្សនាព្រះអង្គ ជំងឺឃ្លង់ក៏ស្ងប់ស្ងាត់ ហើយថយចុះ។

Word by Word

• सुमन्तुः: Sumantu (sage)
• सुमन्तुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुमन्तु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• मुनिना: by the sage
• मुनिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• श्रेष्ठः: excellent, best
• श्रेष्ठः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifier)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• आदित्यः: the Sun (Aditya)
• आदित्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• प्रतिष्ठितः: is established
• प्रतिष्ठितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (set/established)

• तस्य: of him/its
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• संदर्शनात्: from the sight (of it/him)
• संदर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: सम्-दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/अवधारणार्थक (emphatic particle)

• कुष्ठव्याधिः: the disease of leprosy
• कुष्ठव्याधिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुष्ठ + व्याधि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी/कर्मधारय-भाव: 'कुष्ठस्य व्याधिः'); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• प्रशाम्यति: subsides, is pacified
• प्रशाम्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-शम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narrative, typically Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sumaṃtu-pratiṣṭhita Āditya (Āditya-sthāna in Kāśī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Likely a sage/interlocutor within Kāśī-khaṇḍa frame (commonly Agastya in Uttarārdha contexts)

Visual Art Cues

Scene: A small sun-shrine in Kāśī: Sumaṃtu installs a radiant Āditya image; pilgrims with folded hands receive healing light; the ghāṭs and temple spires silhouette the dawn.

Characters & Entities

• Sumaṃtu
• Āditya (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy darśana at Kāśī is itself a purifier—simply seeing the divinity established by sages brings relief from deep afflictions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Kāśī sacred spot in Uttarārdha, Adhyāya 15, where Sumaṃtu is said to have installed Āditya (Sūrya).

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (reverent viewing) of the installed Āditya; no separate dāna/snān/japa is specified in this verse.